ANAYASA MAHKEMESİ KARARI
Esas Sayısı : 2016/174
Karar Sayısı : 2016/167
Karar Tarihi : 2.11.2016
R.G.Tarih-Sayısı : Tebliğedildi
İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN: Büyükçekmece 1. İcraHukuk Mahkemesi (Ceza Mahkemesi Sıfatıyla)
İTİRAZIN KONUSU: 14.12.2009 tarihli ve5941 sayılı Çek Kanunu’nun 5. maddesinin,15.7.2016 tarihli ve 6728 sayılıKanun’un 63. maddesiyle değiştirilen (1) numaralı fıkrasının yedincicümlesinin, Anayasa’nın 36. ve 37. maddelerine aykırılığı ileri sürülerekiptaline karar verilmesi talebidir.
OLAY: Karşılıksız çek keşide etmek suçuiddiasıyla açılan ceza davasında, itiraz konusu kuralın Anayasa’yaaykırı olduğu kanısına varan Mahkeme, iptali için başvurmuştur.
I- İPTALİ İSTENİLEN KANUN HÜKMÜ
Kanun’un itiraz konusu kuralı da içeren 5. maddesinin (1) numaralıfıkrası şöyledir:
“MADDE 5- (1) (Değişik: 15/7/2016-6728/63 md.) Üzerindeyazılı bulunan düzenleme tarihine göre kanuni ibraz süresi içinde ibrazında,çekle ilgili olarak “karşılıksızdır” işlemi yapılmasına sebebiyet veren kişihakkında, hamilin şikâyeti üzerine, her bir çekle ilgili olarak, binbeşyüz günekadar adli para cezasına hükmolunur. Ancak, hükmedilecek adli para cezası; çekbedelinin karşılıksız kalan miktarı, çekin üzerinde yazılı bulunan düzenlemetarihine göre kanuni ibraz tarihinden itibaren işleyecek 3095 sayılı Kanunagöre ticari işlerde temerrüt faizi oranı üzerinden hesaplanacak faizi ile takipve yargılama gideri toplamından az olamaz. Mahkeme ayrıca, çek düzenleme ve çekhesabı açma yasağına; bu yasağın bulunması hâlinde, çek düzenleme ve çek hesabıaçma yasağının devamına hükmeder. Yargılama sırasında da resen mahkemetarafından koruma tedbiri olarak çek düzenleme ve çek hesabı açma yasağınakarar verilir. Çek düzenleme ve çek hesabı açma yasağı, çek hesabı sahibigerçek veya tüzel kişi, bu tüzel kişi adına çek keşide edenler ve karşılıksızçekin bir sermaye şirketi adına düzenlenmesi durumunda ayrıca yönetim organıile ticaret siciline tescil edilen şirket yetkilileri hakkında uygulanır.Koruma tedbiri olarak verilen çek düzenleme ve çek hesabı açma yasağıkararlarına karşı yapılan itirazlar bakımından 9/6/1932 tarihli ve 2004 sayılıİcra ve İflas Kanununun 353 üncü maddesinin birinci fıkrası hükmü uygulanır. Busuçtan dolayı açılan davalar icra mahkemesinde görülür ve İcra ve İflasKanununun 347, 349, 350, 351, 352 ve 353 üncü maddelerinde düzenlenen yargılamausulüne ilişkin hükümler uygulanır. Bu davalar çekin tahsil için bankayaibraz edildiği veya çek hesabının açıldığı banka şubesinin bulunduğu yer ya dahesap sahibinin yahut şikâyetçinin yerleşim yer mahkemesinde görülür.”
II- İLK İNCELEME
1. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü hükümleri uyarınca yapılan ilkinceleme toplantısında, başvuru kararı, Raportör Cengiz ERTEN tarafındanhazırlanan ilk inceleme raporu ve itiraz konusu kanun hükmü okunupincelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:
2. 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama UsulleriHakkında Kanun'un “Anayasaya aykırılığın mahkemelerce ileri sürülmesi”başlıklı 40. maddesinde, Anayasa Mahkemesine itiraz yoluyla yapılacakbaşvurularda izlenecek yöntem belirtilmiştir. Maddenin (1) numaralı fıkrasında,bir davaya bakmakta olan mahkemenin, bu davada uygulanacak bir kanun veya kanunhükmünde kararnamenin hükümlerini Anayasa'ya aykırı görmesi hâlinde veyataraflardan birinin ileri sürdüğü aykırılık iddiasının ciddi olduğu kanısınavarması durumunda, bu fıkrada sayılan belgeleri dizi listesine bağlayarakAnayasa Mahkemesine göndereceği kurala bağlanmış; fıkranın (a) bendinde “İptaliistenen kuralların Anayasanın hangi maddelerine aykırı olduklarını açıklayangerekçeli başvuru kararının aslı”, (b) bendinde “Başvuru kararınailişkin tutanağın onaylı örneği”, (c) bendinde “Dava dilekçesi,iddianame veya davayı açan belgeler ile dosyanın ilgili bölümlerinin onaylıörnekleri” Mahkemeye gönderilecek belgeler arasında sayılmıştır. Maddenin(4) numaralı fıkrasında ise açık bir şekilde dayanaktan yoksun veya yöntemineuygun olmayan itiraz başvurularının, Anayasa Mahkemesi tarafından esasincelemeye geçilmeksizin gerekçeleriyle reddedileceği hükme bağlanmıştır.
3. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğünün 46. maddesinin (2)numaralı fıkrasının (a) bendinde,“Başvuru kararına ilişkin tutanağın onaylıörneği”, (b) bendinde ise “Dava dilekçesi, iddianame veya davayı açanbelgeler ile dosyanın ilgili bölümlerinin onaylı örnekleri,”nin gerekçelibaşvuru kararının aslı ile birlikte Mahkemeye sunulması gerektiği ifadeedilmiştir.
4. İçtüzüğün 49. maddesinin (1) numaralı fıkrasının (b) bendindede, Anayasa Mahkemesince yapılan ilk incelemede, başvuruda eksikliklerinbulunduğunun tespit edilmesi halinde itiraz yoluna ilişkin işlerde esasincelemeye geçilmeksizin başvurunun reddine karar verileceği; (2) numaralıfıkrasında ise anılan (b) bendi uyarınca verilen kararın, itiraz yolunabaşvuran mahkemenin eksiklikleri tamamlayarak yeniden başvurmasına engelolmadığı belirtilmiştir.
5. Yapılan incelemede itiraz yoluna başvuran Mahkemetarafından, iptali istenen kuralların Anayasanın hangi maddelerine aykırıolduklarını açıklayan gerekçeli başvuru kararının aslı, başvuru kararınailişkin tutanağın onaylı örneği ile dosyanın ilgili bölümlerinin onaylıörneklerinin gönderilmediği belirlenmiştir.
6. Açıklanan nedenlerle, 6216 sayılı Kanun’un 40. maddesinin(1) numaralı fıkrasının (a), (b) ve (c) bentlerine aykırı olduğu anlaşılanitiraz başvurusunun, aynı Kanun’un 40. maddesinin (4) numaralı fıkrasıgereğince yöntemine uygun olmadığından esas incelemeye geçilmeksizin reddigerekir.
III- HÜKÜM
14.12.2009 tarihli ve 5941 sayılı Çek Kanunu’nun 5. maddesinin,15.7.2016 tarihli ve 6728 sayılı Kanun’un 63. maddesiyle değiştirilen (1)numaralı fıkrasının yedinci cümlesinin iptaline karar verilmesi talebiyleyapılan itiraz başvurusunun, 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu veYargılama Usulleri Hakkında Kanun’un 40. maddesinin (4) numaralı fıkrasıgereğince yöntemine uygun olmadığından, esas incelemeye geçilmeksizin REDDİNE,2.11.2016 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.
Başkan
Zühtü ARSLAN
Başkanvekili
Burhan ÜSTÜN
Başkanvekili
Engin YILDIRIM
Üye
Serdar ÖZGÜLDÜR
Üye
Serruh KALELİ
Üye
Osman Alifeyyaz PAKSÜT
Üye
Recep KÖMÜRCÜ
Üye
Nuri NECİPOĞLU
Üye
Hicabi DURSUN
Üye
Celal Mümtaz AKINCI
Üye
Muammer TOPAL
Üye
M. Emin KUZ
Üye
Hasan Tahsin GÖKCAN
Üye
Kadir ÖZKAYA
Üye
Rıdvan GÜLEÇ
Üye
Recai AKYEL
Üye
Yusuf Şevki HAKYEMEZ