ANAYASA MAHKEMESİ KARARI
Esas Sayısı : 2016/23
Karar Sayısı : 2016/18
Karar Tarihi : 16.3.2016
R.G. Tarih-Sayı : Tebliğedildi.
İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN: Manavgat 1. Ağır CezaMahkemesi
İTİRAZIN KONUSU: 4.12.2004 tarihli ve5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun;
1- 141. maddesine, 18.6.2014 tarihli ve 6545 sayılı Kanun'un 70.maddesiyle eklenen (3) numaralı fıkranın,
2- 142. maddesinin (2) numaralı fıkrasının,
Anayasa'ya aykırılığı ileri sürülerek iptaline karar verilmesitalebidir.
OLAY: Manevi tazminat talebiyle açılan davada,itiraz konusu kuralların Anayasa'ya aykırılık iddiasını ciddi bulan Mahkemeiptalleri için başvurmuştur.
I- İPTALİ İSTENİLEN KANUN HÜKMÜ
5271 sayılı Kanun'un;
1- 141. maddesinin itiraz konusu (3) numaralı fıkrası şöyledir:
"Birinci fıkrada yazan hâller dışında, suç soruşturması veyakovuşturması sırasında kişisel kusur, haksız fiil veya diğer sorumluluk hâlleride dâhil olmak üzere hâkimler ve Cumhuriyet savcılarının verdikleri kararlar veyayaptıkları işlemler nedeniyle tazminat davaları ancak Devlet aleyhineaçılabilir."
2- 142. maddesinin itiraz konusu (2) numaralıfıkrası şöyledir:
"İstem, zarara uğrayanın oturduğu yer ağır cezamahkemesinde ve eğer o yer ağır ceza mahkemesi tazminat konusu işlemle ilişkiliise ve aynı yerde başka bir ağır ceza dairesi yoksa, en yakın yer ağır cezamahkemesinde karara bağlanır."
II- İLK İNCELEME
1. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü hükümleri uyarınca yapılan ilkinceleme toplantısında, başvuru kararı ve ekleri, Raportör Berrak YILMAZtarafından hazırlanan ilk inceleme raporu, itiraz konusu kanun hükmü okunupincelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:
A- Kanun'un141. Maddesine, 6545 sayılı Kanun'un 70. Maddesiyle Eklenen (3) NumaralıFıkranın İncelenmesi
2. 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama UsulleriHakkında Kanun'un "Anayasaya aykırılığın mahkemelerce ilerisürülmesi" başlıklı 40. maddesinde Anayasa Mahkemesine itiraz yoluylayapılacak başvurularda izlenecek yöntem belirtilmiştir.
3. Söz konusu maddenin (1) numaralı fıkrasında, bir davayabakmakta olan mahkemenin, bu davada uygulanacak bir kanun veya kanun hükmündekararnamenin hükümlerini Anayasa'ya aykırı görmesi hâlinde veya taraflardanbirinin ileri sürdüğü aykırılık iddiasının ciddi olduğu kanısına varmasıdurumunda, bu fıkrada sayılan belgeleri dizi listesine bağlayarak AnayasaMahkemesine göndereceği kurala bağlanmış, anılan fıkranın (a) numaralı bendindede "İptali istenen kuralların Anayasanın hangi maddelerine aykırıolduklarını açıklayan gerekçeli başvuru kararının aslı", dizilistesine bağlanacak belgeler arasında sayılmıştır. Anılan maddenin (4)numaralı fıkrasında ise açık bir şekilde dayanaktan yoksun veya yöntemine uygunolmayan itiraz başvurularının, Anayasa Mahkemesi tarafından esas incelemeyegeçilmeksizin gerekçeleriyle reddedileceği hükme bağlanmıştır.
4. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün 46. maddesinin (1)numaralı fıkrasının (a) bendinde de itiraz yoluna başvuran Mahkemenin gerekçelikararında, Anayasa'ya aykırılıkları ileri sürülen hükümlerin her birininAnayasa'nın hangi maddelerine, hangi nedenlerle aykırı olduğunun ayrı ayrı vegerekçeleriyle birlikte açıkça gösterilmesi gerektiği ifade edilmiştir.
5. Yine İçtüzüğün 49. maddesinin (1) numaralı fıkrasının (b)bendinde de, Anayasa Mahkemesince yapılan ilk incelemede, başvurudaeksikliklerin bulunduğu tespit edilirse itiraz yoluna ilişkin işlerde esasincelemeye geçilmeksizin başvurunun reddine karar verileceği; (2) numaralıfıkrasında ise anılan (b) bendi uyarınca verilen kararın, itiraz yolunabaşvuran Mahkemenin eksiklikleri tamamlayarak yeniden başvurmasına engelolmadığı belirtilmiştir.
6. Yapılan incelemede, itiraz yoluna başvuran Mahkemenin, itirazkonusu kuralın Anayasa'nın hangi maddelerine hangi nedenlerle aykırı olduğununayrı ayrı ve gerekçeleriyle birlikte açıkça gösterilmediği anlaşılmıştır.
7. Açıklanan nedenlerle, 6216 sayılı Kanun'un 40. maddesinin (1)numaralı fıkrasının (a) bendi ile AnayasaMahkemesi İçtüzüğü'nün 46. maddesinin (1) numaralı fıkrasının (a) bendine aykırıolduğu anlaşılan itiraz başvurusunun, 6216 sayılı Kanun'un 40. maddesinin (4)numaralı fıkrası ile İçtüzüğün 49. maddesinin (1) numaralı fıkrasının (b) bendigereğince yöntemine uygun olmadığından esas incelemeye geçilmeksizin reddigerekir.
B- Kanun'un 142. Maddesinin (2)Numaralı Fıkrasının İncelenmesi
8. Anayasa'nın "Anayasaya aykırılığın diğer mahkemelerdeileri sürülmesi" başlığını taşıyan 152. maddesinin son fıkrasında"Anayasa Mahkemesinin işin esasına girerek verdiği red kararının ResmîGazetede yayımlanmasından sonra on yıl geçmedikçe aynı kanun hükmünün Anayasayaaykırılığı iddiasıyla tekrar başvuruda bulunulamaz."; 6216 sayılıAnayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un "Başvuruyaengel durumlar" başlığını taşıyan 41. maddesinin (1) numaralıfıkrasında ise "Mahkemenin işin esasına girerek verdiği ret kararınınResmî Gazetede yayımlanmasından itibaren on yıl geçmedikçe aynı kanun hükmününAnayasaya aykırılığı iddiasıyla itiraz başvurusu yapılamaz."hükümlerine yer verilmiştir.
9. 5271 sayılı Kanun'un 142. maddesinin (2) numaralı fıkrasınayönelik itiraz başvurusu, Anayasa Mahkemesinin 25.2.2010 tarihli ve E.2008/38, K.2010/39 sayılıkararıyla kuralın Anayasa'ya aykırı olmadığı gerekçesiyle esastan reddedilmişve bu karar 18.5.2010 tarihli ve 27585 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanmıştır.
10. Anayasa Mahkemesince işin esasına girilerek verilen retkararından sonra aynı kural hakkında yeni bir başvurunun yapılabilmesi için,önceki kararın Resmî Gazete'de yayımlandığı 18.5.2010 tarihinden başlayarakgeçmesi gereken on yıllık süre henüz dolmamıştır.
11. Açıklanan nedenlerle, itiraz konusu kurala ilişkin itirazbaşvurusunun, Anayasa'nın 152. maddesinin son fıkrası ve 6216 sayılı Kanun'un41. maddesinin (1) numaralı fıkrası gereğince esas incelemeye geçilmeksizinreddi gerekir.
III- HÜKÜM
4.12.2004 tarihli ve 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun;
A- 142. maddesinin (2) numaralı fıkrasına ilişkin itirazbaşvurusunun, Anayasa'nın 152. maddesinin son fıkrası ve 6216 sayılı AnayasaMahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un 41. maddesinin(1) numaralı fıkrası gereğince REDDİNE, Serruh KALELİ'nin karşıoyu veOYÇOKLUĞUYLA,
B- 141. maddesine, 18.6.2014 tarihli ve 6545 sayılı Kanun'un70. maddesiyle eklenen (3) numaralı fıkranın iptaline karar verilmesi talebiyleyapılan itiraz başvurusunun, 6216 sayılı Kanun'un 40. maddesinin (4) numaralıfıkrası gereğince yöntemine uygun olmadığından, esas incelemeye geçilmeksizinREDDİNE, OYBİRLİĞİYLE,
16.3.2016 tarihinde karar verildi.
Başkan
Zühtü ARSLAN
Başkanvekili
Burhan ÜSTÜN
Başkanvekili
Engin YILDIRIM
Üye
Serdar ÖZGÜLDÜR
Üye
Serruh KALELİ
Üye
Osman Alifeyyaz PAKSÜT
Üye
Recep KÖMÜRCÜ
Üye
Alparslan ALTAN
Üye
Nuri NECİPOĞLU
Üye
Hicabi DURSUN
Üye
Celal Mümtaz AKINCI
Üye
Erdal TERCAN
Üye
Muammer TOPAL
Üye
M. Emin KUZ
Üye
Hasan Tahsin GÖKCAN
Üye
Kadir ÖZKAYA
Üye
Rıdvan GÜLEÇ