ANAYASA MAHKEMESİ KARARI
Esas Sayısı : 2016/24
Karar Sayısı : 2016/22
Karar Tarihi : 7.4.2016
R.G.Tarih –Sayı : Tebliğedildi
İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN: İstanbul Anadolu 1.İş Mahkemesi
İTİRAZIN KONUSU: 31.5.2006 tarihli ve5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun 96.maddesinin birinci fıkrasının, 13.2.2011 tarihli ve 6111 sayılı Kanun’un 44.maddesiyle değiştirilen (b) bendinin, Anayasa’nın 2. maddesine aykırılığı ilerisürülerek iptaline karar verilmesi talebidir.
OLAY: Davacı kurum tarafından, davalıya ödenenyaşlılık aylıklarının iadesi amacıyla hakkında başlatılan takibe ilgilininitirazı üzerine açılan itirazın iptali davasında, itiraz konusu kuralınAnayasa’ya aykırılık iddiasını ciddi bulan Mahkeme iptali için başvurmuştur.
I- İPTALİ İSTENİLEN KANUN HÜKMÜ
Kanun’un itiraz konusu kuralı da içeren 96. maddesi şöyledir:
“Yersiz ödemelerin geri alınması
MADDE 96- Kurumca işverenlere,sigortalılara, isteğe bağlı sigortalılara gelir veya aylık almakta olanlara vebunların hak sahiplerine, genel sağlık sigortalılarına ve bunların bakmaklayükümlü olduğu kişilere, fazla veya yersiz olarak yapıldığı tespit edilen buKanun kapsamındaki her türlü ödemeler;
a) Kasıtlı veya kusurlu davranışlarından doğmuşsa, hatalı işlemintespit tarihinden geriye doğru en fazla on yıllık sürede yapılan ödemeler, buödemelerin yapıldığı tarihlerden,
b) Kurumun hatalı işlemlerinden kaynaklanmışsa, hatalı işlemintespit tarihinden geriye doğru en fazla beş yıllık sürede yapılan ödemelertoplamı, ilgiliye tebliğ edildiği tarihten itibaren yirmidört ay içindeyapılacak ödemelerde faizsiz, yirmidört aylık sürenin dolduğu tarihten sonrayapılacak ödemelerde ise bu süre sonundan,
itibaren hesaplanacak olan kanunî faizi ile birlikte, ilgililerinKurumdan alacağı varsa bu alacaklarından mahsup edilir, alacakları yoksa genelhükümlere göre geri alınır.
Alacakların yersiz ödemelere mahsubu, en eski borçtan başlanarakborç aslına yapılır, kanunî faiz kalan borca uygulanır. Bu hüküm ilgili haksahiplerinin muvafakat etmeleri kaydıyla, aynı dosyadan diğer bir hak sahibineyapılan yersiz ödemelere mahsubunda da uygulanır.
Yersiz ödemenin gelir ve aylıklardan kesilmesinde, kesintininbaşlayacağı ödeme dönemi başı itibarıyla kanunî faizi ile birlikte hesaplananborç tutarı, gelir ve aylıktan % 25 oranında kesilmek suretiyle uygulanır.
Yersiz ödemelerin tespiti ile geri alınmasına ve bu maddeninuygulanmasına ilişkin usûl ve esaslar, Kurum tarafından çıkarılacakyönetmelikle düzenlenir.”
II- İLK İNCELEME
1. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü hükümleri uyarınca yapılan ilkinceleme toplantısında, başvuru kararı ve ekleri, Raportör Cengiz ERTENtarafından hazırlanan ilk inceleme raporu ve itiraz konusu kanun hükmü okunupincelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:
2. Anayasa’nın “Anayasaya aykırılığın diğer mahkemelerde ilerisürülmesi” başlıklı 152. maddesinin dördüncü fıkrasında, “AnayasaMahkemesinin işin esasına girerek verdiği red kararının Resmi Gazetedeyayımlanmasından sonra on yıl geçmedikçe aynı kanun hükmünün Anayasayaaykırılığı iddiasıyla tekrar başvuruda bulunulamaz.”; 6216 sayılı AnayasaMahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un 41. maddesinin(1) numaralı fıkrasında ise “Mahkemenin işin esasına girerek verdiği retkararının Resmî Gazetede yayımlanmasından itibaren on yıl geçmedikçe aynı kanunhükmünün Anayasaya aykırılığı iddiasıyla itiraz başvurusu yapılamaz.”hükümlerine yer verilmiştir.
3. 31.5.2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar veGenel Sağlık Sigortası Kanunu’nun 96. maddesinin birinci fıkrasının, 13.2.2011tarihli ve 6111 sayılı Kanun’un 44. maddesiyle değiştirilen (b) bendine yönelikitiraz başvurusu, Anayasa Mahkemesi’nin 10.2.2016 tarihli ve E.2015/97,K.2016/10 sayılı kararıyla kuralın Anayasa’ya aykırı olmadığı gerekçesiile esastan reddedilmiş ve bu karar 3.3.2016 tarihli, 29642 sayılı ResmîGazete’de yayımlanmıştır.
4. Anayasa Mahkemesince işin esasına girilerek verilen retkararından sonra aynı kural hakkında yeni bir başvurunun yapılabilmesi için,önceki kararın Resmî Gazete’de yayımlandığı 3.3.2016 tarihinden başlayarakgeçmesi gereken on yıllık süre henüz dolmamıştır.
5. Açıklanan nedenlerle, itiraz konusu kurala ilişkin itiraz başvurusunun,Anayasa’nın 152. maddesinin dördüncü fıkrası ve 6216 sayılı Kanun’un 41.maddesinin (1) numaralı fıkrası gereğince esas incelemeye geçilmeksizin reddigerekir.
III- HÜKÜM
31.5.2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel SağlıkSigortası Kanunu’nun 96. maddesinin birinci fıkrasının, 13.2.2011 tarihli ve6111 sayılı Kanun’un 44. maddesiyle değiştirilen (b) bendinin iptaline kararverilmesi talebiyle yapılan itiraz başvurusunun, Anayasa’nın 152. maddesinindördüncü fıkrası ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve YargılamaUsulleri Hakkında Kanun’un 41. maddesinin (1) numaralı fıkrası gereğinceREDDİNE, 7.4.2016 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.
Başkan
Zühtü ARSLAN
Başkanvekili
Burhan ÜSTÜN
Başkanvekili
Engin YILDIRIM
Üye
Serdar ÖZGÜLDÜR
Üye
Serruh KALELİ
Üye
Osman Alifeyyaz PAKSÜT
Üye
Recep KÖMÜRCÜ
Üye
Alparslan ALTAN
Üye
Nuri NECİPOĞLU
Üye
Hicabi DURSUN
Üye
Celal Mümtaz AKINCI
Üye
Erdal TERCAN
Üye
Muammer TOPAL
Üye
M. Emin KUZ
Üye
Hasan Tahsin GÖKCAN
Üye
Kadir ÖZKAYA
Üye
Rıdvan GÜLEÇ