ANAYASA MAHKEMESİ KARARI
Esas Sayısı : 2017/133
Karar Sayısı : 2017/110
Karar Tarihi : 14.6.2017
R.G.Tarih- Sayısı : Tebliğ edildi.
İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN: Sakarya 3. AsliyeCeza Mahkemesi
İTİRAZIN KONUSU: 31.3.2011 tarihli ve6222 sayılı Sporda Şiddet ve Düzensizliğin Önlenmesine Dair Kanunu’nun 18.maddesinin (8) numaralı fıkrasının, Anayasaya aykırılığı ileri sürülerekiptaline karar verilmesi talebidir.
OLAY: Sanık hakkında seyirdenyasaklı kişinin kanunda belirtilen şekilde kolluk kuvvetine müracaat etmemesi suçundanaçılan kamu davasında, itiraz konusu kuralın Anayasa’ya aykırı olduğu iddiasınıciddi bulan Mahkeme, iptali için başvurmuştur.
I- İPTALİ İSTENİLEN KANUN HÜKMÜ
Kanun’un itiraz konusu kuralın yer aldığı 18. maddesi şöyledir:
“Seyirden yasaklanma
MADDE 18- (1) Kişinin, bu Kanunda tanımlanan veya yollamadabulunulan ilgili kanunlardaki suçlardan dolayı mahkemece kurulan hükümde, hakkındagüvenlik tedbiri olarak spor müsabakalarını seyirden yasaklanmasına kararverilir. Seyirden yasaklanma ibaresinden kişinin müsabakaları ve antrenmanlarıizlemek amacıyla spor alanlarına girişinin yasaklanması anlaşılır. Hükmünkesinleşmesiyle infazına başlanan seyirden yasaklanma yaptırımının süresicezanın infazı tamamlandıktan itibaren bir yıl geçmesiyle sona erer. Bugüvenlik tedbirine ceza verilmesine yer olmadığı kararı ile birliktehükmedilmesi halinde, hükmün kesinleştiği tarihten itibaren bir yıl geçmesiylebu güvenlik tedbirinin uygulanmasına son verilir. Güvenlik tedbiri olarak spormüsabakalarını seyirden yasaklama kararı 25/5/2005 tarihli ve 5352 sayılı AdliSicil Kanunu hükümlerine göre kaydedilir.
(2) Bu madde hükümleri, taraftar gruplarınca spor alanlarınındışında işlenen kasten yaralama, hakaret içeren tezahürat ve mala zarar vermesuçları bakımından da uygulanır.
(3) Bu madde kapsamına giren suçlardan dolayı soruşturmabaşlatılması halinde şüpheli hakkında spor müsabakalarını seyirden yasaklamatedbiri derhal uygulamaya konulur. Soruşturma evresinde Cumhuriyet savcısı,kovuşturma evresinde mahkeme tarafından bu tedbirin kaldırılmasına kararverilmediği takdirde bu yasağın uygulanmasına koruma tedbiri olarak devamedilir.
(4) Koruma tedbiri olarak uygulanan ve güvenlik tedbiri olarakhükmedilen spor müsabakalarını seyirden yasaklama tedbirine ilişkin bilgilerEmniyet Genel Müdürlüğü bünyesinde tutulan bu amaca özgü elektronik bilgibankasına derhal kaydedilir. Bu bilgi bankasına spor kulüplerinin vefederasyonların erişimi sağlanır. Yasaklanan kişilere ilişkin bilgiler, ilgilispor kulüplerine ve yurt dışında yapılacak müsabaka öncesinde müsabakanınyapılacağı ülkenin yetkili mercilerine bildirilir.
(5) Koruma tedbiri olarak uygulanan spor müsabakalarını seyirdenyasaklanma tedbiri;
a) Cumhuriyet savcısı veya mahkeme tarafından kaldırılmasına kararverilmesi,
b) Kovuşturmaya yer olmadığı kararı verilmesi,
c) Sanık hakkında beraat veya düşme kararı verilmesi,
halinde derhal kaldırılır.
(6) Kamu davasının açılmasının ertelenmesine, hükmünaçıklanmasının geri bırakılmasına, hapis cezası yerine seçenek yaptırım olaraktedbire veya hapis cezasının ertelenmesine karar verilmesi halinde, kararınkesinleştiği tarihten itibaren; önödeme halinde ise, önödemede bulunulduğutarihten itibaren, bir yıl süreyle spor müsabakalarını seyirden yasaklamatedbirinin uygulanmasına devam edilir.
(7) Alkol ya da uyuşturucu veya uyarıcı madde etkisinde olduğuaçıkça anlaşılan kişi, spor alanına alınmaz. Bu şekilde spor alanlarına girenve dışarı çıkmamakta ısrar eden kişi zor kullanılarak dışarı çıkarılır ve bumadde hükümlerine göre bir yıl süreyle spor müsabakalarını seyirden yasaklanır.
(8) Bu madde hükümlerine göre spor müsabakalarını seyirdenyasaklanan kişi, yasaklama kararının sebebini oluşturan fiilin işlendiğimüsabakanın tarafı olan ve taraftarı olduğu takımın katıldığı spormüsabakalarının yapılacağı gün, yurt içinde bulunduğu takdirde, müsabakanınbaşlangıç saatinde ve bundan bir saat sonra bulunduğu yere en yakın genelkolluk birimine başvurmakla yükümlüdür.
(9) Sekizinci fıkradaki yükümlülüğe aykırı hareket eden kişi,yirmibeş günden az olmamak üzere adli para cezası ile cezalandırılır.
(10) Bu Kanun hükümlerine göre hakkında güvenlik tedbiri olarakspor müsabakalarını seyirden yasaklanma kararı verilen kişi, yasak süresincespor kulüplerinde ve federasyonlarda ve taraftar derneklerinde yönetici olamaz;spor müsabakalarında hakem, temsilci veya gözlemci olarak görev yapamaz.”
II- İLK İNCELEME
1. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü hükümleri uyarınca yapılan ilkinceleme toplantısında, başvuru kararı ve ekleri, Raportör Taylan BARINtarafından hazırlanan ilk inceleme raporu ve itiraz konusu kanun hükmü okunupincelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:
2. 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama UsulleriHakkında Kanun’un “Anayasaya aykırılığın mahkemelerce ileri sürülmesi”başlıklı 40. maddesinde Anayasa Mahkemesine itiraz yoluyla yapılacakbaşvurularda izlenecek yöntem belirtilmiştir.
3. Söz konusu maddenin (1) numaralı fıkrasında, bir davayabakmakta olan mahkemenin, bu davada uygulanacak bir kanun veya kanun hükmündekararnamenin hükümlerini Anayasa’ya aykırı görmesi hâlinde veya taraflardanbirinin ileri sürdüğü aykırılık iddiasının ciddi olduğu kanısına varmasıdurumunda, bu fıkrada sayılan belgeleri dizi listesine bağlayarak AnayasaMahkemesine göndereceği kurala bağlanmış, anılan fıkranın (a) bendinde de “İptaliistenen kuralların Anayasanın hangi maddelerine aykırı olduklarını açıklayangerekçeli başvuru kararının aslı”, Mahkemeye gönderilecek belgeler arasındasayılmıştır. Anılan maddenin (4) numaralı fıkrasında ise açık bir şekildedayanaktan yoksun veya yöntemine uygun olmayan itiraz başvurularının, AnayasaMahkemesi tarafından esas incelemeye geçilmeksizin gerekçeleriyle reddedileceğihükme bağlanmıştır.
4. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü’nün 46. maddesinin (1) numaralıfıkrasının (a) bendinde de itiraz yoluna başvuran Mahkemenin gerekçelikararında, Anayasa’ya aykırılıkları ileri sürülen hükümlerin her birininAnayasa’nın hangi maddelerine, hangi nedenlerle aykırı olduğunun ayrı ayrı vegerekçeleriyle birlikte açıkça gösterilmesi gerektiği ifade edilmiştir. Yineİçtüzüğün 49. maddesinin (1) numaralı fıkrasının (b) bendinde de, AnayasaMahkemesince yapılan ilk incelemede, başvuruda eksikliklerin bulunduğu tespitedilirse itiraz yoluna ilişkin işlerde esas incelemeye geçilmeksizin başvurununreddine karar verileceği, (2) numaralı fıkrasında ise anılan (b) bendi uyarıncaverilen kararın, itiraz yoluna başvuran mahkemenin eksiklikleri tamamlayarakyeniden başvurmasına engel olmadığı belirtilmiştir.
5. Yapılan incelemede, itiraz yoluna başvuran Mahkeme tarafındangerekçeli başvuru kararı yazılmaksızın, sadece duruşma tutanağı ile sanıkvekilinin Anayasa’ya aykırılık iddiasının hukuki bakımdan tartışılmasıgerektiğinden bahisle iddia hakkında karar verilmek üzere itiraz başvurusundabulunulduğu, itiraz konusu kuralın Anayasa’nın hangi maddelerine, hanginedenlerle aykırı olduğunun ayrı ayrı ve gerekçeleriyle birlikte açıkçagösterilmediği anlaşılmıştır.
6. Kaldı ki itiraz konusu kural, Anayasa Mahkemesi’nin 11.9.2014tarihli ve E.2013/157, K.2014/138 sayılı kararıyla esastan reddedilmiş ve bukarar 10.7.2015 tarihli ve 29412 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmıştır. AnayasaMahkemesince işin esasına girilerek verilen ret kararından sonra aynı kuralhakkında yeni bir başvurunun yapılabilmesi için, önceki kararın Resmî Gazete'deyayımlandığı 10.7.2015 tarihinden başlayarak geçmesi gereken on yıllık süre dehenüz dolmamıştır.
7. Açıklanan nedenlerle, 6216 sayılı Kanun’un 40. maddesinin (1)numaralı fıkrasının (a) bendi ile Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü’nün 46. maddesinin(1) numaralı fıkrasının (a) bendine aykırı olduğu anlaşılan itirazbaşvurusunun, 6216 sayılı Kanun’un 40. maddesinin (4) numaralı fıkrasıgereğince yöntemine uygun olmadığından esas incelemeye geçilmeksizin reddigerekir.
III- HÜKÜM
31.3.2011 tarihli ve 6222 sayılı Sporda Şiddet ve DüzensizliğinÖnlenmesine Dair Kanun’un 18. maddesinin (8) numaralı fıkrasının iptaline kararverilmesi talebiyle yapılan itiraz başvurusunun, 6216 sayılı AnayasaMahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un 40. maddesinin(4) numaralı fıkrası gereğince yöntemine uygun olmadığından esas incelemeyegeçilmeksizin REDDİNE, 14.6.2017 tarihinde OYBİRLİĞİYLE kararverildi.
Başkan
Zühtü ARSLAN
Başkanvekili
Burhan ÜSTÜN
Başkanvekili
Engin YILDIRIM
Üye
Serdar ÖZGÜLDÜR
Üye
Serruh KALELİ
Üye
Osman Alifeyyaz PAKSÜT
Üye
Nuri NECİPOĞLU
Üye
Hicabi DURSUN
Üye
Celal Mümtaz AKINCI
Üye
Muammer TOPAL
Üye
M. Emin KUZ
Üye
Hasan Tahsin GÖKCAN
Üye
Kadir ÖZKAYA
Üye
Rıdvan GÜLEÇ
Üye
Recai AKYEL
Üye
Yusuf Şevki HAKYEMEZ