ANAYASA MAHKEMESİ KARARI
Esas Sayısı : 2018/38
Karar Sayısı : 2018/65
Karar Tarihi : 31/5/2018
R.G. Tarih- Sayı : 30/6/2018– 30464 (2. Mükerrer)
İPTAL DAVASINI AÇAN: TürkiyeBüyük Millet Meclisi üyeleri Engin ALTAY, Özgür ÖZEL, Engin ÖZKOÇ ile birlikte124 milletvekili
İPTAL DAVASININ KONUSU:1/2/2018 tarihli ve 7072sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Bazı Düzenlemeler Yapılması Hakkında KanunHükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabul Edilmesine DairKanun’un;
A. Yok hükmünde olduğunun, Anayasa’nın Başlangıç’ı ile 2., 6.,7., 11. ve 121. maddelerine aykırılığı ileri sürülerek tespitine,
B. Yok hükmünde olduğunun kabul edilmemesi hâlinde şekilbakımından Anayasa’ya aykırılığı nedeniyle iptaline,
karar verilmesi talebidir.
I. İPTALİ İSTENEN KANUN HÜKÜMLERİ
İptali talep edilen 7072 sayılı Kanun şöyledir:
“OLAĞANÜSTÜ HAL KAPSAMINDA BAZI DÜZENLEMELER YAPILMASI HAKKINDAKANUN HÜKMÜNDE KARARNAMENİN DEĞİŞTİRİLEREK KABUL EDİLMESİNE DAİR KANUN
Kanun No. 7072 KabulTarihi: 1/2/2018
BİRİNCİ BÖLÜM
Yargı ile İlgili Düzenlemeler
MADDE 1- 4/2/1983 tarihli ve 2797 sayılı Yargıtay Kanununun 7nci maddesinin onuncu fıkrası yürürlükten kaldırılmıştır.
MADDE 2- 2797 sayılı Kanunun 14 üncü maddesinin üçüncüfıkrasına aşağıdaki bent eklenmiştir.
“f) Yargıtayın ilk derece mahkemesi olarak bakmakla görevli olduğudavalarda, iş yoğunluğunun zorunlu kılması halinde Birinci Başkanlık Kurulu birveya birden fazla daireyi sadece bu işlere bakmak amacıyla görevlendirebilir.Bu durumda, görevlendirilen dairenin bakmakta olduğu işler, bir sonraki takvimyılı beklenmeksizin Birinci Başkanlık Kurulu tarafından başka dairelereverilebilir.”
MADDE 3- 2797 sayılı Kanunun 15 inci maddesinin birincifıkrasının (3) numaralı bendi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
“3. İlk derece mahkemesi olarak ilgili dairelerce verilenhükümlerin temyiz yoluyla incelemesini yapmak,”
MADDE 4- 2797 sayılı Kanunun 46 ncı maddesinin beşincifıkrasında yer alan “Yargıtay Ceza Genel Kuruluna” ibaresi “Yargıtay ilgiliceza dairesine” şeklinde ve aynı maddenin altıncı fıkrası aşağıdaki şekildedeğiştirilmiştir.
“Ağır ceza mahkemesinin görevine giren kişisel suçlarla ilgilisuçüstü halinde genel hükümlere göre yürütülen soruşturma sonucunda dosya,düzenlenen fezlekeyle birlikte Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına gönderilir.Hâkim kararı gerektiren işlemlere dair Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının talepleriile kovuşturmaya yer olmadığına dair kararlara yapılan itirazlar hakkında,soruşturma konusu suçların en ağırına bakmakla görevli Yargıtay ceza dairesininumara itibarıyla izleyen ceza dairesi başkanı tarafından karar verilir. Suçunson numaralı ceza dairesinin görevine girmesi halinde talebi inceleme yetkisiBirinci Ceza Dairesi Başkanına aittir. Hâkim kararı gerektiren işlemlerdebaşkanın verdiği kararlara karşı yapılan itirazı numara itibarıyla izleyen cezadairesi başkanı inceler. Son numaralı daire başkanının kararı, Birinci CezaDairesi Başkanı tarafından incelenir. İddianame hazırlanması hâlinde kovuşturmaYargıtay ilgili ceza dairesince yapılır.”
MADDE 5- 24/2/1983 tarihli ve 2802 sayılı Hâkimler veSavcılar Kanununun 9/A maddesinin beşinci fıkrasının birinci cümlesinde yeralan “en az yetmiş puan almak kaydıyla” ibaresi ile aynı fıkranın ikincicümlesi yürürlükten kaldırılmıştır.
MADDE 6- 2802 sayılı Kanunun 93 üncü maddesinin birincifıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
“Hâkim ve savcıların kişisel suçları hakkında soruşturma vekovuşturma yapma yetkisi, ilgilinin görev yaptığı yerin bağlı olduğu bölgeadliye mahkemesinin bulunduğu yerdeki il Cumhuriyet başsavcılığı ve aynı yerağır ceza mahkemesine aittir.”
MADDE 7- 2802 sayılı Kanuna aşağıdaki geçici maddeeklenmiştir.
“GEÇİCİ MADDE 20- Bu maddeyi ihdas eden Kanun HükmündeKararnameyle 9/A maddesinin beşinci fıkrasında yapılan değişiklik, bu maddeninyürürlüğe girdiği tarihten önce yapılan ve sonucu açıklanmayan yazılı sınavakatılanlar bakımından da uygulanır.”
MADDE 8- 4/12/2004 tarihli ve 5271 sayılı Ceza MuhakemesiKanununun 161 inci maddesinin altıncı fıkrası aşağıdaki şekildedeğiştirilmiştir.
“(6) Vali ve kaymakamların kişisel suçları hakkında soruşturma vekovuşturma yapma yetkisi, ilgilinin görev yaptığı yerin bağlı olduğu bölgeadliye mahkemesinin bulunduğu yerdeki il Cumhuriyet başsavcılığı ve aynı yerağır ceza mahkemesine aittir. Ağır ceza mahkemesinin görevine giren suçüstühâllerinde soruşturma genel hükümlere göre yapılır.”
MADDE 9- 5271 sayılı Kanunun 172 nci maddesinin ikincifıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
“(2) Kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verildikten sonra kamudavasının açılması için yeterli şüphe oluşturacak yeni delil elde edilmedikçeve bu hususta sulh ceza hâkimliğince bir karar verilmedikçe, aynı fiildendolayı kamu davası açılamaz.”
MADDE 10- 5271 sayılı Kanunun 173 üncü maddesinin altıncıfıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
“(6) İtirazın reddedilmesi halinde aynı fiilden dolayı kamu davasıaçılabilmesi için 172 nci maddenin ikinci fıkrası uygulanır.”
MADDE 11- 5271 sayılı Kanunun 247 nci maddesinin ikincifıkrasının (b) bendine “başvurmayan” ibaresinden sonra gelmek üzere “şüpheliveya” ibaresi eklenmiştir.
MADDE 12- 5271 sayılı Kanunun 248 inci maddesinin birincifıkrasında yer alan “Kaçak sanığın” ibaresi “Kaçağın” şeklindedeğiştirilmiştir.
MADDE 13- 11/12/2010 tarihli ve 6087 sayılı Hâkimler veSavcılar Yüksek Kurulu Kanununun 38 inci maddesinin yedinci fıkrasının (b)bendinde yer alan “Yargıtay Ceza Genel Kuruluna,” ibaresi “Yargıtay ilgili cezadairesine,” şeklinde ve aynı maddenin sekizinci fıkrası aşağıdaki şekildedeğiştirilmiştir.
“(8) Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı iddianamesini düzenleyerekevrakı, görevle ilgili suçlarda Yüce Divan sıfatıyla yargılama yapmak üzereAnayasa Mahkemesine, kişisel suçlarda ise Yargıtay ilgili ceza dairesinegönderir.”
MADDE 14- 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı AnayasaMahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanunun 17 nci maddesininikinci fıkrasında yer alan “Yargıtay Ceza Genel Kurulunca” ibaresi “Yargıtayilgili ceza dairesince” şeklinde ve aynı maddenin dördüncü fıkrasında yer alan“Yargıtay Ceza Genel Kuruluna” ibaresi “Yargıtay ilgili ceza dairesine”şeklinde değiştirilmiştir.
İKİNCİ BÖLÜM
Medya Hizmet Sağlayıcılara İlişkin Hükümler
MADDE 15- 11/11/1983 tarihli ve 2954 sayılı Türkiye Radyo veTelevizyon Kanununun 50 nci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendinin birinciparagrafı ile aynı fıkranın (ı) bendi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
“Kurumda kadro karşılığı sözleşmeli personel çalıştırılabilir. Bupersonelin unvanları, sayısı, kadro iptal ve ihdasları, ücretleri, kadrolarauygulanacak ek göstergeler, özel hizmet tazminatı, fazla çalışma ücreti gibipersonele sağlanacak her türlü mali ve sosyal haklar, Yönetim Kurulunun teklifiüzerine Bakanlar Kurulunca belirlenir. Kurum personeline sağlanan mali vesosyal ödemeler ile ücretlerin toplamı, 4/7/2001 tarihli ve 631 sayılı Memurlarve Diğer Kamu Görevlilerinin Mali ve Sosyal Haklarında Düzenlemeler ile BazıKanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında KanunHükmünde Kararname ve bu Kanun Hükmünde Kararnameye dayanılarak yürürlüğekonulan Bakanlar Kurulu kararları kapsamında tespit edilen ortalama ücrettoplamı üst sınırını geçemez.”
“ı) Sözleşmeli personel; Kurumda radyo-televizyon yayın, yapım,teknik ve bilişim hizmetlerini yürütmek üzere Kurumca yapılacak sınavlaistihdam edilen, istihdama ve sözleşmeye ilişkin usul ve esasları YönetimKurulunca belirlenen yerli veya yabancı uyruklu personeldir. Bu suretleçalıştırılacaklar, sosyal güvenlikleri bakımından 31/5/2006 tarihli ve 5510sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 4 üncü maddesininbirinci fıkrasının (a) bendi hükümlerine tabidir. Sözleşmeli personelin ücretiGenel Müdürün teklifi ve Yönetim Kurulu kararı ile tespit edilir. Kurumunyabancı dilde yayın yapan televizyon kanallarında fiilen çalışanlar hariç,sözleşmeli personelin ücretleri 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 4 üncümaddesinin (B) fıkrasına göre istihdam edilenlere uygulanan sözleşme ücretitavanının dört katını geçemez ve bu ücret dışında herhangi bir ödeme yapılamaz.Bu şekilde istihdam edilecek personel sayısı 300’ü geçemez. Ancak, Kurumunyabancı dilde yayın yapan televizyon kanallarında fiilen çalıştırılmak üzere busayıya ilaveten 450’yi geçmemek üzere sözleşmeli personel istihdam edilebilir.Bu bentte belirtilen sözleşmeli personel sayıları Bakanlar Kurulu kararı ileartırılabilir. Yabancı uyruklular dışında kalan sözleşmeli personel yöneticikadrolarında görevlendirilebilir.”
MADDE 16- 15/2/2011tarihli ve 6112 sayılı Radyo ve Televizyonların Kuruluş ve Yayın HizmetleriHakkında Kanunun 7 nci maddesine aşağıdaki fıkra eklenmiştir.
“(4) Bu madde ile 9/6/2004 tarihli ve 5187 sayılı Basın Kanunuuyarınca getirilen yayın yasak ve kısıtlamalarına aykırı olarak yayın yapılmasıhâlinde, ÜstKurul tarafından medya hizmet sağlayıcı kuruluşun programlarının yayını bir gündurdurulur ve bu halde 32 nci maddenin dördüncü fıkrası uygulanır. Bir yıl içinde;aykırılığın tekrarı halinde medya hizmet sağlayıcı kuruluşun yayınlarının beşgüne kadar, ikinci kez tekrar edilmesi halinde onbeş güne kadar durdurulmasına,üçüncü kez tekrar edilmesi halinde ise yayın lisansının iptaline kararverilir.”
MADDE 17- 6112 sayılı Kanunun 8 inci maddesinin birincifıkrasının (d) bendinin ikinci cümlesi yürürlükten kaldırılmış ve aynı fıkrayaaşağıdaki bent eklenmiştir.
“t) Terör eylemini, faillerini ve mağdurlarını terörün amaçlarınahizmet edecek sonuçlar doğuracak şekilde sunamaz.”
MADDE 18- 6112 sayılı Kanunun 19 uncu maddesine aşağıdakifıkralar eklenmiştir.
“(2) Üst Kurul, lisans başvurularına ilişkin olarak ilgilikurumların görüşü de alınmak suretiyle millî güvenlik, kamu düzeninin korunmasıve kamu yararı gereklerinden kaynaklanan sebeplerle lisans taleplerinireddedebilir.
(3) Ortakları ile yönetim kurulu başkan ve üyelerinin terörörgütlerine iltisakı yahut bunlarla irtibatı olduğu Millî İstihbarat Teşkilatıveya Emniyet Genel Müdürlüğü tarafından bildirilen medya hizmet sağlayıcıkuruluşların lisans başvuruları reddedilir.”
MADDE 19- 6112 sayılı Kanunun 32 nci maddesinin birincifıkrasında yer alan “(s) ve (ş)” ibaresi “(s), (ş) ve (t)” şeklinde ve aynımaddenin beşinci fıkrasında yer alan “(a) ve (b)” ibaresi “(a), (b) ve (d)”şeklinde değiştirilmiştir.
MADDE 20- 6112 sayılı Kanunun geçici 8 inci maddesininbirinci fıkrası yürürlükten kaldırılmıştır.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
İç Güvenlik ile İlgili Düzenlemeler
MADDE 21- 18/3/1924 tarihli ve 442 sayılı Köy Kanununun 74üncü maddesine aşağıdaki fıkra eklenmiştir.
“Valinin teklifi ve İçişleri Bakanının uygun görmesi halinde, buKanunun mülga ek 16 ncı ve mülga ek 17 nci maddeleri ile 31/5/2006 tarihli ve5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun ek 15 incimaddesi çerçevesinde görevden ilişiği kesilmiş güvenlik korucuları operasyonelfaaliyetler maksadıyla tekrar göreve çağrılabilirler. Ayrıca, gönüllü güvenlikkorucuları da aynı usulle operasyonel faaliyetlerde görevlendirilebilirler. Buşekilde görevlendirilenler, bu maddenin üçüncü fıkrasında belirtilenharcırahtan ve yedinci fıkrasında belirtilen ek tazminattan yararlandırılırlar.Bu ödemeler dolayısıyla her ne ad altında olursa olsun kamudan aldıklarıödemelerden kesinti yapılamaz.”
MADDE 22- 21/6/1927 tarihli ve 1111 sayılı Askerlik Kanununun10 uncu maddesinin (13) numaralı bendi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
“13. Harp okulları, Gülhane Askeri Tıp Akademisi ve astsubaymeslek yüksek okulları, Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi veya Türk SilahlıKuvvetleri, Jandarma Genel Komutanlığı ile Sahil Güvenlik Komutanlığı adınaokudukları üniversite, fakülte veya yüksek okullardan ilişiği kesilenlerin, buokullarda ay olarak okudukları sürenin üçte biri muvazzaflık hizmetindensayılır. Bu yükümlüler mutlaka askerlik eğitimine tabi tutulur. Ancak harpokullarında veya Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisinde geçen sürenin muvazzafaskerlik hizmet süresini karşılaması halinde bunlar temel askerlik eğitiminetabi tutulmadan yedeğe geçirilirler.”
MADDE 23- 1111 sayılı Kanunun 77 nci maddesinin üçüncüfıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
“Askerlik hizmetinin gerektirdiği görev ve yükümlülükleri yerinegetirme konusunda gayret ve çalışmaları sonucu emsalleri arasında üstün başarıgösteren erbaş ve erlerden, muvazzaf askerlik hizmetleri boyunca, disiplinamiri, disiplin kurulu veya mahkemelerden herhangi bir ceza almamış olanlara,asgari Tugay Komutanlarının (Deniz Kuvvetleri ve Hava KuvvetleriKomutanlıklarında eşidi), Jandarma Genel Komutanlığı ile Sahil GüvenlikKomutanlığında ise asgari Alay Komutanı veya eşidinin onayı ile birinci fıkradayazılı izinlere ek olarak 5 inci maddenin birinci fıkrasına tâbi erbaş ve erleriçin azami yedi güne, 5 inci maddenin ikinci fıkrasına tâbi erbaş ve erler içinazami üç güne kadar ilave izin verilebilir. Verilecek bu ilave izinlerin usulve esasları ilgisine göre Genelkurmay Başkanlığı, Jandarma Genel Komutanlığı veSahil Güvenlik Komutanlığınca belirlenir.”
MADDE 24- 11/4/1928 tarihli ve 1219 sayılı Tababet ve ŞuabatıSan’atlarının Tarzı İcrasına Dair Kanunun 3 üncü maddesinin üçüncü ve beşincifıkraları aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
“Türk Silahlı Kuvvetlerince yetiştirilen ve Türk SilahlıKuvvetleri, Jandarma Genel Komutanlığı veya Sahil Güvenlik Komutanlığınatertiplenen sıhhiye sınıfına mensup erbaş ve erler de birliklerinde görevyaptıkları süre ve görevle sınırlı olmak üzere küçük sıhhi işlemleri yapmayayetkilidirler.”
“Türk Silahlı Kuvvetleri muharip unsurlarından, Jandarma GenelKomutanlığı ile Sahil Güvenlik Komutanlığı operasyonel unsurlarından ve EmniyetGenel Müdürlüğü Özel Harekat Dairesi Başkanlığının merkez ve taşra teşkilatıpersonelinden görevlendirilen ve ilgili eğitimi başarıyla tamamlayanlar, görevyaptıkları süre ve görevle sınırlı olmak üzere, sağlık personeli yokluğunda,sağlık hizmetine ulaşıncaya kadar acil tıbbi müdahaleleri yapmaya yetkilidir.Söz konusu personelin yetki ve sorumlulukları ile bu fıkranın uygulanmasınailişkin usul ve esaslar, İçişleri Bakanlığı, Millî Savunma Bakanlığı ve SağlıkBakanlığınca müştereken hazırlanan yönetmelikle düzenlenir.”
MADDE 25- 4/7/1934 tarihli ve 2559 sayılı Polis Vazife veSalȃhiyet Kanununa 13 üncü maddesinden sonra gelmek üzere aşağıdaki 13/Amaddesi eklenmiştir.
“Kayıp çocukların araştırılması
MADDE 13/A- Kaybolan çocukların bulunması amacıyla, polis, sulhceza hâkiminin veya gecikmesinde sakınca bulunan hallerde mülki idare amirininyazılı veya sonradan yazılı hale getirilmek üzere sözlü emri ile kayıp çocuğaait veya başkasına ait olmakla birlikte kayıp çocuk tarafından kullanılan hertürlü banka hesap hareketlerini talep edebilir, telekomünikasyon yoluylailetişimini denetleyebilir ve sinyal bilgilerini değerlendirebilir. Tedbirkararı, en çok bir ay için verilebilir; ancak bu süre, bir defaya mahsus olmaküzere bir ay daha uzatılabilir.
Mülki idare amirinin kararı, derhal mahkemenin onayına sunulur.Mahkeme kararını en geç yirmidört saat içinde verir.”
MADDE 26- 2559 sayılı Kanunun ek 6 ncı maddesine aşağıdakifıkra eklenmiştir.
“Polis, sanal ortamda işlenen suçlarda, yetkili Cumhuriyetbaşsavcılığının tespiti amacıyla, internet abonelerine ait kimlik bilgilerineulaşmaya, sanal ortamda araştırma yapmaya yetkilidir. Erişim sağlayıcıları, yersağlayıcıları ve içerik sağlayıcıları talep edilen bu bilgileri kolluğun busuçlarla mücadele için oluşturduğu birimine bildirir.”
MADDE 27- 2559 sayılı Kanunun ek 7 nci maddesinin;
a) Birinci fıkrasına “ülke seviyesinde” ibaresinden sonra gelmeküzere “ve sanal ortamda” ibaresi eklenmiştir.
b) İkinci fıkrasında yer alan “yazılı suçların işlenmesininönlenmesi amacıyla, hâkim kararı veya gecikmesinde sakınca bulunan hallerdeEmniyet Genel Müdürünün veya İstihbarat Dairesi Başkanının” ibaresi “yazılısuçlar ile bilişim suçlarının işlenmesinin önlenmesi amacıyla hâkim kararı veyagecikmesinde sakınca bulunan hallerde Emniyet Genel Müdürünün, Emniyet GenelMüdürlüğü İstihbarat Dairesi Başkanının veya bilişim suçlarıyla sınırlı olmaküzere bilişim suçları ile ilgili daire başkanının” şeklinde değiştirilmiş, aynıfıkraya “telekomünikasyon yoluyla yapılan iletişim” ibaresinden sonra gelmeküzere “veya internet bağlantı adresleriyle internet kaynakları arasındaki veritrafiği ile iletilen veriler” ibaresi eklenmiştir.
c) Dördüncü fıkrasında yer alan “veya iletişim bağlantısını”ibaresi “, ilgili internet bağlantı adresi veya bağlantıyı” şeklindedeğiştirilmiştir.
ç) Sekizinci fıkrasında yer alan “görevlilerince” ibaresi“görevlileri ile bilişim suçlarıyla sınırlı olmak üzere bilişim suçlarıylailgili daire başkanlığı görevlilerince” şeklinde değiştirilmiştir.
MADDE 28- 8/6/1949 tarihli ve 5434 sayılı Türkiye CumhuriyetiEmekli Sandığı Kanununun 56 ncı maddesinin ikinci fıkrası aşağıdaki şekildedeğiştirilmiştir.
“Harp okulları ve astsubay meslek yüksekokullarında okuyanlar,Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi fakülte ve yüksekokullarında okuyanlar,üniversitelerin fakülte ve yüksekokullarında Millî Savunma Bakanlığı, JandarmaGenel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı adına öğrenim görenler ya dakendi hesabına öğrenim görmekte iken Millî Savunma Bakanlığı, Jandarma GenelKomutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı nam ve hesabına okumaya devamedenler, Polis Akademisi ile Polis Meslek Eğitim Merkezlerinde veyaüniversitelerin fakülte ve yüksekokullarında Emniyet Genel Müdürlüğü hesabınaöğrenim görenler veya kendi hesabına öğrenim görmekte iken Emniyet GenelMüdürlüğü hesabına öğrenim görmeye devam edenler, Emniyet Genel Müdürlüğü veyaMillî İstihbarat Teşkilatı hesabına açılan okullarda öğrenim görenler ile MillîSavunma Bakanlığı, Jandarma Genel Komutanlığı, Sahil Güvenlik Komutanlığı veyaEmniyet Genel Müdürlüğü adına öğrenim görmek üzere temel ve intibak eğitiminetabi tutulanlardan; 5510 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının(c) bendi kapsamında sigortalı sayılmamış olup bu öğrenimleri veya eğitimlerinedeniyle 12/4/1991 tarihli ve 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu kapsamındakiterör eylemlerinde hedef alınarak hayatını kaybedenlerin hak sahibi yakınlarınaveya engelliliğinin derecesi itibarıyla bu Kanun hükümlerine göre malulolduğuna karar verilenler, birinci fıkra hükümlerinden aynı şekildeyararlandırılırlar.”
MADDE 29- 10/7/1953 tarihli ve 6136 sayılı Ateşli Silahlar veBıçaklar ile Diğer Aletler Hakkında Kanuna aşağıdaki ek madde eklenmiştir.
“EK MADDE 12- Terör veya örgüt faaliyeti çerçevesinde işlenen yada 21/3/2007 tarihli ve 5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu kapsamındakisuçlar ile uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti suçları sebebiyleelkonulan, millî savunma veya iç güvenlik hizmetleriyle doğrudan ilgili silah,mühimmat, araç ve gereç ile sarf malzemesinin delil olarak saklanmasına gerekbulunmaması halinde, bu eşyaların Türk Silahlı Kuvvetleri, Emniyet GenelMüdürlüğü, Jandarma Genel Komutanlığı veya Sahil Güvenlik Komutanlığına tahsisedilmesi, mahallin en büyük mülki amiri tarafından soruşturma evresinde hâkimveya kovuşturma evresinde mahkemeden talep edilebilir. Talep üzerine verilenkararlara karşı itiraz edilebilir. Soruşturma veya kovuşturma sonunda elkonulaneşyanın iadesine karar verildiği takdirde iadenin konusunu rayiç değeroluşturur. Bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar Adalet, İçişleri,Maliye ve Millî Savunma Bakanlıklarınca müştereken çıkarılan yönetmeliklebelirlenir.”
MADDE 30- 10/2/1954 tarihli ve 6245 sayılı Harcırah Kanununun8 inci maddesinin dördüncü fıkrasında yer alan “askeri öğrencilerin” ibaresi“askeri öğrenciler ile Jandarma Genel Komutanlığı veya Sahil GüvenlikKomutanlığı adına okuyan öğrencilerin” şeklinde değiştirilmiştir.
MADDE 31- 6245 sayılı Kanunun 15 inci maddesinin birincifıkrasının birinci cümlesinde yer alan “askerî birliklere” ibaresi “askerîbirlikler ile Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığına”şeklinde değiştirilmiştir.
MADDE 32- 6245 sayılı Kanunun 17 nci maddesinin başlığına“Türk Silahlı Kuvvetleri” ibaresinden sonra gelmek üzere “, Jandarma GenelKomutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı” ibaresi eklenmiş, birinci fıkrasındayer alan “askeri birlikler halinde yabancı ülkelere gönderilecek Türk SilahlıKuvvetleri” ibaresi “askeri birlikler/birlikler halinde yabancı ülkeleregönderilecek Türk Silahlı Kuvvetleri, Jandarma Genel Komutanlığı ve SahilGüvenlik Komutanlığı” şeklinde, ikinci fıkrasında yer alan “bu birliklere”ibaresi “bu birlikler ile Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil GüvenlikKomutanlığına” şeklinde, üçüncü fıkrasında yer alan “Millî Savunma ve Maliye veGümrük Bakanlıklarınca” ibaresi “Millî Savunma Bakanlığı, Maliye Bakanlığı veİçişleri Bakanlığınca” şeklinde ve beşinci fıkrası aşağıdaki şekildedeğiştirilmiştir.
“Birinci fıkradaki hâller dışında, uluslararası mahiyettekitatbikat ve manevralara katılmak, açık deniz eğitimi veya Türk SilahlıKuvvetlerinin temsili gibi maksatlarla yabancı ülkelere gönderilecek askeribirliklerin, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığıunsurlarının (Deniz Kuvvetlerine ve Sahil Güvenlik Komutanlığına ait gemilerlegidişte, denizde seyir halinde bulunulan günler hariç, münhasıran yabancı ülkelimanlarında geçirilen günler için) subay, astsubay, askeri öğrenci, JandarmaGenel Komutanlığı veya Sahil Güvenlik Komutanlığı adına okuyan öğrenci, sivilmemur, uzman jandarma, uzman erbaş/er, sözleşmeli erbaş/er ve hizmetlilerinaylık derecelerine (askerî öğrencilere ve Jandarma Genel Komutanlığı veya SahilGüvenlik Komutanlığı adına okuyan öğrencilere teğmen rütbesine) göre yurt dışıgündeliği; yukarıda yazılı haller ile eğitim veya gemi, uçak, tank ve sairsavaş araç ve gereci ve her türlü yedek parça ve ikmal maddesinin teslim vetesellümü ve benzeri görevler için yabancı ülkelere birlik veya grup halinde yada münferiden gönderilecek erbaş ve erlere teğmen yurt dışı gündeliğinin 1/3’ü;yurt dışından gemi tedariki için görevlendirilen erbaş ve erlere gemilerintesellümünden itibaren yabancı ülke limanlarında geçirecekleri günler içinteğmen yurt dışı gündeliğinin 1/5’i tutarında gündelik ödenir.”
MADDE 33- 6245 sayılı Kanunun 33 üncü maddesinin birincifıkrasının (b) bendine “Silahlı Kuvvetler Denetleme ve Tetkik Kurulları Başkanve Üyeleri,” ibaresinden sonra gelmek üzere “Jandarma Genel Komutanlığı veSahil Güvenlik Komutanlığı Denetleme, Teftiş ve Tetkik Başkan ve Üyeleri ileMüfettiş ve Müfettiş Yardımcıları,” ibaresi eklenmiştir.
MADDE 34- 21/2/1963 tarihli ve 210 sayılı Değerli KağıtlarKanununa bağlı “Değerli Kağıtlar Tablosu”nun (11) numaralı sırası yürürlüktenkaldırılmıştır.
MADDE 35- 14/7/1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet MemurlarıKanununun 122 nci maddesinin birinci fıkrasında yer alan “(Jandarma GenelKomutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı hariç)” ibaresi yürürlüktenkaldırılmıştır.
MADDE 36- 8/9/1971 tarihli ve 1481 sayılı Asayişe MüessirBazı Fiillerin Önlenmesi Hakkında Kanunun 1 inci maddesinin birinci fıkrasınınbirinci cümlesinde yer alan “Polis ve jandarma” ibaresi “Polis, jandarma vesahil güvenlik” şeklinde değiştirilmiştir.
MADDE 37- 1481 sayılı Kanunun 2 nci maddesinin birincifıkrasının (b) bendinde yer alan “Polis veya jandarmaya” ibaresi “Polis,jandarma veya sahil güvenliğe” şeklinde değiştirilmiştir.
MADDE 38- 11/9/1981 tarihli ve 2521 sayılı Avda ve SpordaKullanılan Tüfekler, Nişan Tabancaları ve Av Bıçaklarının Yapımı, Alımı, Satımıve Bulundurulmasına Dair Kanunun 12 nci maddesinin birinci fıkrasında yer alan“beşyüz” ibaresi “beşbin” şeklinde, “beşbin” ibaresi “ellibin” şeklinde ve aynımaddenin ikinci fıkrasında yer alan “ikiyüz” ibaresi “ikibin” şeklindedeğiştirilmiştir.
MADDE 39- 2521 sayılı Kanunun 13 üncü maddesinin birincifıkrasında yer alan “elli” ibaresi “her tüfek için beşyüz” şeklinde ve aynımaddenin ikinci fıkrasında yer alan “elli” ibaresi “beşyüz” şeklindedeğiştirilmiştir.
MADDE 40- 9/7/1982 tarihli ve 2692 sayılı Sahil GüvenlikKomutanlığı Kanununun 7 nci maddesine sekizinci fıkrasından sonragelmek üzere aşağıdaki fıkra eklenmiştir.
“Sahil Güvenlik Komutanlığının ihtiyaç fazlası ve standart dışımalzemelerinin bedelli veya bedelsiz devir işlemleri 12/4/2001 tarihli ve 4645sayılı Emniyet Genel Müdürlüğüne Ait Araç, Gereç, Mal ve Malzemenin Satış,Hibe, Hek ve Hurda Durum ve İşlemleri ile Hizmet Satışına Dair Kanunhükümlerine göre yürütülür. Ayrıca, Sahil Güvenlik Komutanlığı, 30/5/1985 tarihlive 3212 sayılı Silahlı Kuvvetler İhtiyaç Fazlası Mal ve Hizmetlerinin Satış,Hibe, Devir ve Elden Çıkarılması; Diğer Devletler Adına Yurt Dışı ve Yurt İçiAlımların Yapılması ve Eğitim Görecek Yabancı Personel Hakkında Kanunkapsamında Türk Silahlı Kuvvetlerinin yararlandığı hak ve imkânlardan aynenyararlanır.”
MADDE 41- 2692 sayılı Kanunun 23 üncü maddesinin birincifıkrasında yer alan “Hizmetleri Sınıfı” ibaresi yürürlükten kaldırılmıştır.
MADDE 42- 2692 sayılı Kanuna aşağıdaki ek maddeler eklenmiştir.
“Para mükâfatı
EK MADDE 5- 3/11/1980 tarihli ve 2330 sayılı Nakdi Tazminat veAylık Bağlanması Hakkında Kanun hükümleri saklı kalmak kaydıyla Sahil GüvenlikKomutanlığı personelinden;
a) Ülkenin güvenlik ve esenliği, Devletin çıkarları ve kişilerincan, ırz ve mallarını korumada yüksek hizmetleri görülenler, fiilen almaktaoldukları aylık tutarlarının iki katından beş katına kadar,
b) Olağanüstü durumlarda yaşamını ortaya koyarak büyük yararlıklargösterenler, fiilen almakta oldukları aylık tutarlarının altı katındanyirmidört katına kadar,
para verilerek ödüllendirilir.
Adli yardım
EK MADDE 6- Kanunlarla verilen; karakol, karakol nöbetçisi,devriye, sevk, nakliyat muhafazası hizmetlerinde veya emniyet ve asayiş, kamudüzeninin korunması ile kaçakçılığın men, takip ve tahkiki için görevlendirilenve adli görev ile hizmetlerin yerine getirilmesi sırasında veya bugörevlerinden dolayı, karargâh personeli dahil sanık durumuna düşen personelinvekalet verdiği avukatın ücreti, olayın mahiyetine ve kusurun derecesine göredurumunun uygun görülmesi halinde Sahil Güvenlik Komutanlığı bütçesine konulanödenekten karşılanır.
Avukat tutma ve ücret ödeme usul ve esasları ile adli yardıma esasolan görevlerin mahiyeti ve sınırları İçişleri Bakanlığı tarafındanyönetmelikle düzenlenir.”
MADDE 43- 10/3/1983 tarihli ve 2803 sayılı Jandarma Teşkilat,Görev ve Yetkileri Kanununun 13/A maddesine;
a) Altıncı fıkrasından sonra gelmek üzere aşağıdaki fıkralareklenmiştir.
“Akademide görevli Jandarma Hizmetleri Sınıfı ile Sahil GüvenlikHizmetleri Sınıfından öğretim elemanlarının özlük haklarına ilişkin ödemelerde926 sayılı Kanun hükümleri uygulanır. Ancak bu kapsamdaki öğretim elemanlarına,2914 sayılı Kanunun 12 nci maddesine göre hesaplanacak üniversite ödeneği ileTürk Silahlı Kuvvetleri hizmet tazminatından hangisi fazla ise o ödenir.Öğretim elemanlarından 28/2/1982 tarihli ve 2629 sayılı Uçuş, Paraşüt,Denizaltı, Dalgıç ve Kurbağa Adam Hizmetleri Tazminat Kanunundan istifadeedenlerin anılan Kanuna göre ödenen tazminatlarının Türk Silahlı Kuvvetlerihizmet tazminatı ile üniversite ödeneğinden fazla olması halinde, tazminatödemeleri 2629 sayılı Kanun hükümlerine göre yapılır.
Jandarma Hizmetleri Sınıfı ile Sahil Güvenlik HizmetleriSınıfındaki öğretim elemanlarından; görev süresi dolup yeniden atanamayanlar,kendi isteğiyle öğretim elemanlığından ayrılanlar ile Başkanlıkça öğretimelemanlığına devam etmesi uygun görülmeyenler, Akademi dışındaki Jandarma GenelKomutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı kadrolarına atanırlar. Akademibünyesinde istihdam edilecek öğretim elemanlarının seçim, atama vegörevlendirmelerine ilişkin hususlar Yükseköğretim Kurulunun görüşü alınarakİçişleri Bakanlığınca çıkarılan yönetmelikle belirlenir.”
b) Onbeşinci fıkrasının ikinci cümlesinden sonra gelmek üzereaşağıdaki cümle eklenmiştir.
“21/6/1927 tarihli ve 1111 sayılı Askerlik Kanunu çerçevesindeaskerlik hizmetine başlamadan Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisinealınanların sevkleri, Akademinin teklifine istinaden, subay ve astsubaynasbedilinceye kadar, Millî Savunma Bakanlığı tarafından tehir edilir.”
c) Onyedinci fıkrasından sonra gelmek üzere aşağıdaki fıkraeklenmiştir.
“Akademi bünyesindeki faaliyetlere yönelik olarak döner sermayeişletmesi kurulmuştur. İşletmeye onmilyon Türk lirası sermaye tahsisedilmiştir. Bu tutar, Maliye Bakanlığının uygun görüşü ile artırılabilir.Başlangıç sermayesi Jandarma Genel Komutanlığı bütçesinden karşılanır.İşletmenin sermayesi, Jandarma Genel Komutanlığı bütçesine konulacak ödenekler,ayni yardımlar, faaliyet sonucu elde edilecek kârlar, bağış ve yardımlardanoluşur. Ödenmiş sermaye tahsis edilen sermaye tutarına ulaştıktan sonra, kalanyıl sonu kârı döner sermaye işletmesinin hizmetlerinde kullanılmak üzere ertesiyılın gelirine ilave edilir. 2547 sayılı Kanunun 58 inci maddesi çerçevesinde dönersermaye gelirlerinden tahsil edilen kısmın en az yüzde beşi, Akademi bünyesindeyürütülen bilimsel araştırma projelerinin finansmanı için kullanılır. Dönersermaye işletmesinin faaliyet alanları, gelir ve giderleri ile yönetimineilişkin usul ve esaslar, Maliye Bakanlığının uygun görüşü üzerine İçişleriBakanlığınca çıkarılan yönetmelikle belirlenir. Bilimsel araştırma projelerineilişkin ödenekler, Akademi Senatosu tarafından gerekli görüldüğü takdirde herbir proje için avans verilmek suretiyle kullanılabilir.”
MADDE 44- 2803 sayılı Kanunun 19 uncu maddesine aşağıdakifıkra eklenmiştir.
“Jandarma Genel Komutanlığının ihtiyaç fazlası ve standart dışımalzemelerinin bedelli veya bedelsiz devir işlemleri 12/4/2001 tarihli ve 4645sayılı Emniyet Genel Müdürlüğüne Ait Araç, Gereç, Mal ve Malzemenin Satış,Hibe, Hek ve Hurda Durum ve İşlemleri ile Hizmet Satışına Dair Kanunhükümlerine göre yürütülür. Ayrıca, Jandarma Genel Komutanlığı, 30/5/1985tarihli ve 3212 sayılı Silahlı Kuvvetler İhtiyaç Fazlası Mal ve HizmetlerininSatış, Hibe, Devir ve Elden Çıkarılması; Diğer Devletler Adına Yurt Dışı veYurt İçi Alımların Yapılması ve Eğitim Görecek Yabancı Personel Hakkında Kanunkapsamında Türk Silahlı Kuvvetlerinin yararlandığı hak ve imkânlardan aynen yararlanır.”
MADDE 45- 2803 sayılı Kanunun 24 üncü maddesinde yer alan“Hizmetleri Sınıfı” ibaresi yürürlükten kaldırılmıştır.
MADDE 46- 2803 sayılı Kanuna aşağıdaki ek maddelereklenmiştir.
“Para mükâfatı
EK MADDE 9- 3/11/1980 tarihli ve 2330 sayılı Nakdi Tazminatve Aylık Bağlanması Hakkında Kanun hükümleri saklı kalmak kaydıyla JandarmaGenel Komutanlığı personelinden;
a) Ülkenin güvenlik ve esenliği, Devletin çıkarları ve kişilerincan, ırz ve mallarını korumada yüksek hizmetleri görülenler, fiilen almaktaoldukları aylık tutarlarının iki katından beş katına kadar,
b) Olağanüstü durumlarda yaşamını ortaya koyarak büyük yararlıklargösterenler, fiilen almakta oldukları aylık tutarlarının altı katındanyirmidört katına kadar,
para verilerek ödüllendirilir.
Atıflar
EK MADDE 10- 4678 sayılı Kanun ile 3269 sayılı Kanunda; JandarmaGenel Komutanlığı mensubu sözleşmeli subay ve astsubay ile uzman erbaşstatüsündeki personel için Türk Silahlı Kuvvetlerine yapılan atıflar JandarmaGenel Komutanlığına, Millî Savunma Bakanlığı ve Genelkurmay Başkanlığınayapılan atıflar İçişleri Bakanlığına yapılmış sayılır.
Adli yardım
EK MADDE 11- Kanunlarla verilen; karakol, karakol nöbetçisi,devriye, sevk, nakliyat muhafazası hizmetlerinde veya emniyet, asayiş ile kamudüzeninin korunması ve kaçakçılığın men, takip ve tahkiki için görevlendirilenya da önleyici, caydırıcı, düzenleyici, koruyucu, istihbari ve adli görev ilehizmetlerin yerine getirilmesi sırasında veya bu görevlerinden dolayı, karargâhpersoneli dahil sanık durumuna düşen personelin vekalet verdiği avukatınücreti, olayın mahiyetine ve kusurun derecesine göre durumunun uygun görülmesihalinde Jandarma Genel Komutanlığı bütçesine konulan ödenekten karşılanır.
Avukat tutma ve ücret ödeme usul ve esasları ile adli yardıma esasolan görevlerin mahiyeti ve sınırları İçişleri Bakanlığı tarafındanyönetmelikle düzenlenir.
Yaş haddi
EK MADDE 12- Jandarma Genel Komutanlığına mensup sözleşmeli subayve astsubaylar için muvazzaf subay ve astsubaylığa geçişte belirlenen üstsınır, subaylar için yüzbaşılık rütbe yaş haddi, astsubaylar için astsubaykıdemli üstçavuşluk rütbe yaş haddi şeklinde uygulanır.
Yüzbaşılık ve astsubay kıdemli üstçavuşluk normal bekleme süresininbitiminden sonra muvazzaf subay ve astsubay olanlar, geçmişe yönelik herhangibir hak talebinde bulunamaz.”
MADDE 47- 2803 sayılı Kanuna aşağıdaki geçici maddeeklenmiştir.
“Mecburi hizmet süresi
GEÇİCİ MADDE 9- Bu maddenin yayımı tarihi itibarıyla JandarmaGenel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığında muvazzaf subay ve astsubayolanlar için mecburi hizmet yükümlülükleri aşağıda belirtilmiştir:
a) Subay veya astsubay nasbedildikleri tarihten itibaren fiilen 15yıl hizmet esas alınmak suretiyle mecburi hizmetlerinin kalan kısmı aynen devameder.
b) Subay veya astsubay nasbedildikten sonra; Jandarma GenelKomutanlığı hesabına yurt içindeki fakülte ve yüksekokullarda lisans veyalisansüstü öğrenim yapanların yükümlülükleri, buralarda geçen süreler kadaruzatılır.
c) Kuvvet Harp Akademisi ve Silahlı Kuvvetler Yüksek Sevk ve İdareAkademisi eğitimlerini veya komutanlık ve karargâh subaylığı öğrenimini bitirensubayların ve Astsubay Üst Karargâh Hizmetleri Eğitimini bitiren astsubaylarınyükümlülükleri, buralarda geçen süreler kadar uzatılır.
ç) Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığıhesabına yurt içinde tıpta, diş hekimliğinde uzmanlık veya yan dal uzmanlıkeğitimi ile Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı hesabınayurt içinde tıpta, diş hekimliğinde veya eczacılıkta doktora eğitiminibitirenlerin yükümlülükleri, buralarda geçen sürelerin yarısı kadar uzatılır.
d) Pilotaj eğitimini (pilot adaylarına verilen uçuş eğitimini)bitirenlerin yükümlülükleri üç yıl uzatılır.
e) Yabancı memleketlere altı ay veya daha fazla süre ile öğrenim,staj, kurs, ihtisas veya görgü ve bilgilerini artırmak maksadıyla gidenlerinyükümlülükleri, masrafların ödenme şekline bakılmaksızın, gidiş ve dönüştarihleri arasında geçen sürenin iki katı kadar uzatılır.
f) Yurt dışı sürekli göreve atanan subay veya astsubaylarınyükümlülükleri, buralarda geçen süreler kadar uzatılır. Ancak, yaş haddinden,herhangi bir nedenle resen veya kadrosuzluktan emekli edilecekler iletutuklulardan kendi isteği ile emekli olmak isteyenlere bu yükümlülük süresiuygulanmaz.
g) (b), (c), (ç), (d) ve (e) bentleri gereğince yükümlülüklere eklenecekhizmet sürelerinin başlangıç tarihleri; yükümlülük süresini tamamlamadangidenlerin, yükümlülük süresini tamamladıktan sonra, yükümlülük süresinitamamlayarak gidenlerle, yükümlülüklerini bu süre içinde tamamlayanların kadrogörevine fiilen katıldıkları tarihten başlar.
Durumları birinci fıkra hükümlerine uyanlardan mezun olupolmadığına bakılmaksızın mecburi hizmetle yükümlü olduğu süre içinde, istifaedenler veya ilişiğinin kesilmesini gerektiren bir suç işleyenler ya da sağlıksebebi hariç başka herhangi bir sebeple ayrılanlar, Jandarma Genel Komutanlığıve Sahil Güvenlik Komutanlığı tarafından belirlenen; öğrenci, subay ve astsubaynasbedildikten sonra kendilerine yapılan öğrenim, eğitim ve yetiştirmemasraflarını, yükümlülük sürelerinin eksik kalan kısmı ile orantılı olarakkanunî faizi ile birlikte tazminat olarak öderler.
Yabancı memleketlere öğrenim, staj, kurs, ihtisas veya görgü vebilgilerini artırmak amacıyla gitmiş olanlardan durumları bu maddede yazılıhallere uyanlar hakkında ilgili hükümler uygulanmakla birlikte, oradabulundukları süre içerisinde aldıkları aylık ve Devletçe yapılan masraflarındört katı ayrıca tazminat olarak alınır.
Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisinde ya da Jandarma GenelKomutanlığı veya Sahil Güvenlik Komutanlığı nam ve hesabına diğer yükseköğretimkurumlarında öğrenim görüp nasbedilen muvazzaf subay ve astsubaylar bakımındanda bu maddenin birinci fıkrasının (b), (ç), (d), (e) ve (f) bentleri uygulanır.
Öğrenim, eğitim ve yetiştirme masraflarının hangi unsurlardanoluşacağı ve tahsiline ilişkin usul ve esaslar; İçişleri ve Maliye Bakanlıklarıtarafından müştereken yürürlüğe konulan yönetmelikle belirlenir.”
MADDE 48- 22/9/1983 tarihli ve 2893 sayılı Türk BayrağıKanununun 3 üncü maddesinin dördüncü fıkrasına “Türk Silahlı Kuvvetleri”ibaresinden sonra gelmek üzere “ile Sahil Güvenlik Komutanlığı” ibaresieklenmiştir.
MADDE 49- 6/10/1983 tarihli ve 2911 sayılı Toplantı veGösteri Yürüyüşleri Kanununun 2 nci maddesinin birinci fıkrasının (d) bendiaşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
“d) Mahallin güvenlik amirleri; illerde il emniyet müdürü ve iljandarma komutanını, ilçelerde ilçe emniyet amiri veya komiseri ve ilçejandarma komutanını, Sahil Güvenlik Komutanlığı için Sahil Güvenlik BölgeKomutanını, Sahil Güvenlik Grup Komutanını ve Sahil Güvenlik Karakol Komutanıile Sahil Güvenlik Gemi/Bot Komutanını,”
MADDE 50- 13/10/1983 tarihli ve 2918 sayılı KarayollarıTrafik Kanununun Dördüncü Kısım başlığı ile aynı Kısmın Birinci Bölümbaşlığında yer alan “ve Trafik” ibareleri yürürlükten kaldırılmış, 21 incimaddesinin başlığında yer alan “Trafik belgesi” ibaresi “Tescil belgesi”şeklinde, birinci fıkrasının birinci cümlesinde yer alan “Trafik Belgesi” ibaresi“Tescil Belgesi” şeklinde, aynı fıkranın ikinci cümlesinde yer alan “trafikbelgesi” ibaresi “tescil belgesi” şeklinde ve dördüncü fıkrasında yer alan“Trafik belgesi, tescil” ibaresi “Tescil” şeklinde değiştirilmiştir.
MADDE 51- 2918 sayılı Kanunun 22 nci maddesinin birincifıkrasının mülga (e) bendi aşağıdaki şekilde yeniden düzenlenmiştir.
“e) Jandarma Genel Komutanlığı ile Sahil Güvenlik Komutanlığınaait bütün araçların tescilleri Emniyet Genel Müdürlüğünce,”
MADDE 52- 2918 sayılı Kanunun 24 üncü maddesi başlığı ilebirlikte aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
“Araç muayene raporu:
MADDE 24- Bu Kanunun 35 inci maddesiyle yetkilendirilenkuruluşlarca araç muayene raporu tanzim edilebilmesi için araç tescil belgesiveya sahiplik belgesi ile zorunlu mali sorumluluk sigortasının ibrazızorunludur.
Tescil belgesi ve tescil plakalarının verilmesi şartları,geçerlilikleri, süreleri, nitelik ve nicelikleri ile diğer esaslar yönetmeliktegösterilir.”
MADDE 53- 2918 sayılı Kanunun 27 nci maddesinin birincifıkrasında yer alan “trafik belgesi” ibaresi “tescil belgesi” şeklindedeğiştirilmiştir.
MADDE 54- 2918 sayılı Kanunun 28 inci maddesinin ikincifıkrasına “Emniyet” ibaresinden sonra gelmek üzere “, Jandarma ve SahilGüvenlik” ibaresi eklenmiştir.
MADDE 55- 2918 sayılı Kanunun 32 nci maddesinin üçüncüfıkrasında yer alan “trafik belgesine” ibaresi “tescil belgesine” şeklindedeğiştirilmiştir.
MADDE 56- 2918 sayılı Kanunun 35 inci maddesinin beşincifıkrasına aşağıdaki cümle eklenmiştir.
“Emniyet Genel Müdürlüğü, Jandarma Genel Komutanlığı ve SahilGüvenlik Komutanlığına ait taşıtların muayeneleri ilgisine göre Emniyet GenelMüdürlüğü, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı tarafındanyapılır.”
MADDE 57- 2918 sayılı Kanunun 81 inci maddesinin birincifıkrasının (c) bendinde yer alan “trafik belgesi” ibaresi “tescil belgesi”şeklinde değiştirilmiştir.
MADDE 58- 2918 sayılı Kanunun 115 inci maddesinin sekizincifıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
“Sürücüsünün Türk vatandaşı olup olmadığına bakılmaksızın yabancıplakalı araçlara uygulanacak olan trafik idari para cezaları, tebligat şartıaranmaksızın sürücüsü bilgilendirilmek suretiyle tahsil edilir. Trafik cezalarıtahsil edilmeden yabancı plakalı aracın ülkeyi terk etmesine izin verilmez.Türk plakalı araç kullanan yabancı sürücülerin trafik cezaları, cezanınyazıldığı araç sahibinden tahsil edilir. Bu fıkra hükümlerinin uygulanmasınailişkin usul ve esaslar Gümrük ve Ticaret Bakanlığı, İçişleri Bakanlığı ve MaliyeBakanlığı ile Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığınca müşterekençıkarılan yönetmelikle belirlenir. Uluslararası sözleşme hükümleri saklıdır.”
MADDE 59- 2918 sayılı Kanunun ek 2 nci maddesinin birincifıkrasında yer alan “ve trafik” ibaresi yürürlükten kaldırılmıştır.
MADDE 60- 2918 sayılı Kanuna aşağıdaki ek madde eklenmiştir.
“Noterliklere devir
EK MADDE 18- Emniyet Genel Müdürlüğünce yürütülen araç tescilhizmetlerine ilişkin iş ve işlemler, bu Kanunun 131 inci maddesi hükümlerisaklı kalmak üzere, Türkiye Noterler Birliği koordinesinde noterlikleredevredilebilir. Bu durumda;
a) Araç tescil işlemlerine ilişkin olarak noterliklere devredileniş ve işlemler hakkında mevzuatta Emniyet birimlerine yapılmış olan atıflar,noterliklere yapılmış sayılır.
b) Araç sicil ve tescil sistemi veri tabanı Türkiye NoterlerBirliğince tutulur ve bu kuruluşça yönetimi ve güvenliği sağlanır. Veritabanında yer alan bilgiler anlık olarak Emniyet Genel Müdürlüğü ilepaylaşılır.
c) Araç tescil işlemi karşılığında, noterler tarafından alınacakücret, araç tescil hizmetlerine ilişkin iş ve işlemler ile bu maddeninuygulanmasına ilişkin usul ve esaslar; Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı,Maliye Bakanlığı ve Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığı ile TürkiyeNoterler Birliğinin görüşleri alınarak, Adalet Bakanlığı ve İçişleriBakanlığınca müştereken çıkarılan yönetmelikle belirlenir.
ç) Devir işlemleri tamamlanıncaya kadar, araç tescil işlemlerineilişkin iş ve işlemler daha önce bu görev ve hizmetleri yapmakta olan birimlertarafından yürütülmeye devam olunur.
Araç sicilleri ve bu sicillerin tutulmasına dayanak olan belgelergizlidir. Bunlar, yetkili ve sorumlular ile teftiş ve denetim yetkisi olanlardışında kimse tarafından görülüp incelenemez. Mahkemeler bu hükmün dışındadır.Bu bilgileri işleyen görevliler ve araç kayıtlarından faydalanan diğergörevliler de bu gizliliğe uymak zorundadırlar.
Birinci fıkrada devre ilişkin öngörülen hükümler istihbarat,gizlilik veya güvenlik gerektiren hizmetlerde kullanılan araçların her türlütescil işlemi ile belge ve plakalarını verme ve sivil plaka işlemleri hakkındauygulanmaz.”
MADDE 61- 2918 sayılı Kanuna aşağıdaki geçici maddelereklenmiştir.
“GEÇİCİ MADDE 23- Mevcut araçları için Jandarma Genel Komutanlığıve Sahil Güvenlik Komutanlığınca bu Kanunun 22 nci maddesinin birincifıkrasının (e) bendine göre yapılacak tescil işlemleri bu maddenin yayımıtarihinden itibaren üç ay içinde tamamlanır.
GEÇİCİ MADDE 24- Bu Kanunun 115 inci maddesinin sekizincifıkrasının uygulanmasına ilişkin yönetmelik, bu maddenin yayımı tarihindenitibaren altı ay içinde yürürlüğe konulur.”
MADDE 62- 28/5/1988 tarihli ve 3466 sayılı Uzman JandarmaKanununun 18 inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinin (3) numaralı altbendinde yer alan “28” ibaresi “31” şeklinde değiştirilmiştir.
MADDE 63- 12/4/1991 tarihli ve 3713 sayılı Terörle MücadeleKanununun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (i) bendi aşağıdakişekilde değiştirilmiştir.
“i) Yedek subay okulu öğrencileri, harp okulları ve astsubaymeslek yüksekokullarında okuyanlar, Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisifakülte ve yüksekokullarında okuyanlar, üniversitelerin fakülte veyüksekokullarında Millî Savunma Bakanlığı, Jandarma Genel Komutanlığı ve SahilGüvenlik Komutanlığı adına öğrenim görenler ya da kendi hesabına öğrenimgörmekte iken Millî Savunma Bakanlığı, Jandarma Genel Komutanlığı ve SahilGüvenlik Komutanlığı nam ve hesabına okumaya devam edenler, Polis Akademisi ilePolis Meslek Eğitim Merkezlerinde veya üniversitelerin fakülte veyüksekokullarında Emniyet Genel Müdürlüğü hesabına öğrenim görenler veya kendihesabına öğrenim görmekte iken Emniyet Genel Müdürlüğü hesabına öğrenim görmeyedevam edenler, Emniyet Genel Müdürlüğü veya Millî İstihbarat Teşkilatı hesabınaaçılan okullarda öğrenim görenler ile Millî Savunma Bakanlığı, Jandarma GenelKomutanlığı, Sahil Güvenlik Komutanlığı veya Emniyet Genel Müdürlüğü adınaöğrenim görmek üzere temel ve intibak eğitimine tabi tutulanlardan; 31/5/2006tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 4üncü maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi kapsamında sigortalı sayılmamışolup bu öğrenimleri veya eğitimleri nedeniyle bu Kanun kapsamındaki teröreylemlerinde hedef alınarak hayatını kaybedenler ile yaralanan veya engellihâle gelenlerden ilgili mevzuatına göre malullük aylığı bağlanması koşullarınınoluştuğu tespit olunanların kendileri, 2330 sayılı Kanuna göre aylık bağlanmasıhakkından ve bu fıkranın (c), (d) ve (g) bentlerindeki haklardan, bunların eş,ana ve babaları ile bakmakla yükümlü olunan kişi kapsamına giren çocukları dabu fıkranın (d) bendinde düzenlenen haklardan yararlandırılır. Yukarıdasayılanlardan aynı sebeplerle hayatını kaybedenlerin veya bu fıkra kapsamındamalul olması sebebiyle aylık almakta iken hayatını kaybedenlerin dul aylığınamüstehak eşi, ana ve babaları ile yetim aylığına müstehak çocukları 2330 sayılıKanun hükümlerine göre aylık bağlanması hakkından ve bu fıkranın (c) ve (d)bendindeki haklardan yararlandırılır.”
MADDE 64- 10/6/2004 tarihli ve 5188 sayılı Özel GüvenlikHizmetlerine Dair Kanunun 5 inci maddesinin başlığı “Faaliyet izni” şeklinde,üçüncü fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiş, aynı maddeye üçüncü fıkrasındansonra gelmek üzere aşağıdaki fıkra eklenmiş ve mevcut dördüncü fıkrasında yeralan “Kurucu” ibarelerinden sonra gelmek üzere “, temsilci” ibarelerieklenmiştir.
“Kurucu, yönetici, eğitici ile şirket tüzel kişi ortağının yetkilendirdiğitemsilcilerde de 10 uncu maddenin birinci fıkrasının (a), (d), ve (h)bentlerinde belirtilen şartlar aranır. Yöneticilerin ayrıca lisans mezunuolmaları ve 14 üncü maddede belirtilen özel güvenlik temel eğitimini başarıylatamamlamış olmaları gerekir.
Yöneticiler sadece bir faaliyet izin belgesinde yönetici unvanıalabilirler. Özel güvenlik birimleri veya özel güvenlik şirketlerininşubelerinde veya onbeş kişi ve üzerinde özel güvenlik görevlisi istihdam edilenyerlerde en az bir güvenlik sorumlusu belirlenir. Güvenlik sorumlularında 10uncu maddede belirtilen şartlara ilave olarak en az önlisans mezunu olma şartıaranır.”
MADDE 65- 5188 sayılı Kanunun 6 ncı maddesinin birincifıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
“Mülki idare amirleri; kamu güvenliğinin gerektirdiğihallerde özel güvenlik izni verilen yerlerde alınan özel güvenlik tedbirlerinidenetlemeye ve yetersiz bulduğu takdirde ek önlemler aldırmaya yetkilidir.”
MADDE 66- 5188 sayılı Kanunun 9 uncu maddesinin birinci veikinci fıkraları aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
“Özel güvenlik görevlileri 7 nci maddede sayılan yetkileri sadecegörevli oldukları süre içinde ve görev alanlarında kullanabilirler.
Özel güvenlik görevlileri silahlarını görev alanı dışınaçıkaramazlar. İşlenmiş bir suçun sanığı veya suç işleyeceğinden kuvvetle şüpheedilen kişinin takibi, dışarıdan yapılan saldırılara karşı tedbir alınması,para ve değerli eşya nakli ve cenaze töreni gibi güzergâh ifade eden durumlardagüzergâh boyu görev alanı sayılır. Görev alanı, zorunlu hallerde Komisyonkararıyla genişletilebilir. Kişi korumasında çalışan özel güvenlikgörevlilerinin görev alanı; koruduğu kişi ile birlikte olduğunda ülke geneli,koruduğu kişi olmaksızın kişi koruma izni verilen ilin sınırlarıdır.”
MADDE 67- 5188 sayılı Kanunun 10 uncu maddesinin birincifıkrasının (d) bendi aşağıdaki şekilde değiştirilmiş ve aynı fıkraya (g)bendinden sonra gelmek üzere aşağıdaki bent eklenmiştir.
“d) 26/9/2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 53 üncümaddesinde belirtilen süreler geçmiş veya hükmün açıklanmasının geribırakılmasına karar verilmiş olsa bile;
1) Kasten işlenen bir suçtan dolayı bir yıl veya daha fazlasüreyle hapis cezasına mahkûm olmamak.
2) Affa uğramış olsa bile Devletin güvenliğine, Anayasal düzene vebu düzenin işleyişine, özel hayata ve hayatın gizli alanına ve cinseldokunulmazlığa karşı suçlar ile uyuşturucu veya uyarıcı madde suçları, zimmet,irtikâp, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, güveni kötüye kullanma,hileli iflas, ihaleye fesat karıştırma, edimin ifasına fesat karıştırma, suçtankaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama, kaçakçılık ve fuhuş suçlarındanmahkûm olmamak.
3) Anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine, özel hayata vehayatın gizli alanına, cinsel dokunulmazlığa karşı suçlar ile uyuşturucu veyauyarıcı madde suçlarından dolayı hakkında devam etmekte olan bir soruşturmaveya kovuşturma bulunmamak.”
“h) Güvenlik soruşturması olumlu olmak.”
MADDE 68- 5188 sayılı Kanunun 11 inci maddesinin birinci vedördüncü fıkraları aşağıdaki şekilde değiştirilmiş ve aynı maddeye aşağıdakifıkra eklenmiştir.
“Özel güvenlik görevlisi olarak istihdam edilecekler ile özelgüvenlik şirketlerinde, alarm izleme merkezlerinde ve özel güvenlik eğitimiverecek kurumlarda kurucu ve/veya yönetici olarak çalışacaklar hakkındavalilikçe güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması yapılır. Soruşturmasonucu olumlu olanlara, bu Kanunun 14 üncü maddesinde belirtilen özel güvenliktemel eğitimini başarıyla bitirmiş olmak şartıyla, valilikçe çalışma izniverilir. Güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması bir ay içinde tamamlanır. Güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması her kimlik verilmesi veyaihtiyaç duyulması halinde yenilenir. Şirketlerde eğitici ve temsilci olacaklarile şirket ortağı tüzel kişi ortaklarında da kurucularda aranan şartlar aranırve güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması yapılır.”
“Yönetici veya özel güvenlik görevlisi olabilme şartlarınıtaşımadığı veya bu şartlardan herhangi birini sonradan kaybettiği tespitedilenlerin kimliği iptal edilir.”
“Terör örgütlerine veya Millî Güvenlik Kurulunca Devletin millîgüvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplarailtisakı veya irtibatı olduğu tespit edilen kişiler, özel güvenlik alanındafaaliyet yürüten şirket veya birimlerde çalışamazlar.”
MADDE 69- 5188 sayılı Kanunun 20 nci maddesi başlığı ilebirlikte aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
“İdari para cezası veya yaptırım gerektiren fiiller
MADDE 20- Bu Kanunda öngörülen idari para cezasını veya yaptırımıgerektiren fiiller şunlardır:
a) Özel güvenlik kimlik kartını başkasına kullandıran özelgüvenlik yöneticisi ve görevlisine üçbin Türk Lirası idari para cezası verilirve bu kişilerin özel güvenlik kimlik kartı valilikçe iptal edilir. Bu kişilerbir daha özel güvenlik alanında çalışamazlar.
b) Diğer kişi, kurum ve kuruluşlara sağlanacak özel güvenlikhizmetini 5 inci maddede belirtilen süre içinde ilgili valiliğe bildirmeyenözel güvenlik şirketlerine her bildirim için üçbin Türk Lirası idari paracezası verilir.
c) 6 ncı madde uyarınca mülki idare amirlerince istenen ilavetedbirleri almayan kişi, kurum, kuruluş veya şirketlerin yöneticilerine altıbinTürk Lirası idari para cezası verilir.
d) Mülki idare amirinin veya birlikte görev yapılan yetkili genelkolluk amirinin verdiği emirleri yerine getirmeyen veya bir suçun işlendiğinigöreviyle bağlantılı olarak öğrenip de bu suç ile ilgili yetkili genel kolluğabilgi vermeyen özel güvenlik yöneticisi ve görevlileri ile bu emrin yerinegetirilmemesi eylemine sebep olan özel güvenlik yöneticisi ve görevlisininbağlı oldukları kişi, kurum, kuruluş veya şirket yetkilileri bir yıl süreyleözel güvenlik alanında görev alamazlar.
e) Geçerli mazereti olmadan denetim esnasında güvenlik sorumlusunuveya yöneticiyi bulundurmayan, denetim kapsamındaki bilgi, belge ve kayıtlarıvermeyen kişi, kurum, kuruluş ve şirketlere beşbin Türk Lirası, denetimlerdetespit edilip giderilmesi istenen eksiklikleri gidermeyen kişi, kurum, kuruluşveya şirketlerin yöneticilerine altıbin Türk lirası idari para cezası verilir.
f) Özel güvenlik görevlisini koruma ve güvenlik hizmetleri dışındabaşka bir işte çalıştıran, üniforma giydirmeyen veya izin verilen dışındateçhizat giydirerek çalıştıran kişi, kurum ve kuruluşlara her tespit için üçbinTürk Lirası idari para cezası verilir.
g) 11 inci maddenin ikinci fıkrası ile 12 nci maddenin üçüncüfıkrasında belirtilen bildirimleri süresinde yerine getirmeyenlere üçbin TürkLirası idari para cezası verilir.
h) Yetkili genel kolluk kuvvetlerine karşı görevini yapmasınıengellemek amacıyla direnen veya cebir kullanan ya da tehdit eden özel güvenlikyöneticisi ve görevlisi ile ateşli silâhını bu Kanuna aykırı veya görev alanıdışında kullanan, görevi dışında üniforması ile toplantı ve gösteriyürüyüşlerine katıldığı tespit edilen özel güvenlik görevlilerinin özelgüvenlik kimlik kartı valilikçe iptal edilir. Bu kişiler bir daha özel güvenlikalanında çalışamazlar.
ı) Grev yasağına uymayan özel güvenlik görevlileri altı aysüreyle özel güvenlik alanında görev alamazlar.
Bu maddede öngörülen cezalar mahalli mülki amir tarafındanverilir.”
MADDE 70- 5188 sayılı Kanunun 22 nci maddesinin üçüncüfıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
“Amacı dışında faaliyet gösterdiği veya suç kaynağına dönüştüğü yada terör örgütlerine aidiyeti, irtibatı ya da iltisakı bulunduğu tespit edilenşirketlerin faaliyet izni iptal edilir. Bu şekilde faaliyet izni iptal edilenşirketlerin kurucu, temsilci ve yöneticileri özel güvenlik alanında faaliyettebulunamazlar.”
MADDE 71- 31/5/2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalarve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 4 üncü maddesinin dördüncü fıkrasının (d)bendinde yer alan “Türk Silâhlı Kuvvetleri” ibaresi “Millî Savunma Bakanlığı”şeklinde ve aynı maddenin beşinci fıkrasında yer alan “(d) ve (e)” ibaresi“(d), (e) ve (f)” şeklinde değiştirilmiş ve dördüncü fıkraya aşağıdaki benteklenmiştir.
“f) Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi ile fakülte veyüksekokullarda Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı nam vehesabına okuyan veya kendi hesabına okumakta iken Jandarma Genel Komutanlığı veSahil Güvenlik Komutanlığı nam ve hesabına okumaya devam edenler ile subay veastsubay naspedilmek üzere temel askerlik eğitimine tabi tutulan adaylar,”
MADDE 72- 5510 sayılı Kanunun 46 ncı maddesinin birincifıkrasında yer alan “silâhlı kuvvetler” ibaresi “Millî Savunma Bakanlığı”şeklinde, aynı fıkrada yer alan “tabi tutulan adayların” ibaresi “tabi tutulanadaylar ile Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi ile fakülte ve yüksekokullardaJandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı nam ve hesabınaokuyanlar ile subay ve astsubay naspedilmek üzere temel askerlik eğitimine tabitutulan adayların” şeklinde ve aynı maddenin üçüncü fıkrasında yer alan “TürkSilahlı Kuvvetleri” ibaresi “Millî Savunma Bakanlığı, Jandarma GenelKomutanlığı, Sahil Güvenlik Komutanlığı” şeklinde değiştirilmiştir.
MADDE 73- 29/5/2009 tarihli ve 5901 sayılı Türk VatandaşlığıKanununun 29 uncu maddesine aşağıdaki fıkra eklenmiştir.
“(2) 26/9/2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 302 nci,309 uncu, 310 uncu, 311 inci, 312 nci, 313 üncü, 314 üncü ve 315 inci maddelerindeyazılı suçlar nedeniyle hakkında soruşturma veya kovuşturma yürütülen veyabancı ülkede bulunması nedeniyle kendisine ulaşılamayan vatandaşlar, budurumun soruşturma aşamasında Cumhuriyet savcısı veya kovuşturma aşamasındamahkeme tarafından öğrenilmesinden itibaren bir ay içinde vatandaşlıklarınınkaybettirilmesi amacıyla Bakanlığa bildirilir. Bakanlıkça Resmî Gazetedeyapılan yurda dön ilanına rağmen üç ay içinde yurda dönmemeleri halinde, bukişilerin Türk vatandaşlıkları Bakanlığın teklifi ve Bakanlar Kurulu kararıylakaybettirilebilir.”
MADDE 74- 11/6/2010 tarihli ve 5996 sayılı VeterinerHizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanununun 45 inci maddesinin üçüncüfıkrasına aşağıdaki cümleler eklenmiştir.
“Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığıncaihtiyaç duyulan veteriner hizmetleri ile gıda, denetim ve kontrol hizmetleriGıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı tarafından, bunun mümkün olmadığımahallerde ise Millî Savunma Bakanlığının ilgili birimlerince ücretsiz olarakkarşılanır. Buna ilişkin usul ve esaslar Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı,İçişleri Bakanlığı ve Millî Savunma Bakanlığı tarafından müşterekenbelirlenir.”
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Çeşitli ve Son Hükümler
MADDE 75- 10/7/1953 tarihli ve 6132 sayılı At YarışlarıHakkında Kanuna aşağıdaki ek madde eklenmiştir.
“EK MADDE 2- Yurt içinde at yarışları düzenleme, yurt içinde veyurt dışında düzenlenen at yarışları üzerine yurt içinden ve yurt dışındanmüşterek bahis kabul etme hak ve yetkilerine ilişkin lisanslar, topluca1/1/2018 tarihinden itibaren 49 yıl süreyle 19/8/2016 tarihli ve 6741 sayılıTürkiye Varlık Fonu Yönetimi Anonim Şirketinin Kurulması ile Bazı KanunlardaDeğişiklik Yapılmasına Dair Kanun hükümleri uyarınca kurulan Fona verilmiştir.
Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığına at yarışları düzenlemeamacına yönelik olarak tahsis edilmiş veya fiilen bu amaçla kullanılantaşınmazlar ile üzerlerindeki yapı ve tesisler, 49 yıl süre boyunca lisanssahibi Fonun kullanımına verilir.
Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı, lisans süresince yurt içindeat yarışları düzenleyemez, düzenletemez, yurt içinde ve yurt dışında düzenlenenat yarışları üzerine yurt içinden ve yurt dışından müşterek bahis kabul edemez.
Lisans konusu faaliyetlerin ilgili mevzuat hükümlerine uygunolarak yürütülmesini izlemeye ve denetlemeye Gıda, Tarım ve HayvancılıkBakanlığı yetkilidir.”
MADDE 76- 7/5/1987 tarihli ve 3359 sayılı Sağlık HizmetleriTemel Kanununun ek 3 üncü maddesinin birinci fıkrasına “SağlıkBakanlığınca uygun görülen” ibaresinden sonra gelmek üzere “Millî SavunmaBakanlığı ve” ibaresi eklenmiştir.
MADDE 77- 12/4/1991 tarihli ve 3713 sayılı Terörle MücadeleKanununun ek 1 inci maddesinin beşinci fıkrasına aşağıdaki cümle eklenmiştir.
“Üçüncü fıkranın (a), (b), (c) ve (ç) bentlerinde sayılan malullerile 15/8/2016 tarihli ve 670 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Alınması GerekenTedbirler Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin 9 uncu maddesine göre tazminathakkından yararlandırılanların kendileri kırkbeş yaşını bitirmiş olsalar bileistihdam hakkından faydalanabilirler.”
MADDE 78- 25/4/2006 tarihli ve 5490 sayılı Nüfus HizmetleriKanununun 49 uncu maddesinin mülga üçüncü fıkrası aşağıdaki şekilde yenidendüzenlenmiştir.
“(3) Yerleşim yeri adresi yurt dışında olan Türk vatandaşlarınınadres kayıtları, yaşadıkları ülkede kullanılan adres verilerine veya o ülke vebağlı olduğu temsilcilik bilgisine göre tutulur.”
MADDE 79- 10/11/2016 tarihli ve 6758 sayılı Olağanüstü HalKapsamında Bazı Düzenlemeler Yapılması Hakkında Kanun Hükmünde KararnameninDeğiştirilerek Kabul Edilmesine Dair Kanunun 19 uncu maddesinin üçüncü fıkrasıaşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
“(3) 20/7/2016 tarihli ve 2016/9064 sayılı Bakanlar KuruluKararıyla ülke genelinde ilan edilen olağanüstü hal kapsamında yürürlüğekonulan kanun hükmünde kararnameler gereğince kapatılan ve Vakıflar GenelMüdürlüğüne veya Hazineye devredilen şirketler hariç olmak üzere; birinci veikinci fıkra kapsamındaki şirketler, soruşturma ve kovuşturma sonuna kadar,Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonunun gözetiminde, Tasarruf Mevduatı SigortaFonunun ilişkili olduğu Bakanın atadığı yöneticiler tarafından ticariteamüllere uygun olarak ve basiretli tüccar gibi yönetilir. Bu şirketlerinyöneticileri Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonunun ilişkili olduğu Bakan tarafındanatanır ve görevden alınır. Bu şirketlerin mali durumu, ortaklık yapısı, piyasakoşulları veya diğer sorunları nedeniyle mevcut halin sürdürülebilirolmadığının tespit edilmesi durumunda, şirketin yahut varlıklarının veya 5271sayılı Kanunun 128 inci maddesinin onuncu fıkrasında belirtilen malvarlığıdeğerlerinin satılmasına veya feshi ile tasfiyesine Tasarruf Mevduatı SigortaFonunun ilişkili olduğu Bakan tarafından karar verilebilir. Satış ve tasfiyeişlemleri ilgili şirketin yönetim kurulu veya Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonutarafından yerine getirilir. Bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esaslarTasarruf Mevduatı Sigorta Fonunun ilişkili olduğu Bakan onayıyla belirlenir.”
MADDE 80- 4/4/1988 tarihli ve 320 sayılı Milli Piyangoİdaresi Genel Müdürlüğü Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun HükmündeKararnamenin ek 2 nci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
“EK MADDE 2- Karşılığı nakit olmak üzere oynatılan Piyango,Hemen-Kazan, Sayısal Loto, Şans Topu, On Numara ve Süper Loto oyunları ileilgili mevzuat çerçevesinde izin verilebilecek olan benzer şans oyunlarınailişkin lisans, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren 49 yıl süreyle19/8/2016 tarihli ve 6741 sayılı Türkiye Varlık Fonu Yönetimi Anonim ŞirketininKurulması ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun hükümleriuyarınca kurulan Türkiye Varlık Fonuna verilmiştir. Lisansın Türkiye VarlıkFonu tarafından üçüncü kişilere devredilmesinden sonra, İdare lisansa konu şansoyunlarını düzenleyemez ve bu oyunlar için ayrı bir lisans veremez. Lisanskonusu faaliyetlerin ilgili mevzuat hükümlerine uygun olarak yürütülmesiniizlemeye ve denetlemeye İdare yetkilidir.”
MADDE 81- 27/6/1989 tarihli ve 375 sayılı Kanun HükmündeKararnamenin 28 inci maddesine (C) fıkrasından sonra gelmek üzere aşağıdakifıkra eklenmiştir.
“Ç) Kamu kurum ve kuruluşlarında görev yapan personel (işçilerdahil), Türkiye Büyük Millet Meclisi kararlarına dayanılarak Türk SilahlıKuvvetleri personelinin gönderilmesine karar verilen ülkelerde geçici olarakgörev yapmak üzere görevlendirilebilir. Bu madde uyarınca görevlendirilenpersonele, (40.000) gösterge rakamının memur aylıklarına uygulanan katsayı ileçarpımı sonucu bulunacak aylık tutarı geçmemek üzere görev süresince damgavergisi dahil hiçbir vergi ve kesintiye tabi tutulmaksızın tazminat ödenir.Bunlara ayrıca, 6245 sayılı Harcırah Kanunu hükümlerine göre ödenen yol gideridışında harcırah ödenmez. Görevlendirmeye ilişkin usul ve esaslar, ödenecektazminatın tutarı ile hangi hallerde kesileceği ve ödemeye ilişkin usul veesaslar Başbakan onayı ile tespit edilir.”
MADDE 82- 22/1/1990 tarihli ve 399 sayılı Kamu İktisadiTeşebbüsleri Personel Rejiminin Düzenlenmesi ve 233 sayılı Kanun HükmündeKararnamenin Bazı Maddelerinin Yürürlükten Kaldırılmasına Dair Kanun HükmündeKararnamenin 7 nci maddesinin birinci fıkrasına (e) bendinden sonra gelmeküzere aşağıdaki bent eklenmiştir.
“f) Güvenlik soruşturması ve/veya arşiv araştırması yapılmış olmak,”
MADDE 83- 399 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 45 incimaddesinin birinci fıkrasına (e) bendinden sonra gelmek üzere aşağıdakibent eklenmiştir.
“f) Terör örgütleriyle eylem birliği içerisinde olmak, buörgütlere yardım etmek, kamu imkân ve kaynaklarını bu örgütleri desteklemeyeyönelik kullanmak ya da kullandırmak, bu örgütlerin propagandasını yapmak,”
GEÇİCİ MADDE 1- (1) 680 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameninyürürlüğe girdiği tarih itibarıyla yürütülmekte olan kovuşturmalarda, 680sayılı Kanun Hükmünde Kararnameyle mahkemelerin görev ve yetkisine ilişkinyapılan düzenlemeler nedeniyle görevsizlik veya yetkisizlik kararı verilemez;bu davalara ilgili mahkemesinde bakılmaya devam olunur.
MADDE 84- Bu Kanunun;
a) 34 üncü, 50 nci, 52 nci, 53 üncü, 55 inci, 57 nci ve 59 uncumaddeleri 1/7/2017 tarihinde,
b) Diğer hükümleri yayımı tarihinde, yürürlüğe girer.
MADDE 85- Bu Kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.”
II. İLK İNCELEME
1. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü hükümleri uyarınca Zühtü ARSLAN,Burhan ÜSTÜN, Engin YILDIRIM, Serruh KALELİ, Osman Alifeyyaz PAKSÜT, RecepKÖMÜRCÜ, Hicabi DURSUN, Celal Mümtaz AKINCI, Muammer TOPAL, M. Emin KUZ, HasanTahsin GÖKCAN, Kadir ÖZKAYA, Rıdvan GÜLEÇ, Recai AKYEL ve Yusuf ŞevkiHAKYEMEZ’in katılımlarıyla 28/3/2018 tarihinde yapılan ilk incelemetoplantısında, dosyada eksiklik bulunmadığından işin esasının incelenmesineOYBİRLİĞİYLE karar verilmiştir.
III. ESASIN İNCELENMESİ
2. Dava dilekçesi ve ekleri, Raportör Fatih ŞAHİNtarafından hazırlanan işin esasına ilişkin rapor, dava konusu Kanun, dayanılanAnayasa kuralları ve bunların gerekçeleri ile diğer yasama belgeleri okunupincelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:
A. Kanun’un Yok Hükmünde Olduğunun Tespiti Talebinin İncelenmesi
3. Dava dilekçesinde özetle; dava konusu Kanun’un olağanüstü hâlkanun hükmünde kararnamesinin (OHAL KHK’sı) onaylanmasından ibaret olduğu, OHALKHK’sı ile olağanüstü hâlle ilgisi olmayan, olağanüstü hâlin gerekli kılmadığıkonularda, olağanüstü hâlin kapsamını ve süresini aşan düzenlemelerinöngörüldüğü, yürürlükteki kanunlarda genel ve sürekli nitelikte değişiklikleryapıldığı, olağanüstü hâl döneminde temel hak ve özgürlüklerin sınırlanmasıveya durdurulması hâllerinin kanunla düzenlenmesi gerektiği hâlde OHAL KHK’sıile hükme bağlandığı, bu nedenlerle Cumhurbaşkanının başkanlığında toplananBakanlar Kuruluna tanınan olağanüstü hâllerle ilgili ve sınırlı düzenleme yapmayetkisinin aşıldığı ve yasama yetkisinin gasp edildiği, OHAL KHK’sında yer alanhükümlerin tamamının Bakanlar Kurulu üyelerince okunmadan ve söz konusudüzenlemelerin hazırlanmasından önce imzalandığı, bu itibarla Cumhurbaşkanınınbaşkanlığında toplanan Bakanlar Kurulunun iradesinin oluşmadığı, Türkiye BüyükMillet Meclisi İçtüzüğü’nün (İçtüzük) öngördüğü otuz günlük süre içinde TürkiyeBüyük Millet Meclisi (TBMM) Genel Kurulunda görüşülmemesi sebebiyle OHALKHK’sının bu niteliğini yitirdiği, anılan süreden sonra görüşülüp kararabağlanmasının ise niteliğini kaybetmiş olan OHAL KHK’sını geçerli hâlegetirmeyeceği, OHAL KHK’sının Meclis kararı ile onaylanması gerekirken kanunlaonaylanmasının yasama yetkisinin gaspı sonucunu doğurduğu belirtilerek Kanun’unAnayasa’nın Başlangıç’ı ile 2., 6., 7., 11. ve 121. maddelerine aykırı olduğuve öncelikle yokluğunun tespitine karar verilmesi gerektiği ileri sürülmüştür.
4. Anayasa'nın 87. maddesinde kanun koymak, değiştirmek vekaldırmak, TBMM'nin görev ve yetkileri arasında sayılmış; 89. maddesinde deCumhurbaşkanının TBMM'ce kabul edilen kanunları onbeş gün içinde yayımlayacağı,yayımlanmasını uygun bulmadığı kanunları ise bir daha görüşülmek üzere aynısüre içinde TBMM'ye geri göndereceği belirtilmiştir.
5. Kanun tasarı ve tekliflerinin TBMM’de görüşülerek kabuledilmesi, söz konusu tasarı veya teklifin kanunlaşması sonucunu doğurmakta; birbaşka deyişle TBMM’nin tasarı ve teklifin kabulü yönündeki iradesi, kanununvarlık kazanması için gerekli ve yeterli bulunmaktadır. Cumhurbaşkanının birkanunu yayımlaması, TBMM’nin bu yöndeki kabulü ile vücut bulan kanuna yenidenvarlık sağlamadığı gibi bir daha görüşülmek üzere TBMM’ye geri göndermesi dekanunun varlığını ortadan kaldırmamaktadır. Belirtilen nedenle Cumhurbaşkanınınkanunu yayımlama iradesi ve kanunun Resmî Gazete’de yayımlanması, kanunun aleniyetkazanması ve yürürlüğe girmesi bakımından önem taşımaktadır.
6. Bir normun yokluğu, hukuk dünyasında hiç doğmamışolduğunun ifadesidir. Normun varlığı ise, o normun yürürlüğe girmesine veuygulanmasına bağlı bulunmamaktadır. Varlık, yürürlük ve uygulanma kavramlarıbirbirinden farklı olup varlık, bir normun hukuk âleminde vücutbulmasını ifade etmektedir. Kanunlar bakımından yokluk, parlamento iradesininbulunmaması gibi durumlarda, başka bir ifadeyle bir normun varlığının zorunlukoşulları bulunmadığı takdirde söz konusu olabilecektir.
7. Yokluktan farklı olan hukuka aykırılık hâli ise hukukâleminde var olan normun, hukukun öngördüğü usul ve esaslar çerçevesindeçıkarılmaması anlamını taşımaktadır. Hukuka aykırılık hâli ne kadar ağır veaçık olursa olsun bir normun hukuka aykırı olması, zorunlu koşullarınınbulunması suretiyle var olan o normun yokluğu sonucunu doğurmaz. Bu nedenlekanunların veya kanun hükümlerinin Anayasa’ya uygunluk denetimi kapsamındaincelenmesi gereken hususlarda Anayasa’ya aykırılığının tespiti, ilgili kanunveya kanun hükümlerinin yokluğunu değil iptalini gerekli kılar.
8. Dava dilekçesinde Kanun'un Anayasa'ya aykırılığı yolundaileri sürülen hususlar ile Kanun'da yer alan düzenlemelerin niteliği, Kanun'unvarlık kazanmasını imkânsız kılan hâller kapsamına girmediğinden, söz konusukuralların Anayasa'ya uygunluk denetimi kapsamında incelenmesini ve bu incelemeneticesinde varılacak sonuca göre ilgili kuralın iptalini ya da iptal talebininreddini gerekli kılmaktadır.
9. Açıklanan nedenlerle, Kanun'un yok hükmünde olduğununtespiti talebinin reddi gerekir.
Zühtü ARSLAN, Kadir ÖZKAYA ve Yusuf Şevki HAKYEMEZ bu sonucafarklı gerekçeyle katılmışlardır.
B. Kanun’un Şekil Bakımından Anayasa’ya Aykırı Olduğu Gerekçesiyleİptali Talebinin İncelenmesi
10. Dava dilekçesinde özetle; OHAL KHK’larının, TBMM’degörüşülmesi için İçtüzük’te öngörülen otuz günlük sürenin bitiminin ardındandava konusu Kanun’a dayanak teşkil eden OHAL KHK’sının TBMM’ce kabuledilmesinin eylemli İçtüzük değişikliği niteliğinde olduğu ve İçtüzük’ündeğiştirilmesine ilişkin Anayasa ve İçtüzük’te yer alan usul hükümlerineuyulmadığı, öte yandan Kanun’un doğrudan uygulanabilir şekildeki Anayasahükümlerine aykırı düzenlemeler içermesi nedeniyle maddi anlamda Anayasadeğişikliği niteliğinde olduğu ve Anayasa değişiklikleri için özel olarakAnayasa’da öngörülmüş teklif ve oylama çoğunluğu ile iki kez görüşmekoşullarının yerine getirilmediği belirtilerek Kanun’un şekil bakımındanAnayasa’ya aykırı olduğu ileri sürülmüştür.
11. 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşve Görevleri Hakkında Kanun’un 43. maddesi uyarınca Kanun ilgisi nedeniyleAnayasa’nın 148. maddesi yönünden de incelenmiştir.
12. Kanunların esas bakımından Anayasa’ya uygunluk denetimi;kanunun içeriği, bir başka ifadeyle kanunun maddi hukuk dünyasında yarattığıdeğişiklik bakımından Anayasa’ya uygun olup olmadığını ifade etmektedir. Şekilbakımından uygunluk ise teklif ve tasarıların kanunlaşabilmesi için, diğer biranlatımla maddi olarak varlık kazanabilmesi için Anayasa’da öngörülen usullereuyulup uyulmadığının denetimini ifade etmektedir.
13. Anayasa'nın 148. maddesinin ikinci fıkrasında, kanunlarınşekil bakımından denetlenmesinin son oylamanın öngörülen çoğunlukla yapılıpyapılmadığı hususu ile sınırlı olduğu hükme bağlanmıştır.
14. Anayasa'nın 148. maddesinin gerekçesinde de Genel Kurultarafından yapılan son oylamadan önce vücut bulan şekil bozukluklarını GenelKurulun bildiği veya bilmesi gerektiğinin varsayıldığı belirtilerek sonoylamadan önce yapılan şekil bozukluklarının iptale neden olamayacağı ifadeedilmiş ve “Genel Kurulun oylama yapıp kanunu kabul etmesi, şekilbozukluğunu, o kanunu kabul etmemek için yeterli neden saymadığı yolunda birirade tecellisidir. En büyük organ genel kuruldur. Onun iradesi hilafına birsonuç çıkarmak hukukun ana esaslarına aykırı düşer. Bu nedenle son oylamadanönceki şekil bozuklukları, iptal sebebi sayılmamıştır.” denilmiştir.
15. Anayasa'nın 148. maddesinin açık hükmü ve gerekçesikarşısında kanunların şekil bakımından denetiminde, son oylamanın öngörülençoğunlukla yapılıp yapılmadığından başka bir hususun esas alınmasına ve busuretle kanunların şekil bakımından denetimlerinin yapılabilmesine imkânbulunmamaktadır.
16. Anayasa'nın “Toplantı ve karar yeter sayısı” başlıklı96. maddesinde, ”Türkiye Büyük Millet Meclisi, yapacağı seçimler dahilbütün işlerinde üye tamsayısının en az üçte biri ile toplanır. Türkiye BüyükMillet Meclisi, Anayasada başkaca bir hüküm yoksa toplantıya katılanların saltçoğunluğu ile karar verir; ancak karar yeter sayısı hiçbir şekilde üyetamsayısının dörtte birinin bir fazlasından az olamaz” denilmektedir. Buçerçevede TBMM’nin bütün işlerinde üye tamsayısının en az üçte biri olan 184milletvekiliyle toplanması, toplantıya katılanların salt çoğunluğuyla kararvermesi ve karar yeter sayısının hiçbir şekilde üye tamsayısının dörtte birininbir fazlası olan 139 milletvekilinden az olmaması gerekmektedir.
17. Kanun'un görüşülmesine ilişkin TBMM Genel Kurultutanaklarının incelenmesinden KHK’nın tümü üzerindeki oylamanın açık oylamayöntemiyle yapıldığı ve kullanılan 266 oyun 237'sinin kabul, 29'unun ret olduğuve son oylamanın Anayasa'nın 96. maddesinde öngörülen çoğunlukla yapıldığıanlaşıldığından, Anayasa'nın 148. maddesine aykırılık bulunmamaktadır.
18. Öte yandan dava dilekçesinde yer alan diğer Anayasa’yaaykırılık iddialarının Kanun’un şekil bakımından denetimini gerektirmesi, budenetimin ise son oylamanın öngörülen çoğunlukla yapılıp yapılmadığı hususuylasınırlı olması nedeniyle söz konusu aykırılık iddialarının incelenmesi AnayasaMahkemesinin denetim yetkisi kapsamı dışında kalmaktadır.
19. Açıklanan nedenlerle, son oylamasının Anayasa'da öngörülençoğunlukla yapıldığı açık olan Kanun, Anayasa'nın 148. maddesine aykırıdeğildir. Şekil bakımından iptal talebinin reddi gerekir.
IV. HÜKÜM
1/2/2018 tarihli ve 7072 sayılı Olağanüstü Hal KapsamındaBazı Düzenlemeler Yapılması Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin DeğiştirilerekKabul Edilmesine Dair Kanun’un;
A. Yok hükmünde olduğunun tespiti talebinin REDDİNE,
B. Şekil bakımından Anayasa’ya aykırı olmadığına ve iptaltalebinin REDDİNE,
31/5/2018 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.
Başkan
Zühtü ARSLAN
Başkanvekili
Burhan ÜSTÜN
Başkanvekili
Engin YILDIRIM
Üye
Serdar ÖZGÜLDÜR
Üye
Serruh KALELİ
Üye
Osman Alifeyyaz PAKSÜT
Üye
Recep KÖMÜRCÜ
Üye
Nuri NECİPOĞLU
Üye
Hicabi DURSUN
Üye
Celal Mümtaz AKINCI
Üye
Muammer TOPAL
Üye
M. Emin KUZ
Üye
Hasan Tahsin GÖKCAN
Üye
Kadir ÖZKAYA
Üye
Rıdvan GÜLEÇ
Üye
Recai AKYEL
Üye
Yusuf Şevki HAKYEMEZ
FARKLI GEREKÇE
Dava konusu Kanun’un yokhükmünde olduğunun tespiti yönündeki talebin reddine ilişkin karara, AnayasaMahkemesinin 31/5/2018 tarihli ve E.2018/42, K.2018/48 sayılı kararına yazdığımfarklı gerekçeyle katılıyorum.
Başkan
Zühtü ARSLAN
FARKLI GEREKÇE
Mahkememiz çoğunluğu, dava dilekçesinde ileri sürülen hususların“Kanun’un varlık kazanmasını imkânsız kılan hâller kapsamına girmediğinden” yokhükmünde olduğunun tespiti yönündeki talebin reddine karar vermiştir.
Çoğunluğun red sonucuna, Anayasa Mahkemesinin 31/5/2018tarihli ve E.2018/42, K.2018/48 sayılı kararına Başkan Zühtü ARSLAN’ın yazdığıfarklı gerekçeyle katılıyoruz.
Üye
Kadir ÖZKAYA
Üye
Yusuf Şevki HAKYEMEZ