ANAYASA MAHKEMESİ KARARI
Esas Sayısı : 2016/158
Karar Sayısı : 2016/150
Karar Tarihi : 7.9.2016
R.G.Tarih-Sayısı : Tebliğedildi.
İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN: Ankara 1. İdareMahkemesi
İTİRAZIN KONUSU: 12.1.2011 tarihli ve6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 340. maddesinin Anayasa’nın10., 11., 49. ve 55. maddelerine aykırılığı ileri sürülerek iptaline kararverilmesi talebidir.
OLAY: Uluslararası koruma talebinin reddinedair kararın iptali talebiyle açılan davada, itiraz konusukuralın Anayasa’ya aykırılık iddiasının ciddi olduğu kanısına varanMahkeme, iptali için başvurmuştur.
I- İPTALİ İSTENİLEN KANUN HÜKMÜ
Kanun’un 340. maddesi şöyledir:
“Adli yardımdan yararlanan kişi için mahkemenin talebi üzerinebaro tarafından görevlendirilen avukatın ücreti, yargılama gideri olarakHazineden ödenir.”
II- İLK İNCELEME
1. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü hükümleri uyarınca yapılan ilkinceleme toplantısında, başvuru kararı ve ekleri, Raportör Cengiz ERTENtarafından hazırlanan ilk inceleme raporu okunup incelendikten sonra gereğigörüşülüp düşünüldü:
2. Anayasa’nın 152. ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşuve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un 40. maddelerine göre, mahkemeler,bakmakta oldukları davalarda uygulayacakları kanun ya da kanun hükmündekararname kurallarını Anayasa’ya aykırı görürler veya taraflardan birinin ilerisürdüğü aykırılık iddiasının ciddi olduğu kanısına varırlarsa, o hükmün iptaliiçin Anayasa Mahkemesine başvurmaya yetkilidirler. Ancak, bu kurallar uyarıncabir mahkemenin Anayasa Mahkemesine başvurabilmesi için elinde yönteminceaçılmış ve mahkemenin görevine giren bir davanın bulunması ve iptali istenenkuralların da o davada uygulanacak olması gerekmektedir. Uygulanacak yasakuralları, davanın değişik evrelerinde ortaya çıkan sorunların çözümünde veyadavayı sonuçlandırmada olumlu ya da olumsuz yönde etki yapacak niteliktebulunan kurallardır.
3. Başvuran Mahkeme, 6100 sayılı Kanun’un 340. maddesinin iptalinitalep etmiştir. İtirazkonusu kural, adli yardımdan yararlanan kişiye mahkemenintalebi üzerine baro tarafından görevlendirilen avukatın ücretinin yargılamagideri olarak Hazine tarafından ödeneceğini hüküm altına almaktadır. BaşvuranMahkeme, adli yardımdan yararlanan kişinin davayı kaybetmesi halinde, yargılama giderlerinin kendisinden tahsilinin mümkün olmaması halinde karşıtaraf vekâlet ücretinin nasıl karşılanacağına dair mevzuatta hüküm bulunmadığıiçin eksik düzenleme nedeniyle itiraz konusu kuralın iptalini talep etmiştir.İtiraz başvurusundaki söz konusu eksik düzenleme iddiasının kabulü, kuralda yeralan hükmün ötesinde ve bu kuraldan bağımsız olarak yeni bir düzenlemeyapılması sonucunu doğuracaktır. Kaldı ki, adli yardımdan yararlanandan karşıtaraf vekalet ücretinin fiilen tahsil edilememesi durumunda nasıl teminedileceği hususunun bir eksiklik teşkil edip etmediği ve böyle bir eksiklikmevcutsa yeni düzenleme yapılması gereği kanun koyucunun takdirindedir.Dolayısıyla bakılmakta olan davada, uygulanacak bir kural mevcutbulunmamaktadır.
4. Açıklanan nedenlerle, itiraz konusu kurala ilişkin başvurununMahkemenin yetkisizliği nedeniyle reddi gerekir.
III- HÜKÜM
12.1.2011 tarihli ve 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun340. maddesinin, itiraz başvurusunda bulunan Mahkemenin bakmakta olduğu davadauygulanma olanağı bulunmadığından, bu maddeye ilişkin başvurunun Mahkemeninyetkisizliği nedeniyle REDDİNE, 7.9.2016 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.
Başkan
Zühtü ARSLAN
Başkanvekili
Burhan ÜSTÜN
Başkanvekili
Engin YILDIRIM
Üye
Serdar ÖZGÜLDÜR
Üye
Serruh KALELİ
Üye
Osman Alifeyyaz PAKSÜT
Üye
Recep KÖMÜRCÜ
Üye
Nuri NECİPOĞLU
Üye
Hicabi DURSUN
Üye
Celal Mümtaz AKINCI
Üye
Muammer TOPAL
Üye
M. Emin KUZ
Üye
Hasan Tahsin GÖKCAN
Üye
Kadir ÖZKAYA
Üye
Rıdvan GÜLEÇ