ANAYASA MAHKEMESİ KARARI
Esas Sayısı : 2016/188
Karar Sayısı : 2016/181
Karar Tarihi : 14.12.2016
R.G.Tarih-Sayısı : Tebliğedildi
İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN: İstanbul Anadolu 29.Asliye Hukuk Mahkemesi
İTİRAZIN KONUSU: 4.11.1983 tarihli ve2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu’na, 20.8.2016 tarihli ve 6745 sayılı Kanun’un35. maddesiyle eklenen geçici 12. maddenin, Anayasa’ya aykırılığı ilerisürülerek iptaline karar verilmesi talebidir.
OLAY: İdare tarafından yapılan kamulaştırmaişlemi ile ilgili olarak açılan Kamulaştırma Bedeline İtiraz davasında, itirazkonusu kuralın Anayasa’ya aykırılık iddiasını ciddi bulan Mahkeme, iptali içinbaşvurmuştur.
I- İPTALİ İSTENİLEN KANUN HÜKMÜ
Kanun’a 6745 sayılı Kanun’un 35. maddesiyle eklenenitiraz konusu geçici 12. madde şöyledir:
“GEÇİCİ MADDE 12- 24/2/1984 tarihli ve 2981 sayılıİmar ve Gecekondu Mevzuatına Aykırı Yapılara Uygulanacak Bazı İşlemler ve 6785sayılı İmar Kanununun Bir Maddesinin Değiştirilmesi Hakkında Kanun hükümlerinegöre yapılan imar uygulamalarından doğan idarelerin taraf olduğu her türlüalacak ve bedel artırım davalarında taşınmazın değeri; uygulamanın tapudatescil edildiği tarih değerlendirme tarihi olarak esas alınmak ve o tarihtekinitelikleri gözetilmek suretiyle tespit edilir. Tespit edilen bu bedel, Türkiyeİstatistik Kurumu tarafından açıklanan Yurt İçi Üretici Fiyat Endeksi tablosuesas alınmak suretiyle dava tarihi itibarıyla güncellenir ve ortaya çıkangerçek bedel hak sahibine ödenir.
Bu Kanunun geçici 6 ncı maddesinin üçüncü, yedinci, sekizinci veon birinci fıkra hükümleri, bu madde kapsamındaki davalar ve icra takipleriiçin de uygulanır. Devam eden dava ve icra takipleri ise, bu madde hükümlerinegöre sonuçlandırılır.”
II- İLK İNCELEME
1. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü hükümleri uyarınca yapılan ilkinceleme toplantısında, başvuru kararı, Raportör Sadettin CEYHAN tarafındanhazırlanan ilk inceleme raporu ve itiraz konusu kanun hükmü okunupincelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:
2. 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve YargılamaUsulleri Hakkında Kanun'un “Anayasaya aykırılığın mahkemelerce ilerisürülmesi” başlıklı 40. maddesinde, Anayasa Mahkemesine itiraz yoluylayapılacak başvurularda izlenecek yöntem belirtilmiştir. Maddenin (1) numaralıfıkrasında, bir davaya bakmakta olan mahkemenin, bu davada uygulanacak birkanun veya kanun hükmünde kararnamenin hükümlerini Anayasa'ya aykırı görmesihâlinde veya taraflardan birinin ileri sürdüğü aykırılık iddiasının ciddiolduğu kanısına varması durumunda, bu fıkrada sayılan belgeleri dizi listesinebağlayarak Anayasa Mahkemesine göndereceği kurala bağlanmış; fıkranın (a)bendinde “İptali istenen kuralların Anayasanın hangi maddelerine aykırıolduklarını açıklayan gerekçeli başvuru kararının aslı”, (b) bendinde “Başvurukararına ilişkin tutanağın onaylı örneği”, (c) bendinde “Dava dilekçesi,iddianame veya davayı açan belgeler ile dosyanın ilgili bölümlerinin onaylıörnekleri” Mahkemeye gönderilecek belgeler arasında sayılmıştır. Maddenin(4) numaralı fıkrasında ise açık bir şekilde dayanaktan yoksun veya yöntemineuygun olmayan itiraz başvurularının, Anayasa Mahkemesi tarafından esasincelemeye geçilmeksizin gerekçeleriyle reddedileceği hükme bağlanmıştır.
3. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğünün 46. maddesinin (2) numaralıfıkrasının (a) bendinde, “Başvuru kararına ilişkin tutanağın onaylı örneği”,(b) bendin de ise “Dava dilekçesi, iddianame veya davayı açan belgeler iledosyanın ilgili bölümlerinin onaylı örnekleri,”nin gerekçeli başvurukararının aslı ile birlikte Mahkemeye sunulması gerektiği ifade edilmiştir.
4. İçtüzüğün 49. maddesinin (1) numaralı fıkrasının (b) bendindede, Anayasa Mahkemesince yapılan ilk incelemede, başvuruda eksikliklerinbulunduğunun tespit edilmesi halinde itiraz yoluna ilişkin işlerde esasincelemeye geçilmeksizin başvurunun reddine karar verileceği; (2) numaralıfıkrasında ise anılan (b) bendi uyarınca verilen kararın, itiraz yolunabaşvuran mahkemenin eksiklikleri tamamlayarak yeniden başvurmasına engelolmadığı belirtilmiştir.
5. Başvurunun incelenmesinden, itiraz yoluna başvuran Mahkemetarafından iptali istenilen kuralın Anayasa’nın hangi maddelerine aykırıolduğunu açıklayan gerekçeli başvuru kararının aslı,başvuru kararına ilişkintutanağın onaylı örneği ile dosyanın ilgili bölümlerinin onaylı örnekleriolmaksızın, bir üst yazıyla davacı vekilinin Anayasa’ya aykırılık iddiasınınciddi bulunduğu belirtilerek itiraz başvurusunda bulunulduğu anlaşılmıştır.
6. Öte yandan, 6216 sayılı Kanun’un “Başvuruya engel durumlar” başlığınıtaşıyan 41. maddesinin (2) numaralı fıkrasında, “İtiraz yoluna başvuranmahkemede itiraz konusu kuralın uygulanacağı başka dava dosyalarının bulunmasıhâlinde, yapılmış olan itiraz başvurusu bu dosyalar için de bekletici meselesayılır.” denilmiştir. Anılan hükme göre aynı Mahkeme tarafından aynıkurala ilişkin birden fazla itiraz başvurusunda bulunulması mümkün değildir. Bubağlamda, Anayasa Mahkemesi İçtüzüğünün 49. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca,eksiklikler tamamlanarak yeniden itiraz başvurusu yapılması halinde, aynıitiraz konusu kuralın uygulanacağı başka dava dosyaları için söz konusu itirazbaşvurusunun bekletici mesele sayılması gerektiği hususu dikkate alınmalıdır.
7. Açıklanan nedenlerle, 6216 sayılı Kanun’un 40. maddesinin (1)numaralı fıkrasının (a), (b) ve (c) bentlerine aykırı olduğuanlaşılan itiraz başvurusunun, 6216 sayılı Kanun’un 40. maddesinin (4) numaralıfıkrası gereğince yöntemine uygun olmadığından esas incelemeye geçilmeksizinreddi gerekir.
III- HÜKÜM
4.11.1983 tarihli ve 2942 sayılı KamulaştırmaKanunu’na, 20.8.2016 tarihli ve 6745 sayılı Kanun’un 35. maddesiyle eklenengeçici 12. maddenin iptaline karar verilmesi talebiyle yapılan itirazbaşvurusunun, 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama UsulleriHakkında Kanun’un 40. maddesinin (4) numaralı fıkrası gereğince yöntemine uygunolmadığından, esas incelemeye geçilmeksizin REDDİNE, 14.12.2016 tarihindeOYBİRLİĞİYLE karar verildi.
Başkan
Zühtü ARSLAN
Başkanvekili
Burhan ÜSTÜN
Başkanvekili
Engin YILDIRIM
Üye
Serdar ÖZGÜLDÜR
Üye
Serruh KALELİ
Üye
Osman Alifeyyaz PAKSÜT
Üye
Recep KÖMÜRCÜ
Üye
Nuri NECİPOĞLU
Üye
Celal Mümtaz AKINCI
Üye
Muammer TOPAL
Üye
M. Emin KUZ
Üye
Hasan Tahsin GÖKCAN
Üye
Kadir ÖZKAYA
Üye
Rıdvan GÜLEÇ
Üye
Recai AKYEL
Üye
Yusuf Şevki HAKYEMEZ