ANAYASA MAHKEMESİ KARARI
Esas Sayısı : 2018/131
Karar Sayısı : 2018/98
Karar Tarihi : 17/10/2018
R.G. Tarih – Sayı : Tebliğedildi.
İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN: İstanbul 5. İcraHukuk Mahkemesi
İTİRAZIN KONUSU: 22/5/2003 tarihli 4857sayılı İş Kanunu’nun 34. maddesinin birinci fıkrasının üçüncü cümlesinde yeralan “…mevduata uygulanan en yüksek…” ibaresinin, Anayasa’nın2. ve 36. maddelerine aykırılığı ileri sürülerek iptaline karar verilmesitalebidir.
OLAY: İcra takibine konu kıdem tazminatı, fazla mesai alacağı vegenel tatil alacağı olarak hükmedilen alacak kalemlerine en yüksek bankamevduat faizi olarak %15 yıllık faiz oranının uygulanması nedeni ile icratakibinin iptali talebiyle açılan davada, itiraz konusu kuralın Anayasa’yaaykırı olduğu kanısına varan Mahkeme, iptali için başvurmuştur.
I. İPTALİ İSTENEN KANUN HÜKMÜ
Kanun’un itiraz konusu ibareyi içeren 34. maddesi şöyledir:
“Ücretin gününde ödenmemesi
Madde 34- Ücreti ödeme gününden itibaren yirmi gün içinde mücbirbir neden dışında ödenmeyen işçi, iş görme borcunu yerine getirmektenkaçınabilir. Bu nedenle kişisel kararlarına dayanarak iş görme borcunu yerinegetirmemeleri sayısal olarak toplu bir nitelik kazansa dahi grev olaraknitelendirilemez. Gününde ödenmeyen ücretler için mevduata uygulanan enyüksek faiz oranı uygulanır.
Bu işçilerin bu nedenle iş akitleri çalışmadıkları içinfeshedilemez ve yerine yeni işçi alınamaz, bu işler başkalarına yaptırılamaz.”
II. İLK İNCELEME
1. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü hükümleri uyarınca yapılan ilkinceleme toplantısında, başvuru kararı ve ekleri, Raportör Hülya ÇOŞTAN ÇETİNtarafından hazırlanan ilk inceleme raporu, itiraz konusu kanun hükmü okunupincelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:
2. Anayasa’nın “Anayasaya aykırılığın diğermahkemelerde ileri sürülmesi” başlığını taşıyan 152. maddesinindördüncü fıkrasında “Anayasa Mahkemesinin işin esasına girerek verdiğired kararının Resmî Gazetede yayımlanmasından sonra on yıl geçmedikçe aynıkanun hükmünün Anayasaya aykırılığı iddiasıyla tekrar başvuruda bulunulamaz.”;6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri HakkındaKanun’un “Başvuruya engel durumlar” kenar başlığınıtaşıyan 41. maddesinin (1) numaralı fıkrasında ise “Mahkemenin işinesasına girerek verdiği ret kararının Resmî Gazetede yayımlanmasından itibarenon yıl geçmedikçe aynı kanun hükmünün Anayasaya aykırılığı iddiasıyla itirazbaşvurusu yapılamaz.” hükümlerine yer verilmiştir. Anayasa’nın ve 6216sayılı Kanun hükmünün amacı hem gereksiz başvuruları önleyerek AnayasaMahkemesinin çalışma düzenini korumak hem de uygulamada sürekliliğisağlamaktır.
3. İtiraz yoluna başvuran Mahkemenin iptaliniistediği Kanun’un 34. maddesinin birinci fıkrasında yer alan “…mevduatauygulanan en yüksek…” ibaresine yönelik itiraz başvurusu, bir başkaitiraz başvurusunun konusu olarak esastan incelenerek AnayasaMahkemesinin 11/7/2018 tarihli ve E.2018/68, K.2018/87 sayılıkararıylareddedilmiş ve bu karar 16/10/2018 tarihli ve 30567 sayılı ResmîGazete’de yayımlanmıştır. Böylece gerek Anayasa'nın 152. maddesinin sonfıkrasında gerek 6216 sayılı Kanun'un 41. maddesinin (1) numaralı fıkrasındaöngörülen koşul gerçekleşmiştir. İtiraz yoluna başvuran mahkemeninbaşvurusu 13/9/2018 tarihini taşımakta ise de Anayasa Mahkemesininaynı konu hakkında işin esasına girerek verdiği yukarıda belirtilen ret kararıyayınlandığına göre Anayasa'nın 152. maddesi uyarınca itirazın incelenmesineolanak yoktur. Zira Anayasa'nın 152. maddesi yalnız Anayasa Mahkemesineitiraz yoluyla başvuran mahkemeleri değil Anayasa Mahkemesini debağlar. Anayasa Mahkemesi, önceki kararın yayımı tarihinden sonra kararvermek durumunda ise başvurunun daha önce olup olmamasına bakmadan itirazıreddetmek durumundadır.
4. Açıklanan nedenlerle 4857 sayılıKanun’un 34. maddesinin birinci fıkrasında yer alan “…mevduatauygulanan en yüksek…” ibaresine yönelik itiraz başvurusunun Anayasa’nın 152. maddesinin dördüncüfıkrası ve 6216 sayılı Kanun’un 41. maddesinin (1) numaralı fıkrası gereğinceesas incelemeye geçilmeksizin reddi gerekir.
III. HÜKÜM
22/5/2003 tarihli ve 4857 sayılı İş Kanunu’nun 34. maddesininbirinci fıkrasının üçüncü cümlesinde yer alan “…mevduata uygulanan enyüksek…” ibaresinin iptaline karar verilmesi talebiyle yapılan itirazbaşvurusunun, Anayasa’nın 152. maddesinin dördüncü fıkrası ile 6216 sayılıAnayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un 41.maddesinin (1) numaralı fıkrası gereğince REDDİNE, 17/10/2018 tarihindeOYBİRLİĞİYLE karar verildi.
Başkan
Zühtü ARSLAN
Başkanvekili
Burhan ÜSTÜN
Başkanvekili
Engin YILDIRIM
Üye
Serdar ÖZGÜLDÜR
Üye
Serruh KALELİ
Üye
Osman Alifeyyaz PAKSÜT
Üye
Recep KÖMÜRCÜ
Üye
Hicabi DURSUN
Üye
Celal Mümtaz AKINCI
Üye
Muammer TOPAL
Üye
M. Emin KUZ
Üye
Hasan Tahsin GÖKCAN
Üye
Kadir ÖZKAYA
Üye
Rıdvan GÜLEÇ
Üye
Recai AKYEL
Üye
Yusuf Şevki HAKYEMEZ