Anasayasa Mahkemesi - Norm Denetimi - E.2017/149, K.2017/128 Sayılı Karar - 26/07/2017

ANAYASAMAHKEMESİ KARARI

Esas Sayısı  : 2017/149

Karar Sayısı  : 2017/128

Karar Tarihi : 26.7.2017

R.G. Tarih Sayısı: Tebliğ edildi

İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN: Ezine Asliye CezaMahkemesi

İTİRAZIN KONUSU: 21.7.1983 tarihli ve2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu’nun 8.10.2013 tarihlive 6498 sayılı Kanun’un 3. maddesiyle değiştirilen 65.maddesinin birincifıkrasının Anayasa’nın 35. maddesine aykırılığı ileri sürülerek iptaline kararverilmesi talebidir.

OLAY: Kültür varlığı niteliğinde bulunan taşınmaza yapılan inşaive fiziki müdahale dolayısıyla açılan davada itiraz konusu kuralın Anayasa’yaaykırı olduğu kanısına varan Mahkeme, iptali için başvurmuştur.

I. İPTALİ İSTENEN KANUN HÜKMÜ

Kanun’un 6498 sayılı Kanun’un 3. maddesiyle değiştirilen 65.maddesinin itiraz konusu birinci fıkrası şöyledir:

“Tescil edilen sit alanları ve korunması gerekli taşınmaz kültürve tabiat varlıkları ile korunma alanlarının bu Kanuna göre tebliğ veya ilanedilmiş olmasına rağmen yıkılmasına, bozulmasına, tahribine, yok olmasına veyaher ne suretle olursa olsun zarar görmesine kasten sebebiyet verenler ile (…) izin alınmaksızın inşaî ve fiziki müdahale yapanlar veya yaptıranlar, ikiyıldan beş yıla kadar hapis ve beş bin güne kadar adli para cezasıylacezalandırılır.”

II. İLK İNCELEME

1. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü hükümleri uyarınca yapılan ilkinceleme toplantısında, başvuru kararı ve ekleri, Raportör Sadettin CEYHANtarafından hazırlanan ilk inceleme raporu ve itiraz konusu kanun hükmü okunupincelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

2. 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama UsulleriHakkında Kanun'un “Anayasaya aykırılığın mahkemelerce ileri sürülmesi”başlıklı 40. maddesinde Anayasa Mahkemesine itiraz yoluyla yapılacakbaşvurularda izlenecek yöntem belirtilmiştir. Maddenin (1) numaralı fıkrasında,bir davaya bakmakta olan mahkemenin bu davada uygulanacak bir kanun veya kanunhükmünde kararnamenin hükümlerini Anayasa'ya aykırı görmesi hâlinde veyataraflardan birinin ileri sürdüğü aykırılık iddiasının ciddi olduğu kanısınavarması durumunda bu fıkrada sayılan belgeleri dizi listesine bağlayarakAnayasa Mahkemesine göndereceği kurala bağlanmış; aynı fıkranın (a) bendindede “İptali istenen kuralların Anayasanın hangi maddelerine aykırıolduklarını açıklayan gerekçeli başvuru kararının aslı” Mahkemeyegönderilecek belgeler arasında sayılmıştır. Anılan maddenin (4) numaralıfıkrasında ise açık bir şekilde dayanaktan yoksun veya yöntemine uygun olmayanitiraz başvurularının Anayasa Mahkemesi tarafından esas incelemeyegeçilmeksizin gerekçeleriyle reddedileceği hükme bağlanmıştır.

3. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü’nün 46. maddesinin (1) numaralıfıkrasının (a) bendinde de itiraz yoluna başvuran mahkemenin gerekçelikararında, Anayasaya aykırılıkları ileri sürülen hükümlerin her birininAnayasa’nın hangi maddelerine, hangi nedenlerle aykırı olduğunun ayrı ayrı vegerekçeleriyle birlikte açıkça gösterilmesi gerektiği ifade edilmiştir.

4. İçtüzük’ün 49. maddesinin (1) numaralı fıkrasının (b) bendindede, Anayasa Mahkemesince yapılan ilk incelemede, başvuruda eksikliklerinbulunduğunun tespit edilmesi hâlinde itiraz yoluna ilişkin işlerde esasincelemeye geçilmeksizin başvurunun reddine karar verileceği; (2) numaralıfıkrasında ise anılan (b) bendi uyarınca verilen kararın, itiraz yolunabaşvuran mahkemenin eksiklikleri tamamlayarak yeniden başvurmasına engelolmadığı belirtilmiştir.

5. Başvurunun incelemesinden, başvuran Mahkeme tarafından başvurukararında itiraz konusu kuralın Anayasa'nın 35. maddesine hangi nedenlerleaykırı olduğunun ayrı ayrı ve gerekçeleriyle birlikte açıkça gösterilmediğigörülmüştür.

6. Öte yandan 6216 sayılı Kanun’un “Başvuruya engel durumlar”başlığını taşıyan 41. maddesinin (2) numaralı fıkrasında, “İtiraz yolunabaşvuran mahkemede itiraz konusu kuralın uygulanacağı başka dava dosyalarınınbulunması hâlinde, yapılmış olan itiraz başvurusu bu dosyalar için de bekleticimesele sayılır.” denilmiştir. Anılan hükme göre aynı Mahkeme tarafındanaynı kurala ilişkin birden fazla itiraz başvurusunda bulunulması mümkündeğildir. Bu bağlamda Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü’nün 49. maddesinin ikincifıkrası uyarınca eksiklikler tamamlanarak yeniden itiraz başvurusu yapılmasıhâlinde aynı itiraz konusu kuralın uygulanacağı başka dava dosyaları için sözkonusu itiraz başvurusunun bekletici mesele sayılması gerektiği hususu dikkatealınmalıdır.

7. Açıklanan nedenlerle 6216 sayılı Kanun’un 40. maddesinin (1)numaralı fıkrasının (a) bendine aykırı olduğu anlaşılan itiraz başvurusunun,aynı Kanun’un 40. maddesinin (4) numaralı fıkrası gereğince yöntemine uygunolmadığından esas incelemeye geçilmeksizin reddi gerekir.

III. HÜKÜM

21.7.1983 tarihli ve 2863 sayılı Kültür ve Tabiat VarlıklarınıKoruma Kanunu’nun 8.10.2013 tarihli ve 6498 sayılı Kanun’un 3. maddesiyledeğiştirilen 65. maddesinin birinci fıkrasının iptaline karar verilmesitalebiyle yapılan itiraz başvurusunun, 6216 sayılı Anayasa MahkemesininKuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un 40. maddesinin (4) numaralıfıkrası gereğince yöntemine uygun olmadığından esas incelemeye geçilmeksizinREDDİNE 26.7.2017 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.

Full & Egal Universal Law Academy