ANAYASA MAHKEMESİ KARARI
Esas Sayısı : 2016/164
Karar Sayısı : 2017/75
Karar Tarihi : 15.3.2017
R.G.Tarih-Sayısı : 12.4.2017-30036
İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN: Danıştayİdari Dava Daireleri Kurulu
İTİRAZIN KONUSU: 25.8.2011tarihli ve 652 sayılı Millî Eğitim Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri HakkındaKanun Hükmünde Kararname’nin 37. maddesine, 1.3.2014 tarihli ve 6528 sayılıKanun’un 22. maddesiyle eklenen (9) ve (10) numaralı fıkraların, Anayasa’nın2., 7. ve 128. maddelerine aykırılığı ileri sürülerek iptallerine veyürürlüklerinin durdurulmasına karar verilmesi talebidir.
OLAY: Davacının, düzenleyici idari işlemin birtakım maddelerinin iptalitalebiyle açtığı davada, itiraz konusu kuralların Anayasa’ya aykırı olduğukanısına varan Mahkeme, iptalleri için başvurmuştur.
I- İPTALİ İSTENİLEN KANUN HÜKÜMLERİ
652 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’nin (KHK) 37. maddesine,6528 sayılı Kanun’la eklenen itiraz konusu (9) ve (10) numaralı fıkralarşöyledir:
“(9) (Ek: 1/3/2014-6528/22 md.) Yurt içi veyayurt dışında, yerli veya yabancı kurum ve kuruluşlarla veya başka ülkelerleişbirliği anlaşması çerçevesinde kurulan ve ulusal veya uluslararası projeyürüten okul ve kurumlar, Bakan onayı ile proje okulu olarak seçilen ve belirlieğitim reformu ve programları uygulanan okul ve kurumlar ile Bakan onayıyladoğrudan Bakanlık merkez teşkilatına bağlanan kurumlara yapılacak öğretmenatamaları ve yönetici görevlendirmeleri Bakan tarafından yapılır. (Ekcümle: 2/12/2016-6764/8 md.) 2547sayılı Yükseköğretim Kanununun 38 inci maddesi kapsamında üniversitelerde görevyapan öğretim elemanlarına bu okullarda okul müdürlüğü görevi verilebilir.”
“(10) (Ek: 1/3/2014-6528/22 md.) Öğretimüyeleri ile Bakanlıkta görev yapmakta olan öğretmenlerin dokuzuncu fıkrakapsamındaki kurumlara atanma ve görevlendirilmelerinde bu Kanun HükmündeKararname, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu ve diğer mevzuatın sınavlar veatanmaya ilişkin hükümleri uygulanmaz. Dokuzuncu fıkra kapsamındaki kurumlarayönetici görevlendirmeleri özlük hakları, atanma ve terfi yönünden kazanılmışhak doğurmaz.”
II- İLK İNCELEME
1. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü hükümleri uyarınca ZühtüARSLAN, Burhan ÜSTÜN, Engin YILDIRIM, Serdar ÖZGÜLDÜR, Serruh KALELİ, OsmanAlifeyyaz PAKSÜT, Recep KÖMÜRCÜ, Nuri NECİPOĞLU, Hicabi DURSUN, Celal MümtazAKINCI, Muammer TOPAL, M. Emin KUZ, Hasan Tahsin GÖKCAN, Kadir ÖZKAYA, RıdvanGÜLEÇ, Recai AKYEL ve Yusuf Şevki HAKYEMEZ’in katılımlarıyla 12.10.2016tarihinde yapılan ilk inceleme toplantısında, öncelikle uygulanacak kural vebaşvurunun yöntemine uygunluğu sorunları görüşülmüştür.
2. Anayasa'nın 152. ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşuve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un 40. maddelerine göre, bir davayabakmakta olan mahkeme, o dava sebebiyle uygulanacak bir kanunun veya kanunhükmünde kararnamenin hükümlerini Anayasa'ya aykırı görmesi hâlinde veyataraflardan birinin ileri sürdüğü aykırılık iddiasının ciddi olduğu kanısınavarması durumunda, bu hükmün iptali için Anayasa Mahkemesine başvurmayayetkilidir. Ancak, bu kurallar uyarınca bir mahkemenin Anayasa Mahkemesine başvurabilmesiiçin elinde yöntemince açılmış ve mahkemenin görevine giren bir davanınbulunması, iptali istenen kuralın da o davada uygulanacak olması gerekir.Uygulanacak kural ise bakılmakta olan davanın değişik evrelerinde ortaya çıkansorunların çözümünde veya davayı sonuçlandırmada olumlu ya da olumsuz yöndeetki yapacak nitelikte bulunan kurallardır.
3. Bakılmakta olan dava, Millî Eğitim Bakanlığı DoğrudanMerkez Teşkilatına Bağlı Kurumlara Yönetici Görevlendirilmesine ve ÖğretmenAtamasına İlişkin Yönerge’nin birtakım maddelerinin iptali talebiniiçermektedir. Söz konusu Yönerge’nin 2. maddesine göre Yönerge, Bakan onayıyladoğrudan Millî Eğitim Bakanlığı merkez teşkilatına bağlanan kurumlara yapılacakyönetici görevlendirmeleri ve öğretmen atamaları ile bunların görevlerineilişkin usul ve esasları kapsamaktadır.
4. Buna karşılık 652 sayılı KHK’nın 37. maddesinin itirazkonusu (9) numaralı fıkrası, Bakan onayıyla doğrudan Millî Eğitim Bakanlığımerkez teşkilatına bağlanan kurumların yanı sıra “Yurt içi veya yurtdışında, yerli veya yabancı kurum ve kuruluşlarla veya başka ülkelerleişbirliği anlaşması çerçevesinde kurulan ve ulusal veya uluslararası projeyürüten okul ve kurumlar” ile “Bakan onayı ile proje okuluolarak seçilen ve belirli eğitim reformu ve programları uygulanan okul vekurumlar”a yapılacak öğretmen atamalarının ve yönetici görevlendirmelerininde Bakan tarafından yapılacağını belirtmek suretiyle dava konusu olmayan okulve kurumlar yönünden de düzenleme öngörmektedir. Dolayısıyla itiraz konusu (9)numaralı fıkranın “Yurt içi veya yurt dışında, yerli veya yabancıkurum ve kuruluşlarla veya başka ülkelerle işbirliği anlaşması çerçevesindekurulan ve ulusal veya uluslararası proje yürüten okul ve kurumlar, Bakan onayıile proje okulu olarak seçilen ve belirli eğitim reformu ve programlarıuygulanan okul ve kurumlar” bölümünün uyuşmazlıkta uygulanma olanağıbulunmamaktadır. Bu nedenle söz konusu bölüm yönünden başvurunun, mahkemeninyetkisizliği nedeniyle reddi gerekir.
5. İtiraz konusu (9) numaralı fıkranın kalan bölümünün isefıkrada yer alan okul ve kurumların tamamı yönünden geçerli ortak kuralniteliği taşıması nedeniyle bu bölüme ilişkin esas incelemenin, bakılmakta olandavanın konusu gözetilerek “…ile Bakan onayıyla doğrudan Bakanlıkmerkez teşkilatına bağlanan kurumlara…” ibaresi ile sınırlı olarakyapılması gerekmektedir.
6. Diğer yandan, 6216 sayılı Kanun’un 40. maddesinin (1)numaralı fıkrasının (a) bendinde, bir davaya bakmakta olan mahkemenin, budavada uygulanacak bir kanun veya kanun hükmünde kararnamenin hükümleriniAnayasa’ya aykırı görmesi hâlinde veya taraflardan birinin ileri sürdüğüaykırılık iddiasının ciddi olduğu kanısına varması durumunda, iptali istenenkuralların Anayasa’nın hangi maddelerine aykırı olduklarının açıklanmasıgerektiği belirtilmiş, anılan maddenin (4) numaralı fıkrasında iseaçık bir şekilde dayanaktan yoksun veya yöntemine uygun olmayan itirazbaşvurularının, Anayasa Mahkemesi tarafından esas incelemeye geçilmeksizingerekçeleriyle reddedileceği hükme bağlanmıştır.
7. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü’nün 46. maddesinin (1) numaralıfıkrasının (a) bendinde de itiraz yoluna başvuran Mahkemenin gerekçelikararında, Anayasa’ya aykırılıkları ileri sürülen hükümlerin her birininAnayasa’nın hangi maddelerine, hangi nedenlerle aykırı olduğunun ayrı ayrı vegerekçeleriyle birlikte açıkça gösterilmesi gerektiği ifade edilmiştir.İçtüzüğün 49. maddesinin (1) numaralı fıkrasının (b) bendinde de AnayasaMahkemesince yapılan ilk incelemede, başvuruda eksikliklerin bulunduğu tespitedilirse itiraz yoluna ilişkin işlerde esas incelemeye geçilmeksizin başvurununreddine karar verileceği belirtilmiştir.
8. Yapılan incelemede, itiraz yoluna başvuran Mahkemetarafından 652 sayılı KHK’nın itiraz konusu (10) numaralı fıkrasının “…Dokuzuncufıkra kapsamındaki kurumlara yönetici görevlendirmeleri özlük hakları, atanmave terfi yönünden kazanılmış hak doğurmaz.”biçimindeki ikincicümlesinin hangi nedenlerle Anayasa’nın 2., 7. ve 128. maddelerine aykırıolduğunun ayrı ayrı ve gerekçeleriyle birlikte açıkça gösterilmediğianlaşılmıştır.
9. Açıklanan nedenlerle, 6216 sayılı Kanun’un 40. maddesinin(1) numaralı fıkrasının (a) bendi ile Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü’nün 46.maddesinin (1) numaralı fıkrasına aykırı olduğu anlaşılan, 652 sayılı KHK’nın(10) numaralı fıkrasının ikinci cümlesine yönelik itirazbaşvurusunun, 6216 sayılı Kanun’un 40. maddesinin (4) numaralı fıkrasıgereğince yöntemine uygun olmadığından esas incelemeye geçilmeksizin reddigerekir.
10. (10) numaralı fıkranın “Öğretim üyeleri ileBakanlıkta görev yapmakta olan öğretmenlerin dokuzuncu fıkra kapsamındakikurumlara atanma ve görevlendirilmelerinde bu Kanun Hükmünde Kararname, 657sayılı Devlet Memurları Kanunu ve diğer mevzuatın sınavlar ve atanmaya ilişkinhükümleri uygulanmaz.” biçimindeki birinci cümlesinin, (9)numaralı fıkrada yer alan okul ve kurumların tamamı yönünden geçerli ortakkural niteliği taşıması nedeniyle bu cümleye ilişkin esas incelemenin de,bakılmakta olan davanın konusu gözetilerek “Bakan onayıyla doğrudanBakanlık merkez teşkilatına bağlanan kurumlar” yönünden yapılmasıgerekmektedir.
11. Açıklanan nedenlerle, 25.8.2011 tarihli ve 652 sayılıMillî Eğitim Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun HükmündeKararname’nin 37. maddesine, 1.3.2014 tarihli ve 6528 sayılı Kanun’un 22.maddesiyle eklenen;
A-(9) numaralı fıkranın;
1- “Yurt içi veya yurt dışında, yerli veya yabancı kurumve kuruluşlarla veya başka ülkelerle işbirliği anlaşması çerçevesinde kurulanve ulusal veya uluslararası proje yürüten okul ve kurumlar, Bakan onayı ileproje okulu olarak seçilen ve belirli eğitim reformu ve programları uygulananokul ve kurumlar…” bölümünün, itiraz başvurusunda bulunan Mahkemeninbakmakta olduğu davada uygulanma olanağı bulunmadığından, bu bölümüneilişkin başvurunun Mahkemenin yetkisizliği nedeniyle REDDİNE,
2- Kalan bölümünün esasının incelenmesine, esasa ilişkinincelemenin, fıkrada yer alan “…ile Bakan onayıyla doğrudanBakanlık merkez teşkilatına bağlanan kurumlara…” ibaresi ile sınırlıolarak yapılmasına,
B- (10) numaralı fıkranın;
1- Birinci cümlesinin esasının incelenmesine, esasa ilişkinincelemenin “Bakan onayıyla doğrudan Bakanlık merkez teşkilatınabağlanan kurumlar” yönünden yapılmasına,
2- İkinci cümlesinin iptaline karar verilmesi talebiyle yapılanitiraz başvurusunun, 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve YargılamaUsulleri Hakkında Kanun’un 40. maddesinin (4) numaralı fıkrası gereğinceyöntemine uygun olmadığından REDDİNE,
C- Yürürlüğü durdurma talebinin esas inceleme aşamasında kararabağlanmasına,
OYBİRLİĞİYLE karar verilmiştir.
III- ESASIN İNCELENMESİ
12. Başvuru kararı ve ekleri, Raportör Volkan HAS tarafındanhazırlanan işin esasına ilişkin rapor, itiraz konusu kanun hükümleri, dayanılanAnayasa kuralları ve bunların gerekçeleri ile diğer yasama belgeleri okunupincelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:
1- İtirazın Gerekçesi
13. Başvuru kararındaözetle, itiraz konusu kurallarla, doğrudan Millî Eğitim Bakanlığımerkez teşkilatına bağlanan kurumları belirleme ve bu kurumlara yapılacaköğretmen atamaları ile yönetici görevlendirmeleri konularında sınırları belirliolmayan, herhangi bir ölçüte dayanmayan çok geniş bir yetkinin Bakanatanındığı, bu atama ve görevlendirmelerde 652 sayılı KHK’nın, 657 sayılı DevletMemurları Kanunu’nun ve diğer mevzuatın sınavlar ve atanmaya ilişkinhükümlerinin uygulanmayacağının da belirtilmesi suretiyle Bakana tanınan sözkonusu yetkinin kapsam ve sınırlarındaki belirsizliğin arttığı, temel ilkelerikonulmaksızın, çerçevesi çizilmeksizin böyle bir yetkinin yürütme organına verilmişolmasının hukuk devletinin gereklerinden olan belirlilik, yasama yetkisinindevredilemezliği ile kamu görevlilerinin atanma ve özlük işlerinin kanunladüzenlemesi ilkelerine aykırı olduğu belirtilerek kuralların, Anayasa’nın2., 7. ve 128. maddelerine aykırı olduğu ileri sürülmüştür.
2- Anayasa’ya Aykırılık Sorunu
14. 652 sayılı KHK’nın 37. maddesinin (9) numaralı fıkrasınınesasının incelenmesine karar verilen bölümü ile (10) numaralı fıkrasınınbirinci cümlesinde; Bakan onayıyla doğrudan Bakanlık merkez teşkilatınabağlanan kurumlara yapılacak öğretmen atamalarının ve yöneticigörevlendirmelerinin Bakan tarafından yapılacağı, öğretim üyeleri ileBakanlıkta görev yapmakta olan öğretmenlerin (9) numaralı fıkra kapsamındakikurumlara atanma ve görevlendirilmelerinde bu KHK’nın, 657 sayılı DevletMemurları Kanunu’nun ve diğer mevzuatın sınavlar ve atanmaya ilişkinhükümlerinin uygulanmayacağı belirtilmiştir. İtiraz başvurusu yapıldıktan sonra(9) numaralı fıkraya 2.12.2016 tarihli ve 6764 sayılı Kanun’la eklenen cümleile 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun 38. maddesi uyarınca üniversitelerdegörev yapan öğretim elemanlarına, fıkra kapsamında yer alan okullarda okulmüdürlüğü görevinin verilebileceği hükme bağlanmıştır.
15. İtiraz konusu kurallar,KHK’nın 37. maddesinin (9) numaralı fıkrasında yer alan “…ileBakan onayıyla doğrudan Bakanlık merkez teşkilatına bağlanan kurumlara…” ibaresiile (10) numaralı fıkrasının birinci cümlesi olup, anılan cümle “Bakanonayıyla doğrudan Bakanlık merkez teşkilatına bağlanan kurumlar” yönündenincelenecektir.
16. Anayasa’nın 2. maddesinde “Türkiye Cumhuriyeti,toplumun huzuru, millî dayanışma ve adalet anlayışı içinde, insan haklarınasaygılı, Atatürk milliyetçiliğine bağlı, başlangıçta belirtilen temel ilkeleredayanan, demokratik, lâik ve sosyal bir hukuk Devletidir.” hükmübulunmaktadır.
17. Hukuk devleti, eylem ve işlemleri hukuka uygun, insanhaklarına saygılı, bu hak ve özgürlükleri koruyup güçlendiren, her alandaadaletli bir hukuk düzeni kurup bunu geliştirerek sürdüren, Anayasa’ya aykırıdurum ve tutumlardan kaçınan, Anayasa ve hukukun üstün kurallarıyla kendinibağlı sayan, yargı denetimine açık olan devlettir.
18. Anayasa’nın 2. maddesinde düzenlenen hukuk devletiilkesinin önkoşullarından biri belirlilik ilkesidir. Belirlilik ilkesi,yalnızca yasal belirliliği değil, daha geniş anlamda hukuki belirliliği ifadeetmektedir. Yasal düzenlemeye dayanarak erişilebilir, bilinebilir ve öngörülebilirolma gibi niteliksel gereklilikleri karşılaması koşuluyla mahkemeiçtihatları ve yürütmenin düzenleyici işlemleri ile de hukuki belirliliksağlanabilir. Hukuki belirlilik ilkesindeasıl olan, bir hukuk normunun uygulanmasıyla ortaya çıkacak sonuçların o hukukdüzeninde öngörülebilir olmasıdır.
19. Anayasa’nın 7. maddesinde, “Yasama yetkisi TürkMilleti adına Türkiye Büyük Millet Meclisinindir. Bu yetki devredilemez.” denilmektedir.Yasama yetkisinin Türkiye Büyük Millet Meclisine ait olması ve bu yetkinindevredilememesi, kuvvetler ayrılığı ilkesinin bir gereğidir. Bu hükme yer verenAnayasa’nın 7. maddesinin gerekçesinde yasama yetkisinin parlamentoya aitolması, “demokrasi rejimini benimseyen siyasi rejimlerde kaçınılmaz birdurum” olarak nitelendirilmiştir.
20. Anayasa’nın 7. maddesi ile yasaklanan husus, kanun yapmayetkisinin devredilmesi olup bu madde, yürütme organına hiçbir şekildedüzenleme yapma yetkisi verilemeyeceği anlamına gelmemektedir. Kanun koyucu,yasama yetkisinin genelliği ilkesi uyarınca, bir konuyu doğrudan kanunladüzenleyebileceği gibi bu hususta düzenleme yapma yetkisini yürütme organına dabırakabilir.
21. Anayasa'nın 128. maddesinin ikinci fıkrasında da “Memurlarınve diğer kamu görevlilerinin nitelikleri, atanmaları, görev ve yetkileri,hakları ve yükümlülükleri, aylık ve ödenekleri ve diğer özlük işleri kanunladüzenlenir. Ancak, malî ve sosyal haklara ilişkin toplu sözleşme hükümlerisaklıdır.” denilmek suretiyle memurlar ve diğer kamu görevlileri,özlük hakları bakımından yasal güvenceye kavuşturulmuştur. Kanuni düzenlemeilkesi, düzenlenen alanda temel ilkelerin kanunla konulmasını ve çerçeveninkanunla çizilmesini ifade etmektedir.
22. Yasama yetkisinin devredilemezliği ve kanuni düzenlemeilkeleri uyarınca, kanun koyucunun temel ilkeleri koymadan, çerçeveyi çizmedenyürütmeye yetki vermemesi, sınırsız ve belirsiz bir alanı yürütmenindüzenlemesine bırakmaması gerekir. Bununla birlikte, yasama organı gerektiğindesınırlarını belirlemek koşuluyla bazı konuların düzenlenmesini idareyebırakabilir. Buna göre ekonomik, teknik veya benzeri alanlarda temel kurallarbelirlendikten sonra ayrıntıların düzenlenmesinin idareye bırakılması, yasama yetkisinindevri olarak nitelendirilemeyeceği gibi kanuni düzenleme ilkesine aykırılık daoluşturmaz.
23. İtiraz konusu (9) numaralı fıkranın esasınınincelenmesine karar verilen bölümü, Bakan onayıyla doğrudan Bakanlıkmerkez teşkilatına bağlanan kurumlara yapılacak öğretmen atamalarının veyönetici görevlendirmelerinin Bakan tarafından yapılacağını hükmebağlamaktadır. Anılan kuralda hangi kurumlara, hangi makam tarafından atamayapılabileceği ve yönetici görevlendirilebileceği açıkça belirtilmiştir. Buitibarla atama yetkisinin, 652 sayılı KHK’nın 4. maddesinin (1) numaralıfıkrası uyarınca Bakanlık teşkilatının en üst amiri olan ve Bakanlıkicraatından ve emri altındakilerin faaliyet ve işlemlerinden Başbakana karşısorumlu bulunan Bakana verilmiş olmasında Anayasa’ya aykırı bir yönbulunmamaktadır.
24. Atama ve görevlendirme için gerekli koşullar kuraldabelirtilmemiş olmasına karşılık 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 48. ve88. maddeleri ile 1739 sayılı Milli Eğitim Temel Kanunu’nun 43. maddesindeöğretmen olarak atanabilmek veya yönetici şeklinde görevlendirilebilmek içingerekli yasal şartlar düzenlenmiştir.
25. Aksine bir hüküm bulunmadığı sürece, anılan kanunlardabelirtilen söz konusu şartlar, Bakan onayıyla doğrudan Bakanlık merkezteşkilatına bağlanan kurumlara yapılacak öğretmen atamalarında ve yöneticigörevlendirmelerinde de aranacaktır. Bu itibarla, kanun koyucu tarafındanyürütme organına tanınan yetkinin sınırlarının belirli olduğu ve temelilkelerinin kanunla belirlendiği açıktır.
26. Öte yandan itiraz konusu (10) numaralı fıkranın birincicümlesi, öğretim üyeleri ile Bakanlıkta görev yapmakta olan öğretmenlerin Bakanonayıyla doğrudan Bakanlık merkez teşkilatına bağlanan kurumlara atanma vegörevlendirilmelerinde 652 sayılı KHK’nın, 657 sayılı Devlet MemurlarıKanunu’nun ve diğer mevzuatın sınavlar ve atanmaya ilişkin hükümlerininuygulanmayacağını düzenlemektedir.
27. Anılan kurala göre, Bakan onayıyla doğrudan Bakanlıkmerkez teşkilatına bağlanan kurumlara öğretmen atamalarında ve yöneticigörevlendirmelerinde 652 sayılı KHK’nın, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nunve diğer mevzuatın sınavlar ve atanmaya ilişkin hükümleri geçerli olmaya devamedecek olmakla birlikte yalnızca öğretim üyeleri ile Bakanlıkta görev yapmaktaolan öğretmenlerin atama ve görevlendirmelerinde anılan hükümleruygulanmayacaktır. Muafiyetin kapsamı ise 652 sayılı KHK ve 657 sayılı Kanunolmak üzere tüm mevzuatın yalnızca sınavlar ve atanmaya ilişkin hükümleridir.Sınavlar ve atanma hâricindeki konuları düzenleyen ilgili hükümler iseuygulanmaya devam edilecektir.
28. Bakan onayıyla doğrudan Bakanlık merkez teşkilatınabağlanan kurumlarda ayrıca bir yönetici kadrosunun bulunmaması sebebiyle yöneticilerin “atanması” değil “görevlendirilmesi” mümkündür.Bu nedenle itiraz konusu kuralın, öğretim üyeleri ile Bakanlıkta görev yapmaktaolan öğretmenlerin Bakan onayıyla doğrudan Bakanlık merkez teşkilatına bağlanankurumlara öğretmen olarak atanmalarında mevzuatın atanmaya ilişkinhükümlerinin, yönetici şeklinde görevlendirilmelerinde ise mevzuatın sınavlarailişkin hükümlerinin uygulanmayacağı şeklinde anlaşılması gerekmektedir. Birbaşka deyişle, uygulanmayacak hükümlerin kapsamı yapılacak işlemin niteliğine,öğretmen ataması veya yönetici görevlendirmesi olup olmamasına göre farklılıkgöstermektedir.
29. “Bakanlıkta görev yapmakta olan öğretmenler…” ibaresi,Bakanlık merkez ve taşra teşkilatı ile yurt dışı teşkilatında çalışanöğretmenlerin tamamını kapsamakta olup bunlar, öğretmen olarak atanabilmeyeilişkin gerek 657 sayılı Kanun’da ve 652 sayılı KHK’da, gerekse diğer mevzuatınatanmaya ilişkin hükümlerini önceden yerine getirmek suretiyle öğretmen olarakatanmış kimselerdir. Bu itibarla kuralda yer alan “atanma” kavramının,Bakanlıkta görev yapan öğretmeler yönünden, ilk kez memuriyet görevine atanmayailişkin olmayıp yer değiştirme suretiyle atanmayı ifade ettiği anlaşılmaktadır.
30. Bakanlıkta görev yapmakta olan öğretmenlerin, Bakanonayıyla doğrudan Bakanlık merkez teşkilatına bağlanan kurumlara atanmalarında,yalnızca yer değiştirme suretiyle atanmaya ilişkin mevzuatta yer alankoşullardan muaf tutulmaları, öğretmen olarak atanabilmek için gerekli tümkoşulları öncesinde yerine getirmiş olmaları karşısında, herhangi birbelirsizliğe veya keyfiliğe yol açmamakta, yasama yetkisinin devredilemezliğive kanuni düzenleme ilkelerine bir aykırılık taşımamaktadır.
31. Kuralda yer alan “Öğretim üyeleri” kavramı da2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun 23 ila 26. maddelerinde belirtilenkoşulları gerçekleştirmek suretiyle öğretim üyeliğine atanmış, yükseköğretimkurumlarında görevli profesör, doçent ve yardımcı doçentleri ifade etmektedir.Bu itibarla öğretmenlerle benzer şekilde eğitim-öğretim görevini yerinegetiren akademisyenlerin, üniversitelerde edindikleri bilgi, beceri vetecrübelerden Bakan onayıyla doğrudan Bakanlık merkez teşkilatına bağlanankurumlarda yararlanılmasını temin etmek amacıyla öğretmen olarak atanmalarındamevzuatın atanmaya ilişkin hükümlerinin uygulanmayacağınınöngörülmesi, ilk kez memuriyet görevine atanabilmek için gerekli tümkoşulların öncesinde yerine getirilmiş olması karşısında herhangi birbelirsizliğe veya keyfiliğe yol açmamaktadır.
32. Öğretim üyeleri ile Bakanlıkta görev yapmakta olanöğretmenlerin, Bakan onayıyla doğrudan Bakanlık merkez teşkilatına bağlanankurumlara yönetici olarak görevlendirilmelerinde uygulanmayacak hükümler ise,mevzuatın sınavlara ilişkin hükümlerinden ibarettir. Yönetici olarakgörevlendirilebilmek için gerekli olduğu mevzuatta belirtilen sınav hâricindekişartların tamamının, Bakanlıkta görev yapmakta olan öğretmenlerin ve öğretimüyelerinin, Bakan onayıyla doğrudan Bakanlık merkez teşkilatına bağlanankurumlara yönetici olarak görevlendirilebilmeleri yönünden de aranmasında yasalbir engel bulunmamaktadır.
33. Yürüttüğü hizmetin niteliği gereğince Bakan onayıyladoğrudan Bakanlık merkez teşkilatına bağlanan kurumlara yapılacak atama ve görevlendirmelerdegenel koşullardan vazgeçilmesi, farklı şartların belirlenmesi ve bu bağlamdamevzuatın atanma ve sınavlara ilişkin hükümlerinin belirli özelliklere sahipkişiler yönünden aranmaması kanun koyucunun takdir yetkisindedir. Söz konusumuafiyetin hangi konudaki hükümlere, hangi kurumlara yönelik atama vegörevlendirmelere ilişkin olduğu ve muafiyetten kimlerin yararlanacağınınbelirlenmiş olması karşısında yürütme organına bırakılan düzenleme yetkisininkapsamının ve sınırlarının belirsiz, temel ilkelerinin belirlenmemiş olduğundansöz edilemez. Yürütme organınca hazırlanacak düzenleyici işlemlerle öğretimüyeleri ile Bakanlıkta görev yapmakta olan öğretmenlerin Bakan onayıyladoğrudan Bakanlık merkez teşkilatına bağlanan kurumlara yapılacak atanma vegörevlendirilmelerinde özel koşulların öngörülebilmesi, atanma vegörevlendirilme sürecine ilişkin ayrıntıların belirlenmesi mümkündür.
34. Kurallar, bu yönleriyle bireyler ve idare yönünden açık,belirli ve öngörülebilir olduğundan, herhangi bir belirsizlik içermemekte veyasama yetkisinin devredilemezliği ilkesine bir aykırılık bulunmamaktadır.
35. Öte yandan itiraz konusu kurallarla, doğrudanBakanlık merkez teşkilatına bağlanan kurumları belirleme konusunda sınırlarıbelirli olmayan, herhangi bir ölçüte dayanmayan çok geniş bir yetkinin Bakanatanındığı belirtilerek kuralların Anayasa’ya aykırılığı ileri sürülmüş isede Bakanın bu belirleme yetkisinin, itiraz konusu kurallarda öngörülen birhusus olmaması nedeniyle bu kapsamda denetime konu yapılabilmesi mümkündeğildir.
36. Açıklanan nedenlerle kurallar, Anayasa’nın 2., 7. ve 128.maddelerine aykırı değildir. İptal taleplerinin reddi gerekir.
IV- YÜRÜRLÜĞÜN DURDURULMASI TALEBİ
37. Başvuru kararında özetle, itiraz konusu kuralların uygulanmasıhâlinde telafisi güç veya imkânsız zararlar doğabileceği belirtilerekyürürlüklerinin durdurulmasına karar verilmesi talep edilmiştir.
25.8.2011 tarihli ve 652 sayılı Millî Eğitim Bakanlığının Teşkilatve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname’nin 37. maddesine, 1.3.2014tarihli ve 6528 sayılı Kanun’un 22. maddesiyle eklenen;
A- (9) numaralı fıkrada yer alan “…ile Bakan onayıyladoğrudan Bakanlık merkez teşkilatına bağlanan kurumlara…” ibaresinin,
B- (10) numaralı fıkranın birinci cümlesinin, “Bakanonayıyla doğrudan Bakanlık merkez teşkilatına bağlanan kurumlar” yönünden,
iptali talepleri, 15.3.2017 tarihli, E.2016/164, K.2017/75 sayılıkararla reddedildiğinden, bu ibare ve cümleye ilişkin yürürlüğün durdurulmasıtaleplerinin REDDİNE, 15.3.2017 tarihinde OYBİRLİĞİYLE kararverilmiştir.
V- HÜKÜM
25.8.2011 tarihli ve 652 sayılı Millî Eğitim Bakanlığının Teşkilatve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname’nin 37. maddesine, 1.3.2014tarihli ve 6528 sayılı Kanun’un 22. maddesiyle eklenen;
A- (9) numaralı fıkrada yer alan “…ile Bakan onayıyladoğrudan Bakanlık merkez teşkilatına bağlanan kurumlara…” ibaresinin,
B- (10) numaralı fıkranın birinci cümlesinin, “Bakanonayıyla doğrudan Bakanlık merkez teşkilatına bağlanan kurumlar” yönünden,
Anayasa’ya aykırı olmadıklarına ve itirazınREDDİNE, 15.3.2017 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.
Başkan
Zühtü ARSLAN
Başkanvekili
Burhan ÜSTÜN
Başkanvekili
Engin YILDIRIM
Üye
Serdar ÖZGÜLDÜR
Üye
Serruh KALELİ
Üye
Osman Alifeyyaz PAKSÜT
Üye
Recep KÖMÜRCÜ
Üye
Nuri NECİPOĞLU
Üye
Celal Mümtaz AKINCI
Üye
Muammer TOPAL
Üye
M. Emin KUZ
Üye
Hasan Tahsin GÖKCAN
Üye
Kadir ÖZKAYA
Üye
Rıdvan GÜLEÇ
Üye
Recai AKYEL
Üye
Yusuf Şevki HAKYEMEZ