ANAYASA MAHKEMESİ KARARI
EsasSayısı : 2017/168
KararSayısı : 2017/151
KararTarihi : 15.11.2017
R.G.Tarih-Sayısı : Tebliğ edildi.
İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN: Gemlik3. Asliye Ceza Mahkemesi
İTİRAZIN KONUSU: 4.1.1961 tarihli ve 213sayılı Vergi Usul Kanunu’nun 23.1.2008 tarihli ve 5728 sayılı Kanun’un 276.maddesiyle değiştirilen 359. maddesinin (b) fıkrasınınAnayasa’nın 2., 11.ve 90. maddelerine aykırılığı ileri sürülerek iptaline karar verilmesitalebidir.
OLAY: Sanık hakkında 213sayılı Kanun’a muhalefet suçundan açılan kamu davasında itiraz konusu kuralınAnayasa’ya aykırılık iddiasını ciddi bulan Mahkeme,iptali için başvurmuştur.
I. İPTALİ İSTENEN KANUN HÜKMÜ
Kanun’un itiraz konusu kuralının yer aldığı 359. maddesi şöyledir:
“Kaçakçılık Suçları ve Cezaları
Madde 359- (Değişik :23/1/2008-5728/276 md.)
a) Vergi kanunlarına göre tutulan veya düzenlenen ve saklanma veibraz mecburiyeti bulunan;
1) Defter ve kayıtlarda hesap ve muhasebe hileleri yapanlar, gerçekolmayan veya kayda konu işlemlerle ilgisi bulunmayan kişiler adına hesapaçanlar veya defterlere kaydı gereken hesap ve işlemleri vergi matrahınınazalması sonucunu doğuracak şekilde tamamen veya kısmen başka defter, belgeveya diğer kayıt ortamlarına kaydedenler,
2) Defter, kayıt ve belgeleri tahrif edenler veya gizleyenler veyamuhteviyatı itibariyle yanıltıcı belge düzenleyenler veya bu belgelerikullananlar,
Hakkında on sekiz aydan üç yıla kadar hapis cezasına hükmolunur.Varlığı noter tasdik kayıtları veya sair suretlerle sabit olduğu halde,inceleme sırasında vergi incelemesine yetkili kimselere defter ve belgelerinibraz edilmemesi, bu fıkra hükmünün uygulanmasında gizleme olarak kabul edilir.Gerçek bir muamele veya duruma dayanmakla birlikte bu muamele veya durumumahiyet veya miktar itibariyle gerçeğe aykırı şekilde yansıtan belge ise,muhteviyatı itibariyle yanıltıcı belgedir.
b) Vergi kanunları uyarınca tutulan veya düzenlenen ve saklama veibraz mecburiyeti bulunan defter, kayıt ve belgeleri yok edenler veya deftersahifelerini yok ederek yerine başka yapraklar koyanlar veya hiç yaprakkoymayanlar veya belgelerin asıl veya suretlerini tamamen veya kısmen sahteolarak düzenleyenler veya bu belgeleri kullananlar, üç yıldan beş yıla kadar hapiscezası ile cezalandırılır. Gerçek bir muamele veya durum olmadığı halde bunlarvarmış gibi düzenlenen belge, sahte belgedir.
c) Bu Kanun hükümlerine göre ancak Maliye Bakanlığı ile anlaşmasıbulunan kişilerin basabileceği belgeleri, Bakanlık ile anlaşması olmadığı haldebasanlar veya bilerek kullananlar iki yıldan beş yıla kadar hapis cezası ilecezalandırılır.
371 inci maddedeki pişmanlık şartlarına uygun olarak durumu ilgilimakamlara bildirenler hakkında bu madde hükmü uygulanmaz.
Kaçakçılık suçlarını işleyenler hakkında bu maddede yazılıcezaların uygulanması 344 üncü maddede yazılı vergi ziyaı cezasının ayrıcauygulanmasına engel teşkil etmez.”
II. İLK İNCELEME
1. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğühükümleri uyarınca yapılan ilk inceleme toplantısında, başvuru ve ekleri,Raportör Elif KARAKAŞ tarafından hazırlanan ilk inceleme raporu ve itirazkonusu kanun hükmü okunup incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:
2. 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama UsulleriHakkında Kanun’un “Anayasaya aykırılığın mahkemelerce ileri sürülmesi” başlıklı40. maddesinde Anayasa Mahkemesine itiraz yoluyla yapılacak başvurulardaizlenecek yöntem belirtilmiştir. Söz konusu maddenin (1) numaralı fıkrasında,bir davaya bakmakta olan mahkemenin bu davada uygulanacak bir kanun veya kanunhükmünde kararnamenin hükümlerini Anayasa’ya aykırı görmesi hâlinde veyataraflardan birinin ileri sürdüğü aykırılık iddiasının ciddi olduğu kanısınavarması durumunda bu fıkrada sayılan belgeleri dizi listesine bağlayarakAnayasa Mahkemesine göndereceği kurala bağlanmış; anılan fıkranın (a) bendindede “İptali istenen kuralların Anayasanın hangi maddelerine aykırıolduklarını açıklayan gerekçeli başvuru kararının aslı” Mahkemeyegönderilecek belgeler arasında sayılmıştır. Anılan maddenin (4) numaralıfıkrasında ise açık bir şekilde dayanaktan yoksun veya yöntemine uygun olmayanitiraz başvurularının Anayasa Mahkemesi tarafından esas incelemeyegeçilmeksizin gerekçeleriyle reddedileceği hükme bağlanmıştır.
3. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü’nün 46. maddesinin (1) numaralıfıkrasında da itiraz başvurusunun mahkemelerce gerekçeli karar ile yapılacağıifade edilmiştir.
4. Yine İçtüzük’ün 49. maddesinin (1) numaralı fıkrasının (b)bendinde, Anayasa Mahkemesince yapılan ilk incelemede başvuruda eksikliklerinbulunduğu tespit edilirse itiraz yoluna ilişkin işlerde esas incelemeyegeçilmeksizin başvurunun reddine karar verileceği; (2) numaralı fıkrasında iseanılan (b) bendi uyarınca verilen kararın, itiraz yoluna başvuran mahkemenineksiklikleri tamamlayarak yeniden başvurmasına engel olmadığı belirtilmiştir.
5. Yapılan incelemede itiraz yoluna başvuran Mahkemenin daha önceaynı konuda yapmış olduğu başvurunun, gerekçeli başvuru kararı yazılmaksızınsadece duruşma tutanağı ile sanık vekilinin Anayasa’ya aykırılık iddiasınınhukuki bakımdan tartışılması gerektiğinden bahisle iddia hakkında kararverilmek üzere itiraz başvurusunda bulunulması nedeniyle reddedildiğigörülmüştür. Bunun üzerine başvurusunu yineleyen Mahkeme tarafından bu kezduruşma tutanağıyla birlikte sanık vekilinin Anayasa’ya aykırılık iddiasınıiçeren dilekçeye tırnak içinde yer verildikten sonra söz konusu Anayasa’yaaykırılık iddiasının ciddi olduğu kanısına varıldığı ve değerlendirilmesi içinAnayasa Mahkemesine bildirilmesine karar verildiği belirtilerek dava dosyasıile eklerinin Anayasa’ya aykırılık iddiasının değerlendirilmesi için AnayasaMahkemesine gönderilmesinin temini amacıyla “Gemlik Cumhuriyet BaşsavcılığıMuhabere Bürosu”na hitaben kaleme alınmış bir yazı gönderildiği anlaşılmıştır.
6. Buna göre ilgili yazı, Anayasa Mahkemesine hitaben itirazkonusu kuralın Anayasa’nın hangi maddelerine, hangi nedenlerle aykırı olduğununayrı ayrı ve gerekçeleriyle birlikte açıkça gösterildiği ve itiraz konusukuralın iptalinin talep edildiği bir başvuru kararı özelliğinitaşımamaktadır.
7. Açıklanan nedenlerle 6216 sayılı Kanun’un 40. maddesinin (1)numaralı fıkrasının (a) bendi ile İçtüzük’ün 46. maddesinin (1) numaralıfıkrasına aykırı olduğu anlaşılan itiraz başvurusunun 6216 sayılı Kanun’un 40.maddesinin (4) numaralı fıkrası gereğince yöntemine uygun olmadığından esasincelemeye geçilmeksizin reddi gerekir.
III. HÜKÜM
4.1.1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nun, 23.1.2008tarihli ve 5728 sayılı Kanun’un 276. maddesiyle değiştirilen 359. maddesinin(b) fıkrasının iptaline karar verilmesi talebiyle yapılan itiraz başvurusunun,6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri HakkındaKanun’un 40. maddesinin (4) numaralı fıkrası gereğince yöntemine uygunolmadığından esas incelemeye geçilmeksizin REDDİNE, 15.11.2017 tarihindeOYBİRLİĞİYLE karar verildi.
Başkan
Zühtü ARSLAN
Başkanvekili
Burhan ÜSTÜN
Başkanvekili
Engin YILDIRIM
Üye
Serdar ÖZGÜLDÜR
Üye
Serruh KALELİ
Üye
Osman Alifeyyaz PAKSÜT
Üye
Nuri NECİPOĞLU
Üye
Hicabi DURSUN
Üye
Celal Mümtaz AKINCI
Üye
Muammer TOPAL
Üye
M. Emin KUZ
Üye
Hasan Tahsin GÖKCAN
Üye
Kadir ÖZKAYA
Üye
Rıdvan GÜLEÇ
Üye
Recai AKYEL
Üye
Yusuf Şevki HAKYEMEZ