Anasayasa Mahkemesi - Norm Denetimi - E.2018/34, K.2018/61 Sayılı Karar - 31/05/2018

ANAYASA MAHKEMESİ KARARI

                                           

Esas Sayısı     :  2018/34

Karar Sayısı  :  2018/61

Karar Tarihi :  31/5/2018

R.G. Tarih- Sayı :  30/6/2018– 30464 (2. Mükerrer)

 

İPTAL DAVASINI AÇAN: TürkiyeBüyük Millet Meclisi üyeleri Engin ALTAY, Özgür ÖZEL, Engin ÖZKOÇ ile birlikte124 milletvekili

İPTAL DAVASININ KONUSU: 31/1/2018tarihli ve 7068 sayılı  Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında KanunHükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanun’un;

A. Yok hükmünde olduğunun Anayasa’nın Başlangıç’ı ile 2., 6.,7., 11. ve 121. maddelerine aykırılığı ileri sürülerek tespitine,

B. Yok hükmünde olduğunun kabul edilmemesi hâlinde şekilbakımından Anayasa’ya aykırılığı nedeniyle iptaline,

karar verilmesi talebidir.

I. İPTALİ İSTENEN KANUN HÜKÜMLERİ

İptali talep edilen 7068 sayılı Kanun şöyledir:

“GENEL KOLLUK DİSİPLİN HÜKÜMLERİ HAKKINDA

KANUN HÜKMÜNDE KARARNAMENİN KABUL EDİLMESİNE DAİR KANUN

Kanun No. 7068                                                KabulTarihi : 31/1/2018

BİRİNCİ BÖLÜM

Amaç, Kapsam ve Tanımlar

Amaç

MADDE 1- (1) Bu Kanunun amacı; Emniyet Genel Müdürlüğü,Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı personeline ilişkindisiplinsizlik ve cezaları, disiplin amirlerini ve kurullarını, disiplinsoruşturma usulü ile diğer ilgili hususları düzenlemektir.

Kapsam

MADDE 2- (1) Bu Kanun;

a) Emniyet Genel Müdürlüğü teşkilatında çalışan her sınıftanmemurları,

b) Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığıteşkilatlarında görev yapan subay, astsubay, sözleşmeli subay, sözleşmeliastsubay, uzman jandarma, uzman erbaş, sözleşmeli erbaş ve sözleşmeli erler ilediğer sınıflardaki memurları,

kapsar.

(2) Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığıemrine verilen yükümlü erbaş ve erler hakkında 31/1/2013 tarihli ve 6413 sayılıTürk Silahlı Kuvvetleri Disiplin Kanunu hükümleri uygulanır.

Tanımlar

MADDE 3- (1) Bu Kanunun uygulanmasında;

a) Amir: Kadro ve kuruluş yönünden bağlı olunan kimse ile amirolarak yetkilendirilmiş olan diğer kişileri,

b) Bakan: İçişleri Bakanını,

c) Bakanlık: İçişleri Bakanlığını,

ç) Disiplinsizlik: Bu Kanuna göre disiplin cezası ilecezalandırılan fiilleri,

d) Disiplin amiri: Bu Kanun ile disiplin cezası vermeye yetkilikılınmış ilk amiri,

e) Disiplin amirleri: Disiplin amiri ile üst disiplin amirlerini,

f) Disiplin cezası: Disiplinsizlik nedeniyle disiplin amirleriveya kurulları tarafından verilen ve bu Kanunda gösterilen yaptırımları,

g) Disiplin soruşturması: Disiplinsizlik yaptığı iddia edilenpersonel hakkında karar vermek amacıyla disiplin amirleri veya kurullarıtarafından yapılan veya yaptırılan araştırma ve incelemeyi,

ğ) Emir: Hizmete ilişkin bir fiilin yapılmasının veyayapılmamasının söz, yazı ve sair surette asta bildirilmesini,

h) Görev: Hizmetin gerektirdiği fiili yapmayı ve menettiği fiiliyapmamayı,

ı) Hizmet: Mevzuatla yapılması veya yapılmaması hükme bağlanmışolan hususlar ile amir tarafından emredilen veya yasaklanan işleri,

i) Personel: Emniyet Genel Müdürlüğü için emniyet teşkilatındaçalışan her sınıftan memuru; Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil GüvenlikKomutanlığı için Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığıteşkilatlarında görev yapan subay, astsubay, sözleşmeli subay, sözleşmeliastsubay, uzman jandarma, uzman erbaş, sözleşmeli erbaş ve sözleşmeli erler ilediğer sınıflardaki memurları,

j) Üst: Makam, rütbe veya kıdem büyüklüğünü,

k) Üst disiplin amirleri: Disiplin amirinin kadro ve kuruluşyönünden bağlı bulunduğu ve disiplin cezası verilecek personelden makam, rütbeveya kıdemce büyük olan yetkili sıralı tüm amirleri,

ifade eder.

 

İKİNCİ BÖLÜM

Genel Hükümler

Disiplin cezasını gerektiren fiillerin ve disiplin cezalarınınniteliği

MADDE 4- (1) Disiplinsizlik kasten veya taksirle oluşabilir.

(2) Aynı fiil nedeniyle bu Kanunda yazılı disiplin cezalarındanbirden fazlası verilemez.

(3) Bir fiilin birden fazla disiplinsizlik teşkil etmesi halindeağır olan disiplin cezası verilir.

(4) Bir fiilin diğer kanunlar kapsamında idari yaptırıma bağlanmışolması, aynı fiile bu Kanun kapsamında disiplin cezası verilmesine engel teşkiletmez.

Disiplin soruşturmasının adli soruşturma veya kovuşturmadanbağımsızlığı

MADDE 5- (1) Herhangi bir fiilden dolayı ilgili hakkındayapılan adli soruşturma veya kovuşturma, aynı fiilden dolayı ayrıca disiplinsoruşturması ve tahkikat yapılmasını, disiplin cezası verilmesini ve bu cezanınyerine getirilmesini engellemez.

Takdir hakkının kullanımı

MADDE 6- (1) Bu Kanun ile disiplin cezası vermeyeyetkilendirilen disiplin amirleri veya kurulları, disiplin cezası uygulanmasıile ilgili takdir haklarını ölçülü, adaletli ve hakkaniyetli bir şekildekullanırlar.

(2) Takdir hakkı mutlaka gerekçeli olarak kullanılır.

(3) Takdir hakkı kullanılırken;

a) Disiplinsizliğin işleniş biçimi,

b) Disiplinsizliğin işlendiği zaman ve yer,

c) Disiplinsizliğin hizmete olumsuz etkisinin ağırlığı,

ç) Meydana gelen zarar veya tehlikenin ağırlığı,

d) Disiplinsizlik yapan personelin kast veya taksire dayalıkusurunun ağırlığı,

e) Disiplinsizlik yapan personelin daha önceki disiplin durumu,

f) Disiplinsizlik yapan personelin samimi ikrarı ve gösterdiğipişmanlık,

gözönüne alınır.

(4) İtiraz üzerine yetkili makamlar tarafından verilen kararlarhariç olmak üzere, hiçbir idari makam tarafından, disiplin cezası ile ilgilitakdir hakkının kaldırılması sonucunu doğuran bir karar verilemez veya uygulamayapılamaz.

 

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Disiplinsizlik ve Cezaları

Disiplin cezaları

MADDE 7- (1) Personele verilecek disiplin cezaları şunlardır:

a) Uyarma cezası: Personele görevinin icrasında veya hal vehareketlerinde daha dikkatli olması gerektiğinin yazı ile bildirilmesidir.

b) Kınama cezası: Personele görevinin icrasında veya hal vehareketlerinde kusurlu olduğunun yazı ile bildirilmesidir.

c) Aylıktan kesme cezası: Disiplin cezası verilen personelin,fiilin ağırlık derecesine göre zam ve tazminatlar hariç brüt aylığından onbeşgünlüğe kadar kesinti yapılmasıdır. Ceza, aylığı tahakkuk ettiren birimcepersonelin aylığından kesilmek suretiyle yerine getirilir. Aylıktan kesme tamTürk Lirası üzerinden yapılır ve kuruşlar dikkate alınmaz.

ç) Kısa süreli durdurma: Personelin bulunduğu kademedeilerlemesinin dört, altı veya on ay süre ile durdurulmasıdır.

d) Uzun süreli durdurma: Personelin bulunduğu kademedeilerlemesinin oniki, onaltı, yirmi veya yirmidört ay süre ile durdurulmasıdır.

e) Meslekten çıkarma: Personelin emniyet, jandarma ve sahilgüvenlik teşkilatlarında bir daha çalıştırılmamak üzere meslektençıkarılmasıdır.

f) Devlet memurluğundan çıkarma: Personelin bir daha Devletmemurluğuna atanmamak üzere memurluktan çıkarılmasıdır.

(2) Kurumda geçmiş hizmetleri sırasında çalışmaları olumlu bulunanve iyi veya çok iyi derecede değerlendirme puanı alan personel için verilecekcezalarda bir derece hafif olanı uygulanabilir.

(3) Birinci fıkranın (c), (ç) ve (d) bentlerinin uygulanmasında,cezanın üst ve alt kademeleri ağır ya da hafif ceza sayılmaz.

(4) Bu Kanun hükümleri sözleşmeli subay, sözleşmeli astsubay veuzman erbaşlar ile sözleşmeli erbaş ve sözleşmeli erlerin kendi kanunlarındadüzenlenen meslekten ayırmayla ilgili hükümlerin uygulanmasına engel teşkiletmez.

(5) Devlet memurluğundan çıkarma ya da meslekten çıkarmacezalarından başka bir disiplin cezasına çarptırılmış olanlar, uyarma ve kınamacezalarının uygulanmasından başlayarak beş yıl, diğer cezaların uygulanmasındanbaşlayarak on yıl geçtikten sonra, atamaya yetkili amire başvurarak verilmişolan disiplin cezalarının özlük dosyasından silinmesini isteyebilir. İlgilininbu süreler içerisindeki davranışları, bu isteğini haklı kılacak niteliktegörülürse söz konusu ceza özlük dosyasından silinir.

Disiplin cezası verilecek fiiller

MADDE 8- (1) Uyarma cezasını gerektiren fiiller şunlardır:

a) Silahını, araç ve gerecini, giyim ve kuşamını temiz tutmamak,çalıştığı yerin temizliğine özen göstermemek.

b) Yetkili makamlarca belirlenmiş tasarruf tedbirlerine riayetetmemek veya kullanımına sunulan kamu kaynaklarının kullanılmasındagösterilmesi gereken makul seviyedeki özeni göstermemek.

c) İzinsiz veya kurumunca kabul edilebilir özrü olmaksızın belirlizamanda yapılması gereken faaliyetlere geç kalmak.

ç) Görevdeyken, yetkili makamlar tarafından izin verilen durumlarharicinde görev veya hizmetle ilgisi olmayan işlerle uğraşmak.

d) Özürsüz veya izinsiz olarak mesaiye geç gelmek veya erkenayrılmak ya da günlük mesai saatlerine riayet etmemek.

e) Nezaket kurallarına aykırı tavır ve davranışlarda bulunmak.

f) Emrin icrası veya sonuçları ile katılım sağlanan toplantılarlailgili olarak görevlendirme yapan amire bilgi vermemek.

g) Usulüne uygun olarak kendisine verilmiş olan bir emir üzerine;emrin uygun olmadığı, yanlış verildiği, yapılamayacağı ve benzeri şekillerdeamirini alenen eleştirmek veya amire karşı itirazda bulunmak (Amir tarafındankarar verilene kadar astın fikrini savunması veya emrin kanunsuz olduğuhususundaki kanaatini belirtmek için amire yaptığı itiraz bu kapsamdadisiplinsizlik teşkil etmez.).

(2) Kınama cezasını gerektiren fiiller şunlardır:

a) Görev sırasında veya dışında, mevzuat veya talimatlarlayasaklanan davranışlarda bulunmak.

b) Mevzuatta belirlenmiş usul ve kurallara riayet etmeden sözlü,yazılı veya elektronik olarak müracaat veya şikâyette bulunmak.

c) Nöbeti teslimden sonra görev yerine özürsüz olarak geç dönmek.

ç) Bildirimleri süresi içerisinde yerine ulaştırmamak.

d) Mevzuat veya talimatlarla taşınmasına veya bulundurulmasınaizin verilmiş olanlar dışında, mesleğin ciddiyeti ile bağdaşmayacak biçimdeyüzük, bilezik, kolye, madalyon, rozet ve benzeri şeyleri takmak.

e) Görev sırasında veya dışında kendisi ile aynı rütbedeçalışanlara veya mesai arkadaşlarına karşı saygısız davranmak.

f) Mevzuat ve talimatlarla kendisine tevdi edilmiş görevleringerektirdiği sorumluluğu üstlenmekten imtina ettiğini gösterecek tavır vedavranışlarda bulunmak.

g) Amirleri, üstleri, aynı rütbedeki veya çalışma arkadaşlarıhakkında ve onların bulunmadığı ortamlarda, onların işlem, eylem ve kişiliklerihakkında kötüleyici veya konuştuğu kişilerde kötü intiba bırakacak tarzdaolumsuz sözler söylemek.

ğ) Zati demirbaş tabanca veya geçici olarak verilen demirbaştabancanın üzerinde orijinalliğini bozacak boya, kaplama, gravür veyaciddiyetle bağdaşmayacak şekil, desen, resim ve karakter gibi değişiklikleryapmak.

h) Mevzuata veya mesleki teamüllere aykırı hitaplarda bulunmak.

ı) Bu fıkrada disiplinsizlik olarak saptanan eylem, işlem, tutumve davranışlar dışında herhangi bir biçimde görevin takdir ve yerinegetirilmesinde müsamaha ve savsaklama göstermek.

i) Kılık ve kıyafet ile ilgili olarak mevzuatta belirlenmişkurallara uymamak.

(3) Aylıktan kesme cezasını gerektiren fiiller şunlardır:

а) Üç günlüğe kadar aylıktan kesme cezasını gerektirenfiiller;

1) Mevzuat veya talimata aykırı olarak eksik kuşam ve teçhizatlagöreve çıkmak.

2) Amir ve üstlerinin, görev ve mesleki konulara veya tutum vedavranışlarına ilişkin uyarılarına uymamak ya da bu uyarılara kayıtsız kalmak,amir ve üstleri tarafından sorulan soruları gereken süre içinde yanıtlamamak.

3) Özlük hakları ile ilgili veya başka bir kişisel menfaat teminiiçin başkalarını aracı koyup öncelik ve ayrıcalık talep etmek.

4) İzinsiz veya kurumunca kabul edilebilir bir özrü olmaksızınyirmidört saate kadar göreve gelmemek.

5) Görev dışında amir veya üstlerine saygısız davranmak.

6) Nöbet görevine gelmemek veya nöbet ya da nokta görevindemevzuatla ve talimatlarla belirlenen kurallara aykırı hareket etmek.

7) Görevli bulunduğu sırada görev gereği olmaksızın veya amirinizni olmadan resmi kıyafet ile kahvehane, kıraathane, lokal, kulüp ve benzeriyerlerde oturmak.

8) Amirinden izin almaksızın görevli bulunduğu il sınırları dışınaçıkmak.

9) Emrinde çalışanları veya Devletin araç ve gereçlerini idarecekabul edilebilir bir mazereti olmaksızın özel işlerinde kullanmak.

10) Kendisine verilmiş olan personel kimlik kartını kabuledilebilir bir neden olmaksızın kaybetmek.

11) Bazı isteklerini yerine getirmek, kişisel bir menfaatsağlamak, görev veya sorumluluktan kaçmak gibi amaçlarla hastalığını abartmakveya olmadığı halde bir rahatsızlığı varmış gibi göstererek günlük mesainin birkısmına katılmamayı alışkanlık haline getirmek.

12) Herhangi bir yolu, yeri veya kişiyi arayıp soranlara cevapvermemek, baştan savmak.

13) Görevde kayıtsızlık göstermek, görevi savsaklamak veya geçerlibir özrü olmaksızın belirtilen sürede bitirmemek.

14) Haklı bir neden olmadan kişileri bekletmek.

15) Selamlama ile ilgili olarak belirlenmiş kurallara riayetetmemek.

16) Resmi protokol kurallarına aykırı tavır ve davranışlardabulunmak.

b) Dört ila on günlüğe kadar aylıktan kesme cezasını gerektirenfiiller;

1) Kendisi ile aynı rütbede çalışanlara, astlarına veya mesaiarkadaşlarına karşı onur kırıcı söz söylemek, davranışta bulunmak veya söz,yazı ya da eylemle hakaret etmek.

2) Resmi belge veya göreve ilişkin evrakı kaybetmek.

3) Önlem almamak veya tedbirli davranmamak yüzünden kendisine teslimedilen Devlet malı eşyanın hasar görmesine veya kaybolmasına neden olmak.

4) İzinli olduğu zamanlarda resmi kıyafetle, izinli olmadığızamanlarda görevli olmaksızın resmi veya sivil kıyafetle, personelin girmesineveya oturup eğlenmesine izin verilen yerler dışındaki kahvehane, lokal, kulüpveya benzeri yerlerde oyun oynamak.

5) İzinsiz veya kurumunca kabul edilebilir bir özrü olmaksızınyirmidört saatten fazla ve iki güne kadar (ikinci gün dahil) göreve gelmemek.

6) Mühür veya beratını kabul edilebilir bir neden olmaksızınkaybetmek.

7) Yükümlü bulunduğu devir ve teslim işlemlerini tamamlamadan yada devir ve teslim işleri tamamlanamadığı takdirde ilgili mevzuatındabelirtilen süre dolmadan görev yerinden ayrılmak.

8) Görevle ilgili resmi belge, araç ve gereçleri görevin sonaermesine ya da kurumca istenmesine rağmen geri vermemek.

9) İzin verilen haller dışında üniforma giymemek.

c) Onbir ila onbeş günlüğe kadar aylıktan kesme cezasınıgerektiren fiiller;

1) İzinsiz veya kurumunca kabul edilebilir bir özrü olmaksızın ikigünden fazla ve üç güne kadar (üçüncü gün dahil) görevine gelmemek.

2) İzinli bulunduğu sürede, hizmet ve görevin gerektirdiğidurumlarda, görevine derhal dönmesi kendisine sözlü, yazılı ya da herhangi biriletişim vasıtasıyla duyurulduğu halde, kabul edilebilir özrü bulunmaksızıngörevine makul sürede dönmemek.

3) Amir ve üstlerine iletilmesi gereken olay, bilgi ve emirlerizamanında iletmemek.

4) Görev sırasında kişilere karşı onur kırıcı söz söylemek veyadavranışta bulunmak.

5) Denetleme ve soruşturmaları uzatmak, denetleme raporları vesoruşturma raporlarını süresinde ilgili yerlere vermemek veya göndermemek ya dakabul edilebilir bir neden olmadan soruşturmayı eksik bırakmak.

(4) Kısa süreli durdurma cezasını gerektiren fiiller şunlardır:

а) Dört ay kısa süreli durdurma cezasını gerektiren fiiller;

1) Amir ve memurlara görevle ilgili olarak yalan söylemek.

2) Denetim görevini yerine getirmemek.

3) İzinsiz ya da kurumca kabul edilebilir özrü olmaksızınkesintisiz olarak üç günden fazla ve beş güne kadar (beşinci gün dahil) görevegelmemek.

4) Amirlerini, üstlerini, aynı rütbedeki arkadaşlarını, astlarınıveya diğer mesai arkadaşlarını haksız yere şikâyet etmek.

5) Astlarını, aynı rütbedeki arkadaşlarını ve diğer mesaiarkadaşlarını dövme girişiminde bulunmak.

6) Toplu olarak sözlü veya yazılı şikâyette bulunmak.

7) Görev sırasında amir veya üstlerine saygısız davranmak.

8) Bu Kanunda ayrıca disiplinsizlik olarak tanımlanmamış olmakkaydıyla astları veya mesai arkadaşlarına yönelik olarak sürekli ve sistemliher türlü baskı ve taciz uygulamak.

b) Altı ay kısa süreli durdurma cezasını gerektiren fiiller;

1) Doğrudan veya aracı eliyle astlarından ya da iş sahiplerindenhediye veya borç almak.

2) Kabul edilebilir mücbir sebepler haricinde borçlanıp ödememeyialışkanlık haline getirmek.

3) Görevde kullanılan telsiz haberleşme araçlarıyla görevle ilgiliolmayan veya saygısızca konuşmalar yapmak ya da anlaşılmaz sesler çıkarmak.

4) Teslim aldığı her çeşit motorlu araç, makine, cihaz veteçhizatta ağır kusur veya hizmetten ayrılabilen kişisel kusurla hasara sebepolmak.

5) Görev içinde veya dışında amir ya da üstlerinin eylem veyaişlemlerini olumsuz yönde eleştirici nitelikte söz söylemek ya da yazı yazmak.

6) Hizmet dışında resmi sıfatının gerektirdiği saygınlığı ve güvenduygusunu sarsacak eylem ve davranışlarda bulunmak.

7) Bir görevin kendisine tevdi edildiğini öğrendikten sonramazeretler ileri sürmek suretiyle göreve başlamayı geciktirmek.

c) On ay kısa süreli durdurma cezasını gerektiren fiiller;

1) Amir ve üstlerine iletilmesi gereken olayları ve bunlarlailgili bilgileri amirlerinden ve resmen istenmesi halinde görevli ve yetkilikuruluş ve kişilerden gizlemek.

2) Yetkili olmadığı halde basın, haber ajansları, radyo vetelevizyon kurumları veya diğer iletişim kanalları vasıtasıyla kamuoyuna bilgiya da demeç vermek.

3) Silahıyla dikkatsizlik, tedbirsizlik veya ihmal sonucuyaralamaya sebebiyet vermek, kendisini yaralamak ya da bu fiillerin başkalarıtarafından işlenmesine neden olmak.

4) Hizmet aracıyla ağır kusuru veya hizmetten ayrılabilen kişiselkusuruyla trafik kazası sonucu yaralamaya sebebiyet vermek.

(5) Uzun süreli durdurma cezasını gerektiren fiiller şunlardır:

a) Oniki ay uzun süreli durdurma cezasını gerektiren fiiller;

1) Belirlenen durum ve sürelerde mal bildiriminde bulunmamak veyagerçeğe aykırı bildirimde bulunmak.

2) Görev sırasında kişilere veya herhangi bir nedenle kurumbinalarına gelen ya da getirilenlere hakaret etmek.

b) Onaltı ay uzun süreli durdurma cezasını gerektiren fiiller;

1) Devlet malı motorlu araçları, muhabere araçlarını, silah veyamühimmatı ihmal nedeniyle kaybetmek.

2) Hizmet içinde resmi sıfatının gerektirdiği saygınlığı ve güvenduygusunu sarsacak eylem ve davranışlarda bulunmak.

3) Görevde uyumak.

c) Yirmi ay uzun süreli durdurma cezasını gerektiren fiiller;

1) İzinsiz veya kurumca kabul edilebilir özrü olmaksızınkesintisiz olarak beş günden fazla ve dokuz güne kadar (dokuzuncu gün dahil)görevine gelmemek.

2) Muhafazası veya sevkiyle yükümlü bulunduğu şüpheli, sanık,tutuklu veya hükümlünün uyanık davranmamak ya da önlem almamak yüzündenkaçmasına neden olmak ya da yakalama görevini savsaklamak.

ç) Yirmidört ay uzun süreli durdurma cezasını gerektiren fiiller;

1) Silahıyla dikkatsizlik, tedbirsizlik veya ihmal sonucu ölümesebebiyet vermek ya da bu fiilin başkaları tarafından işlenmesine neden olmak.

2) Silahıyla yaralama suçunu kasten işlemek.

3) Meskûn yerlerde, binalarda, herkesin dolaşıp gezebileceği veyaoturabileceği yerlerde silah atmak.

4) Amirin usulüne göre verdiği emri yerine getirmemek.

5) Amirin izni olmaksızın görev yerini terk etmek.

6) Kişinin iffetine yönelik söz söylemek, fiil veya harekettebulunmak.

7) Amir veya üste hakaret etmek.

8) Amir veya üstlerini söz, yazı, tutum veya davranışlarıylaküçümsemek.

9) Amir veya üstlerini dövmeye teşebbüs etmek.

10) Amir veya üstlerini sözlü veya fiili olarak tehdit etmek.

11) Göreve ilişkin her türlü yazılı kağıt, belge, mikrofilm aslıveya kopyalarını kasıtlı olarak yok etmek, ortadan kaldırmak ya da belgeniteliği taşıyan bilgisayar programlarını, dosyalarını, verilerini hukukaaykırı olarak ele geçirmek, başkasına zarar vermek üzere kullanmak, tahripetmek, değiştirmek, silmek, sistemin işlemesine engel olmak ya da yanlışbiçimde işlemesini sağlamak.

12) Kriptolu telsiz cihazının ve her türlü kriptolu cihazınkaybını veya çalındığını, idarece kabul edilebilir bir mazereti olmaksızınilgili birime derhal bildirmemek.

13) Hizmet aracıyla ağır kusuru veya hizmetten ayrılabilen kişiselkusuruyla trafik kazası sonucu ölüme sebebiyet vermek.

(6) Meslekten çıkarma cezasını gerektiren fiiller şunlardır:

a) Görevin yerine getirilmesinde dil, ırk, cinsiyet, siyasidüşünce, felsefi inanç, din ve mezhep ayrımı yapmak veya personel arasında buyolda ayrım yapıcı tutum ve davranışlarda bulunmak.

b) Göreve çıkılmaması için propaganda yapmak, kışkırtmak, zorlamak,karar alınmasını sağlamak, alınan bu karara katılmak veya karar uyarınca göreveçıkmamak.

c) Amir ya da üstlerinin icraatına karşı çıkmak ve bu hareketitoplu hale dönüştürerek görev yapılmasını ya da göreve çıkılmasını engellemek,buna katılmak, katılmaya tahrik ya da teşvik etmek.

ç) Yetkisini veya nüfuzunu kendisine veya başkalarına çıkarsağlamak amacıyla ya da kin ve dostluk gibi nedenlerle kötüye kullanmak.

d) Hizmetle ilgili her türlü dosya, kayıt, resmi evrak veyabelgeyi ya da örneklerini yetkisiz kişilere vermek, verilmesini emretmek,verilmesine göz yummak.

e) Gizli tutulması zorunlu olan ve görev ile ilgili bulunan bilgive belgeleri görevli veya yetkili olmayan kişilere açıklamak.

f) Muhafazası veya sevkiyle görevli olduğu şüpheli, sanık, tutukluveya hükümlünün kaçmasına bilerek ve isteyerek imkân vermek.

g) Bilerek ve isteyerek suç kanıtlarını yok etmek veya bunlarınyok olmasına neden olmak, kanıtları silmek, gizlemek, değiştirmek, bozmak veyabu fiillere yardımcı olmak.

ğ) Devlet malı araç, gereç, hayvan, silah, mermi ve mühimmatısatmak veya mal edinmek, personel kimlik kartını, araç, gereç, hayvan, silah vemühimmatı başkalarının kullanımına vermek.

h) Kasıtlı olarak gerçek dışı rapor vermek veya tutanak düzenleyipimza etmek veya ettirmek.

ı) Görev sırasında yardım isteyen güvenlik görevlilerine haklı birneden yokken yardımdan kaçınmak veya bildiği ya da gördüğü bir suçun izlenmesive suçlunun yakalanması için gerekli girişimde bulunmamak.

i) Mesleğin saygınlığını zedeleyecek şekilde uygunsuz yerleregitmek.

j) Görev mahallinde veya görevli bulunduğu sırada alkollü içkiiçmek veya içilmesine göz yummak.

k) Göreve sarhoş veya alkollü içki içtiği belli olacak biçimdegelmek.

l) Resmi kıyafetle umuma açık yerlerde alkollü içki içmek veyaresmi kıyafetli olarak gizlenemeyecek derecede sarhoş görünmek.

m) Uyuşturucu maddeleri yapmak veya kullanmak, bunlarınyapılmasına, kullanılmasına, saklanmasına, nakledilmesine, yakalanacağı sıradaortadan kaldırılmasına, satılmasına veya satın alınmasına aracı olmak.

n) Kumar oynamak veya oynatmak, kumar oynatanlarla ilişki kurmak.

o) Kaçakçılık yapmak veya kaçakçılarla ilişki kurmak.

ö) Geliri ile uygun sayılmayacak biçimde yaşadığı ve aşırıharcamada bulunduğu kanıtlanmış olmak ve bunun haklı kaynağını gösterememek.

p) 14/7/1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu ileöngörülen grev yasağı kapsamına giren eylemlerde bulunmak.

r) Devlet memurları tarafından yapılamayacağı 657 sayılı Kanundabelirtilen kazanç getirici faaliyetlerde bulunmak.

s) Siyasi partilerin yararına veya zararına çalışmak ya da siyasaleylemlerde bulunmak, görevli olmaksızın siyasal amaçla yapılacak açık veyakapalı yer toplantılarına ya da gösteri yürüyüşlerine katılmak.

ş) İffetsizliği bilinen veya anlaşılmış olan bir kimse ile bilerekevlenmek ya da evlilik bağını devam ettirmek veya böyle bir kimseyi yanındabulundurmak ya da nikahsız olarak devamlı surette yaşamakta ısrar etmek.

t) Kanuna aykırı olarak sendikalara üye olmak, sendikaların veyaüyesi bulunmadıkları derneklerin yapacakları bilimsel, kültürel ve tekniknitelik taşımayan açık veya kapalı yer toplantılarına ya da gösteri yürüyüşlerinegörevli olmaksızın katılmak, açık yer toplantı ve gösteri yürüyüşlerine resmikıyafetli veya silahlı olarak katılmak ya da üyesi bulundukları derneklerintüzüklerinde belirtilen amaçları dışındaki çalışmalarını veya bu niteliktekitoplantı ya da gösteri yürüyüşlerini düzenlemek veya bunlara katılmak.

u) Görevde kullanılan telsiz, telefon haberleşmesini veya kurumiçi iletişim sistemlerini kasıtlı olarak engellemek.

ü) Mesleğin onur ve saygınlığını zedeleyici veya amir ya daüstlerinin eylem ve işlemlerini olumsuz yönde eleştirici nitelikte tek başınaveya topluca bildiri dağıtmak ya da basın, haber ajansları, radyo ve televizyonkurumları ve diğer iletişim kanalları vasıtasıyla kamuoyuna yönelik bilgi, yazıve demeç vermek.

v) Amir ya da üste karşı itaatsizliğe, mukavemete ya da fiilentaarruza tahrik ya da teşvik etmek.

y) Menşei belli olmayan, bulundurulması ve taşınması yasak olanher çeşit silah, mühimmat ve benzerlerini bulundurmak.

z) Hukuka aykırı olarak kişiler arasındaki haberleşmeningizliliğini ihlal etmek, kişiler arasındaki haberleşme içeriklerini ifşa etmek,kişiler arasındaki aleni olmayan konuşmaları taraflardan herhangi birininrızası olmaksızın kaydetmek, kişiler arasındaki aleni olmayan konuşmalarınkaydedilmesi suretiyle elde edilen verileri ifşa etmek, kişilerin özelhayatının gizliliğini ihlal etmek, kişilerin özel hayatına ilişkin görüntü veyasesleri ifşa etmek, kişisel verileri kaydetmek, kişisel verileri bir başkasınavermek, yaymak veya ele geçirmek, kanunların belirlediği sürelerin geçmişolmasına karşın verileri sistem içinde yok etmekle yükümlü olduğu halde bugörevini kasıtlı olarak yerine getirmemek, gerçeğin meydana çıkmasınıengellemek amacıyla suç delillerini yok etmek, silmek, gizlemek, değiştirmekveya bozmak, sayılan fiilleri emir vererek yaptırmak.

aa) Yetkili olmadığı halde hukuka aykırı olarak elektronik ortamdaveya bilgisayar loglarında kişisel verilerle ilgili sorgulama yapmak, buşekilde elde edilen bilgileri paylaşmak veya yayın yoluyla duyurmak, logkayıtlarını değiştirmek veya silmek.

bb) Görevi gereği öğrendiği veya edindiği kişisel bilgi veyabelgeleri yetkisiz kişilerle paylaşmak ya da basın ve yayın kuruluşlarına veyadiğer iletişim kanallarına vermek.

cc) Bir kimseyle gayri tabii mukarenette bulunmak yahut bu fiilikendisine rızasıyla yaptırmak.

çç) Görevine, sosyal ve aile yaşantısına zarar verecek derecedemenfaatine, içkiye, kumara ve benzeri kötü alışkanlıklara düşkün olmak.

dd) Aynı rütbedeki meslektaşları ile diğer mesai arkadaşlarınafiili tecavüzde bulunmak.

ee) Görevde kullanılan telsiz haberleşme araçlarıyla amir ya daüstleri hakkında olumsuz yönde eleştirici nitelikte konuşmalar yapmak.

ff) Dernek kurmak ya da spor dernekleri dışındaki derneklere üyeolmak.

gg) Vakıf kurmak veya Bakanlıkça belirlenmiş vakıflardan başkavakıfların organlarında görev almak.

(7) Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığında,terfileri 27/7/1967 tarihli ve 926 sayılı Türk Silâhlı Kuvvetleri PersonelKanunu hükümlerine tabi olan personelin;

a) Kısa süreli durdurma cezası verilmesini gerektiren hallerdebrüt aylıklarının 1/5’i ila 1/4’ü,

b) Uzun süreli durdurma cezası verilmesini gerektiren hallerdebrüt aylıklarının 1/3’ü ila 1/2’si,

kesilir.

(8) Yedinci fıkrada yer alan cezalar yetkili disiplin kurullarıncaverilir.

Devlet memurluğundan çıkarma

MADDE 9- (1) Devlet memurluğundan çıkarma cezası uygulanacakfiiller ve bu cezayı verme yetkisi ile ilgili olarak 657 sayılı Kanun hükümleriuygulanır. Ayrıca, aşağıdaki filleri işleyen personel de Devlet memurluğundançıkarma cezası ile cezalandırılır;

a) Ülkenin bağımsızlığını zedelemeye, bütünlüğünü bozmaya ve milligüvenliği tehlikeye düşürmeye yönelik herhangi bir faaliyette bulunmak veyaaynı nitelikte faaliyet gösteren herhangi bir harekete, gruplaşmaya, vakıf,dernek ve benzeri teşekküle katılmak, bunlara yardım etmek veya bu yapılarlailişki içerisinde bulunmak.

b) İşkence yapmak.

Ağırlaştırıcı nedenler

MADDE 10- (1) Amirin emrinin yapılmaması fiilininneticesinde, Devlet ya da kişiler zarara uğratılmış ya da hizmetin gecikmesineya da durmasına neden olunmuşsa doğan zararın derecesine ya da durumunağırlığına göre meslekten çıkarma cezası uygulanabilir.

(2) Görev yerinden ayrılmak fiili uzun süreli veya göreviaksatacak biçimde olmuşsa ya da Devleti veya kişileri zarara uğratmışsa durumunniteliğine, ağırlığına ya da zararın derecesine göre meslekten çıkarma cezasıuygulanabilir.

(3) Yazılı kağıt, belge ve kayıtlar üzerinde işlenen yasak fiillerDevlet veya kişileri zarara uğratmış ya da hizmetin gecikmesine, durmasına veyaaksamasına neden olmuşsa durumun ağırlığına ya da zararın derecesine göremeslekten çıkarma cezası verilebilir.

(4) Nöbet görevine gelmemek veya nöbet talimatına aykırı davranmakfiili Devlet veya kişilerin zarara uğramasına yol açmış ise durumun niteliğineve ağırlığına göre meslekten çıkarma cezası uygulanabilir.

(5) Silahıyla ölüme sebebiyet vermek fiilinin işleniş şekli,durumun ağırlığı ya da zararın derecesine göre meslekten çıkarma cezasıverilebilir.

(6) Silahıyla dikkatsizlik, tedbirsizlik veya ihmal sonucuyaralamaya sebebiyet vermek fiilinin işleniş şekli, durumun ağırlığı ya dazararın derecesi ile fiilin konusunun önem ve değerine göre meslekten çıkarmacezası verilebilir.

(7) Meskûn yerlerde silah atmak fiili Devlet veya kişilerin zararauğramasına yol açmış ise durumun niteliğine ve ağırlığına göre meslektençıkarma cezası uygulanabilir.

(8) Görevde uyumak fiili Devlet veya kişilerin zarara uğramasınayol açmışsa durumun niteliğine ve ağırlığına göre meslekten çıkarma cezasıuygulanabilir.

(9) Muhtelif mazeretler ileri sürmek suretiyle tevdi edilen görevegitmemek fiili hizmetin aksamasına veya kamu zararının oluşmasına neden olmuşsameslekten çıkarma cezası verilebilir.

(10) Görevin takdir ve yerine getirilmesinde müsamaha veyasavsaklama fiili Devleti veya kişileri zarara uğratmış veya hizmetingecikmesine, durmasına ya da aksamasına neden olmuşsa durumun ağırlığına vezararın derecesine göre daha ağır cezalardan birisi verilebilir.

(11) Silahıyla yaralamaya kasten sebebiyet vermek fiilinin işlenişşekli, durumun ağırlığı ya da zararın derecesine göre yirmidört ay uzun sürelidurdurma cezası verilebilir.

(12) Denetleme ve soruşturma görevlerini savsaklamak fiilihizmetin gecikmesine, durmasına, aksamasına neden olmuş veya Devlet ya da kişilerizarara uğratmışsa durumun ağırlığına yahut zararın derecesine göre, dört aykısa süreli durdurma cezası uygulanabilir.

(13) Bu Kanunda belirlenmiş ve bir disiplin cezasıyla yaptırımabağlanmış fiillerin sahil güvenlik personelince yurtdışı liman ziyaretlerindeveya Türk karasuları dışında işlenmesi halinde, uyarma ve kınama cezasıgerektiren fiillerde meydana gelen zarar ve tehlikenin ağırlığı da dikkatealınarak aylıktan kesme, kısa veya uzun süreli durdurma cezası; aylıktan kesme,kısa veya uzun süreli durdurma cezası gerektiren fiillerde ise yine meydanagelen zarar veya tehlikenin ağırlığı dikkate alınarak meslekten çıkarma cezasıverilebilir.

Geçici olarak kontrol altına alma

MADDE 11- (1) Jandarma Genel Komutanlığının terörle mücadeleharekatı kapsamındaki operasyonlarında ve Sahil Güvenlik Komutanlığının seyirhalindeki gemi ve botlarında, bunların komutanları, diğer kanunlar ile verilmişyakalama yetkisi haricinde aşağıdaki durumlardan birisi bulunduğunda veyabenzer bir amaçla emri altındakileri geçici olarak kontrol altına almaya veyaaldırmaya yetkilidir.

a) Kendisine, başkalarına veya çevresine ya da hizmete ait bireşyaya zarar vereceği açık bir şekilde belli olanların bu durumununengellenmesi.

b) Ciddi şekilde bozulan disiplinin yeniden tesis edilmesi.

c) Sarhoşluk süresince kişinin kontrol altında tutulması.

(2) Kontrol altında bulundurma, bu amaç için hazırlanacakmahallerde, Jandarma Genel Komutanlığı için operasyon komutanının uygun gördüğümahallerde ve yirmidört saati geçmeyecek şekilde uygulanır. Tedbir süresininoniki saati geçmesi halinde, personelin yakınlarına ve tedbiri uygulayankomutanın üstüne en kısa sürede bilgi verilir.

(3) Kontrol altına alınanlarla ilgili olarak durumun gerektirdiğitedbirler, disiplin amirlerince alınır veya alınması sağlanır. Bunlar hakkındadisiplin cezası uygulamasında, eyleminin karşılığı olan cezanın üst sınırı cezaüst sınırdaysa veya cezanın üst sınırı yok ise bir üst ceza uygulanır.

Disiplin ceza puanına bağlı olarak meslekten çıkarma cezasıverilmesi

MADDE 12- (1) Aşağıda belirtilen durumlar disiplinsizliğialışkanlık haline getirme olarak kabul edilir ve personel hakkında meslektençıkarma cezası yetkili disiplin kurullarınca verilir:

a) En son alınan disiplin cezasının kesinleştiği tarihten geriyedoğru son bir yıl içinde yirmi disiplin cezası puanı veya en az iki farklıdisiplin amirinden toplam oniki defa veya daha fazla disiplin cezası almak.

b) En son alınan disiplin cezasının kesinleştiği tarihten geriyedoğru son beş yıl içinde kırk disiplin cezası puanı veya en az iki farklıdisiplin amirinden toplam yirmibeş defa veya daha fazla disiplin cezası almak.

(2) Aynı disiplin dosyası kapsamında birden fazla disiplin cezasıverilmesi halinde en yüksek olanın puanı değerlendirmeye esas alınır.

(3) Birinci fıkra kapsamında ceza puanlarının hesaplanması usulüEmniyet Genel Müdürlüğü personeli için ekli(1) sayılı çizelgede, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığıpersoneli için ekli (2) sayılı çizelgede gösterilmiştir.

(4) Sözleşmeli personelin sözleşmelerinin feshine ilişkin özelkanunlardaki hükümler saklıdır. 

 

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

Disiplin Amirleri ve Disiplin Kurulları

Disiplin amirleri

MADDE 13- (1) Disiplin amirinin, disiplin cezası verilecekpersonelden makam, rütbe veya kıdemce büyük olması ve amir konumunda bulunmasıgerekir.

(2) Emniyet Genel Müdürlüğü personeline resen disiplin cezasıvermeye yetkili olanlar, disiplin cezası verilecekler ile verebileceklericezalar ekli (3) sayılı çizelgede, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil GüvenlikKomutanlığı personeline resen disiplin cezası vermeye yetkili olanlar, disiplincezası verilecekler ve verebilecekleri cezalar ekli (4) sayılı çizelgedegösterilmiştir.

(3) Kaymakamlar ilçe, valiler il teşkilatındaki diğer disiplinamirlerine göre en üst disiplin amiridir. Valiler kaymakamlara, Bakan iseEmniyet Genel Müdürü, Jandarma Genel Komutanı ve Sahil Güvenlik Komutanı ilevalilere göre bir üst disiplin amiridir.

(4) Disiplin amirleri, disiplin amiri oldukları her rütbe vederecedeki tüm personel hakkında disiplin soruşturması açabilir.

(5) Disiplin soruşturması yapma ve disiplin cezası verme görev veyetkisi üst disiplin amirleri tarafından da kullanılabilir.

(6) Bakanlık merkez, taşra ve bağlı kuruluşları personelindengörevlendirme, atama veya herhangi bir nedenle mensubu bulunduğu teşkilatdışında görev yapanlar hakkında disiplin soruşturması fiilen görevli olduğuteşkilat bünyesinde yapılır ve disiplin soruşturma dosyası bu Kanun hükümlerinegöre işlem yapılmak üzere hakkında disiplin soruşturması yapılan personelinmensubu olduğu teşkilatın yetkili disiplin amiri ve kurullarına gönderilir.

Disiplin amirlerinin soruşturmaya ilişkin yetkileri

MADDE 14- (1) Maiyetinden birinin disiplinsizlik teşkil edenbir fiilini veya mesleğe aykırı tutum ve davranışını herhangi bir şekildeöğrenen disiplin amirleri, olayın araştırılmasının gerektiğine kanaat getirirsebizzat ya da yazılı olarak görevlendireceği soruşturmacılar vasıtasıyladisiplin soruşturması yapar.

(2) Disiplin soruşturmacısı olarak hakkında disiplin soruşturmasıyapılacak kişinin üstü konumundaki bir veya birden fazla kişi ya da Bakanlıkve/veya ilgisine göre Emniyet Genel Müdürlüğü, Jandarma Genel Komutanlığı ya daSahil Güvenlik Komutanlığı müfettişi görevlendirilebilir. Ancak gerek görülmesihalinde, heyet başkanı hariç olmak üzere hakkında disiplin soruşturmasıyapılacak kişinin astı konumunda heyet üyeleri görevlendirilebilir. Disiplinsoruşturmacısı olarak mülki idare amirliği hizmetleri sınıfı ile ilgisine göreemniyet hizmetleri, jandarma hizmetleri ve sahil güvenlik hizmetlerisınıflarından olanlar haricinde herhangi bir personel görevlendirilemez.

(3) Disiplin soruşturmacıları ve heyeti, kendilerini görevlendirendisiplin amiri adına disiplin soruşturmasıyla ilgili bilgi ve belgeleritoplama, ifade alma, tanık dinleme, bilirkişi görevlendirme, keşif yapma, hâkimveya savcı kararı gerektirmeyen durumlarda kriminal inceleme yaptırma da dahilolmak üzere her türlü inceleme yapma ve ilgili makamlarla yazışma yetkisinihaizdir. Müfettişlerin özel mevzuatlarından doğan yetkileri saklıdır.

(4) Disiplin soruşturmacısı olarak görevlendirilebileceğibelirtilenler, boşanmış olsalar dahi eşleri veya ikinci dereceye kadar kan vekayın hısımları olan personel hakkında yürütülen soruşturmalardagörevlendirilemez.

(5) 3/5/2016 tarihli ve 6713 sayılı Kolluk Gözetim KomisyonuKurulması Hakkında Kanunun disiplin soruşturması işlemleri ile ilgili hükümlerisaklıdır.

Disiplin amirinin disiplin cezası verme yetkisi

MADDE 15- (1) Disiplinsizlik yaptığı tespit edilen personeledisiplin amiri tarafından bu Kanundaki esaslara uygun olarak disiplin cezasıverilir.

(2) Disiplin amiri olarak tayin edilen unvanlara ait görevlerivekâleten, ikinci görevle, geçici görevle veya kanunlarda yazılı diğer hallerdeyetkili olarak yürütenler de bu görevi yürüttükleri sürece disiplin amirlerinetanınan yetkileri kullanabilirler.

(3) Disiplin amirleri boşanmış olsalar dahi eşleri veya ikincidereceye kadar kan ve kayın hısımları olan personel hakkında, bu sıfatlarındandoğan yetkilerini kullanamazlar. Bu hallerde, disiplin amirliği yetkisi, üstkonumdaki disiplin amiri tarafından kullanılır.

(4) Disiplin amirliği yetkisi devredilemez.

Emniyet teşkilatı disiplin kurulları

MADDE 16- (1) Emniyet teşkilatında, disiplin ve soruşturmaişlerinde kanunlarla verilen görevleri yapmak üzere, illerde, eğitim ve öğretimkurumlarında birer polis disiplin kurulu, merkezde ayrıca Emniyet GenelMüdürlüğü Merkez Disiplin Kurulu ve Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek DisiplinKurulu oluşturulur.

a) İl polis disiplin kurulu, vali yardımcısının başkanlığındaaşağıdaki kişilerin katılımıyla oluşur.

1) İl hukuk işleri müdürü, bulunmadığı durumda il hukuk işlerişube müdürlüğünün bağlı olduğu vali yardımcısı.

2) Emniyet müdürü veya görevlendireceği müdür yardımcılarındanbiri, müdür yardımcısı bulunmadığı durumda il emniyet kuruluşunda emniyetmüdüründen sonra gelen en yüksek rütbeli, rütbelerde eşitlik varsa daha kıdemliamir.

3) Asayiş şube müdürü.

4) Personel şube müdürü.

b) Eğitim ve öğretim kurumlarındaki polis disiplin kurulları,kurum müdürünün başkanlığında, aynı kurumda görevli personel arasında en yüksekrütbeli, rütbelerde eşitlik durumunda kıdemli üç amir ile aynı kurumdakiöğretmenler arasından Emniyet Genel Müdürü tarafından seçilen bir kişininkatılımıyla oluşur.

c) Emniyet Genel Müdürlüğü Merkez Disiplin Kurulu, personelişleriyle görevli genel müdür yardımcısının başkanlığında aşağıdaki kişilerinkatılımıyla oluşur:

1) Personel Daire Başkanı.

2) Polis Teftiş Kurulu Başkanınca görevlendirilecek bir polisbaşmüfettişi.

3) Emniyet Genel Müdürünce görevlendirilecek bir daire başkanı.

4) Hukuk Müşavirliğinde görevli hukuk müşavirleri arasındanEmniyet Genel Müdürü tarafından görevlendirilecek bir hukuk müşaviri.

ç) Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulu, Emniyet GenelMüdürü başkanlığında aşağıdaki kişilerin katılımıyla oluşur.

1) Bakan tarafından görevlendirilecek iki emniyet genel müdüryardımcısı.

2) Polis Teftiş Kurulu Başkanı.

3) Birinci Hukuk Müşaviri.

(2) Birinci fıkranın (b) bendi gereğince hangi eğitim ve öğretimkurumunda polis disiplin kurulu oluşturulacağı ve disiplin kuruluoluşturulmayan eğitim ve öğretim kurumları personeli hakkında karar vermeyeyetkili kurullar, Bakanlıkça belirlenir.

Emniyet teşkilatı disiplin kurullarının görev veyetkileri   

MADDE 17- (1) Emniyet teşkilatı disiplin kurullarınındisiplin cezası verebilecekleri personel ve uygulamaya yetkili olduklarıcezalar aşağıda gösterilmiştir.

a) İl polis disiplin kurulları, kuruldukları il emniyetkadrosundaki;

1) Polis memurları, çarşı ve mahalle bekçileri ile atanması ilmakamlarına ait personele bütün disiplin cezalarını,

2) Komiser yardımcısı, komiser ve başkomiserlere meslekten çıkarmacezası dışında kalan diğer disiplin cezalarını,

b) Eğitim ve öğretim kurumlarındaki polis disiplin kurulları,kurum kadrosunda görevli polis memuru ile kurumda öğrenim gören polis memuru veadaylarına bütün disiplin cezalarını,

c) Emniyet Genel Müdürlüğü Merkez Disiplin Kurulu, emniyethizmetleri sınıfı mensuplarından;

1) Genel Müdürlük, il, eğitim ve öğretim kurumları kadrolarındaki8 inci meslek derecesinden 5 inci meslek derecesine (bu derece dahil) kadarolan personele meslekten çıkarma cezası dışında kalan diğer disiplincezalarını,

2) İl emniyet kadrolarındaki komiser yardımcısı, komiser vebaşkomiserler hakkında meslekten çıkarma cezasını,

3) Emniyet Genel Müdürlüğü merkez teşkilatı ve eğitim ve öğretimkurumları kadrolarındaki komiser yardımcısı, komiser, başkomiserler ile EmniyetGenel Müdürlüğü merkez teşkilatında görevli polis memurları hakkında bütündisiplin cezalarını,

ç) Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulu, emniyethizmetleri sınıfında bulunanlardan;

1) Genel Müdürlük, il, eğitim ve öğretim kurumları kadrolarındaki8 inci meslek derecesinden 5 inci meslek derecesine (bu derece dahil) kadarolan personel hakkında meslekten çıkarma cezasını,

2) Genel Müdürlük, il, eğitim ve öğretim kurumları kadrolarındaki1 inci, 2 nci, 3 üncü ve 4 üncü meslek derecelerinde bulunan personel hakkındadurdurma cezaları ile daha alt cezaları,

verebilir.

(2) Emniyet hizmetleri sınıfında bulunanlardan 1 inci, 2 nci, 3üncü ve 4 üncü meslek derecelerindeki personel hakkında meslekten çıkarmacezası vermeye Bakanlık Yüksek Disiplin Kurulu yetkilidir.

(3) Emniyet teşkilatında görev yapan personelden emniyethizmetleri sınıfı dışındaki sınıflara mensup olanlar hakkında disiplincezaları;

a) Kadro derecesi (5) ve daha aşağı olanlardan il emniyetkuruluşunda görevli olanlara il polis disiplin kurulunca, eğitim ve öğretimkurumlarında görevli olanlara o kurumun polis disiplin kurulunca, daha yukarıkadro derecesinde olanlara Emniyet Genel Müdürlüğü Merkez Disiplin Kurulunca,

b) Emniyet Genel Müdürlüğü merkez teşkilatında görevli olanlardankadro derecesi (5) ve daha aşağı olanlara Emniyet Genel Müdürlüğü MerkezDisiplin Kurulunca, daha yukarı olanlara ise Emniyet Genel Müdürlüğü YüksekDisiplin Kurulunca,

verilir.

Emniyet teşkilatı disiplin kurullarınca verilen kararlarınkesinleşmesi

MADDE 18- (1) Disiplin kurullarınca verilen kararlardan;

a) İl polis disiplin kurulunun polis memurları hakkında verdiğimeslekten çıkarma cezası dışındaki kararları valinin onayıyla; meslektençıkarma cezası kararları valinin önerisi, Emniyet Genel Müdürlüğü YüksekDisiplin Kurulunun görüşü ve Bakanın onayıyla,

b) Emniyet Genel Müdürlüğü Merkez Disiplin Kurulu ile eğitim veöğretim kurumlarındaki polis disiplin kurullarının meslekten çıkarma dışındakikararları Emniyet Genel Müdürünün onayıyla; meslekten çıkarma kararları EmniyetGenel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulunun görüşü ve Bakanın onayıyla,

c) Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulunun kararları,Bakanın onayıyla,

kesinleşir.

(2) Birinci fıkranın (a) ve (b) bentleri uyarınca intikal eden veEmniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulunca uygun görüş belirtilmeyendosyalar Bakanlık Yüksek Disiplin Kurulunca kesin karara bağlanır.

(3) İl polis disiplin kurulunca verilen ve vali tarafından uygungörülmeyen kararlar Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulunca; EmniyetGenel Müdürlüğü Merkez Disiplin Kurulu ile eğitim ve öğretim kurumlarındakipolis disiplin kurullarınca verilen ve Emniyet Genel Müdürü tarafından uygun görülmeyenkararlar Bakanlık Yüksek Disiplin Kurulunca kesin karara bağlanır.

Jandarma teşkilatı disiplin kurulları

MADDE 19- (1) Jandarma Genel Komutanlığı merkez ve taşrateşkilatlarında aşağıdaki disiplin kurulları bulunur.

a) İl jandarma disiplin kurulu, vali yardımcısının başkanlığında,

1) İl hukuk işleri müdürü, bulunmadığı durumda il hukuk işlerişube müdürlüğünün bağlı olduğu vali yardımcısı,

2) İl jandarma komutanı veya görevlendireceği yardımcılarındanbiri, komutan yardımcısı bulunmadığı durumda il jandarma kuruluşunda iljandarma komutanından sonra gelen en kıdemli subay,

3)  Personel şube müdürü veya geçici bölge komutanlığıpersonel şube müdürü,

4) Asayiş şube müdürü veya geçici bölge komutanlığı asayiş şubemüdüründen,

oluşur.

b) Eğitim ve öğretim kurumlarında disiplin kurulları, kurum amiriveya yardımcısının başkanlığında kurum merkezinde görevli personel arasından enkıdemli üç komutan ile kurum merkezindeki öğretmenler arasından ilgili jandarmagenel komutan yardımcısı tarafından seçilen bir kişiden oluşur. Jandarma veSahil Güvenlik Akademisi personeli için Jandarma ve Sahil Güvenlik AkademisiDisiplin Kurulu bu fıkradaki usul ve esaslara göre Jandarma ve Sahil GüvenlikAkademisi Başkanı tarafından oluşturulur. Jandarma ve Sahil Güvenlik AkademisiDisiplin Kurulu, eğitim ve öğretim kurumlarındaki disiplin kurullarına ilişkinusul ve esaslara göre görev yapar. Jandarma ve Sahil Güvenlik AkademisiDisiplin Kurulunun meslekten çıkarma dışındaki kararları Bakanlık Müsteşarınınonayıyla, meslekten çıkarma kararları Bakanın onayıyla kesinleşir.

c) Asayiş kolordu komutanlıkları, komando tugay komutanlıkları,Jandarma Komando Özel Asayiş ve Kurtarma Tugay Komutanlığı, eğitim tugay vebirlik komutanlıkları disiplin kurulları; ilgili komutan, komutan yardımcısıveya kurmay başkanı başkanlığında, ilgili komutanlık personeli arasındanbelirlenecek en kıdemli üç personel ile personel şube müdüründen oluşur.

ç) Jandarma Genel Komutanlığı Merkez Disiplin Kurulu, personelişlerinden sorumlu jandarma genel komutan yardımcısının başkanlığında, PersonelBaşkanı, Hukuk Hizmetleri Başkanlığı disiplin işleri şube müdürü, JandarmaGenel Komutanının seçeceği üç daire başkanı ve Tayin Daire Başkanından oluşur.

d) Jandarma Genel Komutanlığı Yüksek Disiplin Kurulu, JandarmaGenel Komutanının veya görevlendireceği jandarma genel komutan yardımcısınınbaşkanlığında, personel işlerinden sorumlu genel komutan yardımcısı, PersonelBaşkanı, İstihbarat Başkanı, Asayiş Başkanı, Personel Plan ve Yönetim Dairesi Başkanı,Tayin Daire Başkanı, Kıdem Sicil Şube Müdürü ve Hukuk Hizmetleri Başkanındanoluşur.

(2) Astsubayların disiplin işlerinin görüşülmesinde ve kararabağlanmasında; Bakanlık Yüksek Disiplin Kurulu ve Jandarma Genel KomutanlığıYüksek Disiplin Kurulu hariç olmak üzere diğer disiplin kurullarında, hakkındadisiplin soruşturması yapılandan daha kıdemli bir astsubay üyeye de yerverilir. Hakkında disiplin soruşturması yapılandan daha kıdemli bir astsubayyok ise kendisinden sonra en kıdemli astsubay üye olarak görevlendirilir.

Jandarma teşkilatı disiplin kurullarının görev veyetkileri   

MADDE 20- (1) Jandarma teşkilatı disiplin kurullarınındisiplin cezası verebilecekleri personel ve uygulamaya yetkili olduklarıcezalar aşağıda gösterilmiştir.

a) İl jandarma disiplin kurulu il jandarma, ilçe jandarma vegeçici bölge komutanlıklarındaki;

1) Yüzbaşı ve altı rütbelerdeki subay, astsubay, uzman jandarma vediğer sınıflardaki memurlara meslekten çıkarma ve Devlet memurluğundan çıkarmacezası dışında kalan diğer disiplin cezalarını,

2) Uzman erbaş, sözleşmeli erbaş ve sözleşmeli erlere tüm disiplincezalarını,

b) Eğitim ve öğretim kurumlarında disiplin kurulları, kurumkadrosunda görevli ya da kurumda öğrenim gören;

1) Yüzbaşı ve altı rütbelerdeki subay, astsubay, uzman jandarma vediğer sınıflardaki memurlara meslekten çıkarma cezası ve Devlet memurluğundançıkarma cezası dışında kalan diğer disiplin cezalarını,

2) Uzman erbaş, sözleşmeli erbaş ve erlere tüm disiplincezalarını,

c) Asayiş kolordu komutanlıkları, komando tugay komutanlıkları,Jandarma Komando Özel Asayiş ve Kurtarma Tugay Komutanlığı, eğitim tugay vebirlik komutanlıkları disiplin kurulu;

1) Komutanlıklar bünyesinde bulunan yüzbaşı ve altı rütbelerdekisubay, astsubay, uzman jandarma ve diğer sınıflardaki memurlara meslektençıkarma cezası ve Devlet memurluğundan çıkarma cezası dışında kalan diğerdisiplin cezalarını,

2) Uzman erbaş, sözleşmeli erbaş ve erlere tüm disiplincezalarını,

ç) Jandarma Genel Komutanlığı Merkez Disiplin Kurulu;

1) Genel Komutanlık merkez teşkilatında görevli yüzbaşı ve altırütbelerdeki subay, astsubay, uzman jandarma, uzman erbaş, sözleşmeli erbaş veerlere ve diğer sınıflardaki memurlara tüm disiplin cezalarını,

2) Genel Komutanlık merkez teşkilatı ile il jandarma, ilçejandarma ve geçici bölge komutanlıkları, eğitim ve öğretim kurumlarıkadrolarında bulunan binbaşı ve yarbay rütbelerindeki subaylara meslektençıkarma cezası ve Devlet memurluğundan çıkarma cezası hariç diğer disiplincezalarını,

3) Asayiş kolordu komutanlıkları, komando tugay komutanlıkları,Jandarma Komando Özel Asayiş ve Kurtarma Tugay Komutanlığı, eğitim tugay vebirlik komutanlıkları, il jandarma, ilçe jandarma ve geçici bölgekomutanlıkları, eğitim ve öğretim kurumları kadrolarında bulunan yüzbaşı vealtı rütbelerdeki subay, astsubay, uzman jandarma ve diğer sınıflardakimemurlara meslekten çıkarma cezasını,

d) Jandarma Genel Komutanlığı Yüksek Disiplin Kurulu;

1) Genel Komutanlık merkez teşkilatı, asayiş kolordukomutanlıkları, komando tugay komutanlıkları, Jandarma Komando Özel Asayiş veKurtarma Tugay Komutanlığı, eğitim tugay ve birlik komutanlıkları, il jandarma,ilçe jandarma ve geçici bölge komutanlıkları, eğitim ve öğretim kurumlarıkadrolarında bulunan binbaşı ve yarbay rütbelerindeki subaylara meslektençıkarma cezasını,

2) Genel Komutanlık merkez teşkilatı, asayiş kolordukomutanlıkları, komando tugay komutanlıkları, Jandarma Komando Özel Asayiş veKurtarma Tugay Komutanlığı, eğitim tugay ve birlik komutanlıkları, il jandarma,ilçe jandarma ve geçici bölge komutanlıkları, eğitim ve öğretim kurumlarıkadrolarında bulunan albay rütbesinde bulunanlara meslekten çıkarma cezası veDevlet memurluğundan çıkarma cezası dışında kalan disiplin cezalarını,

verebilir.

(2) Genel Komutanlık merkez teşkilatı, asayiş kolordukomutanlıkları, komando tugay komutanlıkları, Jandarma Komando Özel Asayiş veKurtarma Tugay Komutanlığı, eğitim tugay ve birlik komutanlıkları, il jandarma,ilçe jandarma ve geçici bölge komutanlıkları, eğitim ve öğretim kurumlarıkadrolarında bulunan;

a) Albay rütbesindeki personele meslekten çıkarma cezasını,

b) Generaller hakkında tüm disiplin cezalarını,

vermeye Bakanlık Yüksek Disiplin Kurulu yetkilidir.

Jandarma teşkilatı disiplin kurullarınca verilen kararlarınkesinleşmesi

MADDE 21- (1) Jandarma teşkilatı disiplin kurullarıncaverilen kararlardan;

a) İl jandarma disiplin kurulunun meslekten çıkarma cezasıdışındaki kararları valinin onayıyla; meslekten çıkarma cezası kararlarıvalinin önerisi, Jandarma Genel Komutanlığı Yüksek Disiplin Kurulunun görüşü veBakanın onayıyla,

b) Asayiş kolordu komutanlıkları, komando tugay komutanlıkları,Jandarma Komando Özel Asayiş ve Kurtarma Tugay Komutanlığı, eğitim tugay vebirlik komutanlıkları disiplin kurulu, Genel Komutanlık Merkez Disiplin Kuruluile eğitim ve öğretim kurumlarındaki disiplin kurullarının meslekten çıkarmacezası dışındaki kararları Jandarma Genel Komutanının onayıyla, meslektençıkarma cezası kararları Jandarma Genel Komutanlığı Yüksek Disiplin Kurulunungörüşü ve Bakanın onayıyla,

c) Genel Komutanlık Yüksek Disiplin Kurulunun kararları Bakanınonayıyla,

kesinleşir.

(2) Birinci fıkranın (a) ve (b) bentleri uyarınca intikal eden veGenel Komutanlık Yüksek Disiplin Kurulunca uygun görüş belirtilmeyen dosyalarBakanlık Yüksek Disiplin Kurulunca kesin karara bağlanır.

(3) İl jandarma disiplin kurulunca verilen ve vali tarafındanuygun görülmeyen kararlar Jandarma Genel Komutanlığı Yüksek Disiplin Kurulunca;asayiş kolordu komutanlıkları, komando tugay komutanlıkları, Jandarma KomandoÖzel Asayiş ve Kurtarma Tugay Komutanlığı, eğitim tugay ve birlikkomutanlıkları disiplin kurulu, Genel Komutanlık Merkez Disiplin Kurulu ileeğitim ve öğretim kurumları disiplin kurulu tarafından verilen ve JandarmaGenel Komutanı tarafından uygun görülmeyen kararlar Bakanlık Yüksek DisiplinKurulunca kesin karara bağlanır.

Sahil Güvenlik Komutanlığı disiplin kurulları

MADDE 22- (1) Sahil Güvenlik Komutanlığı merkez ve taşrateşkilatlarında aşağıdaki disiplin kurulları bulunur.

a) Bölge komutanlığı disiplin kurulu, vali yardımcısınınbaşkanlığında;

1) İl hukuk işleri müdürü, bulunmadığı durumda il hukuk işlerişube müdürlüğünün bağlı olduğu vali yardımcısı,

2) Bölge komutanı veya görevlendireceği yardımcılarından biri,komutan yardımcısı bulunmadığı durumda bölge komutanlığı kuruluşunda bölgekomutanından sonra gelen en kıdemli subay,

3) Personel işlerinden sorumlu şube müdürü,

4) Harekattan sorumlu şube müdüründen,

oluşur.

b) Eğitim ve öğretim kurumlarında disiplin kurulları, kurum amiriveya yardımcısının başkanlığında kurum merkezinde görevli personel arasından enkıdemli üç subay ile kurum merkezindeki öğretmenler arasından Sahil GüvenlikKomutanlığı tarafından seçilen bir kişiden oluşur.

c) Sahil Güvenlik Hava Komutanlığı disiplin kurulu, kurum amiriveya yardımcısının başkanlığında kurum merkezinde görevli personel arasından enkıdemli üç subay ile kurum merkezindeki personel arasından Sahil GüvenlikKomutanlığı tarafından seçilen bir kişiden oluşur.

ç) Sahil Güvenlik Komutanlığı Merkez Disiplin Kurulu, personelişlerinden sorumlu sahil güvenlik komutan yardımcısının başkanlığında ve onunbelirleyeceği iki daire başkanı, bir şube müdürü ve bir kurum avukatındanoluşur.

d) Sahil Güvenlik Komutanlığı Yüksek Disiplin Kurulu, SahilGüvenlik Komutanının veya görevlendireceği sahil güvenlik komutan yardımcısınınbaşkanlığında, Personel Başkanı, Harekat Başkanı, Atama Daire Başkanı ve HukukHizmetleri Başkanından oluşur.

(2) Astsubayların disiplin işlerinin görüşülmesinde ve kararabağlanmasında; Bakanlık Yüksek Disiplin Kurulu ve Sahil Güvenlik KomutanlığıYüksek Disiplin Kurulu hariç olmak üzere diğer disiplin kurullarında, hakkındadisiplin soruşturması yapılan personelden daha kıdemli bir astsubay üyeye deyer verilir. Hakkında disiplin soruşturması yapılandan daha kıdemli birastsubay yok ise kendisinden sonra en kıdemli astsubay üye olarakgörevlendirilir.

Sahil güvenlik teşkilatı disiplin kurullarının görev veyetkileri    

MADDE 23- (1) Sahil güvenlik teşkilatı disiplin kurullarınındisiplin cezası verebilecekleri personel ve uygulamaya yetkili olduklarıcezalar aşağıda gösterilmiştir.

a) Bölge komutanlığı disiplin kurulu;

1) Bölge komutanlığı ve bağlı olan komutanlıklar ile bölgedekidiğer komutanlıklardaki bölge komutanı ve amiraller hariç subaylar, astsubaylarve diğer sınıflardaki memurlara meslekten çıkarma cezası ve Devletmemurluğundan çıkarma cezası dışında kalan disiplin cezalarını,

2) Bölge komutanlığı ve bağlı olan komutanlıklar ile bölgedekidiğer komutanlıklardaki uzman erbaş, sözleşmeli erbaş ve sözleşmeli erlereDevlet memurluğundan çıkarma cezası dışında kalan disiplin cezalarını,

b) Eğitim ve öğretim kurumları disiplin kurulu;

1) Kurum komutanlığı ve bağlı olan komutanlıklar ile bölgedekidiğer komutanlıklarda görevli öğretim komutanı ve amiraller hariç, öğrenimgören ve görevli subaylar, astsubaylar ve diğer sınıflardaki memurlarameslekten çıkarma cezası ve Devlet memurluğundan çıkarma cezası dışında kalandisiplin cezalarını,

2) Kurum komutanlığı ve bağlı olan komutanlıklar ile bölgedekidiğer komutanlıklarda görevli veya öğrenim gören uzman erbaş, sözleşmeli erbaşve sözleşmeli erlere Devlet memurluğundan çıkarma cezası dışında kalan disiplincezalarını,

c) Sahil Güvenlik Hava Komutanlığı Disiplin Kurulu;

1) Hava komutanlığı ve bağlı olan komutanlıklar ile bölgedekidiğer komutanlıklardaki hava komutanı ve amiraller hariç subaylar, astsubaylarve diğer sınıflardaki memurlara meslekten çıkarma ve Devlet memurluğundançıkarma cezası dışında kalan disiplin cezalarını,

2) Hava komutanlığı ve bağlı olan komutanlıklar ile bölgedekidiğer komutanlıklardaki uzman erbaş, sözleşmeli erbaş ve sözleşmeli erlereDevlet memurluğundan çıkarma cezası dışında kalan disiplin cezalarını,

ç) Sahil Güvenlik Komutanlığı Merkez Disiplin Kurulu;

1) Komutanlık merkez teşkilatında görevli komutan yardımcıları,başkanlar ve amiraller hariç subaylar, astsubaylar ve diğer sınıflardakimemurlara meslekten çıkarma cezası ve Devlet memurluğundan çıkarma cezasıdışında kalan disiplin cezalarını,

2) Komutanlık merkez teşkilatında görevli uzman erbaş, sözleşmelierbaş ve sözleşmeli erlere Devlet memurluğundan çıkarma cezası dışında kalandisiplin cezalarını,

d) Sahil Güvenlik Komutanlığı Yüksek Disiplin Kurulu;

1) Birinci fıkranın (a), (b), (c) ve (ç) bentlerinin (1) numaralıalt bentlerinde sayılanlara meslekten çıkarma cezasını,

2) Komutanlık merkez teşkilatında görevli komutan yardımcıları,başkanlar ve amiraller hariç subaylar, astsubaylar ve diğer sınıflardakimemurlara meslekten çıkarma cezasını,

3) Amiral rütbesinde olmadıkları takdirde bölge komutanı, Eğitimve Öğretim Komutanı, Hava Komutanı, merkez teşkilatında görevli komutanyardımcıları ve başkanlar hakkında memuriyetten çıkarma cezası dışında kalandisiplin cezalarını,

verebilir.

(2) Sahil Güvenlik Komutanlığı merkez teşkilatı, bölgekomutanlıkları, eğitim ve öğretim kurumları, Hava Komutanlığı ile bunlara bağlıkomutanlıklar ve bağlıları kadrolarında bulunan amiraller hakkında tüm disiplincezalarını vermeye Bakanlık Yüksek Disiplin Kurulu yetkilidir.

Sahil güvenlik teşkilatı disiplin kurullarınca verilen kararlarınkesinleşmesi

MADDE 24- (1) Sahil güvenlik teşkilatı disiplin kurullarıncaverilen kararlardan;

a) Bölge komutanlığı disiplin kurulunun meslekten çıkarmakararları hariç diğer disiplin cezası konuşlu olduğu il valisinin onayıyla,meslekten çıkarma cezası kararları Sahil Güvenlik Komutanlığı Yüksek DisiplinKurulunun görüşü ve Bakanın onayıyla,

b) Hava Komutanlığı Disiplin Kurulu, Eğitim ve Öğretim KomutanlığıDisiplin Kurulu ve Sahil Güvenlik Komutanlığı Merkez Disiplin Kurulununmeslekten çıkarma cezası kararları hariç diğer disiplin cezası kararları SahilGüvenlik Komutanının onayıyla, meslekten çıkarma cezası ise Sahil GüvenlikKomutanlığı Yüksek Disiplin Kurulunun görüşü ve Bakanın onayıyla,

c) Sahil Güvenlik Komutanlığı Yüksek Disiplin Kurulunun kararlarıBakanın onayıyla,

kesinleşir.

(2) Birinci fıkranın (a) ve (b) bentleri uyarınca intikal eden veSahil Güvenlik Komutanlığı Yüksek Disiplin Kurulunca uygun görüş belirtilmeyendosyalar Bakanlık Yüksek Disiplin Kurulunca kesin karara bağlanır.

(3) Bölge komutanlığı disiplin kurulunca verilen ve valitarafından uygun görülmeyen kararlar Sahil Güvenlik Komutanlığı Yüksek DisiplinKurulunca; Hava Komutanlığı Disiplin Kurulu, eğitim ve öğretim kurumlarındakidisiplin kurulları ve Sahil Güvenlik Komutanlığı Merkez Disiplin Kurulutarafından verilen ve Sahil Güvenlik Komutanı tarafından uygun görülmeyen kararlarBakanlık Yüksek Disiplin Kurulunca kesin karara bağlanır.

Kurumların en üst amirleri hakkında soruşturma

MADDE 25- (1) Emniyet Genel Müdürü, Jandarma Genel Komutanıve Sahil Güvenlik Komutanının disiplin cezasını gerektiren fiilleriöğrenildiğinde haklarında Bakan onayıyla Bakanlık müfettişleri görevlendirilir.

(2) Soruşturma sonucunda Bakanın resen verebileceği cezalardandaha ağır bir cezayı gerektiren disiplinsizlik tespit edilmesi halinde, dosyaBakanlık Yüksek Disiplin Kurulunca karara bağlanır.

(3) Bakanlık Yüksek Disiplin Kurulunun bu maddedeki görevlerineilişkin sekretarya hizmetleri Bakanlık Personel Genel Müdürlüğü tarafındanyerine getirilir.

(4) Bakanlık Yüksek Disiplin Kurulunun bu madde uyarınca yapılangörüşme ve toplantılarına Emniyet Genel Müdürlüğü, Jandarma Genel Komutanlığıve Sahil Güvenlik Komutanlığından gelen üyeler katılamazlar.

Disiplin amirlerinin ve kurullarının belirlenmesi ve çalışmasınadair esaslar

MADDE 26- (1) Karar vermeye yetkili disiplin amirinin veyadisiplin kurulunun tespit ve tayininde, disiplinsizlik yaptığı iddia edilenpersonelin son görev ve sıfatı esas alınır.

(2) Görevlerini vekâleten, geçici görevle veya kanunlarda yazılıdiğer hallerde yetkili olarak yürüten personel hakkında yapılacak inceleme vesoruşturmalarla ilgili olarak yetkili disiplin amirlerinin ve disiplinkurullarının belirlenmesinde, asılın görev unvanı esas alınır.

(3) Emniyet Genel Müdürlüğü, Jandarma Genel Komutanlığı ve SahilGüvenlik Komutanlığının kendi aralarında ya da diğer kurum ve kuruluşlardageçici olarak görevlendirilen personelin yetkili disiplin amirlerinin vedisiplin kurullarının belirlenmesinde, bu personelin asıl görev ve sıfatlarıesas alınır.

(4) Jandarma teşkilatında geçici olarak kurulan bölgekomutanlıklarındaki personelin disiplin amirleri, 19 uncu maddeye görebelirlenir. Bölge komutanlığı personeli hakkında diğer disiplin iş ve işlemleriise bölge komutanlığının konuşlu bulunduğu ilin il jandarma komutanlığıpersonelinin tabi olduğu usul ve esaslara göre yürütülür.

(5) Makam olarak belirlenmeyen disiplin kurulu üyeleri ve bunlarıngörev, izin veya başka sebeplerle bulunmadığı durumlarda yerine katılacakolanlar her yıl Aralık ayında belirlenir.

(6) Disiplin kurulu üyeleri; boşanmış olsalar dahi eşleri, birincive ikinci derece kan ve kayın hısımları olan veya disiplin cezası verdikleri yada disiplin soruşturmasını yaptıkları personelin durumlarının görüşüleceğitoplantılara katılamazlar. Bu durumda geri kalan üyeleri ile toplanan kuruleksiksiz toplanmış kabul edilir.

(7) Disiplin kurullarında, kanuna uygun olarak bir sendikaya üyeolan personelin soruşturma dosyasının görüşülmesi sırasında, personelin talebihalinde yetkili sendika temsilcisi de disiplin kuruluna üye olarak katılır.

(8) Disiplin kurulları salt çoğunlukla toplanır. Kararlar oyçokluğu ile alınır. Çekimser oy kullanılamaz. Oyların eşitliği halinde başkanınoyu yönünde karar alınmış sayılır.

(9) Disiplin kurulları; disiplin soruşturmasıyla ilgili bilgi vebelgeleri toplama, ifade alma, tanık dinleme, bilirkişi görevlendirme, keşifyapma, hâkim veya savcı kararı gerektirmeyen durumlarda kriminal incelemeyaptırma da dahil olmak üzere her türlü inceleme yapma ve ilgili makamlarlayazışma yetkisini haizdir.

                                    

                                       BEŞİNCİ BÖLÜM

                  Soruşturma Usulü, Karar, Zamanaşımı, İtiraz

Soruşturma sonucu verilecek karar

MADDE 27- (1) Disiplin kurulu, soruşturma sonucunda disiplincezası verilmesine yer olmadığına veya disiplin cezası verilmesine yahutkurulun yetkisizliğine karar verebilir.

(2) Yapılan soruşturma sonucunda fiilin, disiplin kurulunun görevalanına giren başka bir disiplinsizliği oluşturduğu anlaşılırsa buna uygun olandisiplin cezası tayin edilir.

(3) Disiplin kurulu kararları gerekçeli olarak yazılır. Cezaverilmesi halinde, gerekçede disiplinsizlik unsurları ile ceza miktarınıntayininde esas alınan hususlar gösterilir. Karar, başkan ve üyeler tarafındanimzalanır ve ilgililere tebliğ edilir.

Görevden uzaklaştırma

MADDE 28- (1) Disiplin soruşturması nedeniyle görevdenuzaklaştırma hususunda 657 sayılı Kanun hükümleri uygulanır.

(2) Disiplin kurullarınca haklarında meslekten çıkarma cezası veyaDevlet memurluğundan çıkarma cezası verilenlerden görevi başında kalmasındasakınca görülenler, kararın onaylanarak uygulanmasına kadar birinci fıkrakapsamında görevlerinden uzaklaştırılabilir. Bunlardan meslekten çıkarma cezasıdaha hafif bir cezaya indirilerek onaylanmış olanlar hakkında görevdenuzaklaştırma önlemi derhal kaldırılır.

Zamanaşımı

MADDE 29- (1) Bu Kanunda sayılan fiilleri işleyenler hakkında bufiillerin işlendiğinin disiplin amiri tarafından öğrenildiği tarihten itibaren;

a) Uyarma, kınama, aylıktan kesme ve kısa ve uzun süreli durdurmacezalarında bir ay içinde,

b) Meslekten çıkarma cezası ve Devlet memurluğundan çıkarmacezasında altı ay içinde,

disiplin soruşturmasına başlanmadığı takdirde disiplin cezasıverme yetkisi zamanaşımına uğrar.

(2) Disiplin cezasını gerektiren fiillerin işlendiği tarihtenitibaren iki yıl içinde disiplin cezası verilmediği takdirde ceza verme yetkisizamanaşımına uğrar.

(3) Zamanaşımı, tamamlanmış suçlarda suçun işlendiği, kesintisizsuçlarda kesintinin gerçekleştiği, zincirleme suçlarda ise son suçun işlendiğitarihten itibaren işlemeye başlar.

(4) Fiilin hatalı olarak vasıflandırıldığı veya düzeltilebilir birşekil noksanlığı bulunduğu gerekçeleriyle disiplin cezasının mahkeme tarafındaniptal edilmesi durumunda, kararın kesinleştiği tarihteki yetkili disiplinkurulu veya disiplin amiri, kararın tebliğinden itibaren ceza verme yetki vesorumluluğu kapsamında yeniden değerlendirme yapar.

Cezalara itiraz ve cezanın kesinleşmesi

MADDE 30- (1) Disiplin amirleri tarafından verilen disiplincezalarına karşı, cezanın tebliğ edilmesinden itibaren on gün içinde itirazedilebilir. İtiraz, bir üst disiplin amirine yazılı olarak yapılır. Ancak vali,Emniyet Genel Müdürü, Jandarma Genel Komutanı veya Sahil Güvenlik Komutanınındoğrudan verdikleri disiplin cezalarına karşı Bakanlık Yüksek Disiplin Kurulunaitiraz edilir. İtiraz üzerine Kurulun verdiği karar kesindir. Kaymakamındoğrudan verdiği disiplin cezalarına karşı ise valiye itiraz edilir. Süresiiçinde itiraz edilmeyen cezalar kesinleşir.

(2) İtiraz, yetkili merci tarafından otuz gün içinde kararabağlanır.

(3) İtiraz haklı görülürse itirazı inceleyen merci verilen cezayıhafifletebilir veya tamamen kaldırabilir. İtiraz haklı görülmez ise ret olunur.Karar itiraz edene tebliğ edilerek kesinleşir.

(4) İtiraz üzerine önceki cezadan daha ağır ceza verilemez.

(5) Bakan ile disiplin kurullarının verdiği disiplin cezalarınakarşı ancak idari yargı yoluna başvurulabilir.

Savunma hakkı

MADDE 31- (1) Disiplin amirleri veya disiplin kurullarıtarafından savunma alınmadan disiplin cezası verilemez.

(2) Disiplin amirince veya yetkili disiplin kurulu başkanı ya dagörevlendireceği kurul üyelerinden biri tarafından ilgiliden savunma istenir.Savunma için verilen süre yedi günden az olamaz. Süresi içinde savunmasınıyapmayan personel, savunma hakkından vazgeçmiş sayılır.

(3) Hakkında disiplin soruşturması yapılan personel, ikinci fıkragereğince kendisinden savunma istenmesinden itibaren soruşturma evrakınıinceleme hakkına sahiptir.

(4) Hakkında meslekten çıkarma cezası veya Devlet memurluğundançıkarma cezası istenen personel, soruşturma evrakını incelemeye, tanıkdinletmeye, disiplin kurulunda sözlü veya yazılı olarak kendisi veya vekilivasıtasıyla savunma yapma hakkına sahiptir.

Yargı denetimi

MADDE 32- (1) Kesinleşen disiplin cezalarına karşı iptaldavası açılabilir.

(2) Dava açma süresi, kesinleşen cezanın personele tebliğindenitibaren başlar. Ancak Sahil Güvenlik Komutanlığının seyir halindeki gemi vebotlarında verilen cezalarda dava açma süresi, geminin bağlı bulunduğu üsseveya limana dönmesiyle başlar.

Cezanın yerine getirilme zamanı

MADDE 33- (1) Disiplin cezaları, kesinleşmesini müteakip yerinegetirilir.

(2) Aylıktan kesme cezası, kesinleşme tarihini takip edenaybaşında uygulanır.

(3) Verilen disiplin cezaları üst disiplin amirine, meslektençıkarma cezası ve Devlet memurluğundan çıkarma cezası ayrıca Devlet PersonelBaşkanlığına bildirilir.

   

ALTINCI BÖLÜM

Çeşitli ve Son Hükümler

Uygulanacak hükümler

MADDE 34- (1) Bu Kanunda hüküm bulunmayan hallerde 657 sayılıKanunun disipline ilişkin hükümleri uygulanır.

(2) 657 sayılı Kanundaki kademe ilerlemesinin durdurulması cezası,bu Kanundaki uzun süreli durdurma cezası gibi telakki edilir ve uygulanır.

(3) Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığındaterfileri 926 sayılı Kanun hükümlerine tabi olan personel hakkındaki kademeilerlemesinin durdurulması cezası, 8 inci maddenin yedinci fıkrasının (a) ve(b) bentleri hükmüne göre yerine getirilir.

Yönetmelik

MADDE 35- (1) Disiplin kurullarının toplanma, görüşme vekarar vermesine ilişkin usul ve esaslar ile bu Kanunun uygulanmasına ilişkindiğer hususlar Bakanlık tarafından yürürlüğe konulan yönetmelikle düzenlenir.

Değiştirilen hükümler

MADDE 36- (1) 14/7/1965 tarihli ve 657 sayılı DevletMemurları Kanununun 122 nci maddesinin üçüncü fıkrasına “Emniyet GenelMüdürlüğü” ibaresinden sonra gelmek üzere “ile Jandarma Genel Komutanlığı veSahil Güvenlik Komutanlığı” ibaresi eklenmiştir.

(2) 14/2/1985 tarihli ve 3152 sayılı İçişleri Bakanlığı Teşkilatve Görevleri Hakkında Kanuna aşağıdaki ek maddeler eklenmiştir.

“EK MADDE 4- Bakanlık Yüksek Disiplin Kurulu; Müsteşarın veyaBakanın uygun gördüğü Müsteşar Yardımcısının başkanlığında Mülkiye TeftişKurulu Başkanı, Birinci Hukuk Müşaviri ve Personel Genel Müdürü ile;

a) Kamu Düzeni ve Güvenliği Müsteşarlığı personeliyle ilgiliişlerin görüşüldüğü ve karara bağlandığı toplantılarına Müsteşar veya Bakanınuygun gördüğü Müsteşar Yardımcısının katılımıyla,

b) Emniyet Genel Müdürlüğü personeliyle ilgili işlerin görüşüldüğüve karara bağlandığı toplantılarına Emniyet Genel Müdürü veya Bakanın uygungördüğü Emniyet Genel Müdür Yardımcısının katılımıyla,

c) Jandarma Genel Komutanlığı personeliyle ilgili işleringörüşüldüğü ve karara bağlandığı toplantılarına Jandarma Genel Komutanı veyaBakanın uygun gördüğü Jandarma Genel Komutan Yardımcısının katılımıyla,

d) Sahil Güvenlik Komutanlığı personeliyle ilgili işleringörüşüldüğü ve karara bağlandığı toplantılarına Sahil Güvenlik Komutanı veyaBakanın uygun gördüğü Sahil Güvenlik Komutan Yardımcısının katılımıyla,

e) Göç İdaresi Genel Müdürlüğü personeliyle ilgili işleringörüşüldüğü ve karara bağlandığı toplantılarına Genel Müdür veya Bakanın uygungördüğü Genel Müdür Yardımcısının katılımıyla,

f) Diğer memurlarla ilgili işlerin görüşüldüğü ve kararabağlandığı toplantılarına Bakanın belirlediği ana hizmet birimlerindenbirisinin en üst amirinin katılımıyla,

oluşur.

EK MADDE 5- Bakanlık Yüksek Disiplin Kurulunun görevlerişunlardır:

a) Bakanlık merkez, taşra ve yurtdışı teşkilatı, Bakanlığa bağlıkuruluşlar, mahalli idareler ve bunların bağlı kuruluşları ile mahalli idarebirliklerinde istihdam edilen memurlar hakkında gerek görülmesi halinde Devletmemurluğundan çıkarma cezasını vermek.

b) Kanunlarla verilen diğer görevleri yapmak.

Bakanlık Yüksek Disiplin Kurulu kararları kesindir.”

(3) 25/6/2001 tarihli ve 4688 sayılı Kamu Görevlileri Sendikalarıve Toplu Sözleşme Kanununun 15 inci maddesinin birinci fıkrasına aşağıdaki benteklenmiştir.

“l) Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığındagörevli subay, sözleşmeli subay, astsubay, sözleşmeli astsubay, uzman jandarma,uzman erbaş, sözleşmeli erbaş ve sözleşmeli erler,”

Yürürlükten kaldırılan hükümler

MADDE 37- (1) 4/6/1937 tarihli ve 3201 sayılı EmniyetTeşkilat Kanununun 82 nci maddesinin birinci, üçüncü ve dördüncü fıkraları, 83üncü, ek 4 üncü, ek 5 inci, ek 6 ncı, ek 7 nci, ek 8 inci ve ek 9 uncumaddeleri yürürlükten kaldırılmıştır.

(2) 10/6/1949 tarihli ve 5442 sayılı İl İdaresi Kanununun 19 uncumaddesi yürürlükten kaldırılmıştır.

Geçiş hükümleri

GEÇİCİ MADDE 1- (1) Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce657 sayılı Kanun, 6413 sayılı Kanun ve 3201 sayılı Kanun ile 23/3/1979 tarihlive 7/17339 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan EmniyetTeşkilatı Disiplin Tüzüğü hükümlerine göre resen veya yetkili disiplinkurullarınca verilmiş olan disiplin cezaları bu Kanun hükümleri uyarıncaverilmiş addolunur.

(2) Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte devam etmekte olandisiplin soruşturmaları ile ilgili olarak bu Kanun hükümleri uygulanır.

(3) Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce disiplin amirleriveya disiplin kurulları tarafından verilmiş ve infaz edilmiş disiplincezalarına bağlı olarak yapılmış idari işlemler aynen muhafaza olunur.

(4) Sahil güvenlik ve jandarma teşkilatlarında görev yapan MilliSavunma Bakanlığı personelinin disiplin işlemleri, görevleri süresince bu Kanunhükümlerine göre yürütülür.

Yürürlük

MADDE 38- (1) Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

MADDE 39- (1) Bu Kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür. 

                                 (1) SAYILI ÇİZELGE

EMNİYET PERSONELİ DİSİPLİN CEZA PUANLARI

 

CEZANIN CİNSİ

CEZA PUANI

Uyarma

1

Kınama

2

Aylıktan kesme

3

Kısa süreli durdurma

4

Uzun süreli durdurma

5

  

(2) SAYILI ÇİZELGE

JANDARMA VE SAHİL GÜVENLİK PERSONELİ DİSİPLİN CEZA PUANLARI

 

CEZANIN CİNSİ

CEZA PUANI

Uyarma

1

Kınama

2

Aylıktan kesme

3

Kısa süreli durdurma karşılığı aylıktan kesme

5

Uzun süreli durdurma karşılığı aylıktan kesme

6

 

 

 

(3) SAYILI ÇİZELGE

EMNİYET PERSONELİ DİSİPLİN AMİRLERİNİN CEZA YETKİLERİ

 

 

Uyarma

Kınama

Aylıktan kesme

Ceza verilecek  personelin

Ceza rütbesi

verecek disiplin

amirlerinin rütbe

ve makamları

                     

Her rütbe ve her sınıftan personele

Her rütbe ve her sınıftan personele

Her rütbe ve her sınıftan personele

Kriminal Laboratuvar Müdürü, Şube Müdürü, İlçe Emniyet Müdürü, İlçe Emniyet Amiri ve Polis Merkezi Amiri

Verebilir

Verebilir

3 güne kadar

Birinci Hukuk Müşaviri, Daire Başkanı, Eğitim ve Öğretim Kurumu Müdürleri, Polis Moral Eğitim Merkezi Müdürleri, İl Emniyet Müdürleri, Kaymakamlar

Verebilir

Verebilir

10 güne kadar

Emniyet Genel Müdürü, Valiler

Verebilir

Verebilir

15 güne kadar

Bakan

Verebilir

Verebilir

15 güne kadar

 

(4) SAYILI ÇİZELGE*

JANDARMA VE SAHİL GÜVENLİK PERSONELİ DİSİPLİN AMİRLERİNİN CEZAYETKİLERİ

 

 

Uyarma

Kınama

Aylıktan kesme

Ceza  verilecek                                    personelin

Ceza  rütbe ve statüsü

verecek disiplin

amirlerinin rütbe

ve makamları

                                     

Her rütbe ve her sınıftan personele

Her rütbe ve her sınıftan personele

Her rütbe ve her sınıftan personele

Uzm. Erb., Söz. Erb. ve Erb. (Müfrez görev yaptıkları sürece)

-

-

-

Uzm. J., Asteğmen, Teğmen, Astsb. Çvş., Astsb. Kd. Çvş.

Verebilir

Verebilir

-

Astsb. Çvş. ve Astsb. Kd. Çvş. hariç astsubaylar ile üsteğmen ve yüzbaşı

Verebilir

Verebilir

3 güne kadar

Bnb., Yb., Ş. Md., D. Bşk.**

Verebilir

Verebilir

3 güne kadar

Kaymakam/Albay

Verebilir

Verebilir

10 güne kadar

Tümg./Tüma., Tuğg./Tuğa.

Verebilir

Verebilir

10 güne kadar

Vali/Müsteşar, Korg./Kora.

Verebilir

Verebilir

15 güne kadar

İçişleri Bakanı, Org./Ora.

Verebilir

Verebilir

15 güne kadar

 

II. İLK İNCELEME

1. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü hükümleri uyarınca Zühtü ARSLAN,Burhan ÜSTÜN, Engin YILDIRIM, Serruh KALELİ, Osman Alifeyyaz PAKSÜT, RecepKÖMÜRCÜ, Hicabi DURSUN, Celal Mümtaz AKINCI, Muammer TOPAL, M. Emin KUZ, HasanTahsin GÖKCAN, Kadir ÖZKAYA, Rıdvan GÜLEÇ, Recai AKYEL ve Yusuf ŞevkiHAKYEMEZ’in katılımlarıyla 28/3/2018 tarihinde yapılan ilk incelemetoplantısında dosyada eksiklik bulunmadığından işin esasının incelenmesineOYBİRLİĞİYLE karar verilmiştir.

III. ESASIN İNCELENMESİ

2. Dava dilekçesi ve ekleri, Raportör Fatih ŞAHİNtarafından hazırlanan işin esasına ilişkin rapor, dava konusu Kanun, dayanılanAnayasa kuralları ve bunların gerekçeleri ile diğer yasama belgeleri okunupincelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

A. Kanun’un Yok Hükmünde Olduğunun Tespiti Talebinin İncelenmesi

3. Dava dilekçesinde özetle; dava konusu Kanun’un olağanüstü hâlkanun hükmünde kararnamesinin (OHAL KHK’sı) onaylanmasından ibaret olduğu, OHALKHK’sı ile olağanüstü hâlle ilgisi olmayan, olağanüstü hâlin gerekli kılmadığıkonularda, olağanüstü hâlin kapsamını ve süresini aşan düzenlemelerinöngörüldüğü, yürürlükteki kanunlarda genel ve sürekli nitelikte değişiklikleryapıldığı, olağanüstü hâl döneminde temel hak ve özgürlüklerin sınırlanmasıveya durdurulması hâllerinin kanunla düzenlenmesi gerektiği hâlde OHAL KHK’sıile hükme bağlandığı, bu nedenlerle Cumhurbaşkanının başkanlığında toplananBakanlar Kuruluna tanınan olağanüstü hâllerle ilgili ve sınırlı düzenleme yapmayetkisinin aşıldığı ve yasama yetkisinin gasp edildiği, OHAL KHK’sında yer alanhükümlerin tamamının Bakanlar Kurulu üyelerince okunmadan ve söz konusudüzenlemelerin hazırlanmasından önce imzalandığı, bu itibarla Cumhurbaşkanınınbaşkanlığında toplanan Bakanlar Kurulunun iradesinin oluşmadığı, Türkiye BüyükMillet Meclisi İçtüzüğü’nün (İçtüzük) öngördüğü otuz günlük süre içinde TürkiyeBüyük Millet Meclisi (TBMM) Genel Kurulunda görüşülmemesi sebebiyle OHALKHK’sının bu niteliğini yitirdiği, anılan süreden sonra görüşülüp kararabağlanmasının ise niteliğini kaybetmiş olan OHAL KHK’sını geçerli hâlegetirmeyeceği, OHAL KHK’sının Meclis kararı ile onaylanması gerekirken kanunlaonaylanmasının yasama yetkisinin gaspı sonucunu doğurduğu belirtilerek Kanun’unAnayasa’nın Başlangıç’ı ile 2., 6., 7., 11. ve 121. maddelerine aykırı olduğuve öncelikle yokluğunun tespitine karar verilmesi gerektiği ileri sürülmüştür.

4. Anayasa’nın 87. maddesinde kanun koymak, değiştirmek vekaldırmak, TBMM’nin görev ve yetkileri arasında sayılmış; 89. maddesinde deCumhurbaşkanının TBMM’ce kabul edilen kanunları onbeş gün içinde yayımlayacağı,yayımlanmasını uygun bulmadığı kanunları ise bir daha görüşülmek üzere aynısüre içinde TBMM’ye geri göndereceği belirtilmiştir.

5. Kanun tasarı ve tekliflerinin TBMM’de görüşülerek kabuledilmesi, söz konusu tasarı veya teklifin kanunlaşması sonucunu doğurmakta; birbaşka deyişle TBMM’nin tasarı ve teklifin kabulü yönündeki iradesi, kanununvarlık kazanması için gerekli ve yeterli bulunmaktadır. Cumhurbaşkanının birkanunu yayımlaması, TBMM’nin bu yöndeki kabulü ile vücut bulan kanuna yenidenvarlık sağlamadığı gibi bir daha görüşülmek üzere TBMM’ye geri göndermesi dekanunun varlığını ortadan kaldırmamaktadır. Belirtilen nedenle Cumhurbaşkanınınkanunu yayımlama iradesi ve kanunun Resmî Gazete’de yayımlanması, kanununaleniyet kazanması ve yürürlüğe girmesi bakımından önem taşımaktadır.

6. Bir normun yokluğu, hukuk dünyasında hiç doğmamışolduğunun ifadesidir. Normun varlığı ise, o normun yürürlüğe girmesine veuygulanmasına bağlı bulunmamaktadır. Varlık, yürürlük ve uygulanma kavramlarıbirbirinden farklı olup varlık, bir normun hukuk âleminde vücutbulmasını ifade etmektedir. Kanunlar bakımından yokluk, parlamento iradesininbulunmaması gibi durumlarda, başka bir ifadeyle bir normun varlığının zorunlukoşulları bulunmadığı takdirde söz konusu olabilecektir.

7. Yokluktan farklı olan hukuka aykırılık hâli ise hukukâleminde var olan normun, hukukun öngördüğü usul ve esaslar çerçevesindeçıkarılmaması anlamını taşımaktadır. Hukuka aykırılık hâli ne kadar ağır veaçık olursa olsun bir normun hukuka aykırı olması, zorunlu koşullarınınbulunması suretiyle var olan o normun yokluğu sonucunu doğurmaz. Bu nedenlekanunların veya kanun hükümlerinin Anayasa’ya uygunluk denetimi kapsamındaincelenmesi gereken hususlarda Anayasa’ya aykırılığının tespiti, ilgili kanunveya kanun hükümlerinin yokluğunu değil iptalini gerekli kılar.

8. Dava dilekçesinde Kanun’un Anayasa’ya aykırılığı yolundaileri sürülen hususlar ile Kanun’da yer alan düzenlemelerin niteliği, Kanun’unvarlık kazanmasını imkânsız kılan hâller kapsamına girmediğinden, söz konusukuralların Anayasa’ya uygunluk denetimi kapsamında incelenmesini ve bu incelemeneticesinde varılacak sonuca göre ilgili kuralın iptalini ya da iptal talebininreddini gerekli kılmaktadır.

9. Açıklanan nedenlerle Kanun’un yok hükmünde olduğununtespiti talebinin reddi gerekir.

Zühtü ARSLAN, Kadir ÖZKAYA ve Yusuf Şevki HAKYEMEZ bu sonucafarklı gerekçeyle katılmışlardır.

B. Kanun’un Şekil Bakımından Anayasa’ya Aykırı Olduğu Gerekçesiyleİptali Talebinin İncelenmesi

10. Dava dilekçesinde özetle; OHAL KHK’larının TBMM’degörüşülmesi için İçtüzük’te öngörülen otuz günlük sürenin bitiminin ardındandava konusu Kanun’a dayanak teşkil eden OHAL KHK’sının TBMM’ce kabuledilmesinin eylemli İçtüzük değişikliği niteliğinde olduğu ve İçtüzük’ündeğiştirilmesine ilişkin Anayasa ve İçtüzük’te yer alan usul hükümlerineuyulmadığı, öte yandan Kanun’un doğrudan uygulanabilir şekildeki Anayasahükümlerine aykırı düzenlemeler içermesi nedeniyle maddi anlamda Anayasadeğişikliği niteliğinde olduğu ve Anayasa değişiklikleri için özel olarakAnayasa’da öngörülmüş teklif ve oylama çoğunluğu ile iki kez görüşmekoşullarının yerine getirilmediği belirtilerek Kanun’un şekil bakımındanAnayasa’ya aykırı olduğu ileri sürülmüştür.

11. 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşve Görevleri Hakkında Kanun’un 43. maddesi uyarınca Kanun ilgisi nedeniyleAnayasa’nın 148. maddesi yönünden de incelenmiştir.

12. Kanunların esas bakımından Anayasa’ya uygunluk denetimi;kanunun içeriği, bir başka ifadeyle kanunun maddi hukuk dünyasında yarattığıdeğişiklik bakımından Anayasa’ya uygun olup olmadığını ifade etmektedir. Şekilbakımından uygunluk ise teklif ve tasarıların kanunlaşabilmesi için, diğer biranlatımla maddi olarak varlık kazanabilmesi için Anayasa’da öngörülen usullereuyulup uyulmadığının denetimini ifade etmektedir.

13. Anayasa’nın 148. maddesinin ikinci fıkrasında, kanunlarınşekil bakımından denetlenmesinin son oylamanın öngörülen çoğunlukla yapılıpyapılmadığı hususu ile sınırlı olduğu hükme bağlanmıştır.

14. Anayasa’nın 148. maddesinin gerekçesinde de Genel Kurultarafından yapılan son oylamadan önce vücut bulan şekil bozukluklarını GenelKurulun bildiği veya bilmesi gerektiğinin varsayıldığı belirtilerek sonoylamadan önce yapılan şekil bozukluklarının iptale neden olamayacağı ifadeedilmiş ve “Genel Kurulun oylama yapıp kanunu kabul etmesi, şekilbozukluğunu, o kanunu kabul etmemek için yeterli neden saymadığı yolunda birirade tecellisidir. En büyük organ genel kuruldur. Onun iradesi hilafına birsonuç çıkarmak hukukun ana esaslarına aykırı düşer. Bu nedenle son oylamadanönceki şekil bozuklukları, iptal sebebi sayılmamıştır.” denilmiştir.

15. Anayasa’nın 148. maddesinin açık hükmü ve gerekçesikarşısında kanunların şekil bakımından denetiminde, son oylamanın öngörülençoğunlukla yapılıp yapılmadığından başka bir hususun esas alınmasına ve busuretle kanunların şekil bakımından denetimlerinin yapılabilmesine imkânbulunmamaktadır.

16. Anayasa’nın “Toplantı ve karar yeter sayısı” başlıklı96. maddesinde,  “Türkiye Büyük Millet Meclisi, yapacağı seçimlerdahil bütün işlerinde üye tamsayısının en az üçte biri ile toplanır. TürkiyeBüyük Millet Meclisi, Anayasada başkaca bir hüküm yoksa toplantıya katılanlarınsalt çoğunluğu ile karar verir; ancak karar yeter sayısı hiçbir şekilde üyetamsayısının dörtte birinin bir fazlasından az olamaz.” denilmektedir. Buçerçevede TBMM’nin bütün işlerinde üye tamsayısının en az üçte biri olan 184milletvekiliyle toplanması, toplantıya katılanların salt çoğunluğuyla kararvermesi ve karar yeter sayısının hiçbir şekilde üye tamsayısının dörtte birininbir fazlası olan 139 milletvekilinden az olmaması gerekmektedir.

17. Kanun’un görüşülmesine ilişkin TBMM Genel Kurultutanaklarının incelenmesinden KHK’nın tümü üzerindeki oylamanın işaretleoylama yöntemiyle yapıldığı anlaşılmaktadır. İşaretle oylama sonucunun rakamsalolarak belirlenmeyip İçtüzük’ün 141. maddesi uyarınca oturumu yöneten Başkantarafından Genel Kurula “kabul edilmiştir” ya da “kabul edilmemiştir” denilmeksuretiyle ilan edilmesi karşısında, Kanun’un kabul edildiği birleşimin,toplantı yeter sayısının bulunduğunun belirtilerek açıldığı, Kanun’un tümününoylaması sırasında toplantı ve karar yeter sayısının varlığı konusundaBaşkanlık Divanınca tereddüde düşülmediği gibi herhangi bir milletvekilitarafından yeter sayının bulunmadığı yönünde bir itirazın da ileri sürülmediğigözetildiğinde son oylamanın Anayasa’nın 96. maddesinde öngörülen çoğunluklayapıldığının kabulü gerekir.

18. Öte yandan dava dilekçesinde yer alan diğer Anayasa’yaaykırılık iddialarının Kanun’un şekil bakımından denetimini gerektirmesi, budenetimin ise son oylamanın öngörülen çoğunlukla yapılıp yapılmadığı hususuylasınırlı olması nedeniyle söz konusu aykırılık iddialarının incelenmesi AnayasaMahkemesinin denetim yetkisi kapsamı dışında kalmaktadır.

19. Açıklanan nedenlerle, son oylamasının Anayasa’daöngörülen çoğunlukla yapıldığı açık olan Kanun, Anayasa’nın 148. maddesineaykırı değildir.  Şekil bakımından iptal talebinin reddi gerekir.

IV. HÜKÜM

31/1/2018 tarihli ve 7068 sayılı Genel Kolluk Disiplin HükümleriHakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanun’un;

A. Yok hükmünde olduğunun tespiti talebinin REDDİNE,

B. Şekil bakımından Anayasa’ya aykırı olmadığına ve iptaltalebinin REDDİNE,

31/5/2018 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.

  

  Başkan

Zühtü ARSLAN

Başkanvekili

Burhan ÜSTÜN

Başkanvekili

Engin YILDIRIM

 

 

Üye

Serdar ÖZGÜLDÜR

Üye

Serruh KALELİ

Üye

 Osman Alifeyyaz PAKSÜT

 

 

Üye

 Recep KÖMÜRCÜ

Üye

Nuri NECİPOĞLU

Üye

Hicabi DURSUN

 

 

Üye

Celal Mümtaz AKINCI

Üye

Muammer TOPAL

Üye

M. Emin KUZ

 

 

 Üye

Hasan Tahsin GÖKCAN

Üye

Kadir ÖZKAYA

Üye

Rıdvan GÜLEÇ

 

 

Üye

Recai AKYEL

Üye

Yusuf Şevki HAKYEMEZ

 

 

 

FARKLI GEREKÇE

Dava konusu Kanun’un yokhükmünde olduğunun tespiti yönündeki talebin reddine ilişkin karara, AnayasaMahkemesinin 31/5/2018 tarihli ve E.2018/42, K.2018/48 sayılı kararına yazdığımfarklı gerekçeyle katılıyorum.

                                                                                        

Başkan

Zühtü ARSLAN

 

 

 

FARKLI GEREKÇE

Mahkememiz çoğunluğu, dava dilekçesinde ileri sürülen hususların“Kanun’un varlık kazanmasını imkânsız kılan hâller kapsamına girmediğinden” yokhükmünde olduğunun tespiti yönündeki talebin reddine karar vermiştir.

Çoğunluğun red sonucuna,  Anayasa Mahkemesinin 31/5/2018tarihli ve E.2018/42, K.2018/48 sayılı kararına Başkan Zühtü ARSLAN’ın yazdığıfarklı gerekçeyle katılıyoruz.

 

Üye

Kadir ÖZKAYA

Üye

Yusuf Şevki HAKYEMEZ

 

  

 

Full & Egal Universal Law Academy