ANAYASA MAHKEMESİ KARARI
Esas Sayısı : 2017/174
Karar Sayısı : 2017/167
Karar Tarihi : 13.12.2017
R.G. Tarih – Sayı : Tebliğ edildi.
İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN: İzmir 9. Asliye HukukMahkemesi
İTİRAZIN KONUSU: 3.6.2007 tarihli ve 5684sayılı Sigortacılık Kanunu’nun 14. maddesinin (2) numaralı fıkrasının (a), (b),(c), (ç) ve (d) bentlerinin Anayasa’ya aykırılığı ileri sürülerek iptallerinekarar verilmesi talebidir.
OLAY: Zorunlu mali sorumluluk sigortası bulunmayanaracın sebebiyet verdiği trafik kazası sonucu diğer araçta meydana gelen hasarve değer kaybının tahsili talebiyle açılan maddi tazminat davasında itirazkonusu kuralların Anayasa’ya aykırılık iddiasını ciddi bulan Mahkeme, iptalleriiçin başvurmuştur.
I. İPTALİ İSTENEN KANUN HÜKMÜ
Kanun’un itiraz konusu kuralların yer aldığı 14. maddesişöyledir:
“Güvence Hesabı
MADDE 14- (1) Bu Kanunun 13 üncü maddesi, 13/10/1983 tarihli ve2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu ve 10/7/2003 tarihli ve 4925 sayılıKarayolu Taşıma Kanunu ile ihdas edilen zorunlu sorumluluk sigortaları ile buKanunla mülga 21/12/1959 tarihli ve 7397 sayılı Sigorta Murakabe Kanunuçerçevesinde ihdas edilmiş olan zorunlu sigortalara ilişkin olarak aşağıdakikoşulların oluşması halinde ortaya çıkan zararların bu sigortalarla saptanangeçerli teminat miktarlarına kadar karşılanması amacıyla Türkiye Sigorta,Reasürans ve Emeklilik Şirketleri Birliği nezdinde Güvence Hesabı oluşturulur.
(2) Hesaba;
a) Sigortalının tespit edilememesi durumunda kişiye gelen bedenselzararlar için,
b) Rizikonun meydana geldiği tarihte geçerli olan teminattutarları dâhilinde sigortasını yaptırmamış olanların neden olduğu bedenselzararlar için,
c) Sigorta şirketinin malî bünye zaafiyeti nedeniyle sürekliolarak bütün branşlarda ruhsatlarının iptal edilmesi ya da iflası halindeödemekle yükümlü olduğu maddî ve bedensel zararlar için,
ç) Çalınmış veya gasp edilmiş bir aracın karıştığı kazada,Karayolları Trafik Kanunu uyarınca işletenin sorumlu tutulmadığı hallerde,kişiye gelen bedensel zararlar için,
d) Yeşil Kart Sigortası uygulamaları için faaliyet gösterenTürkiye Motorlu Taşıt Bürosunca yapılacak ödemeler için,
başvurulabilir. Bakanlar Kurulu, gerekli görülenhallerde, eşyaya gelecek zararların kısmen veya tamamen Hesaptan karşılanmasınakarar vermeye yetkilidir.
(3) Hesabın gelirleri; birinci fıkrada belirtilen zorunlusigortalar (…) için tahsil edilen toplam primlerin yüzde biri oranında sigortaşirketlerince ödenecek katılma payları ile sigorta ettirenlerden safî primlerinyüzde ikisi oranında tahsil edilecek katılma paylarından oluşur. (Değişik soncümle: 13/6/2012-6327/50 md.) Bakan, bu oranları yarısına kadarindirmeye veya iki katına kadar artırmaya ya da katılma paylarını maktu olaraktespit etmeye yetkilidir.
(4) Sigorta şirketleri, üçüncü fıkra hükmü gereğince kendileritarafından ödenmesi gereken bir takvim yılına ilişkin katılma paylarını takipeden yılın Şubat ayı sonuna kadar; sigorta ettirenlerden tahsil edilen katılmapaylarını ise tahsil edildikleri ayı takip eden ayın sonuna kadar Hesabayatırmak zorundadır.
(5) Hesap kapsamındaki her zorunlu sigorta ve yeşil kart sigortasıiçin ayrı hesap açılır ve bunların gelir ve giderleri bu hesaplarda izlenir.
(6) Hesabın gelir ve giderleri ile işlemleri, Müsteşarlıkça heryıl denetlenir.
(7) (Değişik: 13/6/2012-6327/50 md.) Hesabınkuruluşuna, işleyişine, tanıtımına, idari masraflarına, fon varlıklarınınnemalandırılmasına, Hesaptan yapılacak ödemelere, gerek ilgililere gerekseTürkiye Motorlu Taşıt Bürosuna yapılacak rücûlara, Sigorta Bilgi ve GözetimMerkezi, Sigortacılık Eğitim Merkezi ve Komisyona yapılacak katkı payları ile,Hesap kapsamındaki zorunlu sigortaların denetimi ve takibinden kaynaklanangiderler ile diğer harcamalara ilişkin esaslar yönetmelikle düzenlenir.”
II. İLK İNCELEME
1. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü hükümleri uyarınca yapılan ilkinceleme toplantısında başvuru kararı ve ekleri, Raportör Fatma KARAMAN ODABAŞI tarafındanhazırlanan ilk inceleme raporu ve itiraz konusu kanun hükümleri okunupincelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:
2. 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama UsulleriHakkında Kanun’un “Anayasaya aykırılığın mahkemelerce ileri sürülmesi”başlıklı 40. maddesinde Anayasa Mahkemesine itiraz yoluyla yapılacakbaşvurularda izlenecek yöntem belirtilmiştir. Söz konusu maddenin (1) numaralıfıkrasında, bir davaya bakmakta olan mahkemenin bu davada uygulanacak bir kanunveya kanun hükmünde kararnamenin hükümlerini Anayasa’ya aykırı görmesi hâlindeveya taraflardan birinin ileri sürdüğü aykırılık iddiasının ciddi olduğukanısına varması durumunda bu fıkrada sayılan belgeleri dizi listesinebağlayarak Anayasa Mahkemesine göndereceği kurala bağlanmış; anılan fıkranın(a) numaralı bendinde de “İptali istenen kuralların Anayasanın hangimaddelerine aykırı olduklarını açıklayan gerekçeli başvuru kararının aslı” Mahkemeyegönderilecek belgeler arasında sayılmıştır. Anılan maddenin (4) numaralıfıkrasında ise açık bir şekilde dayanaktan yoksun veya yöntemine uygun olmayanitiraz başvurularının Anayasa Mahkemesi tarafından esas incelemeyegeçilmeksizin gerekçeleriyle reddedileceği hükme bağlanmıştır.
3. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü’nün 46. maddesinin (1) numaralıfıkrasının (a) bendinde de itiraz yoluna başvuran Mahkemenin gerekçelikararında, Anayasa’ya aykırılıkları ileri sürülen hükümlerin her birininAnayasa’nın hangi maddelerine, hangi nedenlerle aykırı olduğunun ayrı ayrı vegerekçeleriyle birlikte açıkça gösterilmesi gerektiği ifade edilmiştir.
4. Yine Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü’ün 49. maddesinin (1) numaralıfıkrasının (b) bendinde de Anayasa Mahkemesince yapılan ilk incelemede,başvuruda eksikliklerin bulunduğu tespit edilirse itiraz yoluna ilişkin işlerdeesas incelemeye geçilmeksizin başvurunun reddine karar verileceği; (2) numaralıfıkrasında ise anılan (b) bendi uyarınca verilen kararın itiraz yoluna başvuranMahkemenin eksiklikleri tamamlayarak yeniden başvurmasına engel olmadığıbelirtilmiştir.
5. Yapılan incelemede, itiraz yoluna başvuran Mahkemece gerekçelibaşvuru kararında 5684 sayılı Kanun’un 14. maddesinin (2) numaralı fıkrasının(a), (b), (c), (ç) ve (d) bentlerinde belirlenen Güvence Hesabına başvuruşartlarında bedensel zarar düzenlemesinin Anayasa’ya aykırı olduğu iddiasının ciddibulunduğundan bahisle itiraz başvurusunda bulunulduğu belirtilmiş; itirazkonusu düzenlemenin Anayasa’nın hangi maddelerine, hangi nedenlerle aykırıolduğunun ayrı ayrı ve gerekçeleriyle birlikte açıkça gösterilmediğianlaşılmıştır.
6. Açıklanan nedenlerle 6216 sayılı Kanun’un 40. maddesinin (1)numaralı fıkrasının (a) bendi ile Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü’nün 46. maddesinin(1) numaralı fıkrasının (a) bendine aykırı olduğu anlaşılan itiraz başvurusunun6216 sayılı Kanun’un 40. maddesinin (4) numaralı fıkrası gereğince yöntemineuygun olmadığından esas incelemeye geçilmeksizin reddi gerekir.
III. HÜKÜM
3.6.2007 tarihli ve 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu’nun 14.maddesinin (2) numaralı fıkrasının (a), (b), (c), (ç) ve (d)bentlerinin iptallerine karar verilmesi talebiyle yapılan itirazbaşvurusunun, 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama UsulleriHakkında Kanun’un 40. maddesinin (4) numaralı fıkrası gereğince yöntemine uygunolmadığından esas incelemeye geçilmeksizin REDDİNE, 13.12.2017 tarihindeOYBİRLİĞİYLE karar verildi.
Başkan
Zühtü ARSLAN
Başkanvekili
Burhan ÜSTÜN
Başkanvekili
Engin YILDIRIM
Üye
Serdar ÖZGÜLDÜR
Üye
Osman Alifeyyaz PAKSÜT
Üye
Recep KÖMÜRCÜ
Üye
Nuri NECİPOĞLU
Üye
Hicabi DURSUN
Üye
Celal Mümtaz AKINCI
Üye
M. Emin KUZ
Üye
Hasan Tahsin GÖKCAN
Üye
Kadir ÖZKAYA
Üye
Rıdvan GÜLEÇ
Üye
Recai AKYEL
Üye
Yusuf Şevki HAKYEMEZ