ANAYASA MAHKEMESİ KARARI
Esas Sayısı : 2017/105
Karar Sayısı : 2017/86
Karar Tarihi : 12.4.2017
R.G.Tarih-Sayısı : Tebliğedildi.
İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN: Gaziantep 17. AsliyeCeza Mahkemesi
İTİRAZIN KONUSU: 26.9.2004 tarihli ve5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 203. maddesinin, Anayasa’nın 2., 5., 10. ve48. maddelerine aykırılığı ileri sürülerek iptaline karar verilmesi talebidir.
OLAY: Şüpheli hakkında mühür bozma suçunuişlediği iddiasıyla açılan kamu davasında, itiraz konusu kuralınAnayasa’ya aykırı olduğu kanısına varan Mahkeme, iptali için başvurmuştur.
I- İPTALİ İSTENİLEN KANUN HÜKMÜ
Kanun’un itiraz konusu 203. maddesi şöyledir:
“Mühür bozma
MADDE 203- (1) Kanun veya yetkili makamların emri uyarınca birşeyin saklanmasını veya varlığının aynen korunmasını sağlamak için konulanmührü kaldıran veya konuluş amacına aykırı hareket eden kişi, altı aydan üçyıla kadar hapis veya adli para cezasıyla cezalandırılır.”
II- İLK İNCELEME
1. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü hükümleri uyarınca yapılan ilkinceleme toplantısında, başvuru kararı ve ekleri, Raportör Abuzer YAZICIOĞLUtarafından hazırlanan ilk inceleme raporu ve itiraz konusu kanun hükmü okunupincelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:
2. Anayasa’nın 152. ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşuve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un 40. maddelerine göre mahkemeler,bakmakta oldukları davalarda uygulayacakları kanun ya da kanun hükmündekararname kurallarını Anayasa’ya aykırı görürler veya taraflardan birinin ilerisürdüğü aykırılık iddiasının ciddi olduğu kanısına varırlar ise o hükmün iptaliiçin Anayasa Mahkemesine başvurmaya yetkilidirler. Ancak, bu kurallar uyarıncabir mahkemenin Anayasa Mahkemesine başvurabilmesi için elinde yönteminceaçılmış ve mahkemenin görevine giren bir davanın bulunması ve iptali istenenkuralın da o davada uygulanacak kural olması gerekmektedir. Uygulanacakkurallar, davanın değişik evrelerinde ortaya çıkan sorunların çözümünde veyadavayı sonuçlandırmada olumlu ya da olumsuz yönde etki yapacak niteliği bulunankurallardır.
3. Başvuran Mahkeme, 5237 sayılı Kanun’un 203. maddesininiptaline karar verilmesini talep etmiştir. İtiraz konusu kuralda, “mühürbozma” suçuna karşı korunmak istenen menfaatin, “bir şeyinsaklanmasını veya varlığının aynen korunmasını sağlamak” olduğu ve bumenfaati belirleyenin, “kanun” veya “yetkilimakamların emri” olduğu belirtilmiştir.
4. Bakılmakta olan davada belediye yetkilileri tarafındanmühürlenen su sayacından izinsiz yararlanma durumu bulunduğundan, “yetkilimakamların emri” uyarınca korunan bir menfaatin söz konusu olduğuanlaşılmaktadır. Bu durumda itiraz konusu kuralda yer alan “Kanun …” ibaresiuygulanacak kural değildir.
5. İtiraz konusu kuralın kalan bölümü uygulanacak kural olmaklabirlikte, kuralda yer alan “bir şeyin saklanmasını veya varlığınınaynen korunmasını sağlamak için konulan mührü kaldıran veya konuluş amacınaaykırı hareket eden kişi, altı aydan üç yıla kadar hapis veya adli paracezasıyla cezalandırılır.” bölümü, hem “Kanun” hemde “yetkili makamların emri” için geçerli ortak kuralniteliğini taşımaktadır. Dolayısıyla incelemeye esas alınması gerekenbölümün, “veya yetkili makamların emri” ibaresi ilesınırlandırılması gerekir.
6. Öte yandan, Anayasa’nın “Anayasaya aykırılığın diğermahkemelerde ileri sürülmesi” başlıklı 152. maddesinin dördüncü fıkrasında,“Anayasa Mahkemesinin işin esasına girerek verdiği red kararının ResmîGazetede yayımlanmasından sonra on yıl geçmedikçe aynı kanun hükmünün Anayasayaaykırılığı iddiasıyla tekrar başvuruda bulunulamaz.”; 6216 sayılı Kanun’un“Başvuruya engel durumlar” başlıklı 41. maddesinin (1) numaralıfıkrasında ise “Mahkemenin işin esasına girerek verdiği ret kararının ResmîGazetede yayımlanmasından itibaren on yıl geçmedikçe aynı kanun hükmününAnayasaya aykırılığı iddiasıyla itiraz başvurusu yapılamaz.” hükümlerineyer verilmiştir.
7. 5237 sayılı Kanun’un 203. maddesinin (1) numaralıfıkrasında yer alan itiraz konusu “...veya yetkili makamların emri...” ibaresineyönelik daha önce yapılan başka bir itiraz başvurusu, Anayasa Mahkemesi'nin22.5.2013 tarihli ve E.2012/77, K.2013/66 sayılı kararıyla esastan reddedilmişve karar 26.7.2013 günlü ve 28719 sayılı Resmi Gazetede yayımlanmıştır.
8. Anayasa Mahkemesince işin esasına girilerek verilen retkararından sonra aynı kural hakkında yeni bir başvurunun yapılabilmesi için,önceki kararın Resmî Gazetede yayımlandığı 26.7.2013 tarihinden başlayarakgeçmesi gereken on yıllık süre henüz dolmamıştır.
9. Açıklanan nedenle, 5237 sayılı Kanun’un 203. maddesinin (1)numaralı fıkrasında yer alan “...veya yetkili makamların emri...” ibaresineyönelik itiraz başvurusunun, Anayasa’nın 152. maddesinin dördüncü fıkrası ile6216 sayılı Kanun’un 41. maddesinin (1) numaralı fıkrası gereğince reddigerekir.
III- HÜKÜM
26.9.2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 203.maddesinin;
A- “Kanun…” ibaresinin,itiraz başvurusunda bulunan Mahkemenin bakmakta olduğu davada uygulanma olanağıbulunmadığından, bu ibareye ilişkin başvurunun Mahkemenin yetkisizliğinedeniyle REDDİNE,
B- Kalan bölümünün esasının incelenmesine, esasa ilişkinincelemenin “…veya yetkili makamların emri…” ibaresiylesınırlı olarak yapılmasına,
C- “…veya yetkili makamların emri…” ibaresininiptaline karar verilmesi talebiyle yapılan itirazbaşvurusunun, Anayasa’nın 152. maddesinin dördüncü fıkrası ve 6216 sayılıAnayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un 41.maddesinin (1) numaralı fıkrası gereğince REDDİNE,
12.4.2017 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.
Başkan
Zühtü ARSLAN
Başkanvekili
Burhan ÜSTÜN
Başkanvekili
Engin YILDIRIM
Üye
Serdar ÖZGÜLDÜR
Üye
Serruh KALELİ
Üye
Osman Alifeyyaz PAKSÜT
Üye
Recep KÖMÜRCÜ
Üye
Nuri NECİPOĞLU
Üye
Hicabi DURSUN
Üye
Celal Mümtaz AKINCI
Üye
Muammer TOPAL
Üye
M. Emin KUZ
Üye
Hasan Tahsin GÖKCAN
Üye
Kadir ÖZKAYA
Üye
Rıdvan GÜLEÇ
Üye
Recai AKYEL
Üye
Yusuf Şevki HAKYEMEZ