ANAYASA MAHKEMESİ KARARI
Esas Sayısı : 2015/44
Karar Sayısı : 2015/43
Karar Tarihi : 13.5.2015
R.G. Tarih-Sayı : Tebliğedildi
İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN : Ankara 7. İdareMahkemesi
İTİRAZIN KONUSU : 25.1.1956 tarihli ve 6643sayılı Türk Eczacıları Birliği Kanunu'nun;
1- 8.1.1985 tarihli ve 3145 sayılı Kanun'un 3. maddesiyledeğiştirilen 5. maddesinin,
2- 51. maddesinin,
Anayasa'nın2., 5., 10. ve 135. maddelerine aykırılığı ilerisürülerek iptallerine karar verilmesi istemidir.
I- OLAY
Davacı oda tarafından, üye sayısı yüzellinin altına düşen odalarındiğer illerdeki uygun odalarla birleştirilmesi istemiyle yapılan başvurununTürkiye Eczacılar Birliği Merkez Heyeti tarafından reddedilmesi üzerine, retişleminin iptali istemiyle açılan davada, itiraz konusu kuralların Anayasa'yaaykırı olduğu iddiasını ciddi bulan Mahkeme, iptalleri için başvurmuştur.
II- İTİRAZ KONUSU YASA KURALLARI
Kanun'un itiraz konusu kural olan 5. ve51. maddeleri şöyledir:
"Madde 5- Sınırları içindeeczacı odalarına kayıtlı en az yüzelli eczacı bulunan her ilde bir eczacı odasıkurulur.
Sınırları içinde oda kurmakiçin yeter sayıda eczacı bulunmayan illerdeki eczacıların hangi illerdekieczacılar ile birleştirilerek yeni bir eczacı odası kurulacağı ve merkezininhangi il olacağı veya bu gibi illerdeki eczacıların hangi il eczacı odasınabağlanacağı; memleketin coğrafi ve ulaşım durumu ile eczacıların toplu olarakbulundukları iller gözönüne alınarak Türk Eczacıları Birliği Merkez Heyetininönerisi üzerine Büyük Kongrece kararlaştırılır.
Odalar kuruluşlarını TürkEczacıları Birliği Merkez Heyeti aracılığı ile Sağlık ve Sosyal YardımBakanlığına bildirmekle tüzelkişilik kazanırlar.
Yeni kurulacak odalarınkurucu üyeleri Türk Eczacıları Birliği Merkez Heyetince atanır. Yeni kurulan odalaren geç üç ay içinde organlarının seçimini yapar. Bu seçim, odanın kurulduğuyılın bu Kanunda yazılı ayında yapılmış sayılır ve kanuni süreleri buna görehesaplanır.
Madde 51- Büyük KongreEczacı Odaları umumi heyetlerince ve gizli rey ile seçilen mümessillerdenteşekkül eder.
Odalardan;
a) İkiyüze kadar azasıolanlar, beş,
b) Beşyüze kadar azasıolanlar, beş mümessile ilave olarak ikiyüzden fazla her tam yüzelli aza içinbirer,
c) Beşyüzden fazla azasıolanlar, yedi mümessile ilave olarak beşyüzden fazla her tam beşyüz aza içinbirer,
Mümessil ve aynı miktardayedek mümessil seçerler.
Mümessillerin alakalı eczacıodası azası ve mesleklerinde bilfiil ve asgari beş yılını doldurmuş bulunmalarışarttır. Mümessil adetinin tespitinde, Birlikteki üye kayıtları esas alınır.
Kongreye iştirak edecek olansivil ve askeri eczacılara mensup oldukları vekalet, daire ve müessesetarafından izin verilmesi mecburidir.
Bütün mümessillerin yol vesair zaruri masrafları bağlı bulundukları odalar tarafından ödenir.
16 ncı madde hükmü BüyükKongre mümessilleri hakkında da caridir."
III- İLK İNCELEME
Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü hükümleri uyarınca yapılan ilk incelemetoplantısında, başvuru kararı ve ekleri, Raportör Murat ARSLAN tarafındanhazırlanan ilk inceleme raporu, itiraz konusu yasa kuralları ve dayanılanAnayasa kuralları ile bunların gerekçeleri ve diğer yasama belgeleri okunupincelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:
6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama UsulleriHakkında Kanun'un "Anayasaya aykırılığın mahkemelerce ileri sürülmesi"başlıklı 40. maddesinde Anayasa Mahkemesine itiraz yoluyla yapılacakbaşvurularda izlenecek yöntem belirtilmiştir. Söz konusu maddenin (1) numaralıfıkrasında, bir davaya bakmakta olan mahkemenin, bu davada uygulanacak birkanun veya kanun hükmünde kararnamenin hükümlerini Anayasa'ya aykırı görmesihâlinde veya taraflardan birinin ileri sürdüğü aykırılık iddiasının ciddiolduğu kanısına varması durumunda, bu fıkrada sayılan belgeleri dizi listesinebağlayarak Anayasa Mahkemesine göndereceği kurala bağlanmış; anılan fıkranın(a) bendinde de Mahkemeye gönderilecek belgeler arasında "iptaliistenen kuralların Anayasanın hangi maddelerine aykırı olduklarını açıklayangerekçeli başvuru kararının aslı" sayılmıştır. Anılan maddenin (4)numaralı fıkrasında ise açık bir şekilde dayanaktan yoksun veya yöntemine uygunolmayan itiraz başvurularının, Anayasa Mahkemesi tarafından esas incelemeyegeçilmeksizin gerekçeleriyle reddedileceği hükme bağlanmıştır.
Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün 46. maddesinin (1) numaralıfıkrasının (a) bendinde de, itiraz yoluna başvuran mahkemenin gerekçelikararında, Anayasa'ya aykırılıkları ileri sürülen hükümlerin her birininAnayasa'nın hangi maddelerine, hangi nedenlerle aykırı olduğunun ayrı ayrı vegerekçeleriyle birlikte açıkça gösterilmesi gerektiği ifade edilmiştir.
Yine İçtüzük'ün 49. maddesinin (1) numaralı fıkrasının (b)bendinde, Anayasa Mahkemesince yapılan ilk incelemede, başvuruda eksikliklerinbulunduğu tespit edilirse, itiraz yoluna ilişkin işlerde esas incelemeyegeçilmeksizin başvurunun reddine karar verileceği; (2) numaralı fıkrasında iseanılan (b) bendi uyarınca verilen kararın, itiraz yoluna başvuran mahkemenineksiklikleri tamamlayarak yeniden başvurmasına engel olmadığı belirtilmiştir.
Başvuru kararında, Kanun'un 5. ve 51. maddelerinin, Anayasa'nın2., 5., 10. ve 135. maddelerine aykırılığı ileri sürülmüştür. Yapılanincelemede, itiraz yoluna başvuran Mahkemenin, itiraz konusu kurallarınAnayasa'nın 2., 5. ve 10. maddelerine hangi nedenlerle aykırı olduğunu ayrı ayrıve gerekçeleriyle birlikte açıkça göstermediği, Anayasa'nın 135. maddesiyönünden ise hiçbir gerekçeye yer vermediği anlaşılmıştır.
Açıklanan nedenlerle, 6216 sayılı Kanun'un 40. maddesinin (1)numaralı fıkrasının (a) bendi ile Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün 46. maddesinin(1) numaralı fıkrasının (a) bendine aykırı olduğu anlaşılan itirazbaşvurusunun, 6216 sayılı Kanun'un 40. maddesinin (4) numaralı fıkrasıgereğince yöntemine uygun olmadığından, esas incelemeye geçilmeksizin reddigerekir.
IV- SONUÇ
25.1.1956 tarihli ve 6643 sayılı Türk Eczacıları BirliğiKanunu'nun;
A-8.1.1985 tarihli ve 3145 sayılı Kanun'un 3. maddesiyledeğiştirilen 5. maddesinin,
B-51. maddesinin,
iptallerine karar verilmesi istemiyle yapılan itiraz başvurusunun,6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri HakkındaKanun'un 40. maddesinin (4) numaralı fıkrası gereğince yöntemine uygunolmadığından, esas incelemeye geçilmeksizin REDDİNE, 13.5.2015 tarihindeOYBİRLİĞİYLE karar verildi.
Başkan
Zühtü ARSLAN
Başkanvekili
Alparslan ALTAN
Başkanvekili
Burhan ÜSTÜN
Üye
Serdar ÖZGÜLDÜR
Üye
Osman Alifeyyaz PAKSÜT
Üye
Recep KÖMÜRCÜ
Üye
Nuri NECİPOĞLU
Üye
Hicabi DURSUN
Üye
Celal Mümtaz AKINCI
Üye
Erdal TERCAN
Üye
Muammer TOPAL
Üye
M. Emin KUZ
Üye
Hasan Tahsin GÖKCAN
Üye
Kadir ÖZKAYA
Üye
Rıdvan GÜLEÇ