ANAYASA MAHKEMESİ KARARI
Esas Sayısı : 2017/100
Karar Sayısı : 2017/85
Karar Tarihi : 12.4.2017
R.G.Tarih-Sayısı : Tebliğedildi.
İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN: Erzincan Sulh CezaHâkimliği
İTİRAZIN KONUSU: 10.7.2003 tarihli ve4925 sayılı Karayolu Taşıma Kanunu’nun, 12.7.2013 tarihli ve 6495 sayılıKanun’un 32. maddesiyle değiştirilen 26. maddesinin birinci fıkrasının (a)bendinin “...yetki belgesi olduğu halde taşıtını yetki belgesinekaydettirmeden kullananlara beş yüz Türk Lirası idari para cezası verilir veaynı kabahat için 48 saat geçmeden ikinci bir ceza verilmez.”bölümünün,Anayasa’nın 2., 38. ve 48. maddelerine aykırılığı ileri sürülerek iptalinekarar verilmesi talebidir.
OLAY: 4925 sayılı Kanun’un 26. maddesininbirinci fıkrasının (a) bendi gereğince verilen idari para cezasına karşıyapılan itiraz üzerine itiraz konusu kuralın Anayasa’ya aykırı olduğu kanısınavaran Mahkeme, iptal için başvurmuştur.
I- İPTALİ İSTENİLEN KANUN HÜKMÜ
Kanun’un itiraz konusu kuralı da içeren 26. maddesi şöyledir:
“İdari para cezaları
MADDE 26: (Değişik: 12/7/2013-6495/32 md.)
Bu Kanunun;
a) 5 inci maddesine göre yetki belgesi almadan veya yetki belgesialdığı halde yetki belgesi kapsamına uygun olmayan faaliyetlerde bulunanlarabin Türk Lirası, yetki belgesi olduğu halde taşıtını yetki belgesinekaydettirmeden kullananlara beş yüz Türk Lirası idari para cezası verilir veaynı kabahat için 48 saat geçmeden ikinci bir ceza verilmez.
b) 5 inci maddesinin beşinci fıkrasına aykırı davranantaşımacılara beş yüz Türk Lirası idari para cezası verilir ve aynı kabahat için48 saat geçmeden ikinci bir ceza verilmez.
c) 5 inci maddesinin altıncı fıkrasına göre taşıma hizmetiniyapmaktan kaçınan taşımacılara beş yüz Türk Lirası idari para cezası verilir.
ç) 5 inci maddesinin yedinci fıkrasına aykırı davranan birtaşımacının diğer bir taşımacının taşıma faaliyetini engellemesi hâlinde binbeş yüz Türk Lirası idari para cezası verilir.
d) 6 ncı maddesinin birinci fıkrasına aykırı davranan taşımacılarabeş yüz Türk Lirası, üçüncü ve dördüncü fıkralarına aykırı davranantaşımacılara üç yüz Türk Lirası idari para cezası verilir.
e) 7 nci maddesinin birinci fıkrasına aykırı davranan yolcutaşımacılarına bin Türk Lirası, ikinci fıkrasına aykırı davranan taşımacılarabeş yüz Türk Lirası, altıncı fıkrasına aykırı davranan taşımacılara üç yüz TürkLirası idari para cezası verilir.
f) 10 uncu maddesine aykırı davranan acente ve taşıma işlerikomisyoncularına bin beş yüz Türk Lirası idari para cezası verilir ve aynıkabahat için 48 saat geçmeden ikinci bir ceza verilmez.
g) 11 inci maddesine aykırı davranarak ücret ve zaman tarifesidüzenlemeyenlere veya ücret ve zaman tarifelerine uymayanlara veya değişikücret ve zaman tarifeleri uygulayanlara beş yüz Türk Lirası, ücret ve zamantarifelerini görülebilecek şekilde iş yeri, terminal ve bilet satış yerlerindebulundurmayanlara iki yüz Türk Lirası idari para cezası verilir ve aynı kabahatiçin 48 saat geçmeden ikinci bir ceza verilmez.
ğ) 13 üncü maddesine aykırı olarak yabancı plakalı taşıtlarınTürkiye sınırları dâhilindeki iki nokta arasında taşıma yapması hâlinde, taşıtsahibine veya şoförüne üç bin Türk Lirası idari para cezası verilir ve aynıkabahat için 48 saat geçmeden ikinci bir ceza verilmez.
h) 14 üncü maddesine aykırı davrananlara beş yüz Türk Lirası idaripara cezası verilir.
ı) (Mülga: 14/4/2016-6704/17 md.)
i) (Mülga: 14/4/2016-6704/17 md.)
j) 32 nci maddesine aykırı olarak terminal ve ara durak dışındayolcu indirip bindiren taşımacılara üç yüz Türk Lirası idari para cezasıverilir.
k) 5 inci maddesine göre mesleki yeterlilik belgesine sahipolmadan faaliyet gösteren işletmecilere beş yüz Türk Lirası idari para cezasıverilir.
l) 5 inci maddesine göre mesleki yeterlilik belgesine sahipolmadan taşıt kullanan şoförlere iki yüz, işletmecisine ise beş yüz Türk Lirasıidari para cezası verilir ve aynı kabahat için 48 saat geçmeden ikinci bir cezaverilmez.
Bu Kanuna göre verilen idari para cezaları tebliğinden itibarenbir ay içinde ödenir.”
II- İLK İNCELEME
1. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü hükümleri uyarınca yapılan ilkinceleme toplantısında, başvuru kararı ve ekleri, Raportör Abuzer YAZICIOĞLUtarafından hazırlanan ilk inceleme raporu ve itiraz konusu kanun hükmü okunupincelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:
2. 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve YargılamaUsulleri Hakkında Kanun’un “Anayasaya aykırılığın mahkemelerce ilerisürülmesi” başlıklı 40. maddesinde Anayasa Mahkemesine itiraz yoluylayapılacak başvurularda izlenecek yöntem belirtilmiştir. Maddenin (1) numaralı fıkrasında, bir davaya bakmakta olan mahkemenin, budavada uygulanacak bir kanun veya kanun hükmünde kararnamenin hükümleriniAnayasa’ya aykırı görmesi hâlinde veya taraflardan birinin ileri sürdüğüaykırılık iddiasının ciddi olduğu kanısına varması durumunda, bu fıkradasayılan belgeleri dizi listesine bağlayarak Anayasa Mahkemesine göndereceğikurala bağlanmış, anılan fıkranın (a) numaralı bendinde de “İptaliistenen kuralların Anayasanın hangi maddelerine aykırı olduklarını açıklayangerekçeli başvuru kararının aslı” sayılmıştır. Anılan maddenin (4)numaralı fıkrasında ise açık bir şekilde dayanaktan yoksun veya yöntemine uygunolmayan itiraz başvurularının, Anayasa Mahkemesi tarafından esas incelemeyegeçilmeksizin gerekçeleriyle reddedileceği hükme bağlanmıştır.
3. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü’nün 46. maddesinin (1) numaralıfıkrasının (a) bendinde de itiraz yoluna başvuran Mahkemenin gerekçelikararında, Anayasa’ya aykırılıkları ileri sürülen hükümlerin her birininAnayasa’nın hangi maddelerine, hangi nedenlerle aykırı olduğunun ayrı ayrı vegerekçeleriyle birlikte açıkça gösterilmesi gerektiği ifade edilmiştir.
4. Yine İçtüzük’ün 49. maddesinin (1) numaralı fıkrasının (b)bendinde, Anayasa Mahkemesince yapılan ilk incelemede, başvuruda eksikliklerinbulunduğu tespit edilirse itiraz yoluna ilişkin işlerde esas incelemeyegeçilmeksizin başvurunun reddine karar verileceği; (2) numaralı fıkrasında iseanılan (b) bendi uyarınca verilen kararın, itiraz yoluna başvuran Mahkemenineksiklikleri tamamlayarak yeniden başvurmasına engel olmadığı belirtilmiştir.
5. Yapılan incelemede, itiraz yoluna başvuran Mahkeme tarafındanitiraz konusu kuralın Anayasa’nın 2., 38. ve 48. maddelerine hangi nedenlerleaykırı olduğunun ayrı ayrı ve gerekçeleriyle birlikte açıkça gösterilmediğianlaşılmıştır.
6. Açıklanan nedenlerle, 6216 sayılı Kanun’un 40. maddesinin(1) numaralı fıkrasının (a) bendi ile Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü’nün 46.maddesinin (1) numaralı fıkrasının (a) bendine aykırı olduğu anlaşılan itirazbaşvurusunun, 6216 sayılı Kanun’un 40. maddesinin (4) numaralı fıkrasıgereğince yöntemine uygun olmadığından esas incelemeye geçilmeksizin reddigerekir.
III- HÜKÜM
10.7.2003 tarihli ve 4925 sayılı Karayolu Taşıma Kanunu’nun,12.7.2013 tarihli ve 6495 sayılı Kanun’un 32. maddesiyle değiştirilen 26.maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinin “…yetki belgesi olduğu halde taşıtını yetki belgesine kaydettirmedenkullananlara beş yüz Türk Lirası idari para cezası verilir ve aynı kabahat için48 saat geçmeden ikinci bir ceza verilmez.” bölümünün iptalinekarar verilmesi talebiyle yapılan itiraz başvurusunun, 6216 sayılı AnayasaMahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un 40. maddesinin (4)numaralı fıkrası gereğince yöntemine uygun olmadığından esas incelemeyegeçilmeksizin REDDİNE, 12.4.2017 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.
Başkan
Zühtü ARSLAN
Başkanvekili
Burhan ÜSTÜN
Başkanvekili
Engin YILDIRIM
Üye
Serdar ÖZGÜLDÜR
Üye
Serruh KALELİ
Üye
Osman Alifeyyaz PAKSÜT
Üye
Recep KÖMÜRCÜ
Üye
Nuri NECİPOĞLU
Üye
Hicabi DURSUN
Üye
Celal Mümtaz AKINCI
Üye
Muammer TOPAL
Üye
M. Emin KUZ
Üye
Hasan Tahsin GÖKCAN
Üye
Kadir ÖZKAYA
Üye
Rıdvan GÜLEÇ
Üye
Recai AKYEL
Üye
Yusuf Şevki HAKYEMEZ