ANAYASA MAHKEMESİ KARARI
Esas Sayısı : 2017/108
Karar Sayısı : 2017/91
Karar Tarihi : 12.4.2017
R.G.Tarih-Sayısı : Tebliğedildi.
İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN: Büyükçekmece 2. AsliyeHukuk Mahkemesi
İTİRAZIN KONUSU: 4.11.1983 tarihli ve2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu’na, 20.8.2016 tarihli ve 6745 sayılı Kanun’un35. maddesiyle eklenen geçici 12. maddenin birinci fıkrasının “…YapılaraUygulanacak Bazı İşlemler ve 6785 sayılı İmar Kanununun Bir MaddesininDeğiştirilmesi Hakkında Kanun hükümlerine göre yapılan imar uygulamalarındandoğan idarelerin taraf olduğu her türlü alacak ve bedel artırım davalarındataşınmazın değeri; uygulamanın tapuda tescil edildiği tarih değerlendirmetarihi olarak esas alınmak ve o tarihteki nitelikleri gözetilmek suretiyletespit edilir. Tespit edilen bu bedel, Türkiye İstatistik Kurumu tarafındanaçıklanan Yurt İçi Üretici Fiyat Endeksi tablosu esas alınmak suretiyle davatarihi itibarıyla güncellenir ve ortaya çıkan gerçek bedel hak sahibine ödenir.”bölümünün, Anayasa’ya aykırılığı ileri sürülerek iptaline karar verilmesitalebidir.
OLAY: İmar uygulaması sonucu bedele dönüştürülen taşınmazınbedelinin artırılması için açılan davada, Anayasa’ya aykırılık iddiasınıciddi bulan Mahkeme, itiraz konusu kuralın iptali için başvurmuştur.
I- İPTALİ İSTENİLEN KANUN HÜKMÜ
Kanun’un itiraz konusu kuralı da içeren geçici 12. maddesişöyledir:
“GEÇİCİ MADDE 12- 24/2/1984 tarihli ve2981 sayılı İmar ve Gecekondu Mevzuatına Aykırı Yapılara UygulanacakBazı İşlemler ve 6785 sayılı İmar Kanununun Bir Maddesinin DeğiştirilmesiHakkında Kanun hükümlerine göre yapılan imar uygulamalarından doğan idarelerintaraf olduğu her türlü alacak ve bedel artırım davalarında taşınmazın değeri;uygulamanın tapuda tescil edildiği tarih değerlendirme tarihi olarak esasalınmak ve o tarihteki nitelikleri gözetilmek suretiyle tespit edilir. Tespitedilen bu bedel, Türkiye İstatistik Kurumu tarafından açıklanan Yurt İçiÜretici Fiyat Endeksi tablosu esas alınmak suretiyle dava tarihi itibarıylagüncellenir ve ortaya çıkan gerçek bedel hak sahibine ödenir.
Bu Kanunun geçici 6 ncı maddesinin üçüncü, yedinci,sekizinci ve on birinci fıkra hükümleri, bu madde kapsamındaki davalar ve icratakipleri için de uygulanır. Devam eden dava ve icra takipleri ise, bu maddehükümlerine göre sonuçlandırılır.”
II- İLK İNCELEME
1. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü hükümleri uyarınca yapılan ilkinceleme toplantısında, başvuru ve ekleri, Raportör Cengiz ERTEN tarafındanhazırlanan ilk inceleme raporu ve itiraz konusu kanun hükmü okunupincelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:
2. 6216 sayılı Kanun’un “Başvuruya engel durumlar” başlığınıtaşıyan 41. maddesinin (2) numaralı fıkrasında, “İtiraz yoluna başvuranmahkemede itiraz konusu kuralın uygulanacağı başka dava dosyalarının bulunmasıhâlinde, yapılmış olan itiraz başvurusu bu dosyalar için de bekletici meselesayılır.” denilmiştir. Buna göre aynı Mahkeme tarafından aynı kuralailişkin birden fazla itiraz başvurusunda bulunulması mümkün değildir.
3. 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve YargılamaUsulleri Hakkında Kanun’un “Anayasaya aykırılığın mahkemelerce ilerisürülmesi” başlıklı 40. maddesinde ise Anayasa Mahkemesine itiraz yoluylayapılacak başvurularda izlenecek yöntem belirtilmiş ve maddenin (4)numaralı fıkrasında açık bir şekilde dayanaktan yoksun veya yöntemine uygunolmayan itiraz başvurularının, Anayasa Mahkemesi tarafından esas incelemeyegeçilmeksizin gerekçeleriyle reddedileceği hükme bağlanmıştır.
4. Yapılan incelemede itiraz yoluna başvuran aynı Mahkemetarafından, itiraz konusu kuralın uygulanacağı başka dava dosyası kapsamındayapılmış olan itiraz başvurusunun (E. 2017/107) bakılmakta olan davadosyası için de bekletici mesele sayılması gerekirken, tekrar başvurudabulunulduğu belirlenmiştir.
5. Açıklanan nedenlerle, 6216 sayılı Kanun’un 41.maddesinin (2) numaralı fıkrasına aykırı olduğu anlaşılan itiraz başvurusunun,6216 sayılı Kanun’un 40. maddesinin (4) numaralı fıkrası gereğince yöntemineuygun olmadığından esas incelemeye geçilmeksizin reddi gerekir.
III- HÜKÜM
4.11.1983 tarihli ve 2942 sayılı KamulaştırmaKanunu’na, 20.8.2016 tarihli ve 6745 sayılı Kanun’un 35. maddesiyle eklenengeçici 12. maddenin birinci fıkrasının “…Yapılara Uygulanacak Bazı İşlemlerve 6785 sayılı İmar Kanununun Bir Maddesinin Değiştirilmesi Hakkında Kanunhükümlerine göre yapılan imar uygulamalarından doğan idarelerin taraf olduğuher türlü alacak ve bedel artırım davalarında taşınmazın değeri; uygulamanıntapuda tescil edildiği tarih değerlendirme tarihi olarak esas alınmak ve o tarihtekinitelikleri gözetilmek suretiyle tespit edilir. Tespit edilen bu bedel, Türkiyeİstatistik Kurumu tarafından açıklanan Yurt İçi Üretici Fiyat Endeksi tablosuesas alınmak suretiyle dava tarihi itibarıyla güncellenir ve ortaya çıkangerçek bedel hak sahibine ödenir.” bölümünün iptaline karar verilmesitalebiyle yapılan itiraz başvurusunun, 6216 sayılı Anayasa MahkemesininKuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un 41. maddesinin (2) ve 40.maddesinin (4) numaralı fıkraları gereğince yöntemine uygun olmadığındanREDDİNE, 12.4.2017 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.
Başkan
Zühtü ARSLAN
Başkanvekili
Burhan ÜSTÜN
Başkanvekili
Engin YILDIRIM
Üye
Serdar ÖZGÜLDÜR
Üye
Serruh KALELİ
Üye
Osman Alifeyyaz PAKSÜT
Üye
Recep KÖMÜRCÜ
Üye
Nuri NECİPOĞLU
Üye
Hicabi DURSUN
Üye
Celal Mümtaz AKINCI
Üye
Muammer TOPAL
Üye
M. Emin KUZ
Üye
Hasan Tahsin GÖKCAN
Üye
Kadir ÖZKAYA
Üye
Rıdvan GÜLEÇ
Üye
Recai AKYEL
Üye
Yusuf Şevki HAKYEMEZ