ANAYASA MAHKEMESİ KARARI
Esas Sayısı : 2018/145
Karar Sayısı : 2019/19
Karar Tarihi : 10/4/2019
R.G.Tarih-Sayısı : Tebliğedildi.
İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN: Van 2. İdare Mahkemesi
İTİRAZIN KONUSU: 4/6/1985 tarihli ve 3213sayılı Maden Kanunu’nun 26/5/2004 tarihli ve 5177 sayılı Kanun’un 19.maddesiyle değiştirilen 37. maddesinin, 4/2/2015 tarihli ve 6592 sayılıKanun’un 19. maddesiyle değiştirilen birinci fıkrasının birinci cümlesinde yeralan “…işletme izni alınmış…” ibaresinin Anayasa’nın 2., 5.,10., 17., 49. ve 168. maddelerine aykırılığı ileri sürülerek iptaline karar verilmesitalebidir.
OLAY: Maden arama ruhsatı sahibi davacıtarafından mücbir sebebin varlığı ileri sürülerek faaliyetin tatiline kararverilmesi talebiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin işlemin iptali talebiyleaçılan davada itiraz konusu kuralın Anayasa’ya aykırı olduğu kanısına varanMahkeme, iptali için başvurmuştur.
I. İPTALİ İSTENEN KANUN HÜKMÜ
Kanun’un itiraz konusu kuralın da yer aldığı 37. maddesi şöyledir:
“Mücbir sebeplerle geçici tatil
Madde 37- (Değişik: 26/5/2004 – 5177/19 md.)
(Değişik fıkra: 4/2/2015 – 6592/19 md.) Mücbir sebep veyabeklenmeyen hâller dolayısıyla işletme izni alınmış işletmeruhsat sahalarında faaliyetin geçici olarak tatiline ruhsat sahibinin müracaatıüzerine Genel Müdürlükçe karar verilebilir. Ruhsat sahibince müracaat tarihi,geçici tatilin başlama tarihi olarak kabul edilir. Geçici tatili kabul edilenişletme ruhsatlarına 24 üncü maddenin on ikinci fıkrası hükümleri uygulanmaz.Ruhsat hukukundan kaynaklanan diğer yükümlülükler devam eder.
(Mülga fıkra: 4/2/2015 – 6592/19 md.)
(Mülga fıkra: 4/2/2015 – 6592/19 md.)
(Mülga fıkra: 4/2/2015 – 6592/19 md.)”
II. İLK İNCELEME
1. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü hükümleri uyarınca Zühtü ARSLAN,Burhan ÜSTÜN, Engin YILDIRIM, Serdar ÖZGÜLDÜR, Serruh KALELİ, RecepKÖMÜRCÜ, Celal Mümtaz AKINCI, Muammer TOPAL, M. Emin KUZ, Hasan TahsinGÖKCAN, Kadir ÖZKAYA, Rıdvan GÜLEÇ, Recai AKYEL ve Yusuf Şevki HAKYEMEZ’inkatılımlarıyla 8/11/2018 tarihinde yapılan ilk inceleme toplantısında, dosyadaeksiklik bulunmadığından işin esasının incelenmesine OYBİRLİĞİYLE kararverilmiştir.
III. ESASIN İNCELENMESİ
2. Başvuru kararı ve ekleri, Raportör Berrak YILMAZ tarafındanhazırlanan işin esasına ilişkin rapor, itiraz konusu kanun hükmü, dayanılanAnayasa kuralları ve bunların gerekçeleri ile diğer yasama belgeleri okunupincelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:
3. Anayasa’nın 152. ve 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı AnayasaMahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un 40. maddelerinegöre bir davaya bakmakta olan mahkeme, o dava sebebiyle uygulanacak bir kanununveya Cumhurbaşkanlığı kararnamesinin hükümlerini Anayasa’ya aykırı görmesihâlinde veya taraflardan birinin ileri sürdüğü aykırılık iddiasının ciddiolduğu kanısına varması durumunda bu hükmün iptali için Anayasa Mahkemesinebaşvurmaya yetkilidir. Ancak bu kurallar uyarınca bir mahkemenin AnayasaMahkemesine başvurabilmesi için elinde yöntemince açılmış ve mahkemeningörevine giren bir davanın bulunması, iptali istenen kuralın da o davadauygulanacak olması gerekir. Uygulanacak kural ise bakılmakta olan davanındeğişik evrelerinde ortaya çıkan sorunların çözümünde veya davayısonuçlandırmada olumlu ya da olumsuz yönde etki yapacak nitelikte bulunankurallardır.
4. Başvuran Mahkeme 3213 sayılı Kanun’un 37. maddesinin birincifıkrasının birinci cümlesinde yer alan “…işletme izni alınmış…” ibaresininiptalini talep etmiştir.
5. Kanun’un 37. maddesinin birinci fıkrasının itiraz konusukuralın da yer aldığı birinci cümlesinde, işletme izni alınmış işletme ruhsatsahalarında mücbir sebep veya beklenmeyen hâller dolayısıyla faaliyetin geçiciolarak tatiline ruhsat sahibinin müracaatı üzerine Maden ve Petrol İşleri GenelMüdürlüğünce karar verilebileceği hükme bağlanmıştır.
6. Başvuran mahkemede bakılmakta olan dava ise mücbir sebep veyabeklenmeyen hâller dolayısıyla “arama ruhsat sahasında” faaliyetingeçici olarak tatili talebine ilişkin bulunmaktadır. Bu itibarla itiraz konusukuralın iptali hâlinde dahi söz konusu madde “işletme ruhsatsahalarında” faaliyetin geçici olarak tatiline ilişkin bir kural olmaniteliğini koruyacak olup kuralın varlığının ya da yokluğunun başvuranMahkemede bakılmakta olan davanın çözümü bakımından farklı bir sonuç doğurmasımümkün değildir. Bu yönüyle itiraz konusu kuralın uyuşmazlığın çözümündeuygulanacak kural niteliği bulunmamaktadır. Bu nedenle itiraz başvurusununMahkemenin yetkisizliği nedeniyle reddi gerekir.
IV. HÜKÜM
4/6/1985 tarihli ve 3213 sayılı Maden Kanunu’nun 26/5/2004 tarihlive 5177 sayılı Kanun’un 19. maddesiyle değiştirilen 37. maddesinin, 4/2/2015tarihli ve 6592 sayılı Kanun’un 19. maddesiyle değiştirilen birinci fıkrasınınbirinci cümlesinde yer alan “…işletme izni alınmış…” ibaresinin,itiraz başvurusunda bulunan Mahkemenin bakmakta olduğu davada uygulanma olanağıbulunmadığından, bu ibareye ilişkin başvurunun Mahkemenin yetkisizliğinedeniyle REDDİNE 10/4/2019 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.
Başkan
Zühtü ARSLAN
Başkanvekili
Burhan ÜSTÜN
Başkanvekili
Engin YILDIRIM
Üye
Serdar ÖZGÜLDÜR
Üye
Recep KÖMÜRCÜ
Üye
Hicabi DURSUN
Üye
Celal Mümtaz AKINCI
Üye
Muammer TOPAL
Üye
M. Emin KUZ
Üye
Hasan Tahsin GÖKCAN
Üye
Kadir ÖZKAYA
Üye
Rıdvan GÜLEÇ
Üye
Recai AKYEL
Üye
Yusuf Şevki HAKYEMEZ
Üye
Yıldız SEFERİNOĞLU