Anasayasa Mahkemesi - Norm Denetimi - E.2017/106, K.2017/132 Sayılı Karar - 26/07/2017

ANAYASAMAHKEMESİ KARARI

Esas Sayısı : 2017/106

Karar Sayısı : 2017/132

Karar Tarihi: 26.7.2017

R.G. Tarih Sayısı: 15.8.2017 – 30155

İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN: Saray (Van) AsliyeCeza Mahkemesi

İTİRAZIN KONUSU: 26.9.2004 tarihli ve 5237sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 129. maddesinin (2) numaralı fıkrasının Anayasa’nın10. maddesine aykırılığı ileri sürülerek iptaline karar verilmesi talebidir.

OLAY: Sanığın hakaret suçundan dolayı cezalandırılması talebiyleaçılan kamu davasında itiraz konusu kuralın Anayasa’ya aykırı olduğu kanısınavaran Mahkeme, iptali için başvurmuştur.

I. İPTALİ İSTENEN KANUN HÜKMÜ

Kanun’un itiraz konusu kuralın da yer aldığı 129. maddesişöyledir:

“Madde 129.- (1) Hakaret suçunun haksız bir fiile tepkiolarak işlenmesi hâlinde, verilecek ceza üçte birine kadar indirilebileceğigibi, ceza vermekten de vazgeçilebilir.

(2) Bu suçun, kasten yaralamasuçuna tepki olarak işlenmesi hâlinde, kişiye ceza verilmez.

(3) Hakaret suçunun karşılıklı olarak işlenmesi hâlinde, olayınmahiyetine göre, taraflardan her ikisi veya biri hakkında verilecek ceza üçtebirine kadar indirilebileceği gibi, ceza vermekten de vazgeçilebilir.”

II. İLK İNCELEME

1. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü hükümleri uyarınca Zühtü ARSLAN,Burhan ÜSTÜN, Engin YILDIRIM, Serdar ÖZGÜLDÜR, Serruh KALELİ, Osman AlifeyyazPAKSÜT, Recep KÖMÜRCÜ, Nuri NECİPOĞLU, Hicabi DURSUN, Celal Mümtaz AKINCI,Muammer TOPAL, M. Emin KUZ, Hasan Tahsin GÖKCAN, Kadir ÖZKAYA, Rıdvan GÜLEÇ,Recai AKYEL ve Yusuf Şevki HAKYEMEZ’in katılımlarıyla 12.4.2017 tarihindeyapılan ilk inceleme toplantısında, dosyada eksiklik bulunmadığından işinesasının incelenmesine OYBİRLİĞİYLE karar verilmiştir.

III. ESASIN İNCELENMESİ

2. Başvuru kararı ve ekleri, Raportör Elif KARAKAŞ tarafındanhazırlanan işin esasına ilişkin rapor, itiraz konusu kanun hükmü, dayanılan veilgili görülen Anayasa kuralları ve bunların gerekçeleri ile diğer yasamabelgeleri okunup incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

A. İtirazın Gerekçesi

3. Başvuru kararında özetle, kanun koyucunun itiraz konusu kuraldakasten yaralama suçunun tamamlanmış olması ya da teşebbüs aşamasında kalmasıyönünden bir ayrım yapmadığı, dolayısıyla kuralın her iki durumu da kapsadığı,ancak kasten yaralama ve kasten yaralamaya teşebbüs fiillerinin mağdurun ruhsalve bedensel bütünlüğü üzerinde oluşturduğu infial ve refleksin aynı derecedeolamayacağı, buna rağmen kasten yaralama suçuna tepki olarak işlenen hakaretsuçlarında birbirinden farklı etkilere yol açan her iki hâl için de ayrımyapılmaksızın cezasızlık öngörülmesinin eşitlik ve hakkaniyet ilkelerine aykırıolduğu belirtilerek kuralın, Anayasa'nın 10. maddesine aykırı olduğu ilerisürülmüştür.

B. Anayasa’ya Aykırılık Sorunu

4. 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama UsulleriHakkında Kanun’un 43. maddesi uyarınca, kural ilgisi nedeniyle Anayasa’nın 2.maddesi yönünden de incelenmiştir.

5. Kanun’un 129. maddesinde, hakaret suçunda cezayı hafifletensebepler ve özel cezasızlık hâlleri gösterilmiştir. Bu bağlamda da, kuralın (1)numaralı fıkrasında, hakaret suçunun haksız bir fiile tepki olarak işlenmesihâlinde, verilecek cezanın üçte birine kadar indirilebileceği gibi cezavermekten de vazgeçilebileceği, itiraz konusu kuralın yer aldığı (2) numaralıfıkrasında, bu suçun kasten yaralama suçuna tepki olarak işlenmesi hâlindekişiye ceza verilmeyeceği ve (3) numaralı fıkrasında, hakaret suçunun karşılıklıişlenmesi halinde, olayın mahiyetine göre taraflardan her ikisi veya birihakkında verilecek cezanın üçte birine kadar indirilebileceği gibi cezavermekten de vazgeçilebileceği öngörülmektedir.

6. Anayasa’nın 2. maddesinde belirtilen hukuk devleti, eylem veişlemleri hukuka uygun, insan haklarına saygılı, bu hak ve özgürlükleri koruyupgüçlendiren, her alanda adaletli bir hukuk düzeni kurup bunu geliştirereksürdüren, Anayasa’ya aykırı durum ve tutumlardan kaçınan, Anayasa ve hukukunüstün kurallarıyla kendini bağlı sayan, yargı denetimine açık olan devlettir.

7. Hukuk devletinde, ceza ve ceza yerine geçen güvenliktedbirlerine ilişkin kurallar, Anayasa’ya aykırı olmamak üzere ülkenin sosyal,kültürel yapısı, ahlaki değerleri ve ekonomik hayatın gereksinimlerini gözönüne alan suç politikasına göre belirlenir. Kanun koyucu, izlediği suçpolitikası gereği cezalandırma yetkisini kullanırken toplumda hangi eylemlerinsuç sayılacağı, bunun hangi tür ve ölçüdeki ceza yaptırımı ile karşılanacağı,nelerin ağırlaştırıcı veya hafifletici sebep olarak kabul edilebileceğikonularında takdir yetkisine sahip olduğu gibi bazı hukuki nedenlerin varlığınabağlı olarak hukuka uygunluk ve cezasızlık hâlleri de öngörebilir. Kanunkoyucunun bu konudaki tercih ve takdirinin yerindeliğinin incelenmesi, anayasaldenetimin kapsamı dışında kalmaktadır.

8. İtiraz konusu kural uyarınca, hakaret suçunun, kastenyaralama suçuna tepki olarak işlenmesi halinde ceza verilmemesinin nedeni, sözkonusu suçun işlenmesinin fail üzerinde oluşturduğu etkidir. Bu etki maddiolabileceği gibi psikolojik de olabilir. Kuralda belirtilen ceza verilmemesihâli, hakaret suçunun kasten yaralama suçuna tepki olarak işlenmesinde geçerliolduğu gibi kasten yaralamaya teşebbüs durumunda da geçerlidir. Çünkü birsuçun teşebbüs derecesinde kalması ya da nitelikli hâllerinin gerçekleşmesidurumu aynı suç kapsamında değerlendirilmektedir. 5237 sayılı Kanun’un 43.maddesinin (1) numaralı fıkrasında yer alan “Bir suçun temel şekli iledaha ağır veya daha az cezayı gerektiren nitelikli şekilleri, aynı suçsayılır.” hükmü de aynı suçun kapsamını belirlemiş bulunmaktadır.

9. Kasten yaralama fiilleri vücut dokunulmazlığına yöneliksuçlardandır. Kanun koyucu; kasten yaralama suçunun niteliğini, işleniş şeklinive mağdurda oluşan zararı ve bu zararın etkilerini gözeterek kasten yaralamasuçuna tepki olarak işlenen hakaret suçunu cezalandırmamayı öngörmüştür. Kanunkoyucunun kasten yaralamanın teşebbüs aşamasında kalması ya da tamamlanmışolması yönünden bir ayrım öngörmeksizin yapmış olduğu bu tercih, suç olaraktanımlanan fiillerin hangi tür ve ölçüdeki ceza yaptırımları ile karşılanacağınınbelirlenmesindeki takdir yetkisi kapsamındadır. Ayrıca kuralda öngörülencezasızlık nedeni, hakaret suçunun kasten yaralama suçuna tepki olarakişlenmesi hâlinde söz konusu olup, kasten yaralama suçu ile hakaret suçuarasında bir neden-sonuç ilişkisi bulunmaktadır. Bu nedenle, kasten yaralamasuçuna tepki olarak işlenen hakaret suçuna ceza verilmemesi adalet vehakkaniyet ölçüsünü zedelemediği gibi kuralda, hukuk devleti ilkesine aykırıbir yön de bulunmamaktadır.

10. Açıklanan nedenlerle kural, Anayasa’nın 2. maddesine aykırıdeğildir. İptal talebinin reddi gerekir.

11. Kuralın Anayasa’nın 10. maddesiyle ilgisi görülmemiştir.

IV. HÜKÜM

26.9.2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 129.maddesinin (2) numaralı fıkrasının Anayasa’ya aykırı olmadığına ve itirazınREDDİNE, 26.7.2017 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.

Full & Egal Universal Law Academy