ANAYASA MAHKEMESİ KARARI
Esas Sayısı : 2017/90
Karar Sayısı : 2017/72
Karar Tarihi : 15.3.2017
RG. Tarih Sayı : TebliğEdildi
İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN: Gemlik 3. Asliye CezaMahkemesi
İTİRAZIN KONUSU: 4.1.1961 tarihli ve 213sayılı Vergi Usul Kanunu’nun 23.1.2008 tarihli ve 5728 sayılı Kanun’un 276.maddesiyle değiştirilen 359. maddesinin (b) fıkrasının, Anayasaya aykırılığıileri sürülerek iptaline karar verilmesi talebidir.
OLAY: Sanık hakkında VergiUsul Kanunu’na muhalefet suçundan açılan kamu davasında, itiraz konusu kuralınAnayasa’ya aykırı olduğu iddiasını ciddi bulan Mahkeme, iptali içinbaşvurmuştur.
I- İPTALİ İSTENİLEN KANUN HÜKMÜ
Kanun’un itiraz konusu kuralının yer aldığı 359. maddesi şöyledir:
“Kaçakçılık Suçları ve Cezaları
Madde 359- (Değişik :23/1/2008-5728/276 md.)
a) Vergi kanunlarına göre tutulan veya düzenlenen ve saklanma veibraz mecburiyeti bulunan;
1) Defter ve kayıtlarda hesap ve muhasebe hileleri yapanlar,gerçek olmayan veya kayda konu işlemlerle ilgisi bulunmayan kişiler adına hesapaçanlar veya defterlere kaydı gereken hesap ve işlemleri vergi matrahınınazalması sonucunu doğuracak şekilde tamamen veya kısmen başka defter, belgeveya diğer kayıt ortamlarına kaydedenler,
2) Defter, kayıt ve belgeleri tahrif edenler veya gizleyenler veyamuhteviyatı itibariyle yanıltıcı belge düzenleyenler veya bu belgelerikullananlar,
Hakkında on sekiz aydan üç yıla kadar hapis cezasınahükmolunur. Varlığı noter tasdik kayıtları veya sair suretlerle sabit olduğuhalde, inceleme sırasında vergi incelemesine yetkili kimselere defter vebelgelerin ibraz edilmemesi, bu fıkra hükmünün uygulanmasında gizleme olarakkabul edilir. Gerçek bir muamele veya duruma dayanmakla birlikte bu muameleveya durumu mahiyet veya miktar itibariyle gerçeğe aykırı şekilde yansıtanbelge ise, muhteviyatı itibariyle yanıltıcı belgedir.
b) Vergi kanunları uyarınca tutulan veya düzenlenen ve saklama veibraz mecburiyeti bulunan defter, kayıt ve belgeleri yok edenler veya deftersahifelerini yok ederek yerine başka yapraklar koyanlar veya hiç yaprakkoymayanlar veya belgelerin asıl veya suretlerini tamamen veya kısmen sahteolarak düzenleyenler veya bu belgeleri kullananlar, üç yıldan beş yıla kadarhapis cezası ile cezalandırılır. Gerçek bir muamele veya durum olmadığı haldebunlar varmış gibi düzenlenen belge, sahte belgedir.
c) Bu Kanun hükümlerine göre ancak Maliye Bakanlığı ile anlaşmasıbulunan kişilerin basabileceği belgeleri, Bakanlık ile anlaşması olmadığı haldebasanlar veya bilerek kullananlar iki yıldan beş yıla kadar hapis cezası ilecezalandırılır.
371 inci maddedeki pişmanlık şartlarına uygun olarak durumu ilgilimakamlara bildirenler hakkında bu madde hükmü uygulanmaz.
Kaçakçılık suçlarını işleyenler hakkında bu maddede yazılıcezaların uygulanması 344 üncü maddede yazılı vergi ziyaı cezasının ayrıcauygulanmasına engel teşkil etmez.”
II- İLK İNCELEME
1. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü hükümleri uyarınca yapılan ilk incelemetoplantısında, başvuru kararı ve ekleri, Raportör Taylan BARIN tarafındanhazırlanan ilk inceleme raporu ve itiraz konusu kanun hükmü okunupincelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:
2. 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama UsulleriHakkında Kanun’un “Anayasaya aykırılığın mahkemelerce ileri sürülmesi”başlıklı 40. maddesinde Anayasa Mahkemesine itiraz yoluyla yapılacakbaşvurularda izlenecek yöntem belirtilmiştir.
3. Söz konusu maddenin (1) numaralı fıkrasında, bir davayabakmakta olan mahkemenin, bu davada uygulanacak bir kanun veya kanun hükmündekararnamenin hükümlerini Anayasa’ya aykırı görmesi hâlinde veya taraflardanbirinin ileri sürdüğü aykırılık iddiasının ciddi olduğu kanısına varmasıdurumunda, bu fıkrada sayılan belgeleri dizi listesine bağlayarak AnayasaMahkemesine göndereceği kurala bağlanmış, anılan fıkranın (a) bendinde de “İptaliistenen kuralların Anayasanın hangi maddelerine aykırı olduklarını açıklayangerekçeli başvuru kararının aslı”, Mahkemeye gönderilecek belgeler arasındasayılmıştır. Anılan maddenin (4) numaralı fıkrasında ise açık bir şekildedayanaktan yoksun veya yöntemine uygun olmayan itiraz başvurularının, AnayasaMahkemesi tarafından esas incelemeye geçilmeksizin gerekçeleriyle reddedileceğihükme bağlanmıştır.
4. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü’nün 46. maddesinin (1) numaralıfıkrasının (a) bendinde de itiraz yoluna başvuran Mahkemenin gerekçelikararında, Anayasa’ya aykırılıkları ileri sürülen hükümlerin her birininAnayasa’nın hangi maddelerine, hangi nedenlerle aykırı olduğunun ayrı ayrı vegerekçeleriyle birlikte açıkça gösterilmesi gerektiği ifade edilmiştir. Yineİçtüzüğün 49. maddesinin (1) numaralı fıkrasının (b) bendinde de, AnayasaMahkemesince yapılan ilk incelemede, başvuruda eksikliklerin bulunduğu tespitedilirse itiraz yoluna ilişkin işlerde esas incelemeye geçilmeksizin başvurununreddine karar verileceği, (2) numaralı fıkrasında ise anılan (b) bendi uyarıncaverilen kararın, itiraz yoluna başvuran mahkemenin eksiklikleri tamamlayarakyeniden başvurmasına engel olmadığı belirtilmiştir.
5. Yapılan incelemede, itiraz yoluna başvuran Mahkeme tarafındangerekçeli başvuru kararı yazılmaksızın, sadece duruşma tutanağı ile sanıkvekilinin Anayasa’ya aykırılık iddiasının hukuki bakımdan tartışılmasıgerektiğinden bahisle iddia hakkında karar verilmek üzere itiraz başvurusundabulunulduğu, itiraz konusu kuralın Anayasa’nın hangi maddelerine, hanginedenlerle aykırı olduğunun ayrı ayrı ve gerekçeleriyle birlikte açıkçagösterilmediği anlaşılmıştır.
6. Açıklanan nedenlerle, 6216 sayılı Kanun’un 40. maddesinin (1)numaralı fıkrasının (a) bendi ile Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü’nün 46. maddesinin(1) numaralı fıkrasına aykırı olduğu anlaşılan itiraz başvurusunun, 6216 sayılıKanun’un 40. maddesinin (4) numaralı fıkrası gereğince yöntemine uygunolmadığından esas incelemeye geçilmeksizin reddi gerekir.
III- HÜKÜM
4.1.1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nun, 23.1.2008tarihli ve 5728 sayılı Kanun’un 276. maddesiyle değiştirilen 359. maddesinin (b) fıkrasının iptaline karar verilmesi talebiyle yapılan itiraz başvurusunun, 6216sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un40. maddesinin (4) numaralı fıkrası gereğince yöntemine uygun olmadığından,esas incelemeye geçilmeksizin REDDİNE, 15.3.2017 tarihinde OYBİRLİĞİYLE kararverildi.
Başkan
Zühtü ARSLAN
Başkanvekili
Burhan ÜSTÜN
Başkanvekili
Engin YILDIRIM
Üye
Serdar ÖZGÜLDÜR
Üye
Serruh KALELİ
Üye
Osman Alifeyyaz PAKSÜT
Üye
Recep KÖMÜRCÜ
Üye
Nuri NECİPOĞLU
Üye
Hicabi DURSUN
Üye
Celal Mümtaz AKINCI
Üye
Muammer TOPAL
Üye
M. Emin KUZ
Üye
Hasan Tahsin GÖKCAN
Üye
Kadir ÖZKAYA
Üye
Rıdvan GÜLEÇ
Üye
Recai AKYEL
Üye
Yusuf Şevki HAKYEMEZ