ANAYASA MAHKEMESİ KARARI
Esas Sayısı : 2016/129
Karar Sayısı : 2016/123
Karar Tarihi : 22.6.2016
R.G. Tarih-Sayısı : Tebliğ edildi
İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN: Eskişehir 1. AsliyeCeza Mahkemesi
İTİRAZIN KONUSU: 21.3.2007 tarihli ve5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu’nun 5. maddesinin (2) numaralıfıkrasının, Anayasa’nın 10. maddesine aykırılığı ileri sürülerek iptaline kararverilmesi talebidir.
OLAY: Sanıkların, kaçakçılık suçundancezalandırılmaları talebiyle açılan kamu davasında, itiraz konusu kuralınAnayasa’ya aykırılık iddiasının ciddi olduğu kanısına varan Mahkeme, iptaliiçin başvurmuştur.
I- İPTALİ İSTENİLEN KANUN HÜKMÜ
Kanun’un itiraz konusu kuralın da yer aldığı 5. maddesi şöyledir:
“Etkin pişmanlık
MADDE 5- (1) 3 üncü maddedetanımlanan suçlardan birine iştirak etmiş olan kişi; resmî makamlar tarafındanhaber alınmadan önce, fiili, diğer failleri ve kaçak eşyanın saklandığı yerlerimerciine haber verirse, verilen bilginin, faillerin yakalanmasını veya kaçak eşyanınele geçirilmesini sağlaması halinde cezalandırılmaz. Haber alındıktan sonrafiilin bütünüyle ortaya çıkmasına hizmet ve yardım eden kişiye verilecek cezaüçte iki oranında indirilir.
(2) Yedinci fıkrası hariç, 3 üncü maddede tanımlanan suçlardanbirini işlemiş olan kişi, etkin pişmanlık göstererek, soruşturma evresi sonaerinceye kadar suç konusu eşyanın gümrüklenmiş değerinin iki katı kadar parayıDevlet Hazinesine ödediği takdirde, hakkında, bu Kanunda tanımlanan kaçakçılıksuçlarından dolayı verilecek ceza yarı oranında indirilir. Bu fıkra hükmü,mükerrirler hakkında veya suçun bir örgütün faaliyeti çerçevesinde işlenmesihalinde uygulanmaz.”
II- İLK İNCELEME
1. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü hükümleri uyarınca yapılan ilkinceleme toplantısında, başvuru kararı ve ekleri, Raportör Berrak YILMAZtarafından hazırlanan ilk inceleme raporu, itiraz konusu kanun hükmü okunupincelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:
2. Başvuru kararında Kanun’un 5. maddesinin (2)numaralı fıkrasının tamamının iptali istenilmektedir. Anılan fıkranın ilkcümlesinde, yedinci fıkrası hariç, Kanun’un 3. maddede tanımlanan suçlardanbirini işlemiş olan kişinin, etkin pişmanlık göstererek, soruşturma evresi sonaerinceye kadar suç konusu eşyanın gümrüklenmiş değerinin iki katı kadar parayıDevlet Hazinesine ödemesi hâlinde, bu kişi hakkında Kanun’da tanımlanankaçakçılık suçlarından dolayı verilecek cezanın yarı oranında indirileceği;ikinci cümlesinde ise etkin pişmanlığa dair hükmün, mükerrirler hakkında veyasuçun bir örgütün faaliyeti çerçevesinde işlenmesi hâlinde uygulanmayacağıöngörülmektedir.
3. Anayasa’nın 152. ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşuve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un 40. maddelerine göre, bir davayabakmakta olan mahkeme, o dava sebebiyle uygulanacak bir kanun veya kanunhükmünde kararnamenin hükümlerini Anayasa’ya aykırı görürse veyataraflardan birinin ileri sürdüğü aykırılık iddiasının ciddi olduğu kanısınavarırsa o hükmün iptali için Anayasa Mahkemesine başvurmaya yetkilidir. Ancak,bu kurallar uyarınca bir mahkemenin Anayasa Mahkemesine başvurabilmesi içinelinde yöntemince açılmış ve görevine giren bir davanın bulunması ve iptaliistenen kuralın da o davada uygulanacak olması gerekmektedir. Uygulanacak kanunkuralları, davanın değişik evrelerinde ortaya çıkan sorunların çözümünde vedavayı sonuçlandırmada olumlu ya da olumsuz yönde etki yapacak niteliktebulunan kurallardır.
4. Kanun’un 5. maddesinin (2) numaralı fıkrasınınikinci cümlesinde etkin pişmanlığa dair hükmün, mükerrirler hakkında veya suçunbir örgütün faaliyeti çerçevesinde işlenmesi hâlinde uygulanmayacağı kuralabağlanmıştır. İtiraz yoluna başvuran Mahkemede bakılmakta olan dava, sanığınmükerrir olduğu ya da suçun bir örgütün faaliyeti kapsamında işlendiği iddiasıylaaçılan bir kamu davası olmadığı gibi iddianamede bu hususlara ilişkin biranlatım da bulunmamaktadır. Dolayısıyla, Kanun’un 5. maddesinin (2) numaralı fıkrasının ikinci cümlesinin itiraz başvurusunda bulunan Mahkemeninbakmakta olduğu davada uygulanma olanağı bulunmamaktadır.
5. Açıklanan nedenlerle, itiraz konusu ikinci cümleye ilişkinbaşvurunun Mahkemenin yetkisizliği nedeniyle reddi gerekir.
6. Anayasa’nın “Anayasaya aykırılığın diğer mahkemelerde ilerisürülmesi” başlığını taşıyan 152. maddesinin dördüncü fıkrasında “AnayasaMahkemesinin işin esasına girerek verdiği red kararının Resmî Gazetedeyayımlanmasından sonra on yıl geçmedikçe aynı kanun hükmünün Anayasayaaykırılığı iddiasıyla tekrar başvuruda bulunulamaz.”; 6216 sayılı AnayasaMahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un “Başvuruyaengel durumlar” başlığını taşıyan 41. maddesinin (1) numaralı fıkrasındaise “Mahkemenin işin esasına girerek verdiği ret kararının Resmî Gazetedeyayımlanmasından itibaren on yıl geçmedikçe aynı kanun hükmünün Anayasayaaykırılığı iddiasıyla itiraz başvurusu yapılamaz.” hükümlerine yerverilmiştir.
7. Anayasa Mahkemesinin 14.1.2015 tarihlive E.2014/127, K.2015/5 sayılı kararıyla 5607 sayılı Kaçakçılıkla MücadeleKanunu’nun 5. maddesinin (2) numaralı fıkrasının birincicümlesinin Anayasa’ya aykırı olmadığı gerekçesiyle söz konusu kuralayönelik itiraz başvurusu esastan reddedilmiş ve bu karar 29.4.2015 tarihli ve29341 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmıştır.
8. Anayasa Mahkemesince işin esasına girilerek verilen retkararından sonra aynı kural hakkında yeni bir başvurunun yapılabilmesi içinönceki kararın Resmî Gazete’de yayımlandığı 29.4.2015 tarihinden başlayarakgeçmesi gereken on yıllık süre henüz dolmamıştır.
9. Açıklanan nedenlerle, itiraz konusu birinci cümleye ilişkiniptal talebinin, Anayasa’nın 152. maddesinin son fıkrası ve 6216 sayılıKanun’un 41. maddesinin (1) numaralı fıkrası gereğince esas incelemeyegeçilmeksizin reddi gerekir.
III- HÜKÜM
21.3.2007 tarihli ve 5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu’nun5. maddesinin (2) numaralı fıkrasının;
A- Birinci cümlesinin, Anayasa’nın 152. maddesinin dördüncü fıkrasıve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri HakkındaKanun’un 41. maddesinin (1) numaralı fıkrası gereğince REDDİNE,
B- İkinci cümlesinin, itiraz başvurusunda bulunanMahkemenin bakmakta olduğu davada uygulanma olanağı bulunmadığından, bu cümleyeilişkin başvurunun Mahkemenin yetkisizliği nedeniyle REDDİNE,
22.6.2016 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.
Başkan
Zühtü ARSLAN
Başkanvekili
Burhan ÜSTÜN
Başkanvekili
Engin YILDIRIM
Üye
Serdar ÖZGÜLDÜR
Üye
Serruh KALELİ
Üye
Osman Alifeyyaz PAKSÜT
Üye
Recep KÖMÜRCÜ
Üye
Alparslan ALTAN
Üye
Nuri NECİPOĞLU
Üye
Hicabi DURSUN
Üye
Celal Mümtaz AKINCI
Üye
Erdal TERCAN
Üye
Muammer TOPAL
Üye
M. Emin KUZ
Üye
Hasan Tahsin GÖKCAN
Üye
Kadir ÖZKAYA
Üye
Rıdvan GÜLEÇ