ANAYASA MAHKEMESİ KARARI
Esas Sayısı : 2017/176
Karar Sayısı : 2017/173
Karar Tarihi : 28.12.2017
R.G. Tarih – Sayı : Tebliğ edildi.
İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN: Adana Bölge AdliyeMahkemesi 9. Ceza Dairesi
İTİRAZIN KONUSU: 26.9.2004 tarihli ve5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 274. maddesinin (1), (2) ve (3) numaralıfıkralarında yer alan “Aleyhine tanıklık yapılan…” ibarelerininAnayasa’nın 2.,10. ve 38. maddelerine aykırılığı ileri sürülerek iptaline kararverilmesi talebidir.
OLAY: Şüphelinin yalan tanıklık suçuylacezalandırılması talebiyle açılan kamu davasında verilen hükmün açıklanmasınınertelenmesi kararının, erteleme süresi içinde şüphelinin başka bir suç işlemesinedeniyle açıklanması üzerine yapılan kanun yolu başvurusunda itiraz konusukuralın Anayasa’ya aykırı olduğu kanısına varan Mahkeme, iptali içinbaşvurmuştur.
I. İPTALİ İSTENEN KANUN HÜKMÜ
Kanun’un itiraz konusu kuralın da yer aldığı 274. maddesişöyledir:
“Etkin pişmanlık
Madde 274- (1) Aleyhinetanıklık yapılan kişi hakkında bir hak kısıtlamasını veyayoksunluğunu sonuçlayacak nitelikte karar verilmeden veya hükümden öncegerçeğin söylenmesi halinde, cezaya hükmolunmaz.
(2) Aleyhine tanıklık yapılan kişihakkında bir hak kısıtlamasını veya yoksunluğunu sonuçlayacak nitelikte kararverildikten sonra ve fakat hükümden önce gerçeğin söylenmesi halinde, verilecekcezanın üçte ikisinden yarısına kadarı indirilebilir.
(3) Aleyhine tanıklık yapılan kişihakkında verilen mahkûmiyet kararı kesinleşmeden önce gerçeğin söylenmesihalinde, verilecek cezanın yarısından üçte birine kadarı indirilebilir.”
II. İLK İNCELEME
1. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü hükümleri uyarınca yapılan ilkinceleme toplantısında, başvuru kararı ve ekleri, Raportör Berrak YILMAZtarafından hazırlanan ilk inceleme raporu, itiraz konusu kanun hükmü okunupincelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:
2. Anayasa’nın 152. ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşuve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un 40. maddelerine göre bir davayabakmakta olan mahkeme, bu davada uygulanacak bir kanun veya kanun hükmündekararnamenin hükümlerini Anayasa’ya aykırı görürse veya taraflardan birininileri sürdüğü aykırılık iddiasının ciddi olduğu kanısına varırsa, o hükmüniptali için Anayasa Mahkemesine başvurmaya yetkilidir. Ancak, bu kurallaruyarınca bir mahkemenin Anayasa Mahkemesine başvurabilmesi için elindeyöntemince açılmış ve mahkemenin görevine giren bir davanın bulunması ve iptaliistenen kuralın da o davada uygulanacak olması gerekmektedir. Uygulanacak yasakuralları, davanın değişik evrelerinde ortaya çıkan sorunların çözümünde veyadavayı sonuçlandırmada olumlu ya da olumsuz yönde etki yapacak niteliktebulunan kurallardır.
3. Başvuran Mahkeme 5237 sayılı Kanun’un, 274. maddesinin(1), (2) ve (3) numaralı fıkralarında yer alan “Aleyhine tanıklıkyapılan…” ibarelerinin iptalini talep etmektedir. İtiraz konusukuralın yer aldığı maddede üç bent hâlinde yalan tanıklıkta etkin pişmanlıkhükümleri düzenlenmiş olup itiraz konusu kurallarla maddede belirlenendurumlarda etkin pişmanlığın sadece aleyhe yapılan tanıklık hakkındauygulanacağı öngörülmektedir.
4. Bakılmakta olan davada söz konusu olan yalan tanıklık, aynıiddianame ile haklarında silahlı tehdit, kasten yaralama, yaralamaya teşebbüs,mala zarar verme suçlarıyla cezalandırılmaları talep edilen diğer şüphelilerinlehine yapılan yalan tanıklıktır. Maddede yer alan etkin pişmanlıkhükümleri sadece aleyhe tanıklık yapan kişi hakkında öngörülmüş olup maddedeyer alan her üç fıkra da aleyhine tanıklık yapılan kişi hakkındabir hak kısıtlaması veya yoksunluğuna sebep olacak bir karar verilmesi, hükümverilmesi veya mahkûmiyet kararının kesinleşmesi aşamasında gerçeğin söylenmesihalinde bir derecelendirme yapmış ve verilecek cezaya ilişkin indirimleri de buaşamalara göre farklılaştırmıştır. Bu bağlamda, maddedeyer alan her üç fıkranın da aleyhe tanıklık yapılması nedeniyle ortaya çıkanhak kısıtlaması, hak yoksunluğu, hüküm veya mahkûmiyet kararı nedeniyle sanığınzarar görmesi hallerine ilişkin olduğu dikkate alındığında sadece aleyhetanıklık yapılması durumu için öngörülen bu durumların lehe tanıklık yapılmasıhalinde uygulanacak kural olarak değerlendirilemeyeceği açıktır.Dolayısıyla itiraz konusu ibareler, başvuruda bulunan Mahkemeninbakmakta olduğu davada uygulanacak kural değildir.
5. Açıklanan nedenlerle itiraz konusu kurala ilişkin başvurununMahkemenin yetkisizliği nedeniyle reddi gerekir.
III. HÜKÜM
26.9.2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 274. maddesinin(1), (2) ve (3) numaralı fıkralarında yer alan “Aleyhine tanıklıkyapılan...” ibarelerinin, itiraz başvurusunda bulunan Mahkemeninbakmakta olduğu davada uygulanma olanağı bulunmadığından, başvurunun Mahkemeninyetkisizliği nedeniyle REDDİNE, 28.12.2017 tarihinde OYBİRLİĞİYLE kararverildi.
Başkan
Zühtü ARSLAN
Başkanvekili
Burhan ÜSTÜN
Başkanvekili
Engin YILDIRIM
Üye
Serdar ÖZGÜLDÜR
Üye
Serruh KALELİ
Üye
Osman Alifeyyaz PAKSÜT
Üye
Recep KÖMÜRCÜ
Üye
Nuri NECİPOĞLU
Üye
Hicabi DURSUN
Üye
Celal Mümtaz AKINCI
Üye
Muammer TOPAL
Üye
M. Emin KUZ
Üye
Hasan Tahsin GÖKCAN
Üye
Kadir ÖZKAYA
Üye
Rıdvan GÜLEÇ
Üye
Recai AKYEL
Üye
Yusuf Şevki HAKYEMEZ