ANAYASA MAHKEMESİ KARARI
Esas Sayısı : 2018/132
Karar Sayısı : 2018/95
Karar Tarihi : 17/10/2018
R.G. Tarih – Sayı : Tebliğedildi.
İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN: İstanbul Anadolu 18. İşMahkemesi
İTİRAZIN KONUSU: A. Mülga 24/5/1983tarihli ve 2829 sayılı Sosyal Güvenlik Kurumlarına Tabi Olarak GeçenHizmetlerin Birleştirilmesi Hakkında Kanun’un 8. maddesinin,
B. 10/9/2014 tarihli ve 6552 sayılı İş Kanunu ile Bazı Kanun ve KanunHükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması ile Bazı Alacakların YenidenYapılandırılmasına Dair Kanun’un 81. maddesinin,
C. 23/5/2002 tarihli ve 4759 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu,Tarım İşçileri Sosyal Sigortalar Kanunu, Türkiye Cumhuriyeti Emekli SandığıKanunu, Esnaf ve Sanatkârlar ve Diğer Bağımsız Çalışanlar Sosyal SigortalarKurumu Kanunu ile Tarımda Kendi Adına ve Hesabına Çalışanlar Sosyal SigortalarKanununun Bazı Maddelerinde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun’un 7.maddesinin,
Ç. 31/5/2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel SağlıkSigortası Kanunu’nun 17/4/2008 tarihli ve 5754 sayılı Sosyal Sigortalar veGenel Sağlık Sigortası Kanunu ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde KararnamelerdeDeğişiklik Yapılmasına Dair Kanun’un 64. maddesiyle değiştirilen 106.maddesinin
Anayasa’nın 2., 10. ve 60. maddelerine aykırılığı ileri sürülerekiptallerine karar verilmesi talebidir.
OLAY: Davacının emeklilik talebine SosyalGüvenlik Kurumu Başkanlığınca verilen ret kararına karşı açtığı davada itirazkonusu kuralların Anayasa’ya aykırı olduğu kanısına varan Mahkeme iptalleriiçin başvurmuştur.
I. İPTALİİSTENEN KANUN HÜKÜMLERİ
A. Mülga 2829 sayılı Kanun’un iptali istenen8. maddesi şöyledir:
“Aylığı bağlayacak kurum
MADDE 8.- Birleştirilmiş hizmet sureleri toplamı üzerinden,ilgililere; son yedi yıllık fiili hizmet süresi içinde fiilî hizmet suresifazla olan kurumca, hizmet surelerinin eşit olması halinde ise eşit hizmetsurelerinden sonuncusunun tabi olduğu kurumca, kendi mevzuatına göre aylıkbağlanır ve ödenir.
Ancak, malullük, ölüm, 5434 sayılı T. C. Emekli Sandığı Kanununagöre yaş haddinden resen emekli olma ve bağlı oldukları kurumun kanunladeğiştirilmesi hallerinde ilgililere hizmet sürelerinden sonuncusunun tabiolduğu kurumca, kendi mevzuatına göre aylık bağlanır.”
B. 6552 sayılı Kanun’un iptali istenen 81. maddesi şöyledir:
“MADDE 81- 31/5/2006 tarihli ve 5510 sayılı Kanuna aşağıdakigeçici madde eklenmiştir.
GEÇİCİ MADDE 60 – (1) 2014 yılı Nisan ve önceki aylara ilişkinolup bu maddenin yayımlandığı tarihten önce tahakkuk ettiği hâlde ödenmemişolan;
a) Bu Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a), (b) ve (c)bentleri kapsamındaki sigortalılık statülerinden kaynaklanan, sigorta primi,emeklilik keseneği ve kurum karşılığı, işsizlik sigortası primi, sosyalgüvenlik destek primi,
b) Bu maddeye göre yapılan başvuru tarihi itibarıyla ilgilimevzuatına göre ödenmesi imkânı ortadan kalkmamış isteğe bağlı sigorta primi vetopluluk sigortası primi,
c) Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından ilgili kanunlarıgereğince takip edilen damga vergisi, özel işlem vergisi ve eğitime katkı payı,
ç) 30/4/2014 tarihine kadar (bu tarih dâhil) bitirilmiş özelnitelikteki inşaatlar ile ihale konusu işlere ilişkin olup bu maddeninyayımlandığı tarihten önce Kurumca resen tahakkuk ettirilerek işverene tebliğedildiği hâlde bu maddenin yayımlandığı tarih itibarıyla ödenmemiş olan; özelnitelikteki inşaatlar ile ihale konusu işlere ilişkin yapılan ön değerlendirme,araştırma veya tespitler sonucunda bulunan eksik işçilik tutarı üzerindenhesaplanan sigorta primi,
d) Bu Kanunun 60 ıncı maddesinin birinci fıkrasının (g) bendikapsamında genel sağlık sigortalısı olanların genel sağlık sigortası primi,
e) Sosyal güvenlik kanunlarına göre emeklilik veya yaşlılık aylığıalmakta iken 5335 sayılı Kanunun 30 uncu maddesinin ikinci fıkrası kapsamınagiren kurum ve kuruluşlara ait işyerlerinde çalışmaları nedeniyle aylıklarıkesilmesi gerekenlere, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihi takip eden ödemedönemine kadar yersiz olarak ödendiği tespit edilen aylıklara ilişkin borç,
asılları ile bu alacaklara ödeme sürelerinin bittiği tarihlerdenbu maddenin yayımlandığı tarihe kadar geçen süre için Yİ-ÜFE aylık değişimoranları esas alınarak hesaplanacak tutarın, bu maddede belirtilen süre veşekilde ödenmesi hâlinde, bu alacaklara uygulanan gecikme cezası ve gecikmezammı gibi ferî alacakların tamamının tahsilinden vazgeçilir.
(2) 30/4/2014 tarihine kadar (bu tarih dâhil) işlenenfiillere ilişkin olup bu maddenin yayımlandığı tarih itibarıyla ödenmemiş olanidari para cezası asıllarının %50’si ile bu tutara ödeme sürelerinin bittiğitarihlerden bu maddenin yayımlandığı tarihe kadar geçen süre için Yİ-ÜFE aylıkdeğişim oranları esas alınarak hesaplanacak tutarın, bu maddede belirtilen süreve şekilde ödenmesi hâlinde idari para cezası asıllarının kalan %50’si ileidari para cezasına uygulanan gecikme cezası ve gecikme zammı gibi ferîalacaklarının tamamının tahsilinden vazgeçilir.
(3) Bu madde hükümlerinden yararlanmak isteyen borçluların;
a) Bu maddenin yayımlandığı tarihi izleyen ay başından itibaren;birinci fıkranın (d) bendinde belirtilen borçlular yedi ay içinde, diğerbentlerde belirtilen borçlular ise üç ay içinde Kuruma başvuruda bulunmaları,
b) İlk taksiti bu maddenin yayımlandığı tarihi izleyen ay başındanitibaren; birinci fıkranın (d) bendinde belirtilen borçlular sekiz ay içinde,diğer bentlerde belirtilenler ise dört ay içinde, diğer taksitlerini ise ikişeraylık dönemler hâlinde azami on sekiz eşit taksitte ödemeleri,
gerekir.
(4) a) Kanunun 60 ıncı maddesinin birinci fıkrasının (g) bendikapsamındaki sigortalılık statüsünden kaynaklanan prim borcu hariç diğerborçların bu madde hükümlerine göre hesaplanan tutarının ilk taksit ödemesüresi içinde tamamen ödenmesi hâlinde, bu tutara bu maddenin yayımlandığı tarihtenödeme tarihine kadar geçen süre için herhangi bir faiz uygulanmaz. Kanunun 60ıncı maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi kapsamındaki sigortalılıkstatüsünden kaynaklanan prim borcu aslının ilk taksit ödeme süresi içindetamamen ödenmesi hâlinde ödeme tarihine kadar sosyal güvenlik mevzuatına görehesaplanan gecikme cezası ve gecikme zammı tahsil edilmez.
b) Bu madde hükümlerine göre hesaplanan tutarın taksitle ödenmekistenmesi hâlinde, ilgili maddelerde yer alan hükümler saklı kalmak şartıyla,borçluların başvuru sırasında altı, dokuz, on iki veya on sekiz eşit taksitteödeme seçeneklerinden birini tercih etmeleri şarttır. Tercih edilen taksitsüresinden daha uzun bir sürede ödeme yapılamaz.
c) Taksitle yapılacak ödemelerde ilgili maddelere göre belirlenentutar;
1) Altı eşit taksit için (1,05),
2) Dokuz eşit taksit için (1,07),
3) On iki eşit taksit için (1,10),
4) On sekiz eşit taksit için (1,15),
katsayısı ile çarpılır ve bulunan tutar taksit sayısına bölünmeksuretiyle ikişer aylık dönemler hâlinde ödenecek taksit tutarı hesaplanır. Bumadde hükümlerinden yararlanmak üzere başvuruda bulunan borçlulara tercihettikleri taksit süresine uygun ödeme planı verilir. Ancak, tercih edilensüreden daha kısa sürede ödeme yapılması hâlinde ödenecek tutar ilgilikatsayıya göre düzeltilir.
(5) Kendi adına ve hesabına bağımsız çalışanlar ile tarımda kendiadına ve hesabına bağımsız çalışanlardan 2/9/1971 tarihli ve 1479 sayılı Esnafve Sanatkârlar ve Diğer Bağımsız Çalışanlar Sosyal Sigortalar Kurumu Kanunumülga hükümlerine ve mülga 17/10/1983 tarihli ve 2926 sayılı Tarımda KendiAdına ve Hesabına Çalışanlar Sosyal Sigortalar Kanununa göre tescilleriyapıldığı hâlde prim borçları nedeniyle daha önceki ilgili kanunları uyarıncasigortalılık süreleri durdurulmuş olanlardan bu maddenin yayımlandığı tarihitibarıyla ihya edilmemiş olanların kendileri veya hak sahipleri, bu maddeninyürürlüğe girdiği tarihi takip eden ay başından itibaren üç ay içinde Kurumamüracaat ederek, durdurulan sigortalılık süreleri için ödeyecekleri primtutarının, sigortalılık süreleri durdurulmamış gibi değerlendirilerek bu maddehükümlerine göre hesaplanmasını talep edebilirler. Hesaplanan borcun tamamınınilk taksit ödeme süresi içinde ödenmesi hâlinde durdurulan süreler sigortalılıksüresi olarak değerlendirilir. Hesaplanan borcun tamamının ilk taksit ödemesüresi içinde ödenmemesi hâlinde ihya işlemi geçerli sayılmaz ve bu maddekapsamında ödenmiş olan tutarlar ilgilinin bu madde kapsamı haricinde başkacaprim borcunun bulunmaması kaydıyla faizsiz olarak iade edilir.
(6) Bu maddeye göre ödenmesi gereken taksitlerden; bir takvimyılında iki veya daha az taksitin, süresinde ödenmemesi veya eksik ödenmesihâlinde, ödenmeyen veya eksik ödenen taksit tutarlarının son taksiti izleyenayın sonuna kadar, gecikilen her ay ve kesri için 6183 sayılı Kanunun 51 incimaddesine göre belirlenen gecikme zammı oranında hesaplanacak geç ödeme zammıile birlikte ödenmesi şartıyla bu madde hükümlerinden yararlanılır. Süresindeödenmeyen veya eksik ödenen taksitlerin belirtilen şekilde de ödenmemesi veyabir takvim yılında ikiden fazla taksitin süresinde ödenmemesi veya eksiködenmesi hâlinde bu madde hükümlerinden yararlanma hakkı kaybedilir. Bu hükümalacakları tahsil daireleri açısından taksitlendirilen alacaklar için ayrı ayrıuygulanır.
(7) Taksit tutarının %10’unu aşmamak şartıyla 5 Türk lirasına (bututar dâhil) kadar yapılmış eksik ödemeler için bu madde hükümleri ihlaledilmiş sayılmaz.
(8) Ödeme hakkının kaybedilmiş olması hâlinde, borçlularödedikleri tutar kadar bu madde hükmünden yararlandırılırlar.
(9) Bu madde hükümlerinden yararlanmak isteyen borçluların, bumaddelerde belirtilen şartların yanı sıra dava açmamaları, açılmış davalardanvazgeçmeleri ve kanun yollarına başvurmamaları şarttır.
(10) Bu maddeye göre ödenecek alacaklarla ilgili olarak tatbikedilen hacizler yapılan ödemeler nispetinde kaldırılır ve buna isabet edenteminatlar iade edilir.
(11) 6111 sayılı Kanun hükümlerine göre bu maddenin yayımlandığıtarih itibarıyla taksit ödemeleri devam eden alacaklar hariç olmak üzere, bumadde kapsamına giren alacakların, bu maddenin yayımlandığı tarihten önce bumadde kapsamına giren borçları 6183 sayılı Kanunun 48 inci maddesi gereğincetecil ve taksitlendirilmiş olup, tecil ve taksitlendirme işlemi bu maddeninyürürlüğe girdiği tarih itibarıyla devam eden borçlularca, tecil vetaksitlendirme süresi içinde ödenmiş tutarların Kurumun ilgili mevzuatıuyarınca mahsup edilmesinin yazılı olarak talep edilmesi hâlinde, daha önceödemiş oldukları tutarlar, sosyal güvenlik mevzuatının ilgili hükümlerine göremahsup edildikten sonra birinci fıkra kapsamına giren kalan borçları bu maddeyegöre peşin veya taksitler hâlinde ödenir.
(12) 10/1/2013 tarihli ve 6385 sayılı Sosyal Sigortalar ve GenelSağlık Sigortası Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunagöre sosyal güvenlik destek primi borçlarını yapılandıran ve yapılandırmaişlemi bu maddenin yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla devam eden borçlularca,yapılandırma süresi içinde ödenmiş tutarların Kurumun ilgili mevzuatı uyarıncamahsup edilmesinin yazılı olarak talep edilmesi hâlinde, daha önce ödenentutarlar, sosyal güvenlik mevzuatının ilgili hükümlerine göre mahsup edildiktensonra kalan borçları bu maddeye göre peşin veya taksitler hâlinde ödenir.
(13) Bu Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendikapsamındaki sigortalılar, 60 ıncı maddesinin birinci fıkrasının (g) bendikapsamında genel sağlık sigortalısı olanlar, ek 5 inci ve ek 6 ncı maddelerikapsamında sigortalı olanlar, bu madde kapsamındaki borçlarını yapılandırmalarıhâlinde, yapılandırılan borç haricinde altmış günden fazla prim ve primeilişkin borçlarının bulunmaması veya altmış günden fazla prim ve prime ilişkinborçları bulunmakla birlikte bu borçlarını ilgili kanunlara göre taksitlendirmişveya yapılandırmış olup ödeme yükümlülüklerini de yerine getiriyor olmaları vebu maddeye göre yapılandırılan borçlarının ilk taksitini ödemeleri kaydıylagenel sağlık sigortasından yararlanmaya başlatılır.
(14) Bu madde hükümlerinden yararlanmak üzere başvuruda bulunanborçlular, taksit ödeme süresince tahakkuk eden sigorta primlerini çok zordurum olmaksızın bir takvim yılında ikiden fazla vadesinde ödememeleri ya daeksik ödemeleri hâlinde, belirtilen madde hükümlerine göre yapılandırılan borçlarınailişkin kalan taksitlerini ödeme haklarını kaybederler.
(15) Bu madde kapsamına giren alacaklara karşılık bu maddeninyayımlandığı tarihten önce tahsil edilmiş olan tutarların bu madde hükümlerinedayanılarak red ve iadesi yapılmaz.
(16) Bu madde kapsamında ödenmesi gereken tutarlar, il özelidareleri, belediyeler ve bunlara bağlı müstakil bütçeli ve kamu tüzelkişiliğini haiz kuruluşlarca ikişer aylık dönemler hâlinde azami otuz altı eşittaksitte, bu madde ile bu maddeyi ihdas eden Kanunun 73 üncü maddesi kapsamındaödenmesi gereken tutarlar, Gençlik ve Spor Bakanlığı, Türkiye FutbolFederasyonu ve özerk spor federasyonlarına tescil edilmiş olan ve Türkiye’desportif alanda faaliyette bulunan spor kulüplerince ikişer aylık dönemlerhâlinde azami kırk iki eşit taksitte ödenebilir. Bu takdirde bu bent hükmünegöre hesaplanacak katsayı yirmi dört eşit taksit için (1,20), otuz eşit taksitiçin (1,25), otuz altı eşit taksit için (1,30) ve kırk iki eşit taksit için(1,35) olarak uygulanır.
(17) Bu madde kapsamına giren alacakların; asıllarının bu maddeninyayımlandığı tarihten önce ödenmiş olması şartıyla, bu maddenin yayımlandığıtarih itibarıyla aslı ödenmiş ferî alacağın %40’ının ilk taksit ödeme süresiiçinde ödenmesi hâlinde kalan %60’ının tahsilinden vazgeçilir. Aslı ödenmişferî alacağın %40’ının taksitle ödenmek istenmesi hâlinde ise bu maddenindördüncü fıkrasının (c) bendine göre taksitlendirilir.
(18) Bu maddede geçen Yİ-ÜFE aylık değişim oranları tabiri,Türkiye İstatistik Kurumunun her ay belirlediği 31/12/2004 tarihine kadartoptan eşya fiyatları endeksi (TEFE) aylık değişim oranlarını, 1/1/2005tarihinden itibaren üretici fiyatları endeksi (ÜFE) aylık değişim oranlarını,1/1/2014 tarihinden itibaren yurt içi üretici fiyat endeksi (Yİ-ÜFE) aylıkdeğişim oranlarını ifade eder. Bu madde hükümlerine göre ödenecek alacaklara bumaddenin yayımlandığı ay için uygulanması gereken Yİ-ÜFE aylık değişim oranıolarak, bu maddenin yayımlandığı tarihten bir önceki ay için belirlenen Yİ-ÜFE aylıkdeğişim oranı esas alınır.
(19) Bakanlar Kurulu, bu maddede öngörülen başvuru ve ilk taksitödeme sürelerini, bu maddenin birinci fıkrasının (d) bendinde belirtilenborçlular yönünden altı aya kadar, diğer borçlular yönünden ise bir aya kadaruzatmaya yetkilidir.
(20) Bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esaslarıbelirlemeye Sosyal Güvenlik Kurumu yetkilidir.”
C. 4759 sayılı Kanun’un iptali istenen 7. maddesi şöyledir:
“MADDE 7.- 2.9.1971 tarihli ve 1479 sayılı Esnaf veSanatkârlar ve Diğer Bağımsız Çalışanlar Sosyal Sigortalar Kurumu Kanununungeçici 10 uncu maddesinin Anayasa Mahkemesince iptal edilen ikinci fıkrasıaşağıdaki şekilde yeniden düzenlenmiştir.
23.5.2002 tarihini takip eden aybaşı itibarıyla, kadın ise 20 tamyıl, erkek ise 25 tam yıl prim ödemiş olanlar ile prim ödeme sürelerinindolmasına;
a) 2 tam yıl veya daha az kalan kadınlara 40 yaşını, erkeklere 44yaşını,
b) 3 tam yıl veya daha az kalan kadınlara 41, 3 yıl 6 ay veya dahaaz kalan erkeklere 45 yaşını,
c) 3 tam yıldan fazla, 4 tam yıl veya daha az kalan kadınlara 42yaşını, 3 yıl 6 aydan fazla, 5 tam yıl veya daha az kalan erkeklere 46 yaşını,
d) 4 tam yıldan fazla, 5 tam yıl veya daha az kalan kadınlara 43yaşını, 5 tam yıldan fazla, 6 yıl 6 ay veya daha az kalan erkeklere 47 yaşını,
e) 5 tam yıldan fazla, 6 tam yıl veya daha az kalan kadınlara 44yaşını, 6 yıl 6 aydan fazla, 8 tam yıl veya daha az kalan erkeklere 48 yaşını,
f) 6 tam yıldan fazla, 7 tam yıl veya daha az kalan kadınlara 45yaşını, 8 tam yıldan fazla, 9 yıl 6 ay veya daha az kalan erkeklere 49 yaşını,
g) 7 tam yıldan fazla, 8 tam yıl veya daha az kalan kadınlara 46yaşını, 9 yıl 6 aydan fazla, 11 tam yıl veya daha az kalan erkeklere 50 yaşını,
h) 8 tam yıldan fazla, 9 tam yıl veya daha az kalan kadınlara 47yaşını, 11 tam yıldan fazla, 12 yıl 6 ay veya daha az kalan erkeklere 51yaşını,
ı) 9 tam yıldan fazla, 10 tam yıl veya daha az kalan kadınlara 48yaşını, 12 yıl 6 aydan fazla,14 tam yıl veya daha az kalan erkeklere 52 yaşını,
j) 10 tam yıldan fazla, 11 tam yıl veya daha az kalan kadınlara 49yaşını, 14 tam yıldan fazla,15 yıl 6 ay veya daha az kalan erkeklere 53 yaşını,
k) 11 tam yıldan fazla, 12 tam yıl veya daha az kalan kadınlara 50yaşını, 15 yıl 6 aydan fazla, 17 tam yıl veya daha az kalan erkeklere 54yaşını,
l) 12 tam yıldan fazla, 13 tam yıl veya daha az kalan kadınlara 51yaşını, 17 tam yıldan fazla, 18 yıl 6 ay veya daha az kalan erkeklere 55yaşını,
m) 13 tam yıldan fazla, 14 tam yıl veya daha az kalan kadınlara 52yaşını, 18 yıl 6 aydan fazla, 20 tam yıl veya daha az kalan erkeklere 56yaşını,
n) 14 tam yıldan fazla, 15 tam yıl veya daha az kalan kadınlara 53yaşını, 20 tam yıldan fazla, 21 yıl 6 ay veya daha az kalan erkeklere 57yaşını,
o) 15 tam yıldan fazla, 16 tam yıl veya daha az kalan kadınlara 54yaşını, 21 yıl 6 aydan fazla veya 22 tam yıl kalan erkeklere 58 yaşını,
р) 16 tam yıldan fazla veya 17 tam yıl kalan kadınlara 55yaşını,
Doldurmaları, kadın ise 20, erkek ise 25 tam yıl prim ödemelerişartıyla ve talepte bulunmaları halinde, yaşlılık aylığı bağlanır.”
Ç. 5510 sayılı Kanun’un 5754 sayılı Kanun’un 64. maddesiyledeğiştirilen ve iptali istenen 106. maddesi şöyledir:
“Yürürlükten kaldırılan hükümler
MADDE 106- (Değişik: 17/4/2008-5754/64 md.)
1) 17/7/1964 tarihli ve 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanununun 142ve 143 üncü, ek 36 ncı, geçici 20 nci, geçici 81 inci ve geçici 87 ncimaddeleri hariç diğer maddeleri,
2) 2/9/1971 tarihli ve 1479 sayılı Esnaf ve Sanatkârlar ve DiğerBağımsız Çalışanlar Sosyal Sigortalar Kurumu Kanununun 83, 84, geçici 10 uncuve ek geçici 6 ncı maddeleri hariç diğer maddeleri,
3) 29/8/1977 tarihli ve 2108 sayılı Muhtar Ödenek ve SosyalGüvenlik Yasasının 5 inci maddesi,
4) 17/10/1983 tarihli ve 2926 sayılı Tarımda Kendi Adına veHesabına Çalışanlar Sosyal Sigortalar Kanunu,
5) 24/5/1983 tarihli ve 2829 sayılı Sosyal Güvenlik KurumlarınaTabi Olarak Geçen Hizmetlerin Birleştirilmesi Hakkında Kanun,
6) 17/10/1983 tarihli ve 2925 sayılı Tarım İşçileri Sosyal SigortalarKanununun 1 ilâ 5 inci, 13 ilâ 17 nci, 24 üncü, 33 üncü ve 35 inci maddeleri,
7) 14/7/1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 107nci, 209 uncu ve ek 22 nci maddeleri,
8) 8/6/1949 tarihli ve 5434 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Emekli SandığıKanununun 12 ilâ 19 uncu maddeleri, 23 üncü maddesi, 30 ilâ 39 uncu maddeleri,41 ilâ 55 inci maddeleri, 57 ilâ 59 uncu maddeleri, 61 ilâ 64 üncü maddeleri,66 ilâ 71 inci maddeleri, 72 nci maddesinin birinci, ikinci ve üçüncüfıkraları, 73 ilâ 80 inci maddeleri, 82 ilâ 88 inci maddeleri, 90 ilâ 100 üncümaddeleri, 102 nci maddesi, 104 ilâ 124 üncü maddeleri, 127 ilâ 129 uncumaddeleri, 131 ilâ 135 inci maddeleri, ek 2 ilâ ek 4 üncü maddeleri, ek 8 ve ek9 uncu maddeleri, ek 11 inci maddesi, ek 13 ilâ ek 19 uncu maddeleri, ek 21 ilâek 23 üncü maddeleri, ek 25 ilâ ek 27 nci maddeleri, ek 29 ve ek 30 uncumaddeleri, ek 31 inci maddesinin (a) ve (b) bentleri, ek 32 ilâ ek 39 uncumaddeleri, ek 46 ila ek 49 uncu maddeleri, ek 56 ve ek 57 nci maddeleri, ek 59uncu maddesi, ek 67 ilâ ek 70 inci maddeleri, ek 72 ilâ ek 76 ncı maddeleri, ek78 inci maddesi, ek 80 inci maddesi, geçici 8 inci maddesi, geçici 15 incimaddesi, geçici 16 ncı maddesi, geçici 54 üncü, geçici 65 inci, geçici 85 inci,geçici 86 ncı, geçici 88 inci, geçici 96 ilâ geçici 98 inci, geçici 103 üncü,geçici 104 üncü, geçici 109 ilâ geçici 113 üncü, geçici 115 ilâ geçici 118inci, geçici 120 nci, geçici 139 ilâ geçici 140 ıncı, geçici 146 ncı, geçici147 nci, geçici 150 ilâ geçici 151 inci, geçici 153 üncü, geçici 157 nci,geçici 159 uncu, geçici 161 ilâ geçici 166 ncı, geçici 170 inci, geçici 171inci, geçici 173 üncü, geçici 176 ncı, geçici 180 inci, geçici 182 ilâ geçici186 ncı, geçici 190 ilâ geçici 192 nci, geçici 195 ilâ geçici 200 üncü, geçici203 üncü, geçici 204 üncü, geçici 207 nci ve geçici 208 inci, geçici 210 ilâgeçici 212 nci, geçici 216 ncı, geçici 218 ilâ geçici 220 nci, ek geçici1 inci, ek geçici 2 nci, ek geçici 7 nci, ek geçici 8 inci, ek geçici 11 inci,ek geçici 19 uncu, ek geçici 20 nci, ek geçici 22 nci ve ek geçici 23 üncümaddeleri,
9) 1/10/1992 tarihli ve 3841 sayılı Kanunun geçici 1 inci maddesi,24/11/1994 tarihli ve 4049 sayılı Kanunun geçici 1 inci maddesi ve 13/6/2001tarihli ve 4677 sayılı Kanunun geçici 1 inci maddesi,
10) 14/1/1988 tarihli ve 311 sayılı Memurlar ve Diğer KamuGörevlileri ile İlgili Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair KanunHükmünde Kararnamenin geçici 3 üncü maddesi,
11) 25/8/1999 tarihli ve 4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanununun50 nci maddesinin beşinci fıkrası ile altıncı fıkrasının ikinci cümlesi ve 56ncı maddesinin (c) fıkrası,
12) 19/3/1969 tarihli ve 1136 sayılı Avukatlık Kanununun 186 ilâ188 inci ve 191 inci maddeleri,
13) 18/1/1972 tarihli ve 1512 sayılı Noterlik Kanununun 201 ilâ203 üncü maddeleri,
14) 7/5/1987 tarihli ve 3359 sayılı Sağlık Hizmetleri TemelKanununun 3 üncü maddesinin (d) bendi ile geçici 3 üncü maddesi,
15) 22/1/1990 tarihli ve 399 sayılı Kamu İktisadi TeşebbüsleriPersonel Rejiminin Düzenlenmesi ve 233 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin BazıMaddelerinin Yürürlükten Kaldırılmasına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin 32 ncimaddesindeki “resmî ve özel sağlık kuruluşlarında ayakta ve yatarak tedavileriile” ibaresi,
16) 4/6/1937 tarihli ve 3201 sayılı Emniyet Teşkilâtı Kanununun 89uncu maddesi,
17) 1/11/1983 tarihli ve 2937 sayılı Devlet İstihbarat Hizmetlerive Milli İstihbarat Teşkilâtı Kanununun 18 inci maddesi,
18) 12/4/1991 tarihli ve 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanununun 21inci maddesinin birinci fıkrasının (f) bendinde yer alan “ve tedaviettirilirler” ile (g) bendinde yer alan “ve tedavileri yaptırılır” ibaresi,
19) 23/4/1981 tarihli ve 2453 sayılı Yurt Dışında GörevliPersonele Nakdi Tazminat Verilmesi ve Aylık Bağlanması Hakkında Kanunun 4 üncümaddesinin birinci fıkrasında yer alan “ile yaralanan veya sakat kalanlarıntedavi giderleri” ibaresi,
20) 15/5/1959 tarihli ve 7269 sayılı Umumi Hayata Müessir AfetlerDolayısiyle Alınacak Tedbirlerle Yapılacak Yardımlara Dair Kanunun 10 uncumaddesinin üçüncü ve dördüncü fıkraları,
21) 1/7/1976 tarihli ve 2022 sayılı 65 Yaşını Doldurmuş Muhtaç,Güçsüz ve Kimsesiz Türk Vatandaşlarına Aylık Bağlanması Hakkında Kanunun 7 ncimaddesi,
22) 24/2/1968 tarihli ve 1005 sayılı İstiklal Madalyası VerilmişBulunanlara Vatani Hizmet Tertibinden Şeref Aylığı Bağlanması Hakkında Kanunun2 nci maddesinin ikinci fıkrası,
23) 10/2/1954 tarihli ve 6245 sayılı Harcırah Kanununun 18 incimaddesinin (c) bendi ile 20 nci maddesi,
24) 8/5/1985 tarihli ve 3201 sayılı Kanunun 7 nci, 11 inci, geçici1 ilâ geçici 4 üncü maddeleri ile aynı Kanunda geçen “döviz” ibareleri,
25) 22/2/2006 tarihli ve 5458 sayılı Kanunun 4 üncü maddesi,
26) 22/5/2003 tarihli ve 4857 sayılı İş Kanununun 65 incimaddesinin beşinci fıkrasında yer alan “Kısa çalışma ödeneği aldığı süre içindeişçinin hastalık ve analık sigortasına ait primler İşsizlik Sigortası Fonutarafından 2/3 oranında Sosyal Sigortalar Kurumuna aktarılır. Bu primler,sigorta primlerinin hesabında esas alınan en alt kazanç sınırı üzerindenhesaplanır.” cümleleri,
27) 19/10/2005 tarihli ve 5411 sayılı Bankacılık Kanununun geçici23 üncü maddesi,
yürürlükten kaldırılmıştır.
18/6/1992 tarihli ve 3816 sayılı Kanun 1/1/2012 tarihinde, 506sayılı Kanunun ek 36 ncı ve geçici 20 nci maddeleri ise bu Kanunun geçici 20nci maddesinde belirtilen devir işlemlerinin tamamlanmasından sonra yürürlüktenkaldırılmıştır.”
II. İLK İNCELEME
1. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü (İçtüzük) hükümleri uyarınca yapılanilk inceleme toplantısında başvuru kararı ve ekleri, Raportör Hasan Sayim VURALtarafından hazırlanan ilk inceleme raporu ve itiraz konusu Kanun hükümleriokunup incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:
2. 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşuve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un “Anayasaya aykırılığın mahkemelerceileri sürülmesi” başlıklı 40. maddesinde Anayasa Mahkemesine itiraz yoluylayapılacak başvurularda izlenecek yöntem belirtilmiştir. Maddenin (1) numaralıfıkrasında, bir davaya bakmakta olan mahkemenin bu davada uygulanacak bir kanunveya Cumhurbaşkanlığı kararnamesinin hükümlerini Anayasa’ya aykırı görmesihâlinde veya taraflardan birinin ileri sürdüğü aykırılık iddiasının ciddiolduğu kanısına varması durumunda bu fıkrada sayılan belgeleri dizi listesinebağlayarak Anayasa Mahkemesine göndereceği kurala bağlanmış; anılan fıkranın(a) bendinde de “İptali istenen kuralların Anayasanın hangi maddelerineaykırı olduklarını açıklayan gerekçeli başvuru kararının aslı” Mahkemeyegönderilecek belgeler arasında sayılmıştır. Anılan maddenin (4) numaralıfıkrasında ise açık bir şekilde dayanaktan yoksun veya yöntemine uygun olmayanitiraz başvurularının Anayasa Mahkemesi tarafından esas incelemeyegeçilmeksizin gerekçeleriyle reddedileceği hükme bağlanmıştır.
3. İçtüzük’ün 46. maddesinin (1) numaralı fıkrasının (a) bendindede itiraz yoluna başvuran Mahkemenin gerekçeli kararında; Anayasa’yaaykırılıkları ileri sürülen hükümlerin her birinin Anayasa’nın hangimaddelerine, hangi nedenlerle aykırı olduğunun ayrı ayrı ve gerekçeleriylebirlikte açıkça gösterilmesi gerektiği ifade edilmiştir.
4. İçtüzük’ün 49. maddesinin (1) numaralı fıkrasının (b) bendindede Anayasa Mahkemesince yapılan ilk incelemede başvuruda eksikliklerinbulunduğunun tespit edilmesi hâlinde itiraz yoluna ilişkin işlerde esasincelemeye geçilmeksizin başvurunun reddine karar verileceği, (2) numaralıfıkrasında ise anılan (b) bendi uyarınca verilen kararın itiraz yoluna başvuranmahkemenin eksiklikleri tamamlayarak yeniden başvurmasına engel olmadığıbelirtilmiştir.
5. Yapılan incelemede başvuru kararında “…aşağıdabelirtilen kanun maddelerinin anayasaya aykırılığı iddiası ile iptal istemidir.”denildikten sonra belirsiz ve genel bir anlatımla çok sayıda kanun maddesininzikredildiği ancak bu maddelerde yer alan kurallardan hangilerinin hangigerekçelerle Anayasa’nın hangi maddelerine aykırılıklarının ileri sürüldüğününaçıkça belirtilmediği görülmüştür. Dolayısıyla başvuru kararının 6216 sayılıKanun’un 40. maddesinin (1) numaralı fıkrasının (a)bendi anlamında bir gerekçeli başvuru kararı niteliğini haiz bulunmadığıanlaşılmıştır.
6. Açıklanan nedenlerle 6216 sayılı Kanun’un 40. maddesinin (1)numaralı fıkrasının (a) bendine aykırı olduğu anlaşılan itirazbaşvurusunun 6216 sayılı Kanun’un 40. maddesinin (4) numaralı fıkrası gereğinceyöntemine uygun olmadığından esas incelemeye geçilmeksizin reddi gerekir.
III. HÜKÜM
A. Mülga 24/5/1983 tarihli ve 2829 sayılı Sosyal GüvenlikKurumlarına Tabi Olarak Geçen Hizmetlerin Birleştirilmesi Hakkında Kanun’un 8.maddesinin,
B. 10/9/2014 tarihli ve 6552 sayılı İş Kanunu ile Bazı Kanun veKanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması ile Bazı Alacakların YenidenYapılandırılmasına Dair Kanun’un 81. maddesinin,
C. 23/5/2002 tarihli ve 4759 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu,Tarım İşçileri Sosyal Sigortalar Kanunu, Türkiye Cumhuriyeti Emekli SandığıKanunu, Esnaf ve Sanatkârlar ve Diğer Bağımsız Çalışanlar Sosyal SigortalarKurumu Kanunu ile Tarımda Kendi Adına ve Hesabına Çalışanlar Sosyal SigortalarKanununun Bazı Maddelerinde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun’un 7.maddesinin,
Ç. 31/5/2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık SigortasıKanunu’nun, 17/4/2008 tarihli ve 5754 sayılı Kanun’un 64. maddesiyledeğiştirilen 106. maddesinin iptallerine karar verilmesi talebiyle yapılanitiraz başvurusunun 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa MahkemesininKuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un 40. maddesinin (4)numaralı fıkrası gereğince yöntemine uygun olmadığından esas incelemeyegeçilmeksizin REDDİNE 17/10/2018 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.
Başkan
Zühtü ARSLAN
Başkanvekili
Burhan ÜSTÜN
Başkanvekili
Engin YILDIRIM
Üye
Serdar ÖZGÜLDÜR
Üye
Serruh KALELİ
Üye
Osman Alifeyyaz PAKSÜT
Üye
Recep KÖMÜRCÜ
Üye
Hicabi DURSUN
Üye
Celal Mümtaz AKINCI
Üye
Muammer TOPAL
Üye
M. Emin KUZ
Üye
Hasan Tahsin GÖKCAN
Üye
Kadir ÖZKAYA
Üye
Rıdvan GÜLEÇ
Üye
Recai AKYEL
Üye
Yusuf Şevki HAKYEMEZ