ANAYASA MAHKEMESİ KARARI
Esas Sayısı : 2016/48
Karar Sayısı : 2016/42
Karar Tarihi : 26.5.2016
R.G. Tarih – Sayısı : Tebliğ edildi
İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN: Gaziantep 4.Ağır Ceza Mahkemesi
İTİRAZIN KONUSU: 26.9.2004 tarihli ve 5237sayılı Türk Ceza Kanunu’nun, 18.6.2014 tarihli ve 6545 sayılı Kanun’un 68.maddesiyle değiştirilen 191. maddesinin (8) numaralı fıkrasının, Anayasa’nın10. maddesine aykırılığı ileri sürülerek iptaline karar verilmesi talebidir.
OLAY: Şüpheli hakkında uyuşturucu veyauyarıcı madde imal ve ticaretinden açılan kamu davasında, itiraz konusu kuralınAnayasa’ya aykırı olduğu kanaatine varan Mahkeme, iptali için başvurmuştur.
I- İPTALİ İSTENEN KANUN HÜKMÜ
Kanun’un 191. maddesinin itiraz konusu (8) numaralı fıkrasışöyledir:
“Bu Kanunun;
a) 188 inci maddesinde tanımlanan uyuşturucu veya uyarıcı maddeimal ve ticareti,
b) 190 ıncı maddesinde tanımlanan uyuşturucu veya uyarıcı maddekullanılmasını kolaylaştırma,
suçundan dolayı yapılan kovuşturma evresinde, suçun münhasıran bumadde kapsamına girdiğinin anlaşılması hâlinde, sanık hakkında bu maddehükümleri çerçevesinde hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı verilir.”
II- İLK İNCELEME
1. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü hükümleri uyarınca yapılan ilk incelemetoplantısında, başvuru kararı ve ekleri, Raportör Mücahit AYDIN tarafındanhazırlanan ilk inceleme raporu, itiraz konusu kanun hükmü okunup incelendiktensonra gereği görüşülüp düşünüldü:
2. Anayasa’nın 152. ve 6216 sayılı Anayasa MahkemesininKuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un 40. maddelerine göre, birdavaya bakmakta olan mahkeme, o dava sebebiyle uygulanacak bir kanunun veyakanun hükmünde kararnamenin hükümlerini Anayasa’ya aykırı görmesi hâlinde veyataraflardan birinin ileri sürdüğü aykırılık iddiasının ciddi olduğu kanısınavarması durumunda, bu hükmün iptali için Anayasa Mahkemesine başvurmayayetkilidir. Ancak, bu kurallar uyarınca bir mahkemenin Anayasa Mahkemesinebaşvurabilmesi için, elinde yöntemince açılmış ve mahkemenin görevine giren birdavanın bulunması, iptali istenen kuralın da o davada uygulanacak olmasıgerekir.
3. İtiraz konusu kuralda, uyuşturucu veya uyarıcı madde imal veticareti ile uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanılmasını kolaylaştırmasuçlarından dolayı yapılan kovuşturmalarda, suçun uyuşturucu madde kullanmakveya kullanmak için satın almak veya bulundurmak olduğunun anlaşılması hâlinde,sanık hakkında 191. madde hükümleri çerçevesinde hükmün açıklanmasının geribırakılması kararı verileceği düzenlenmiştir.
4. İtiraz yoluna başvuran Mahkemede bakılmakta olan dava, sanıkhakkında uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti iddiasına ilişkin olupkovuşturmanın uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanılmasını kolaylaştırma suçuile ilgisi bulunmamaktadır. Bu nedenle bakılmakta olan davada uygulanacak kuralniteliği taşımayan, Kanun’un 191. maddesinin (8) numaralı fıkrasının uyuşturucuveya uyarıcı madde kullanılmasını kolaylaştırma suçuna ilişkin olan (b) bendineyönelik başvurunun Mahkemenin yetkisizliği nedeniyle reddi gerekir.
5. Bunun yanında, itiraz konusu kuralın kalan kısmının, “BuKanun’un … suçundan dolayı yapılan kovuşturma evresinde, suçun münhasıran bumadde kapsamına girdiğinin anlaşılması hâlinde, sanık hakkında bu maddehükümleri çerçevesinde hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı verilir.” şeklindekibölümü, (a) ve (b) bentleri için geçerli olan ortak hüküm niteliğindeolduğundan başvurunun (a) bendi ile sınırlı olarak incelenmesi gerekir.
6. Diğer yandan, Anayasa’nın “Anayasayaaykırılığın diğer mahkemelerde ileri sürülmesi” başlığını taşıyan 152.maddesinin son fıkrasında, “Anayasa Mahkemesinin işin esasına girerekverdiği red kararının Resmî Gazetede yayımlanmasından sonra on yıl geçmedikçeaynı kanun hükmünün Anayasaya aykırılığı iddiasıyla tekrar başvurudabulunulamaz.” ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu veYargılama Usulleri Hakkında Kanun’un “Başvuruya engel durumlar” başlığınıtaşıyan 41. maddesinin (1) numaralı fıkrasında, “Mahkemenin işinesasına girerek verdiği ret kararının Resmî Gazetede yayımlanmasından itibarenon yıl geçmedikçe aynı kanun hükmünün Anayasaya aykırılığı iddiasıyla itirazbaşvurusu yapılamaz.” hükümlerine yer verilmiştir.
7. Kanun’un 191. maddesinin (8) numaralı fıkrasının (a) bendineyönelik itiraz başvurusu Anayasa Mahkemesinin 13.1.2016 tarihli, E.2015/52, K.2016/1 sayılı kararıyla kuralın Anayasa’ya aykırı olmadığı gerekçesi ileesastan reddedilmiş ve bu karar 27.1.2016 tarihli, 29606 sayılı Resmî Gazete’deyayımlanmıştır.
8. Anayasa Mahkemesince işin esasına girilerek verilen retkararından sonra aynı kural hakkında yeni bir başvurunun yapılabilmesi içinönceki kararın Resmî Gazete’de yayımlandığı 27.1.2016 tarihinden başlayarakgeçmesi gereken on yıllık süre henüz dolmamıştır.
9. Açıklanan nedenlerle, Kanun’un 191. maddesinin(8) numaralı fıkrasının (a) bendine ilişkin itiraz başvurusunun, Anayasa’nın152. maddesinin son fıkrası ve 6216 sayılı Kanun’un 41. maddesinin (1) numaralıfıkrası gereğince esas incelemeye geçilmeksizin reddi gerekir.
III- HÜKÜM
26.9.2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk CezaKanunu’nun, 18.6.2014 tarihli ve 6545 sayılı Kanun’un 68. maddesiyle değiştirilen191. maddesinin (8) numaralı fıkrasının;
A- (b)bendinin, itiraz başvurusunda bulunan Mahkemenin bakmakta olduğu davadauygulanma olanağı bulunmadığından, bu bende ilişkin başvurunun Mahkemeninyetkisizliği nedeniyle REDDİNE,
B- (b)bendi dışında kalan bölümüne ilişkin esas incelemenin fıkranın (a) bendiile sınırlı olarak yapılmasına,
C- (a)bendinin Anayasa’nın 152. maddesinin dördüncü fıkrası ve 6216 sayılı AnayasaMahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un 41. maddesinin(1) numaralı fıkrası gereğince REDDİNE,
26.5.2016 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.
Başkanvekili
Burhan ÜSTÜN
Başkanvekili
Engin YILDIRIM
Üye
Serdar ÖZGÜLDÜR
Üye
Serruh KALELİ
Üye
Osman Alifeyyaz PAKSÜT
Üye
Alparslan ALTAN
Üye
Celal Mümtaz AKINCI
Üye
Erdal TERCAN
Üye
Muammer TOPAL
Üye
M. Emin KUZ
Üye
Hasan Tahsin GÖKCAN
Üye
Kadir ÖZKAYA
Üye
Rıdvan GÜLEÇ