ANAYASAMAHKEMESİ KARARI
Esas Sayısı : 2017/46
Karar Sayısı : 2017/30
Karar Tarihi : 1.3.2017
R.G.Tarih-Sayısı : Tebliğ edildi.
İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN: Büyükçekmece 1. İcraHukuk Mahkemesi
(Ceza Mahkemesi Sıfatıyla)
İTİRAZIN KONUSU: 14.12.2009 tarihli ve5941 sayılı Çek Kanunu’nun 5. maddesinin, 15.7.2016 tarihli ve 6728 sayılıKanun’un 63. maddesiyle değiştirilen (1) numaralı fıkrasının yedincicümlesinin, Anayasa’nın 36. ve 37. maddelerine aykırılığı ileri sürülerekiptaline karar verilmesi talebidir.
OLAY: Sanık hakkında, karşılıksız çekdüzenlediği iddiasıyla açılan davada, itiraz konusu kuralın Anayasa’ya aykırıolduğu kanısına varan Mahkeme, iptali için başvurmuştur.
I- İPTALİ İSTENİLEN KANUN HÜKMÜ
Kanun’un itiraz konusu kuralı da içeren 5. maddesinin (1) numaralıfıkrası şöyledir:
”MADDE 5- (1) (Değişik: 15/7/2016-6728/63 md.) Üzerinde yazılıbulunan düzenleme tarihine göre kanuni ibraz süresi içinde ibrazında, çekleilgili olarak “karşılıksızdır” işlemi yapılmasına sebebiyet veren kişihakkında, hamilin şikâyeti üzerine, her bir çekle ilgili olarak, binbeşyüz günekadar adli para cezasına hükmolunur. Ancak, hükmedilecek adli para cezası; çekbedelinin karşılıksız kalan miktarı, çekin üzerinde yazılı bulunan düzenlemetarihine göre kanuni ibraz tarihinden itibaren işleyecek 3095 sayılı Kanunagöre ticari işlerde temerrüt faizi oranı üzerinden hesaplanacak faizi ile takipve yargılama gideri toplamından az olamaz. Mahkeme ayrıca, çek düzenleme ve çekhesabı açma yasağına; bu yasağın bulunması hâlinde, çek düzenleme ve çek hesabıaçma yasağının devamına hükmeder. Yargılama sırasında da resen mahkemetarafından koruma tedbiri olarak çek düzenleme ve çek hesabı açma yasağınakarar verilir. Çek düzenleme ve çek hesabı açma yasağı, çek hesabı sahibigerçek veya tüzel kişi, bu tüzel kişi adına çek keşide edenler ve karşılıksızçekin bir sermaye şirketi adına düzenlenmesi durumunda ayrıca yönetim organıile ticaret siciline tescil edilen şirket yetkilileri hakkında uygulanır.Koruma tedbiri olarak verilen çek düzenleme ve çek hesabı açma yasağıkararlarına karşı yapılan itirazlar bakımından 9/6/1932 tarihli ve 2004 sayılıİcra ve İflas Kanununun 353 üncü maddesinin birinci fıkrası hükmüuygulanır. Bu suçtan dolayı açılan davalar icra mahkemesinde görülür veİcra ve İflas Kanununun 347, 349, 350, 351, 352 ve 353 üncü maddelerindedüzenlenen yargılama usulüne ilişkin hükümler uygulanır. Bu davalar çekintahsil için bankaya ibraz edildiği veya çek hesabının açıldığı banka şubesininbulunduğu yer ya da hesap sahibinin yahut şikâyetçinin yerleşim yermahkemesinde görülür.”
II- İLK İNCELEME
1. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü hükümleri uyarınca yapılan ilkinceleme toplantısında, başvuru kararı ve ekleri, Raportör Fatih ŞAHİNtarafından hazırlanan ilk inceleme raporu ve itiraz konusu kanun hükmü okunupincelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:
2.6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama UsulleriHakkında Kanun’un “Başvuruya engel durumlar” başlığını taşıyan41. maddesinin (2) numaralı fıkrasında, “İtiraz yoluna başvuran mahkemedeitiraz konusu kuralın uygulanacağı başka dava dosyalarının bulunması hâlinde,yapılmış olan itiraz başvurusu bu dosyalar için de bekletici mesele sayılır.”denilmiştir. Buna göre aynı Mahkeme tarafından aynı kurala ilişkin birden fazlaitiraz başvurusunda bulunulması mümkün değildir.
3. 6216 sayılı Kanun’un “Anayasaya aykırılığın mahkemelerceileri sürülmesi” başlıklı 40. maddesinde ise Anayasa Mahkemesine itirazyoluyla yapılacak başvurularda izlenecek yöntem belirtilmiş ve maddenin (4)numaralı fıkrasında açık bir şekilde dayanaktan yoksun veya yöntemine uygunolmayan itiraz başvurularının, Anayasa Mahkemesi tarafından esas incelemeyegeçilmeksizin gerekçeleriyle reddedileceği hükme bağlanmıştır.
4. Başvurunun incelemesinden, itiraz yoluna başvuran Mahkemetarafından, itiraz konusu kuralın uygulanacağı başka dava dosyası kapsamındayapılmış olan itiraz başvurusunun (E.2017/45) bakılmakta olan dava dosyası içinbekletici mesele sayılması gerekirken, tekrar başvuruda bulunulduğubelirlenmiştir.
5. Açıklanan nedenlerle, 6216 sayılı Kanun’un 41. maddesinin (2)numaralı fıkrasına aykırı olduğu anlaşılan itiraz başvurusunun, anılan Kanun’un40. maddesinin (4) numaralı fıkrası gereğince yöntemine uygun olmadığından,esas incelemeye geçilmeksizin reddi gerekir.
III- HÜKÜM
14.12.2009 tarihli ve 5941 sayılı Çek Kanunu’nun 5. maddesinin,15.7.2016 tarihli ve 6728 sayılı Kanun’un 63. maddesiyle değiştirilen (1)numaralı fıkrasının yedinci cümlesinin iptaline karar verilmesi talebiyleyapılan itiraz başvurusunun, 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu veYargılama Usulleri Hakkında Kanun’un 41. maddesinin (2) ve 40. maddesinin (4)numaralı fıkraları gereğince yöntemine uygun olmadığından REDDİNE, 1.3.2017tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.
Başkan
Zühtü ARSLAN
Başkanvekili
Burhan ÜSTÜN
Başkanvekili
Engin YILDIRIM
Üye
Serdar ÖZGÜLDÜR
Üye
Osman Alifeyyaz PAKSÜT
Üye
Recep KÖMÜRCÜ
Üye
Nuri NECİPOĞLU
Üye
Celal Mümtaz AKINCI
Üye
Muammer TOPAL
Üye
M. Emin KUZ
Üye
Hasan Tahsin GÖKCAN
Üye
Kadir ÖZKAYA
Üye
Rıdvan GÜLEÇ
Üye
Recai AKYEL
Üye
Yusuf Şevki HAKYEMEZ