ANAYASA MAHKEMESİ KARARI
Esas Sayısı : 2017/35
Karar Sayısı : 2017/26
Karar Tarihi : 1.3.2017
R.G.Tarih-Sayısı : Tebliğedildi.
İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN: Erzincan Sulh CezaHakimliği
İTİRAZIN KONUSU: 30.3.2005 tarihli ve5326 sayılı Kabahatler Kanunu’nun 15. maddesinin (3) numaralı fıkrasınınAnayasa’nın 2. ve 38. maddelerine aykırılığı ileri sürülerek iptaline kararverilmesi talebidir.
OLAY: 5199 sayılı Hayvanları Koruma Kanunu’namuhalefetten verilen idari para cezasının iptali talebiyle açılan davada,itiraz konusu kuralın Anayasa’ya aykırı olduğu kanısına varan Mahkeme, iptaliiçin başvurmuştur.
I- İPTALİ İSTENİLEN KANUN HÜKMÜ
Kanun’un itiraz konusu kuralın da yer aldığı 15. maddesi şöyledir:
“İçtima
MADDE 15- (1) Bir fiil ile birden fazla kabahatin işlenmesihalinde bu kabahatlere ilişkin tanımlarda sadece idarî para cezasıöngörülmüşse, en ağır idarî para cezası verilir. Bu kabahatlerle ilgili olarakkanunda idarî para cezasından başka idarî yaptırımlar da öngörülmüş ise, buyaptırımların her birinin uygulanmasına karar verilir.
(2) Aynı kabahatin birden fazla işlenmesi halinde her birkabahatle ilgili olarak ayrı ayrı idarî para cezası verilir. Kesintisiz fiilleişlenebilen kabahatlerde, bu nedenle idarî yaptırım kararı verilinceye kadarfiil tek sayılır.
(3) Bir fiil hem kabahat hem de suç olarak tanımlanmışise, sadece suçtan dolayı yaptırım uygulanabilir. Ancak, suçtan dolayı yaptırımuygulanamayan hallerde kabahat dolayısıyla yaptırım uygulanır.”
II- İLK İNCELEME
1. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü hükümleri uyarınca yapılan ilkinceleme toplantısında, başvuru kararı ve ekleri, Raportör Aydın AYGÜNtarafından hazırlanan ilk inceleme raporu ve itiraz konusu kanun hükmü okunupincelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:
2. 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama UsulleriHakkında Kanun’un “Anayasaya aykırılığın mahkemelerce ileri sürülmesi”başlıklı 40. maddesinde Anayasa Mahkemesine itiraz yoluyla yapılacakbaşvurularda izlenecek yöntem belirtilmiştir.
3. Söz konusu maddenin (1) numaralı fıkrasında, bir davayabakmakta olan mahkemenin, bu davada uygulanacak bir kanun veya kanun hükmündekararnamenin hükümlerini Anayasa’ya aykırı görmesi hâlinde veya taraflardanbirinin ileri sürdüğü aykırılık iddiasının ciddi olduğu kanısına varmasıdurumunda, bu fıkrada sayılan belgeleri dizi listesine bağlayarak AnayasaMahkemesine göndereceği kurala bağlanmış, anılan fıkranın (a) numaralı bendindede “İptali istenen kuralların Anayasanın hangi maddelerine aykırıolduklarını açıklayan gerekçeli başvuru kararının aslı” sayılmıştır.Anılan maddenin (4) numaralı fıkrasında ise açık bir şekilde dayanaktan yoksunveya yöntemine uygun olmayan itiraz başvurularının, Anayasa Mahkemesitarafından esas incelemeye geçilmeksizin gerekçeleriyle reddedileceği hükmebağlanmıştır.
4. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü’nün 46. maddesinin (1) numaralıfıkrasının (a) bendinde de itiraz yoluna başvuran Mahkemenin gerekçelikararında, Anayasa’ya aykırılıkları ileri sürülen hükümlerin her birininAnayasa’nın hangi maddelerine, hangi nedenlerle aykırı olduğunun ayrı ayrı vegerekçeleriyle birlikte açıkça gösterilmesi gerektiği ifade edilmiştir.
5. Yine İçtüzük’ün 49. maddesinin (1) numaralı fıkrasının (b)bendinde de, Anayasa Mahkemesince yapılan ilk incelemede, başvurudaeksikliklerin bulunduğu tespit edilirse itiraz yoluna ilişkin işlerde esasincelemeye geçilmeksizin başvurunun reddine karar verileceği; (2) numaralıfıkrasında ise anılan (b) bendi uyarınca verilen kararın, itiraz yolunabaşvuran Mahkemenin eksiklikleri tamamlayarak yeniden başvurmasına engelolmadığı belirtilmiştir.
6. Yapılan incelemede, itiraz yoluna başvuran Mahkemenin itirazkonusu kuralın Anayasa’nın 2. ve 38. maddelerine hangi nedenlerle aykırıolduğunu ayrı ayrı ve gerekçeleriyle birlikte açıkça gösterilmediğianlaşılmıştır.
7. Açıklanan nedenlerle, 6216 sayılı Kanun’un 40. maddesinin (1)numaralı fıkrasının (a) bendi ile Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü’nün 46. maddesinin(1) numaralı fıkrasının (a) bendine aykırı olduğu anlaşılan itirazbaşvurusunun, 6216 sayılı Kanun’un 40. maddesinin (4) numaralı fıkrasıgereğince yöntemine uygun olmadığından esas incelemeye geçilmeksizin reddigerekir.
III- HÜKÜM
30.3.2005 tarihli ve 5326 sayılı Kabahatler Kanunu’nun 15.maddesinin (3) numaralı fıkrasının iptaline karar verilmesi talebiyle yapılanitiraz başvurusunun, 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve YargılamaUsulleri Hakkında Kanun’un 40. maddesinin (4) numaralı fıkrası gereğinceyöntemine uygun olmadığından, esas incelemeye geçilmeksizin REDDİNE, 1.3.2017tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.
Başkan
Zühtü ARSLAN
Başkanvekili
Burhan ÜSTÜN
Başkanvekili
Engin YILDIRIM
Üye
Serdar ÖZGÜLDÜR
Üye
Osman Alifeyyaz PAKSÜT
Üye
Recep KÖMÜRCÜ
Üye
Nuri NECİPOĞLU
Üye
Celal Mümtaz AKINCI
Üye
Muammer TOPAL
Üye
M. Emin KUZ
Üye
Hasan Tahsin GÖKCAN
Üye
Kadir ÖZKAYA
Üye
Rıdvan GÜLEÇ
Üye
Recai AKYEL
Üye
Yusuf Şevki HAKYEMEZ