ANAYASA MAHKEMESİ KARARI
Esas Sayısı : 2016/157
Karar Sayısı : 2016/149
Karar Tarihi : 7.9.2016
R.G.Tarih-Sayısı : Tebliğedildi.
İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN: Danıştay OnbeşinciDairesi
İTİRAZIN KONUSU: 18.12.1953 tarihli ve6197 sayılı Eczacılar ve Eczaneler Hakkında Kanun’un, 17.5.2012 tarihli ve 6308sayılı Kanun’un 2. maddesiyle değiştirilen 5. maddesinin sekizinci, dokuzuncuve onuncu fıkralarının, Anayasa’nın 2., 7., 13., 60., 48. ve 49. maddelerineaykırılığı ileri sürülerek iptallerine karar verilmesi talebidir
OLAY: Davacının, Eczacılar ve EczanelerHakkında Yönetmeliğin 16. maddesinin iptali talebiyle açtığı davada itirazkonusu kuralların Anayasa’ya aykırı olduğu kanısına varan Mahkeme, iptalleriiçin başvurmuştur.
I- İPTALİ İSTENİLEN KANUN HÜKÜMLERİ
Kanun’un itiraz konusu kuralları da içeren 5. maddesi şöyledir:
“MADDE 5- Serbest eczaneler, eczacılıkyapma hakkını haiz bir eczacının sahip ve mesul müdürlüğünde yönetmeliktebelirlenen belgelerle il sağlık müdürlüğünce düzenlenmiş ve valilikçeonaylanmış bir ruhsatname ile açılır. Ruhsatname konusunda meydana geleceksorunların çözüm yeri Türkiye İlaç ve Tıbbî Cihaz Kurumudur.
Eczane açmak, devretmek veya başka bir yere nakletmek isteyeneczacılar, bulunduğu ilin sağlık müdürlüğüne dilekçe ile başvurur. Eczane açmakisteyenlerin belgelerinin tam olması hâlinde ruhsatname düzenlenir. Düzenlenenruhsatnameler Sağlık Bakanlığına, Türkiye İlaç ve Tıbbî Cihaz Kurumuna ve TürkEczacıları Birliğine bildirilir. Eczaneler için belediyeden ayrıca bir iş yeri ruhsatıalınması ve belediyeye harç ödenmesi gerekmez. (Ek cümle: 2/1/2014-6514/35 md.)
Eczaneler için ayrıca başka herhangi bir kurum veya kuruluştankayıt veya onay belgesi aranmaz. Serbest eczane sayıları, ilçe sınırlarıiçindeki nüfusa göre en az üç bin beş yüz kişiye bir eczane olacak şekildedüzenlenir. Hiç eczanesi olmayan yerleşim birimlerinde nüfus kriterinebakılmaksızın bir eczanenin açılmasına müsaade edilir. Ancak bu şekilde açılaneczanelerin başka yerlere naklinde nüfus kriteri işletilir. Eczanelerin aynıilçe içerisindeki nakillerinde nüfusa göre eczane açılması kriteri uygulanmaz.
Doğal afet ve mücbir sebep nedeniyle nüfus azalmasıhâlinde o yerleşim yerinde bulunan eczanelerin naklinde nüfusa göre eczaneaçılması kriteri uygulanmaz. Bu hâlin tespit ve ilanı Sağlık Bakanlığıncayapılır.
Eczane açılmasına ilişkin kriterler belirlenirkenilçelerin sosyoekonomik gelişmişlik sıralamasına göre sınıflandırma yapılır. Busınıflandırmaya göre ilçelere ilçe katsayısı verilir. Eczacılara, o ilçedemesleki faaliyetlerini sürdürdükleri yıl sayısı ile ilçe katsayısının çarpımıkadar hizmet puanı verilir. Eczacı birden fazla ilçede çalışmış ise hizmetpuanları toplanır. Hizmet puanı hesaplanırken ilçe katsayısı,doktora yapmışolanlar için dörtte bir oranında artırılarak uygulanır. Eczacılara, meslektegeçirilen toplam yıl sayısı ile eczacının hizmet puanı toplamı sonucu tespitedilen yerleştirme puanı verilir.
Nüfus kriterlerine göre eczane açılabilecek yerler, heryıl en az iki kez olmak üzere Sağlık Bakanlığınca ilan edilir. İlan edilenyerlere müracaat eden adaylardan yerleştirme puanı en yüksek olanlar eczaneaçma hakkı kazanır. Yerleştirme puanının eşit olması hâlinde kura çekilir.
Eczanesini devretmiş bir eczacı yeni bir eczane açmakistediğinde yerleştirme puanı yarı oranında düşürülür.
Serbest eczanelerde, reçete sayısı ve/veya ciro gibikriterlere göre belirlenen sayıda ikinci eczacı çalıştırılması zorunludur.
Serbest eczane açmak veya serbest eczanelerde mesul müdür olarakçalışmak isteyen bir eczacı, en az bir yıl müddetle hizmet sözleşmesine bağlıolarak mesul müdür eczacı ile birlikte serbest eczanelerde yardımcı eczacıolarak çalışmak zorundadır. Hastane eczanelerinde veya ikinci eczacı olarakserbest eczanelerde en az bir yıl süre ile çalışanlar, yardımcı eczacı olarakçalışma şartını yerine getirmiş sayılır. Yardımcı eczacıların, il sağlıkmüdürlüğü ve/veya bölge eczacı odalarının denetimlerinde üç kez eczanede görevibaşında mazeretsiz olarak bulunmadığının tespiti hâlinde çalışma süresi kabuledilmez.
Yardımcı eczacılara asgari ücretin bir buçuk katından, ikincieczacılara da asgari ücretin üç katından aşağı olmamak üzere taraflarca belirlenecekücret ödenir. Yardımcı eczacı ve ikinci eczacı çalıştırılması ile ilgili usulve esaslar Türk
Eczacıları Birliğinin görüşü alınarak Sağlık Bakanlığıncabelirlenir.”
II- İLK İNCELEME
1. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü hükümleri uyarınca yapılan ilkinceleme toplantısında, başvuru kararı ve ekleri, Raportör Cengiz ERTENtarafından hazırlanan ilk inceleme raporu ve itiraz konusu kanun hükümleriokunup incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:
2. 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve YargılamaUsulleri Hakkında Kanun’un “Başvuruya engel durumlar” başlığınıtaşıyan 41. maddesinin (2) numaralı fıkrasında, “İtiraz yoluna başvuranmahkemede itiraz konusu kuralın uygulanacağı başka dava dosyalarının bulunmasıhâlinde, yapılmış olan itiraz başvurusu bu dosyalar için de bekletici meselesayılır.” denilmiştir. Buna göre aynı Mahkeme tarafından aynı kuralailişkin birden fazla itiraz başvurusunda bulunulması mümkün değildir.
3. 6216 sayılı Kanun’un “Anayasaya aykırılığın mahkemelerceileri sürülmesi” başlıklı 40. maddesinde ise Anayasa Mahkemesine itirazyoluyla yapılacak başvurularda izlenecek yöntem belirtilmiş ve maddenin (4) numaralı fıkrasında açık bir şekilde dayanaktan yoksun veya yöntemine uygunolmayan itiraz başvurularının, Anayasa Mahkemesi tarafından esas incelemeyegeçilmeksizin gerekçeleriyle reddedileceği hükme bağlanmıştır.
4. Yapılan incelemede itiraz yoluna başvuran Mahkeme tarafından,itiraz konusu kuralın uygulanacağı başka dava dosyası kapsamında yapılmış olanitiraz başvurusunun (E.2016/154) bakılmakta olan dava dosyası için debekletici mesele sayılması gerekirken, tekrar başvuruda bulunulduğubelirlenmiştir.
5. Açıklanan nedenlerle, 6216 sayılı Kanun’un 41. maddesinin (2)numaralı fıkrasına aykırı olduğu anlaşılan itiraz başvurusunun, 6216 sayılıKanun’un 40. maddesinin (4) numaralı fıkrası gereğince yöntemine uygunolmadığından esas incelemeye geçilmeksizin reddi gerekir.
III- HÜKÜM
18.12.1953 tarihli ve 6197 sayılı Eczacılar ve Eczaneler HakkındaKanun’un, 17.5.2012 tarihli ve 6308 sayılı Kanun’un 2. maddesiyle değiştirilen5. maddesinin sekizinci, dokuzuncu ve onuncu fıkralarının iptallerinekarar verilmesi talebiyle yapılan itiraz başvurusunun, 6216 sayılı AnayasaMahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un 41. maddesinin(2) ve 40. maddesinin (4) numaralı fıkraları gereğince yöntemine uygunolmadığından REDDİNE, 7.9.2016 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.
Başkan
Zühtü ARSLAN
Başkanvekili
Burhan ÜSTÜN
Başkanvekili
Engin YILDIRIM
Üye
Serdar ÖZGÜLDÜR
Üye
Serruh KALELİ
Üye
Osman Alifeyyaz PAKSÜT
Üye
Recep KÖMÜRCÜ
Üye
Nuri NECİPOĞLU
Üye
Hicabi DURSUN
Üye
Celal Mümtaz AKINCI
Üye
Muammer TOPAL
Üye
M. Emin KUZ
Üye
Hasan Tahsin GÖKCAN
Üye
Kadir ÖZKAYA
Üye
Rıdvan GÜLEÇ