Anasayasa Mahkemesi - Norm Denetimi - E.2017/147, K.2017/126 Sayılı Karar - 26/07/2017

ANAYASAMAHKEMESİ KARARI

Esas Sayısı  : 2017/147

Karar Sayısı  : 2017/126

Karar Tarihi : 26.7.2017

R.G. Tarih Sayısı: Tebliğ edildi

İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN: Alanya 3. Asliye CezaMahkemesi (Fikri ve Sınai Haklar Ceza Mahkemesi Sıfatıyla)

İTİRAZIN KONUSU: 22.12.2016 tarihli ve 6769sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu’nun 29. ve 30. maddelerinin Anayasa’nın 2., 13. ve38. maddelerine aykırılığı ileri sürülerek iptallerine karar verilmesitalebidir.

OLAY: Marka hakkına tecavüz suçundan sanığın cezalandırılmasıtalebiyle açılan davada itiraz konusu kuralların Anayasa’ya aykırı olduğukanısına varan Mahkeme, iptalleri için başvurmuştur.

I. İPTALİ İSTENEN KANUN HÜKÜMLERİ

Kanun’un itiraz konusu 29. ve 30. maddeleri şöyledir:

“Marka hakkına tecavüz sayılan fiiller

Madde 29- (1) Aşağıdaki fiiller marka hakkına tecavüzsayılır:

a) Marka sahibinin izni olmaksızın, markayı 7 nci maddedebelirtilen biçimlerde kullanmak.

b) Marka sahibinin izni olmaksızın, markayı veya ayırtedilemeyecek kadar benzerini kullanmak suretiyle markayı taklit etmek.

c) Markayı veya ayırt edilemeyecek kadar benzerini kullanmaksuretiyle markanın taklit edildiğini bildiği veya bilmesi gerektiği hâldetecavüz yoluyla kullanılan markayı taşıyan ürünleri satmak, dağıtmak, başka birşekilde ticaret alanına çıkarmak, ithal işlemine tabi tutmak, ihraç etmek,ticari amaçla elde bulundurmak veya bu ürüne dair sözleşme yapmak için öneridebulunmak.

ç) Marka sahibi tarafından lisans yoluyla verilmiş hakları izinsizgenişletmek veya bu hakları üçüncü kişilere devretmek.

(2) 19 uncu maddenin ikinci fıkrası hükmü tecavüz davalarındadef’i olarak ileri sürülebilir. Bu durumda kullanıma ilişkin beş yıllık süreninbelirlenmesinde dava tarihi esas alınır.”

“Marka hakkına tecavüze ilişkin cezai hükümler

Madde 30- (1) Başkasına ait marka hakkına iktibas veyailtibas suretiyle tecavüz ederek mal üreten veya hizmet sunan, satışa arz edenveya satan, ithal ya da ihraç eden, ticari amaçla satın alan, bulunduran,nakleden veya depolayan kişi bir yıldan üç yıla kadar hapis ve yirmi bin günekadar adli para cezası ile cezalandırılır.

(2) Marka koruması olduğunu belirten işareti mal veya ambalajüzerinden yetkisi olmadan kaldıran kişi, bir yıldan üç yıla kadar hapis ve beşbin güne kadar adli para cezası ile cezalandırılır.

(3) Yetkisi olmadığı hâlde başkasına ait marka hakkı üzerindedevretmek, lisans veya rehin vermek suretiyle tasarrufta bulunan kişi ikiyıldan dört yıla kadar hapis ve beş bin güne kadar adli para cezası ilecezalandırılır.

(4) Bu maddede yer alan suçların bir tüzel kişinin faaliyetiçerçevesinde işlenmesi hâlinde ayrıca bunlara özgü güvenlik tedbirlerinehükmolunur.

(5) Bu maddede yer alan suçlardan dolayı cezaya hükmedebilmek içinmarkanın Türkiye’de tescilli olması şarttır.

(6) Bu maddede yer alan suçların soruşturulması ve kovuşturulmasışikâyete bağlıdır.

(7) Başkasının hak sahibi olduğu marka taklit edilerek üretilmişmalı, satışa arz eden veya satan kişinin bu malı nereden temin ettiğinibildirmesi ve bu suretle üretenlerin ortaya çıkarılmasını ve üretilmiş mallaraelkonulmasını sağlaması hâlinde hakkında cezaya hükmolunmaz.”

II. İLK İNCELEME

1. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü hükümleri uyarınca yapılan ilkinceleme toplantısında, başvuru kararı ve ekleri, Raportör Volkan HAStarafından hazırlanan ilk inceleme raporu ve itiraz konusu kanun hükümleriokunup incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

2. Anayasa'nın 152. ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşuve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un 40. maddelerine göre, bir davayabakmakta olan mahkeme, o dava sebebiyle uygulanacak bir kanunun veya kanunhükmünde kararnamenin hükümlerini Anayasa'ya aykırı görmesi hâlinde veyataraflardan birinin ileri sürdüğü aykırılık iddiasının ciddi olduğu kanısınavarması durumunda, bu hükmün iptali için Anayasa Mahkemesine başvurmayayetkilidir. Ancak, bu kurallar uyarınca bir mahkemenin Anayasa Mahkemesinebaşvurabilmesi için, elinde yöntemince açılmış ve mahkemenin görevine giren birdavanın bulunması, iptali istenen kuralın da o davada uygulanacak olmasıgerekir. Uygulanacak kural ise bakılmakta olan davanın değişik evrelerindeortaya çıkan sorunların çözümünde veya davayı sonuçlandırmada olumlu ya daolumsuz yönde etki yapacak nitelikte bulunan kurallardır.

3. Başvuran Mahkeme, 6769 sayılı Kanun’un 29. ve 30. maddelerininiptallerini talep etmiştir. İtiraz konusu kurallarda marka hakkına tecavüzsayılan fiiller ile bu fiillere ilişkin cezai hükümler düzenlenmiştir.

4. Bakılmakta olan dava, sanığın marka hakkına tecavüz suçundanyargılanmasına ilişkindir. Sanığın üzerine atılı suçun tarihi 17.6.2016 olupitiraz konusu kurallar, bu tarihten sonra 10.1.2017 tarihinde yürürlüğegirmiştir. Suç tarihinden sonra yürürlüğe girmeleri ve suç tarihi itibariyleyürürlükte bulunan 24.6.1995 tarihli ve 556 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’ninilgili hükümlerine göre lehe bir düzenleme de içermemeleri sebebiyle itiraz konusukuralların, bakılmakta olan davada uygulanma olanakları bulunmamaktadır.

5. Açıklanan nedenle, itiraz konusu kurallara ilişkin başvurununMahkemenin yetkisizliği nedeniyle reddi gerekir.

III. HÜKÜM

22.12.2016 tarihli ve 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu’nun 29. ve30. maddelerinin, itiraz başvurusunda bulunan Mahkemenin bakmakta olduğu davadauygulanma olanağı bulunmadığından, bu maddelere ilişkin başvurunun Mahkemeninyetkisizliği nedeniyle REDDİNE, 26.7.2017 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.

Full & Egal Universal Law Academy