ANAYASA MAHKEMESİ KARARI
Esas Sayısı :2017/34
Karar Sayısı : 2017/24
Karar Tarihi : 1.3.2017
R.G.Tarih-Sayısı : Tebliğedildi.
İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN: Erzincan Sulh CezaHâkimliği
İTİRAZIN KONUSU: 4.11.2004 tarihli ve5253 sayılı Dernekler Kanunu’nun;
A-22. maddesinin,
B-23.1.2008 tarihli ve 5728 sayılı Kanun’un 558. maddesiyledeğiştirilen 32. maddesinin birinci fıkrasının (l) bendinin,
Anayasa’nın 2., 33., ve 35. maddelerine aykırılığı ileri sürülerekiptaline karar verilmesi talebidir.
OLAY: Dernek adına alınan taşınmazın mülki idareamirliğine bildirilmemesi gerekçesiyle verilen idari para cezasının iptalitalebiyle açılan davada, itiraz konusu kuralların Anayasa’ya aykırı olduğukanısına varan Mahkeme, iptali için başvurmuştur.
I- İPTALİ İSTENİLEN KANUN HÜKÜMLERİ
Kanun’un, itiraz konusu kuralların yer aldığı 22. maddesi ile 32.maddesinin ilgili bölümü şöyledir:
“Taşınmaz mal edinme
MADDE 22- Dernekler genel kurullarının yetki vermesiüzerine yönetim kurulu kararıyla taşınmaz mal satın alabilir veya taşınmazmallarını satabilirler. Dernekler edindikleri taşınmazları, tapuya tescilindenitibaren bir ay içinde mülkî idare amirliğine bildirmekle yükümlüdürler.”
“Ceza hükümleri
MADDE 32- (Değişik: 23/1/2008 – 5728/558 md.)
Bu Kanun hükümlerine aykırı davrananlara uygulanacak cezalaraşağıdaki şekildedir:
(...)
l) 22, 23 ve 24 üncü maddelerde belirtilen bildirim yükümlülüğünü,19 uncu maddede belirtilen beyanname verme yükümlülüğünü yerine getirmeyendernek yöneticilerine ve 24 üncü maddede belirtilen temsilcilere beşyüz TürkLirası idarî para cezası verilir.
(...)”
II- İLK İNCELEME
1. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü hükümleri uyarınca yapılan ilkinceleme toplantısında, başvuru kararı ve ekleri, Raportör Taylan BARINtarafından hazırlanan ilk inceleme raporu ve itiraz konusu kanun hükümleriokunup incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:
2. 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama UsulleriHakkında Kanun’un “Anayasaya aykırılığın mahkemelerce ileri sürülmesi”başlıklı 40. maddesinde Anayasa Mahkemesine itiraz yoluyla yapılacakbaşvurularda izlenecek yöntem belirtilmiştir.
3. Söz konusu maddenin (1) numaralı fıkrasında, bir davayabakmakta olan mahkemenin, bu davada uygulanacak bir kanun veya kanun hükmündekararnamenin hükümlerini Anayasa’ya aykırı görmesi hâlinde veya taraflardanbirinin ileri sürdüğü aykırılık iddiasının ciddi olduğu kanısına varmasıdurumunda, bu fıkrada sayılan belgeleri dizi listesine bağlayarak AnayasaMahkemesine göndereceği kurala bağlanmış, anılan fıkranın (a) numaralı bendindede “İptali istenen kuralların Anayasanın hangi maddelerine aykırıolduklarını açıklayan gerekçeli başvuru kararının aslı” sayılmıştır.Anılan maddenin (4) numaralı fıkrasında ise açık bir şekilde dayanaktan yoksunveya yöntemine uygun olmayan itiraz başvurularının, Anayasa Mahkemesitarafından esas incelemeye geçilmeksizin gerekçeleriyle reddedileceği hükmebağlanmıştır.
4. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü’nün 46. maddesinin (1) numaralıfıkrasının (a) bendinde de itiraz yoluna başvuran Mahkemenin gerekçelikararında, Anayasa’ya aykırılıkları ileri sürülen hükümlerin her birininAnayasa’nın hangi maddelerine, hangi nedenlerle aykırı olduğunun ayrı ayrı vegerekçeleriyle birlikte açıkça gösterilmesi gerektiği ifade edilmiştir.
5. Yine İçtüzük’ün 49. maddesinin (1) numaralı fıkrasının (b)bendinde de, Anayasa Mahkemesince yapılan ilk incelemede, başvurudaeksikliklerin bulunduğu tespit edilirse itiraz yoluna ilişkin işlerde esasincelemeye geçilmeksizin başvurunun reddine karar verileceği; (2) numaralıfıkrasında ise anılan (b) bendi uyarınca verilen kararın, itiraz yolunabaşvuran Mahkemenin eksiklikleri tamamlayarak yeniden başvurmasına engelolmadığı belirtilmiştir.
6. Yapılan incelemede, itiraz yoluna başvuran Mahkeme tarafındanitiraz konusu kuralların Anayasa’nın 2., 33. ve 35. maddelerine hangi nedenlerleaykırı olduğunu ayrı ayrı ve gerekçeleriyle birlikte açıkça gösterilmediğianlaşılmıştır.
7. Açıklanan nedenlerle, 6216 sayılı Kanun’un 40. maddesinin (1)numaralı fıkrasının (a) bendi ile Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü’nün 46. maddesinin(1) numaralı fıkrasının (a) bendine aykırı olduğu anlaşılan itirazbaşvurusunun, 6216 sayılı Kanun’un 40. maddesinin (4) numaralı fıkrasıgereğince yöntemine uygun olmadığından esas incelemeye geçilmeksizin reddigerekir.
III- HÜKÜM
4.11.2004 tarihli ve 5253 sayılı Dernekler Kanunu’nun;
A- 22. maddesinin,
B- 23.1.2008 tarihli ve 5728 sayılı Kanun’un 558. maddesiyledeğiştirilen 32. maddesinin birinci fıkrasının (l) bendinin,
iptallerine karar verilmesi talebiyle yapılan itiraz başvurusunun,6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri HakkındaKanun’un 40. maddesinin (4) numaralı fıkrası gereğince yöntemine uygunolmadığından, esas incelemeye geçilmeksizin REDDİNE, 1.3.2017 tarihindeOYBİRLİĞİYLE karar verildi.
Başkan
Zühtü ARSLAN
Başkanvekili
Burhan ÜSTÜN
Başkanvekili
Engin YILDIRIM
Üye
Serdar ÖZGÜLDÜR
Üye
Osman Alifeyyaz PAKSÜT
Üye
Recep KÖMÜRCÜ
Üye
Nuri NECİPOĞLU
Üye
Celal Mümtaz AKINCI
Üye
Muammer TOPAL
Üye
M. Emin KUZ
Üye
Hasan Tahsin GÖKCAN
Üye
Kadir ÖZKAYA
Üye
Rıdvan GÜLEÇ
Üye
Recai AKYEL
Üye
Yusuf Şevki HAKYEMEZ