ANAYASA MAHKEMESİ KARARI
Esas Sayısı : 2018/43
Karar Sayısı : 2018/49
Karar Tarihi : 31/5/2018
R.G. Tarih – Sayı : 29/6/2018- 30463
İPTAL DAVASINI AÇAN: TürkiyeBüyük Millet Meclisi üyeleri Engin ALTAY, Özgür ÖZEL, Engin ÖZKOÇ ile birlikte123 milletvekili
İPTAL DAVASININ KONUSU: 1/2/2018tarihli ve 7077 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Bazı DüzenlemelerYapılması Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek KabulEdilmesine Dair Kanun’un;
A. Yok hükmünde olduğunun, Anayasa’nın Başlangıç’ı ile 2., 6.,7., 11. ve 121. maddelerine aykırılığı ileri sürülerek tespitine,
B. Yok hükmünde olduğunun kabul edilmemesi hâlinde şekilbakımından Anayasa’ya aykırılığı nedeniyle iptaline,
karar verilmesi talebidir.
I. İPTALİ İSTENEN KANUN HÜKÜMLERİ
İptali talep edilen 7077 sayılı Kanun şöyledir:
“OLAĞANÜSTÜ HAL KAPSAMINDA BAZI DÜZENLEMELER YAPILMASI HAKKINDAKANUN HÜKMÜNDE KARARNAMENİN DEĞİŞTİRİLEREK KABUL EDİLMESİNE DAİR KANUN
Kanun No. 7077 KabulTarihi: 1/2/2018
BİRİNCİ BÖLÜM
Yargı ile İlgili Düzenlemeler
MADDE 1- 6/1/1982 tarihli ve 2576 sayılı Bölgeİdare Mahkemeleri, İdare Mahkemeleri ve Vergi Mahkemelerinin Kuruluşu veGörevleri Hakkında Kanuna 3/H maddesinden sonra gelmek üzere aşağıdaki 3/Imaddesi eklenmiştir.
“Soruşturma ve kovuşturma usulü:
MADDE 3/I- Bölge idare mahkemelerinde görevyapan başkan, daire başkanı ve üyelerin görevden doğan veya görev sırasındaişlenen suçları ve şahsi suçlarıyla ilgili soruşturma ve kovuşturmalar,26/9/2004 tarihli ve 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile BölgeAdliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanunun 47 ncimaddesi hükümleri uyarınca yürütülür. Ancak, anılan maddede yer alan en yakınbölge adliye mahkemesi ibaresinden, görev yapılan bölge idare mahkemesininbulunduğu ilin bağlı olduğu bölge adliye mahkemesi anlaşılır.”
MADDE 2- 26/9/2004 tarihli ve 5235 sayılı AdlîYargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev veYetkileri Hakkında Kanunun 47 nci maddesine aşağıdaki fıkralar eklenmiştir.
“Soruşturma aşamasında hâkim kararı gerektirenişlemlere dair Cumhuriyet başsavcılığının talepleri ile kovuşturmaya yerolmadığına dair kararlara yapılan itirazlar hakkında, soruşturma konususuçların en ağırına bakmakla görevli bölge adliye mahkemesi ceza dairesininumara itibarıyla izleyen ceza dairesi başkanı tarafından karar verilir. Suçunson numaralı ceza dairesinin görevine girmesi halinde talebi inceleme yetkisibirinci ceza dairesi başkanına aittir. Hâkim kararı gerektiren işlemlerdebaşkanın verdiği kararlara karşı yapılan itirazı, numara itibarıyla izleyenceza dairesi başkanı inceler. Son numaralı daire başkanının kararı, birinciceza dairesi başkanı tarafından incelenir.
Bölge adliye mahkemesi Cumhuriyet savcıları ile cezadairelerinin idarî yaptırım kararı verme yetkisi bakımından 30/3/2005 tarihlive 5326 sayılı Kabahatler Kanununun 22 ila 31 inci maddeleri uygulanır.Cumhuriyet savcısının verdiği idarî yaptırım kararlarına karşı bölge adliyemahkemesi ceza dairesine başvurulabilir.”
MADDE 3- 25/4/2006 tarihli ve 5490 sayılı NüfusHizmetleri Kanununa 27 nci maddesinden sonra gelmek üzere aşağıdaki 27/Amaddesi eklenmiştir.
“Yabancı ülke adlî veya idarî makamlarıncaverilen boşanma kararlarının nüfus kütüğüne tescili
MADDE 27/A- (1) Yabancı ülke adlî veya idarîmakamlarınca boşanmaya, evliliğin butlanına, iptaline veya mevcut olupolmadığının tespitine ilişkin olarak verilen kararlar; bizzat veya vekilleri aracılığıylatarafların birlikte başvurması, verildiği devlet kanunlarına göre konusundayetkili adlî veya idarî makam tarafından verilmiş ve usulen kesinleşmiş olmasıve Türk kamu düzenine açıkça aykırı bulunmaması şartlarıyla nüfus kütüğünetescil edilir.
(2) Nüfus kütüğüne yapılacak tescil işlemleri,yurt dışında kararın verildiği ülkedeki dış temsilcilikler, yurt içinde iseBakanlık tarafından belirlenen nüfus müdürlükleri tarafından yapılır.
(3) Bu maddede sayılan şartlar yerine getirilmediğigerekçesiyle tescil talebi reddedilen kararların Türkiye’de tanınması,27/11/2007 tarihli ve 5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul HukukuHakkında Kanun uyarınca yapılır.
(4) Bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esaslarBakanlık tarafından yönetmelikle belirlenir.”
MADDE 4- 11/12/2010 tarihli ve 6087 sayılı Hâkimlerve Savcılar Yüksek Kurulu Kanununun 38 inci maddesinin dokuzuncu fıkrasınınikinci cümlesinde yer alan “Kurula” ibaresi “Yargıtay CumhuriyetBaşsavcılığına” şeklinde değiştirilmiş ve aynı fıkraya aşağıdaki cümlelereklenmiştir.
“Başsavcılık tarafından yerine getirilecek müteakip iş veişlemlerde 4/2/1983 tarihli ve 2797 sayılı Yargıtay Kanununun 46 ncı maddesininaltıncı fıkrası hükümleri uygulanır. İddianame hazırlanması hâlinde kovuşturma,görevle ilgili suçlarda Yüce Divan sıfatıyla Anayasa Mahkemesince, kişiselsuçlarda Yargıtay ilgili ceza dairesince yapılır.”
MADDE 5- 4/4/2013 tarihli ve 6458 sayılıYabancılar ve Uluslararası Koruma Kanununa aşağıdaki ek madde eklenmiştir.
“Göçmen kaçakçılığı suçunda kullanılan aracaelkoyma
EK MADDE 1- (1) Göçmen kaçakçılığı suçununişlenmesinde kullanılan araçlara, 4/12/2004 tarihli ve 5271 sayılı CezaMuhakemesi Kanununun 128 inci maddesinin dördüncü fıkrası hükmüne göreelkonulur.
(2) Birinci fıkraya göre elkonulan aracın;
a) Soruşturma ve kovuşturma devam ederken aynısuçun işlenmesinde tekrar kullanılması,
b) Türkiye’de sicile kayıtlı olmaması,
c) Toplam yolcu sayısına göre önemli sayıdagöçmen taşınırken ele geçirilmesi,
ç) Suçun işlenmesini kolaylaştıracak özeltertibatının bulunması,
hallerinden birinin varlığı durumunda, elkonulanaraç sahibine iade edilmez. Bu durumda sahibinin, aracın değeri kadar teminatıelkoyma tarihinden itibaren otuz gün içinde Maliye Bakanlığına teslim etmesihalinde, araç sahibine iade edilir. Aksi takdirde, Maliye Bakanlığı tarafındansoruşturma ve kovuşturma sonucu beklenmeksizin derhal tasfiye olunur.Tasfiyenin satış suretiyle gerçekleşmesi halinde, satıştan elde edilen gelirdenaracın muhafaza edilmesi ve satışı için gerekli olan bütün masraflarkarşılandıktan sonra kalan miktar, kovuşturma sonucuna göre işlem yapılmaküzere emanet hesabına alınır.
(3) İkinci fıkra hükmünün uygulanmasındaki değerden,kara araçlarında kasko değeri; deniz araçlarında tekne ve makine sigortasınaesas teşkil eden değer; sigortasız araçlar ile hava ve demiryolu araçlarındaise piyasa değeri anlaşılır.”
İKİNCİ BÖLÜM
Milli Savunma ile İlgili Düzenlemeler
MADDE 6- 27/7/1967 tarihli ve 926 sayılı Türk SilâhlıKuvvetleri Personel Kanununun 35 inci maddesinin birinci fıkrasının (f) bendiyürürlükten kaldırılmıştır.
MADDE 7- 926 sayılı Kanunun 82 nci maddesinin üçüncü fıkrasıaşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
“Fakülte, yüksek okul veya meslek yüksek okulu mezunu olup daastsubay nasbedilmek üzere temel askerlik eğitimine tâbi tutulanlardan başarılıolanlar astsubaylığa nasıp onayı tarihinden geçerli olarak astsubay çavuşluğanasbedilirler. Bu personelin astsubaylık nasıpları hangi tarihte olursa olsun,kademe ilerlemesi veya üst rütbeye yükselmelerine esas olacak nasıpları içinonay takvim yılının 30 Ağustos tarihi esas alınır ve kademe ilerlemesi veya üstrütbeye yükselmelerinde 79 uncu ve 80 inci madde hükümlerine göre işlemyapılır. Nasıp düzeltilmesinden ötürü maaş veya maaş farkı ödenmez ve diğerözlük hakları verilmez. Astsubay meslek yüksek okullarını başarıyla bitirenlerise o yılın 30 Ağustos tarihinde astsubay çavuşluğa nasbedilirler. Bunlardan;
a) Astsubay meslek yüksek okullarını bitirip de astsubay çavuşnasbedilmeden önce astsubaylar hakkında açığa alınmayı gerektiren bir suçtanhaklarında kamu davası açılanlar veya herhangi bir suçtan tutuklanan ya dagözaltına alınanların astsubay çavuşluğa nasıpları yapılmaz. Bunlardanöğrencilik hukukunun kaybedilmesine sebep olacak şekilde mahkûm olanlarla okulyüksek disiplin kurulunca okulla ilişiğinin kesilmesine karar verilenler hariçolmak üzere haklarında kovuşturmaya yer olmadığına, ceza verilmesine yerolmadığına, hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına, beraate veya kamudavasının her ne sebeple olursa olsun ortadan kaldırılmasına karar verilenlerlegözaltına alınanlardan başka bir işlem yapılmaksızın serbest bırakılanlarastsubay çavuşluğa nasbedilir ve nasıpları emsalleri tarihine götürülür.
b) Kazai, idari veya sıhhi zorunluluklar nedeniyle astsubay meslekyüksek okullarını 30 Ağustostan sonra bitirenler, bitirdikleri ayın sonundangeçerli olarak astsubay çavuşluğa nasbedilirler. Bunların nasıpları emsalleritarihine götürülür.”
MADDE 8- 926 sayılı Kanunun ek geçici 92 nci maddesininbirinci fıkrasının birinci cümlesine “Kuvvet Komutanının teklifi ve MillîSavunma Bakanının onayı ile” ibaresinden sonra gelmek üzere “31/12/2020tarihine kadar” ibaresi eklenmiş ve aynı fıkrada yer alan “pilot subayların”ibaresi yürürlükten kaldırılmıştır.
MADDE 9- 31/7/1970 tarihli ve 1325 sayılı Millî SavunmaBakanlığı Görev ve Teşkilâtı Hakkında Kanunun 2 nci maddesinin birincifıkrasına aşağıdaki bent eklenmiştir.
“d) Bakanlık merkez ve taşra teşkilatı ile bağlı, ilgili veilişkili kuruluşlarında görev alacak personelin güvenlik soruşturması ve arşivaraştırması hizmetlerini Milli İstihbarat Teşkilatı Müsteşarlığı ve EmniyetGenel Müdürlüğü aracılığıyla,”
MADDE 10- 1325 sayılı Kanunun 4 üncü maddesine aşağıdaki fıkralareklenmiştir.
“Bakanlık, kanunla yerine getirmekle yükümlü olduğu hizmetleri;tüzük, yönetmelik, tebliğ, genelge ve diğer idari metinlerle düzenlemeklegörevli ve yetkilidir.
Bakan, Müsteşar ve her kademedeki Bakanlık ve kuruluşyöneticileri, gerektiğinde sınırlarını yazılı olarak açıkça belirlemek şartıylayetkilerinden bir kısmını astlarına devredebilir. Ancak yetki devri, yetkidevreden amirin sorumluluğunu kaldırmaz.”
MADDE 11- 21/3/2007 tarihli ve 5607 sayılı KaçakçılıklaMücadele Kanununun 23 üncü maddesine aşağıdaki fıkra eklenmiştir.
“(7) 10/11/1988 tarihli ve 3497 sayılı Kara Sınırlarının Korunmasıve Güvenliği Hakkında Kanun uyarınca görev verilen Kara Kuvvetleri Komutanlığıhudut birlikleri (desteğine/emrine verilen unsurlar dahil) personeli ile yardımtalep edilmesi halinde kaçakçılıkla mücadele görevi verilen Deniz KuvvetleriKomutanlığı personeline de bu maddede düzenlenen usul ve esaslara göre ikramiyeödenir.”
MADDE 12- 31/1/2013 tarihli ve 6413 sayılı Türk Silahlı KuvvetleriDisiplin Kanununun 20 nci maddesinin birinci fıkrasına aşağıdaki benteklenmiştir.
“h) Terör örgütleriyle ilişkisi olmak: Terör örgütleriyle eylembirliği içerisinde olmak, bu örgütlere yardım etmek, kamu imkân ve kaynaklarınıbu örgütleri desteklemeye yönelik kullanmak ya da kullandırmak, bu örgütlerinpropagandasını yapmaktır.”
MADDE 13- 22/1/2015 tarihli ve 6586 sayılı Millî MayınFaaliyet Merkezi Kurulmasına İlişkin Kanun ile Bazı Kanunlarda DeğişiklikYapılmasına Dair Kanunun 6 ncı maddesinin birinci fıkrasının üçüncü cümlesiaşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
“Bunlara ödenecek ücretin net tutarı, birinci dereceli MillîSavunma Uzmanına ödenen aylık net tutarının yıllık ortalamasının %150’siniaşmamak üzere Bakan tarafından tespit edilir.”
MADDE 14- 9/11/2016 tarihli ve 6756 sayılı Olağanüstü HalKapsamında Bazı Tedbirler Alınması ve Milli Savunma Üniversitesi Kurulması ileBazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Hükmünde KararnameninDeğiştirilerek Kabul Edilmesi Hakkında Kanunun 5 inci maddesinin ikincifıkrasının (c) bendi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
“c) Astsubay meslek yüksekokulları ile yabancı diller ve savunmaile ilgili diğer yüksekokullardan,”
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
İç Güvenlik ile İlgili Düzenlemeler
MADDE 15- 10/6/1949 tarihli ve 5442 sayılı İl İdaresiKanununun 11 inci maddesinin (D) fıkrasının birinci cümlesinde yer alan“Jandarma Genel Komutanlığının veya” ibaresi yürürlükten kaldırılmıştır.
MADDE 16- 18/12/1981 tarihli ve 2565 sayılı Askeri YasakBölgeler ve Güvenlik Bölgeleri Kanununun 3 üncü maddesine aşağıdaki fıkraeklenmiştir.
“Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığıbirliklerinin bu fıkranın yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla konuşlu bulunduğuhizmet binaları, karakollar ve benzeri yerler için, kendiliğinden özel güvenlikbölgesi oluşmuş sayılır. Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil GüvenlikKomutanlığı birliklerinin yeni konuşlanacakları aynı neviden yerler bakımındankonuşlanma tarihinden itibaren kendiliğinden özel güvenlik bölgeleri oluşmuşsayılır. Bu fıkra çerçevesinde oluşturulan özel güvenlik bölgelerinin sınırlarıİçişleri Bakanlığı tarafından belirlenir. Jandarma Genel Komutanlığı ve SahilGüvenlik Komutanlığı birliklerinin konuşlu bulundukları yerlerin özel güvenlikbölgesi olması lüzumlu görülmüyorsa İçişleri Bakanlığı tarafından buna ilişkinayrıca bir karar alınır. Bu fıkranın uygulanmasına ilişkin usul ve esaslarİçişleri Bakanlığı tarafından yürürlüğe konulan yönetmelikle belirlenir.”
MADDE 17- 9/7/1982 tarihli ve 2692 sayılı Sahil GüvenlikKomutanlığı Kanununa aşağıdaki geçici madde eklenmiştir.
“GEÇİCİ MADDE 12- Sahil Güvenlik Komutanlığının halihazırda devameden yabancı ülkeler ile eğitim ve işbirliği faaliyetleri, askeri eğitimişbirliği anlaşmaları ve protokollerinde belirtilen esaslara göre İçişleriBakanlığı tarafından yürütülür.”
MADDE 18- 10/3/1983 tarihli ve 2803 sayılı Jandarma Teşkilat,Görev ve Yetkileri Kanununun 19 uncu maddesine aşağıdaki fıkra eklenmiştir.
“Bütçe kanunları ve diğer kanunlarla Milli Savunma Bakanlığı ileTürk Silahlı Kuvvetlerine tanınan gümrük, her türlü vergi, resim, harç veardiye ücretlerine ilişkin muafiyet ve istisna hükümleri Jandarma GenelKomutanlığı hakkında da uygulanır.”
MADDE 19- 11/6/2010 tarihli ve 5996 sayılıVeteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanununun 27 nci maddesininbirinci fıkrasına aşağıdaki cümle eklenmiştir.
“Türk Silahlı Kuvvetleri, Jandarma Genel Komutanlığı ve SahilGüvenlik Komutanlığının birliklerince talep edilen içme ve kullanma sularınailişkin analizler ilgili mevzuatına göre Sağlık Bakanlığına bağlılaboratuvarlarda ücretsiz olarak yapılır.”
MADDE 20- 5996 sayılı Kanunun 45 inci maddesine aşağıdakifıkra eklenmiştir.
“(4) Bakanlık tarafından üçüncü fıkra uyarınca yürütülen gıdadenetim ve kontrol hizmetleri, satın alma amaçlı yapılan denetim ve kontrolhizmetlerini kapsamaz. Üçüncü fıkra uyarınca yapılan resmi denetim vekontrollerde herhangi bir uygunsuzluk tespit edilmesi halinde, Türk SilahlıKuvvetlerinin ilgili birimleri ile Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil GüvenlikKomutanlığına bu Kanunun yaptırımlarla ilgili hükümleri uygulanmaz. Tespitedilen uygunsuzluklarla ilgili gerekli önlemler, ilgili Komutanlık tarafındanalınır. Türk Silahlı Kuvvetleri, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil GüvenlikKomutanlığı ile bunların bağlılarına 30 uncu madde hükümleri uygulanmaz.”
MADDE 21- 18/10/2016 tarihli ve 6749 sayılı Olağanüstü HalKapsamında Alınan Tedbirlere İlişkin Kanun Hükmünde Kararnamenin DeğiştirilerekKabul Edilmesine Dair Kanunun 5 inci maddesinin birinci fıkrasının ikincicümlesinde yer alan “edilir” ibaresi “edilebilir” şeklinde değiştirilmiştir.
MADDE 22- Ekli (1) sayılı cetvelde yer alan kadrolar ihdasedilerek 13/12/1983 tarihli ve 190 sayılı Genel Kadro ve Usulü Hakkında KanunHükmünde Kararnamenin eki (I) sayılı cetvelin Emniyet Genel Müdürlüğüne aitbölümüne eklenmiştir.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Sosyal Güvenlik ile İlgili Düzenlemeler
MADDE 23- 18/3/1924 tarihli ve 442 sayılı Köy Kanununun 74üncü maddesinin ikinci fıkrasına aşağıdaki cümle eklenmiş, aynı maddeninsekizinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiş ve aynı maddenin beşincifıkrası yürürlükten kaldırılmıştır.
“Güvenlik korucularından 55 yaşını dolduranlarıngörevleriyle ilişikleri kesilir.”
“Güvenlik korucusu olarak görevlendirilenler hakkında 22/5/2003tarihli ve 4857 sayılı İş Kanunu ile 25/8/1999 tarihli ve 4447 sayılı İşsizlikSigortası Kanunu hükümleri uygulanmaz.”
MADDE 24- 442 sayılı Kanunun ek 16 ncı ve ek 17 nci maddeleriyürürlükten kaldırılmıştır.
MADDE 25- 442 sayılı Kanuna aşağıdaki geçici maddeeklenmiştir.
“GEÇİCİ MADDE 4- Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten öncegüvenlik koruculuğu görevi sona ermiş olanlardan mülga ek 16 ncı veya mülga ek17 nci madde hükümleri kapsamında aylık bağlanmasına, tazminat veya ölümyardımı ödenmesine hak kazananlar hakkında anılan mülga madde hükümlerininuygulanmasına devam olunur. Ayrıca, mülga ek 16 ncı madde kapsamında aylıkbağlanmasına hak kazanan güvenlik korucularının vefatı halinde, 5510 sayılıKanun hükümlerine göre hak sahiplerine, müracaat tarihini takip eden aybaşındanitibaren aylık bağlanır ve geçmişe dönük herhangi bir ödeme yapılmaz.”
MADDE 26- 8/6/1949 tarihli ve 5434 sayılı Türkiye CumhuriyetiEmekli Sandığı Kanununun ek 79 uncu maddesinin altıncı fıkrasının ikincicümlesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiş ve aynı fıkraya aşağıdaki cümleeklenmiştir.
“Ödemeler, her eğitim-öğretim yılında bir kez olmak üzere, ilgilieğitim-öğretim yılının Eylül ayında geçerli olan memur aylık katsayısı ve aynıeğitim-öğretim yılındaki öğrenim seviyesine göre hesaplanarak 1 Eylül-31 Aralıktarihleri arasında toptan yapılır. Öğrenim durumu ve seviyeleri tespitedilemeyenlere ise ilgili eğitim-öğretim yılı içinde talepleri üzerine eğitimve öğretim yardımları ödenir.”
“Birinci fıkra kapsamında aylık almakta olanlar da aynı usul veesaslar çerçevesinde bu yardımdan yararlandırılır.”
MADDE 27- 5434 sayılı Kanunun ek 81 inci maddesinin birincifıkrasında yer alan “Türk Silahlı Kuvvetlerine” ibaresi “Türk SilahlıKuvvetleri, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığına”şeklinde değiştirilmiştir.
MADDE 28- 29/8/1977 tarihli ve 2108 sayılı Muhtar Ödenek veSosyal Güvenlik Yasasının 1 inci maddesinin üçüncü fıkrasına “il özel idare”ibaresinden sonra gelmek üzere “ile yatırım izleme ve koordinasyonbaşkanlıkları” ibaresi eklenmiştir.
MADDE 29- 2108 sayılı Yasanın 4 üncü maddesinin birincifıkrasında yer alan “4 üncü maddesi kapsamında sigortalı” ibaresi “4 üncümaddesinin birinci fıkrasının (a) ve (c) bentleri kapsamında sigortalı”şeklinde, “aylık ve gelir” ibaresi “aylık” şeklinde ve aynı maddenin ikincifıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
“Birinci fıkra kapsamında bulunanların prime esas kazanç altsınırı üzerinden hesaplanacak sosyal güvenlik primleri, il özel idareleri veyayatırım izleme ve koordinasyon başkanlıkları tarafından doğrudan SosyalGüvenlik Kurumuna ödenir. Sosyal güvenlik primlerinin karşılığı her yılİçişleri Bakanlığı bütçesine konulur ve yılı içinde söz konusu bütçeden il özelidare ve yatırım izleme ve koordinasyon başkanlıkları bütçelerine aktarılır.”
MADDE 30- 21/4/2005 tarihli ve 5335 sayılı Bazı Kanun veKanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun 30 uncumaddesinin dördüncü fıkrasına (j) bendinden sonra gelmek üzere aşağıdaki benteklenmiştir.
“k) 18/3/1924 tarihli ve 442 sayılı Köy Kanununun 74 üncümaddesine göre görevlendirilen güvenlik korucuları,”
MADDE 31- 31/5/2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalarve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 7 nci maddesinin birinci fıkrasının (c)bendinde yer alan “(d) ve (e)” ibaresi “(d), (e) ve (f)” şeklindedeğiştirilmiştir.
MADDE 32- 5510 sayılı Kanunun 35 inci maddesinin ikincifıkrasında yer alan “üçüncü fıkrasının (d) ve (e)” ibaresi “dördüncü fıkrasının(d), (e) ve (f)” şeklinde değiştirilmiştir.
MADDE 33- 5510 sayılı Kanunun 40 ıncı maddesinin ikincifıkrasında yer alan tablonun (13) numaralı sırasına “Türk SilâhlıKuvvetlerinde” ibaresinden sonra gelmek üzere “, Jandarma Genel Komutanlığındave Sahil Güvenlik Komutanlığında” ibaresi eklenmiştir.
MADDE 34- 5510 sayılı Kanunun 47 nci maddesininsekizinci fıkrasının (f) bendinde yer alan “Türk Silâhlı Kuvvetlerinin” ibaresi“Türk Silâhlı Kuvvetleri, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil GüvenlikKomutanlığı mensuplarının” şeklinde, aynı maddenin onikinci fıkrasında yer alan“Türk Silâhlı Kuvvetleri mensupları” ibaresi “Türk Silâhlı Kuvvetleri, JandarmaGenel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı mensupları” şeklinde ve “MillîSavunma Bakanının” ibaresi “ilgisine göre İçişleri Bakanının veya Millî SavunmaBakanının” şeklinde değiştirilmiştir.
MADDE 35- 5510 sayılı Kanunun 49 uncu maddesinin birincifıkrasının (a) bendinin (3) numaralı alt bendinde yer alan “Türk SilâhlıKuvvetlerinde” ibaresi “Türk Silâhlı Kuvvetleri, Jandarma Genel Komutanlığı veSahil Güvenlik Komutanlığında” şeklinde değiştirilmiştir.
MADDE 36- 5510 sayılı Kanunun 53 üncü maddesinin birincifıkrasına “diğer sigortalılık durumu” ibaresinden sonra gelmeküzere “, 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamında muhtarsigortalılığı ile aynı maddenin birinci fıkrasının (b) bendindeki diğersigortalılık statülerine aynı anda tabi olacak şekilde çalışılması durumundamuhtar sigortalılığı” ibaresi eklenmiştir.
MADDE 37- 5510 sayılı Kanunun 57 nci maddesinin beşincifıkrasında yer alan “Türk Silâhlı Kuvvetleri” ibaresi “Türk SilahlıKuvvetleri, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı” şeklindedeğiştirilmiştir.
MADDE 38- 5510 sayılı Kanunun 60 ıncı maddesinin birincifıkrasının (c) bendinin (9) numaralı alt bendinde yer alan “74 üncü maddesininikinci fıkrasına göre görevlendirilen kişiler ile aynı Kanunun” ibaresiyürürlükten kaldırılmıştır.
MADDE 39- 5510 sayılı Kanunun 69 uncu maddesinin birincifıkrasının (f) bendinde yer alan “(d) ve (e)” ibaresi “(d), (e) ve (f)”şeklinde değiştirilmiştir.
MADDE 40- 5510 sayılı Kanunun 70 inci maddesinin ikincifıkrasının ikinci cümlesinde yer alan “(1), (3) ve (9)” ibaresi “(1) ve (3)”şeklinde değiştirilmiştir.
MADDE 41- 5510 sayılı Kanunun 80 inci maddesinin ikincifıkrasına aşağıdaki bent eklenmiştir.
“d) 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamındakimuhtar sigortalılarının aylık prime esas kazançları, günlük prime esas kazançalt sınırının otuz katıdır.”
MADDE 42- 5510 sayılı Kanunun 81 inci maddesinin birincifıkrasının (j) bendine “İsteğe bağlı sigortalılar” ibaresinden sonragelmek üzere “ve muhtar sigortalılar” ibaresi eklenmiştir.
MADDE 43- 5510 sayılı Kanunun 87 nci maddesinin birincifıkrasının (b) bendi aşağıdaki şekilde değiştirilmiş ve aynı fıkraya aşağıdakibent eklenmiştir.
“b) 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (b) bendindeki muhtarsigortalılar hariç bu bent kapsamında sigortalı olanlar, isteğe bağlı sigortalıolanlar ve 60 ıncı maddenin birinci fıkrasının (d) ve (g) bentlerinde sayılankişilerin kendileri,”
“h) Muhtarlardan 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (b) bendikapsamında sigortalılığı olanların il özel idareleri veya yatırım izleme vekoordinasyon başkanlıkları,”
MADDE 44- 5510 sayılı Kanuna aşağıdaki ek madde eklenmiştir.
“EK MADDE 15- 442 sayılı Kanunun 74 üncü maddesinin ikinci fıkrasıgereğince güvenlik korucusu olarak görevlendirilenler, 4 üncü maddenin birincifıkrasının (a) bendi kapsamında sigortalı sayılır ve haklarında uzun vadelisigorta kolları ile genel sağlık sigortası hükümleri uygulanır.
Güvenlik korucusu olarak göreve başlayanlar ile görevleri sonaerenlerin sigortalı işe giriş ve sigortalı işten ayrılış bildirgeleri,çalışmaya başladıkları tarihinden itibaren bir ay içinde ilgili valiliklerceverilir. Bunların prime esas günlük kazançları bu Kanunun 82 nci maddesiuyarınca belirlenen prime esas günlük kazanç alt sınırıdır. İlgili primlerinsigortalı ve işveren hissesinin tamamı valiliklerce ödenir.
Güvenlik korucularının veya valiliğin talebi üzerine Kurumcayetkilendirilen sağlık hizmeti sunucularının sağlık kurullarınca usulüne uygundüzenlenecek raporlar ve dayanağı tıbbî belgelerin incelenmesi sonucu, çalışmagücünün en az %60’ını veya vazifelerini yapamayacak şekilde meslekte kazanmagücünü kaybettiği Kurum Sağlık Kurulunca tespit edilen güvenlik korucularımalûl sayılır.
Güvenlik korucusu olarak görev yapmakta iken 55 yaşınıdolduranlardan en az 15 yıl bu görevde bulunmuş olanlara yaşlılık aylığıbağlanır. Bu fıkra kapsamında yaşlılık aylığı bağlanabilmesi için ayrıca terörsuçlarından hüküm giymemiş olmak şarttır. Hüküm giymeden önce aylık bağlanmışolması halinde ise bağlanan aylık kesilir.
Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla güvenlik korucusuolarak görevde bulunanların valiliklerin talebi üzerine güvenlik korucusuolarak geçen ve bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce uzun vadeli sigortakollarına tabi olmadığı süreleri için müracaat tarihinde geçerli olan primeesas kazanç alt sınırı ve %32.5 oranı üzerinden hesaplanacakprim tutarları, tebliğ tarihinden itibaren bir ay içinde valiliklerce ödenir.Bu süre içinde sigorta primlerinin ödenmemesi halinde bu Kanunun 89 uncumaddesi hükümleri uygulanarak primler tahsil olunur.
Bu maddenin yürürlük tarihinden önce görevi sona erenler ile bumaddenin yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla bu Kanun kapsamında emekli,yaşlılık veya malûllük aylığı ya da 442 sayılı Kanunun mülga ek 16 ncı maddesiveya 2330 sayılı Kanun kapsamında aylık bağlanmış olanlar hakkında bu maddehükümleri uygulanmaz.
Bu madde kapsamındaki sigortalılarla ilgili olarak bu maddedeaksine hüküm bulunmaması kaydıyla bu Kanunun ilgili hükümleri uygulanır. Bumaddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esasları tespit etmeye Kurumyetkilidir.”
MADDE 45- 5510 sayılı Kanunun geçici 16 ncı maddesininbirinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
“Bu Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin (4)numaralı alt bendinde belirtilenler için 6 ncı maddenin birinci fıkrasının (ı)bendi ile 80 inci maddenin ikinci fıkrasının (a) bendinde belirtilen “otuz” ibaresi, bu maddenin yürürlüğe girdiği yıl için “onbeş” olarak uygulanır ve prime esas günlük kazancın otuz katını geçmemek üzere takipeden her yıl için bir puan artırılır.”
MADDE 46- 5510 sayılı Kanunun geçici 18 inci maddesininbirinci fıkrasının (a) bendinde yer alan “Türk Silâhlı Kuvvetleri” ibaresi“Türk Silâhlı Kuvvetleri, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil GüvenlikKomutanlığı” şeklinde değiştirilmiştir.
MADDE 47- 5510 sayılı Kanunun geçici 21 inci maddesiyürürlükten kaldırılmıştır.
BEŞİNCİ BÖLÜM
Medya Hizmet Sağlayıcılarla İlgili Düzenlemeler
MADDE 48- 15/2/2011 tarihli ve 6112 sayılı Radyo veTelevizyonların Kuruluş ve Yayın Hizmetleri Hakkında Kanunun 2 nci maddesininbirinci fıkrasının ikinci cümlesine “üçüncü” ibaresinden sonra “ve dördüncü”ibaresi ile maddeye aşağıdaki fıkra eklenmiştir.
“(4) Türkiye’ye ait uydular üzerinden Türkçe olarak Türkiye’yeyönelik yayın yapan veya yayın dili Türkçe olmamakla birlikte Türkiye’yeyönelik ticari iletişim yayınlarına yer veren yayın kuruluşları, bu maddenindiğer fıkralarına bakılmaksızın Türkiye Cumhuriyeti Devletinin yargı yetkisialtında kabul edilir. Bu kuruluşların da Türkiye Cumhuriyeti Devletinin yargıyetkisi altındaki kuruluşlar gibi Üst Kuruldan yayın lisansı almasızorunludur.”
MADDE 49- 6112 sayılı Kanunun 6 ncı maddesinin beşincifıkrasında yer alan “künye bilgilerini, iletişim adresini” ibaresi “künye,iletişim ve adres bilgileri ile kayıtlı elektronik posta adresini” şeklindedeğiştirilmiştir.
MADDE 50- 6112 sayılı Kanunun 8 inci maddesinin ikincifıkrasında yer alan “koruyucu sembol kullanılmadan” ibaresi “koruyucu sembolkullanılsa dahi” şeklinde değiştirilmiş ve aynı maddeye aşağıdaki fıkraeklenmiştir.
“(4) Radyo ve televizyon yayın hizmetlerinde, arkadaş bulmaamacıyla kişilerin tanıştırıldığı ve/veya buluşturulduğu türden programlara,takviye edici gıdalar ve benzeri destekleyici ürünler de dâhil olmak üzereherhangi bir ürünün ilgili mevzuatına aykırı olarak sağlık beyanıyla satışına,pazarlanmasına ve/veya reklamına, sohbet, arkadaşlık ve eş bulma hatlarının vehizmetlerinin tanıtımına yer verilemez. Katma değerli elektronik haberleşmehizmet numaraları, yerel aranır numaralar, benzeri özel içerikli hizmetlereilişkin numaralar ile özel ücrete tabi diğer sabit ve mobil numaralarkullanılmak suretiyle, izleyici ve dinleyicileri yanıltıcı ve/veya haksızkazanca neden olacak şekilde yarışma, çekiliş, lotarya ve benzeri adlar altındaödül ve ikramiye taahhüt edilemez ve bu yöntemle ürün tanıtımı, satışı vepazarlaması yapılamaz.”
MADDE 51- 6112 sayılı Kanunun 32 nci maddesinin;
a) Birinci fıkrasında yer alan “(a), (b), (d), (g), (n), (s), (ş)ve (t) bentlerindeki yayın hizmeti ilkelerine” ibaresi “(a), (b), (d), (f),(g), (ğ), (h), (n), (ö), (s), (ş) ve (t) bentlerindeki yayın hizmeti ilkelerineve aynı maddenin dördüncü fıkrasına” şeklinde değiştirilmiştir.
b) İkinci fıkrasının birinci cümlesi aşağıdaki şekilde değiştirilmişve ikinci cümlesi yürürlükten kaldırılmıştır.
“8 inci maddenin birinci fıkrasının diğer bentleri ile ikinci veüçüncü fıkralarında ve bu Kanunun diğer maddelerinde belirlenen ilke,yükümlülük veya yasaklara aykırı yayın yapan ve/veya bu Kanun hükümlerikapsamında Üst Kurul tarafından belirlenen yükümlülüklerini yerine getirmeyenmedya hizmet sağlayıcıya ihlalin ağırlığı, yayının ortamı ve alanı gözönündebulundurularak, ihlalin tespit edildiği aydan bir önceki aydaki brüt ticariiletişim gelirinin yüzde birinden yüzde üçüne kadar idari para cezası verilir.”
c) Beşinci fıkrasında yer alan “ilkelere” ibaresi “ilkelerledördüncü fıkrasına” şeklinde değiştirilmiş ve aynı fıkraya aşağıdaki cümlelereklenmiştir.
“8 inci maddenin birinci fıkrasının (a), (b) ve (d) bentleridışındaki bentlerini, aynı maddenin ikinci fıkrasını ve bu Kanunun yayınhizmetlerinde ticari iletişimi düzenleyen hükümlerinden herhangi biriniyaptırım kararının tebliğinden itibaren bir yıl içinde yirmiden fazla ihlaleden medya hizmet sağlayıcı kuruluşun yayını beş güne kadar durdurulur. Bir yıliçinde aynı ihlalin tekrarı halinde, medya hizmet sağlayıcı kuruluşun yayınınınbeş günden on güne kadar durdurulmasına; ihlalin ikinci tekrarı halinde iseyayın lisansının iptaline karar verilir. Programlarının yayını veya yayınlarısüreli durdurulan medya hizmet sağlayıcı kuruluşun yaptırım kararının tebliğinerağmen kararın gereklerine aykırı olarak yayınlarına devam etmesi halinde yayınlisansının iptaline karar verilir.”
ç) Altıncı fıkrasının birinci cümlesine “kaybedilmesi” ibaresindensonra gelmek üzere “ile 6 ncı maddenin beşinci fıkrasında düzenlenenyükümlülüğün yerine getirilmemesi” ibaresi eklenmiştir.
d) Sekizinci fıkrasına aşağıdaki cümle eklenmiştir.
“Üst Kurul; ihlalin ağırlığı, haksız ekonomik kazancın ve tekrarınvarlığı ile son beş yılda uygulanan idarî yaptırımlar gözetilmek suretiyleikinci fıkrada belirtilen her bir ihlal için bir defaya mahsus olmak üzere,idarî para cezası uygulamak yerine medya hizmet sağlayıcı kuruluşu uyarabilir.”
e) Onuncu fıkrasının birinci cümlesine “uyarı” ibaresinden sonragelmek üzere “ve idarî yaptırım” ibaresi eklenmiş, aynı cümlede yer alan“elektronik posta adresine gönderilmek suretiyle” ibaresi “kayıtlı elektronikposta adresine” şeklinde ve bu fıkranın ikinci cümlesi aşağıdaki şekildedeğiştirilmiştir.
“Üst Kurula bildirilen kayıtlı elektronik posta adresinetebligatın zorunlu bir sebeple yapılamaması halinde Üst Kurula bildirilenadrese yapılan bildirim tebligat yerine geçer.”
MADDE 52- 6112 sayılı Kanunun 37 nci maddesinin birincifıkrasına (v) bendinden sonra gelmek üzere aşağıdaki bent eklenmiş ve mevcut(y) bendi (z) bendi olarak teselsül ettirilmiştir.
“y) Yayın hizmetlerinde ailenin ve çocukların korunması ilkesinigözeterek, ailenin bütünlüğü ve sürekliliği ile çocuk ve gençlerin fiziksel,zihinsel ve ahlaki gelişimlerini destekleyecek nitelikteki aile ve çocuk dostuyapım ve dizileri, Üst Kurulca bir önceki yılda uygulanan idari para cezalarınınyüzde yirmisini aşmamak kaydıyla, Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı ilebirlikte belirlenecek usul ve esaslara göre teşvik etmek.”
ALTINCI BÖLÜM
Çeşitli ve Son Hükümler
MADDE 53- 23/5/1928 tarihli ve 1322 sayılı Kanunların veNizamnamelerin Sureti Neşir ve İlanı ve Meriyet Tarihi Hakkında Kanunaaşağıdaki ek madde eklenmiştir.
“EK MADDE 1- Resmi Gazete, basılı olarak ve internet ortamındayayımlanır. Resmi Gazetenin içeriği, düzeni, basımı, dağıtımı ve ilanlarailişkin usul ve esaslar ile bu Kanunun uygulanmasına ilişkin diğer hususlar,Başbakanlık tarafından yürürlüğe konulan yönetmelikle belirlenir.”
MADDE 54- 4/11/1981 tarihli ve 2547 sayılı YükseköğretimKanununun 64 üncü maddesinin ikinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
“Rektör, yıllık iznini ve yurtdışına çıkış için gerekli izniYükseköğretim Kurulu Başkanından, diğer yöneticiler ise bir üst makamdanalırlar.”
MADDE 55- 2547 sayılı Kanuna aşağıdaki ek madde eklenmiştir.
“EK MADDE 31- Terör örgütlerine veya Milli Güvenlik KuruluncaDevletin milli güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı,oluşum veya gruplara üyeliği, mensubiyeti veya iltisakı yahut bunlarla irtibatıolduğu Millî Eğitim Bakanlığı tarafından belirlenen yurtdışındaki yükseköğretimkurumları, enstitü ve merkezlerden mezun olanların eğitimlerine ilişkin olarakalmış oldukları diploma ve derecelerin denklik işlemleri yapılmaz ve bu husustabaşlamış olan işlemler tamamlanmaz.”
MADDE 56- 6/12/2012 tarihli ve 6362 sayılı Sermaye PiyasasıKanununa 61 inci maddesinden sonra gelmek üzere aşağıdaki 61/A maddesi eklenmiştir.
“Gayrimenkul sertifikası
MADDE 61/A- (1) Gayrimenkul sertifikası, ihraççıların inşaedilecek veya edilmekte olan gayrimenkul projelerinin finansmanında kullanılmaküzere ihraç ettikleri, gayrimenkul projesinin belirli bağımsız bölümlerini veyabağımsız bölümlerin belirli bir alan birimini temsil eden nominal değeri eşitsermaye piyasası aracıdır. Gayrimenkul sertifikası ihracına ilişkin usul veesaslar Kurulca belirlenir. Kurulca belirlenen esaslara ihraççı bazındamuafiyet verilebilir veya bu maddede öngörülen esaslardan farklı esaslarbelirlenebilir.
(2) Gayrimenkul sertifikası itfa edilinceye kadar gayrimenkulsertifikası ihracı karşılığında elde edilen fon ile gayrimenkul sertifikasınakonu bağımsız bölümler, ihraççının yönetiminin veya denetiminin kamukurumlarına devredilmesi halinde dahi amacı dışında tasarruf edilemez,rehnedilemez, teminat gösterilemez, kamu alacaklarının tahsili amacı da dahilolmak üzere haczedilemez, iflas masasına dahil edilemez ve bunlar hakkındaihtiyati tedbir kararı verilemez.
(3) Gayrimenkul sertifikasının vadesi sonunda edimlerin yerinegetirilememesi veya getirilemeyeceğinin anlaşılması durumunda, ihraççınıngayrimenkul sertifikalarına ilişkin yükümlülükleri saklı kalmak kaydıyla,konuyu görüşmek üzere gayrimenkul sertifikası sahipleri toplantısı yapılır. Butoplantıya ilişkin esaslar Kurulca belirlenir. Kurulca belirlenen esaslarındışında kalan konularda 6102 sayılı Kanunun anonim şirketlerin genel kurultoplantılarına ilişkin hükümleri uygulanır.”
MADDE 57- 6362 sayılı Kanunun 99 uncu maddesine aşağıdakifıkra eklenmiştir.
“(4) Kuruldan izin alınmaksızın kitle fonlama platformlarıaracılığıyla halktan para toplandığına veya Türkiye’de yerleşik kişilereyönelik olarak internet aracılığıyla yurt dışında kaldıraçlı işlem vekaldıraçlı işlemlerle aynı hükümlere tabi olduğu belirlenen türev araçişlemleri yaptırıldığına ilişkin bilgi edinilmesi halinde, Kurulun başvurusuüzerine Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu, ilgili internet sitesine erişimiengeller.”
MADDE 58- 20/6/2013 tarihli ve 6493 sayılı Ödeme ve MenkulKıymet Mutabakat Sistemleri, Ödeme Hizmetleri ve Elektronik Para KuruluşlarıHakkında Kanunun 13 üncü maddesinin birinci fıkrasına (c) bendinden sonragelmek üzere aşağıdaki bent eklenmiştir.
“ç) Posta ve Telgraf Teşkilatı Anonim Şirketi,”
MADDE 59- 6493 sayılı Kanunun 18 inci maddesinin birincifıkrasına “bankalar” ibaresinden sonra gelmek üzere “, Posta ve TelgrafTeşkilatı Anonim Şirketi” ibaresi eklenmiştir.
MADDE 60- 6493 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birincifıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
“(1) Ödeme kuruluşu ve elektronik para kuruluşu ile Posta veTelgraf Teşkilatı Anonim Şirketinin bu Kanun kapsamındaki denetimi Kurumtarafından yapılır.
MADDE 61- 6493 sayılı Kanunun 24 üncü maddesinin dördüncüfıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
“(4) Posta ve Telgraf Teşkilatı Anonim Şirketi, bu Kanunun 14 üncümaddesinin birinci ve ikinci fıkrası ile 18 inci maddesinin ikinci ve üçüncüfıkrası hükümlerine tabi değildir. Bu Kanunun diğer hükümlerinin Posta veTelgraf Teşkilatı Anonim Şirketine uygulanmasına ilişkin usul ve esaslarKurulca belirlenir. Kurul, bu Kanun kapsamında Kurumca yapılacak denetimsonucunda Posta ve Telgraf Teşkilatı Anonim Şirketinin, bu Kanun kapsamındakiödeme hizmeti sunma veya elektronik para ihraç etme faaliyetlerini geçici veyasüresiz olarak durdurabilir.”
MADDE 62- 18/10/2016 tarihli ve 6749 sayılı Olağanüstü HalKapsamında Alınan Tedbirlere İlişkin Kanun Hükmünde Kararnamenin DeğiştirilerekKabul Edilmesine Dair Kanunun 4 üncü maddesine aşağıdaki fıkra eklenmiştir.
“(5) Bu maddede öngörülen usuller uyarınca, terör örgütlerine veyaMilli Güvenlik Kurulunca Devletin milli güvenliğine karşı faaliyettebulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplara üyeliği, mensubiyeti veyailtisakı yahut bunlarla irtibatı olduğu değerlendirilerek idari işlem tesisedilmek suretiyle kamu görevinden çıkarılanların itirazları üzerine yapılacakdeğerlendirme sonucunda görevlerine iadesine ilişkin işlemler aynı usullerleyapılır. Bu kapsamda görevine iade edilenlere kamu görevinden çıkarıldıklarıtarihten göreve başladıkları tarihe kadar geçen süreye tekabül eden mali vesosyal hakları ödenir. Bu kişiler, kamu görevinden çıkarılmalarından dolayıherhangi bir tazminat talebinde bulunamaz. Bu personelin görevlerine iadesi,kamu görevinden çıkarıldıkları tarihte bulundukları yöneticilik görevi dışındaöğrenim durumları ve kazanılmış hak aylık derecelerine uygun kadro vepozisyonlara atanmak suretiyle de yerine getirilebilir.”
MADDE 63- 10/11/2016 tarihli ve 6758 sayılı Olağanüstü HalKapsamında Bazı Düzenlemeler Yapılması Hakkında Kanun Hükmünde KararnameninDeğiştirilerek Kabul Edilmesine Dair Kanunun 19 uncu maddesine üçüncüfıkrasından sonra gelmek üzere aşağıdaki fıkralar eklenmiş ve mevcut dördüncüfıkra yedinci fıkra olarak teselsül ettirilmiştir.
“(4) Üçüncü fıkra kapsamında gerçekleştirilen varlık ve malvarlığıdeğeri satışlarına bağlı olarak elde edilen gelirden borçlar ödendikten sonrakalan tutar, şirket işlerinde kullanılabilir. Üçüncü fıkra kapsamındagerçekleştirilen fesih ve tasfiye işlemleri sonunda borçlar ödendikten sonrakalan tutar, yargılamanın kesin hükümle sonuçlandırılmasına kadar bir kamubankasında açılan hesapta nemalandırılır.
(5) Üçüncü fıkra kapsamında gerçekleştirilen satış ve tasfiyeişlemlerinde azınlık hisselerinin sahiplerinin rızası aranmaz.
(6) Kayyımlık görevi Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu tarafındanyürütülen şirketler, açtıkları davalarda harçtan muaftır.”
MADDE 64- 6758 sayılı Kanunun 45 inci maddesinin birincifıkrasında yer alan “Sadece Emniyet Genel Müdürlüğü ile Sivil Havacılık GenelMüdürlüğü” ibaresi “Emniyet Genel Müdürlüğü, Sivil Havacılık Genel Müdürlüğüile Devlet Hava Meydanları İşletmesi Genel Müdürlüğü ve Orman Genel Müdürlüğü”şeklinde değiştirilmiştir.
MADDE 65- 27/6/1989 tarihli ve 375 sayılı Kanun HükmündeKararnamenin ek 9 uncu maddesinin dokuzuncu fıkrasında yer alan “, çeşitlistatülerde istihdam edilen sözleşmeli personele,” ibaresi “3/7/2005 tarihli ve5393 sayılı Belediye Kanununun 49 uncu maddesinin üçüncü fıkrası uyarıncaçalışan sözleşmeli personel ile çeşitli statülerde istihdam edilen sözleşmelipersonele” şeklinde değiştirilmiştir.
MADDE 66- Bu Kanunun;
a) 27 nci, 33 üncü, 34 üncü, 35 inci, 37 nci ve 46 ncı maddeleri27/7/2016 tarihinden geçerli olmak üzere yayımı tarihinde,
b) 31 inci, 32 nci ve 39 uncu maddeleri 6/1/2017 tarihindengeçerli olmak üzere yayımı tarihinde,
c) 28 inci, 29 uncu, 36 ncı, 41 inci, 42 nci, 43 üncü, 45 nci ve47 nci maddeleri yayım tarihini izleyen aybaşında,
ç) Diğer maddeleri yayımı tarihinde,
yürürlüğe girer.
MADDE 67- Bu Kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.”
(1) SAYILI CETVEL
KURUMU : EMNİYET GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
TEŞKİLATI : TAŞRA
İHDAS EDİLEN KADROLARIN
SINIFI
UNVANI
DERECESİ
ADEDİ
TOPLAM
EMH
Çarşı ve Mahalle Bekçisi
3-10
7000
7000
II. İLK İNCELEME
1. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü hükümleri uyarınca Zühtü ARSLAN,Burhan ÜSTÜN, Engin YILDIRIM, Serruh KALELİ, Osman Alifeyyaz PAKSÜT, RecepKÖMÜRCÜ, Hicabi DURSUN, Celal Mümtaz AKINCI, Muammer TOPAL, M. Emin KUZ, HasanTahsin GÖKCAN, Kadir ÖZKAYA, Rıdvan GÜLEÇ, Recai AKYEL ve Yusuf ŞevkiHAKYEMEZ’in katılımlarıyla 28/3/2018 tarihinde yapılan ilk incelemetoplantısında dosyada eksiklik bulunmadığından işin esasının incelenmesineOYBİRLİĞİYLE karar verilmiştir.
III. ESASIN İNCELENMESİ
2. Dava dilekçesi ve ekleri, Raportör Volkan HAStarafından hazırlanan işin esasına ilişkin rapor, dava konusu Kanun, dayanılanAnayasa kuralları ve bunların gerekçeleri ile diğer yasama belgeleri okunupincelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:
A. Kanun’un Yok Hükmünde Olduğunun Tespiti Talebinin İncelenmesi
3. Dava dilekçesinde özetle; dava konusu Kanun’un olağanüstü hâlkanun hükmünde kararnamesinin (OHAL KHK’sı) onaylanmasından ibaret olduğu, OHALKHK’sı ile olağanüstü hâlle ilgisi olmayan, olağanüstü hâlin gerekli kılmadığıkonularda olağanüstü hâlin kapsamını ve süresini aşan düzenlemelerinöngörüldüğü, yürürlükteki kanunlarda genel ve sürekli nitelikte değişiklikleryapıldığı, olağanüstü hâl döneminde temel hak ve özgürlüklerin sınırlanmasıveya durdurulması hâllerinin kanunla düzenlenmesi gerektiği hâlde OHAL KHK’sıile hükme bağlandığı, bu nedenlerle Cumhurbaşkanının başkanlığında toplananBakanlar Kuruluna tanınan olağanüstü hâllerle ilgili ve sınırlı düzenleme yapmayetkisinin aşıldığı ve yasama yetkisinin gasbedildiği, OHAL KHK’sında yer alanhükümlerin tamamının Bakanlar Kurulu üyelerince okunmadan ve söz konusudüzenlemelerin hazırlanmasından önce imzalandığı, bu itibarla Cumhurbaşkanınınbaşkanlığında toplanan Bakanlar Kurulunun iradesinin oluşmadığı, Türkiye BüyükMillet Meclisi İçtüzüğü’nün (İçtüzük) öngördüğü otuz günlük süre içinde TürkiyeBüyük Millet Meclisi (TBMM) Genel Kurulunda görüşülmemesi sebebiyle OHALKHK’sının bu niteliğini yitirdiği, anılan süreden sonra görüşülüp kararabağlanmasının ise niteliğini kaybetmiş olan OHAL KHK’sını geçerli hâlegetirmeyeceği, OHAL KHK’sının Meclis kararı ile onaylanması gerekirken kanunlaonaylanmasının yasama yetkisinin gaspı sonucunu doğurduğu belirtilerek Kanun’unAnayasa’nın Başlangıç’ı ile 2., 6., 7., 11. ve 121. maddelerine aykırı olduğuve öncelikle yokluğunun tespitine karar verilmesi gerektiği ileri sürülmüştür.
4. Anayasa'nın 87. maddesinde kanun koymak, değiştirmek vekaldırmak TBMM'nin görev ve yetkileri arasında sayılmış; 89. maddesinde deCumhurbaşkanının TBMM'ce kabul edilen kanunları onbeş gün içinde yayımlayacağı,yayımlanmasını uygun bulmadığı kanunları ise bir daha görüşülmek üzere aynısüre içinde TBMM'ye geri göndereceği belirtilmiştir.
5. Kanun tasarı ve tekliflerinin TBMM’de görüşülerek kabuledilmesi, söz konusu tasarı veya teklifin kanunlaşması sonucunu doğurmakta; birbaşka deyişle TBMM’nin tasarı ve teklifin kabulü yönündeki iradesi, kanununvarlık kazanması için gerekli ve yeterli bulunmaktadır. Cumhurbaşkanının birkanunu yayımlaması, TBMM’nin bu yöndeki kabulü ile vücut bulan kanuna yenidenvarlık sağlamadığı gibi bir daha görüşülmek üzere TBMM’ye geri göndermesi dekanunun varlığını ortadan kaldırmamaktadır. Belirtilen nedenle Cumhurbaşkanınınkanunu yayımlama iradesi ve kanunun Resmî Gazete’de yayımlanması, kanununaleniyet kazanması ve yürürlüğe girmesi bakımından önem taşımaktadır.
6. Bir normun yokluğu, hukuk dünyasında hiç doğmamışolduğunun ifadesidir. Normun varlığı ise, o normun yürürlüğe girmesine veuygulanmasına bağlı bulunmamaktadır. Varlık, yürürlük ve uygulanma kavramlarıbirbirinden farklı olup varlık, bir normun hukuk âleminde vücutbulmasını ifade etmektedir. Kanunlar bakımından yokluk, parlamento iradesininbulunmaması gibi durumlarda, başka bir ifadeyle bir normun varlığının zorunlukoşulları bulunmadığı takdirde söz konusu olabilecektir.
7. Yokluktan farklı olan hukuka aykırılık hâli ise hukukâleminde var olan normun, hukukun öngördüğü usul ve esaslar çerçevesindeçıkarılmaması anlamını taşımaktadır. Hukuka aykırılık hâli ne kadar ağır veaçık olursa olsun bir normun hukuka aykırı olması, zorunlu koşullarınınbulunması suretiyle var olan o normun yokluğu sonucunu doğurmaz. Bu nedenlekanunların veya kanun hükümlerinin Anayasa’ya uygunluk denetimi kapsamındaincelenmesi gereken hususlarda Anayasa’ya aykırılığının tespiti, ilgili kanunveya kanun hükümlerinin yokluğunu değil iptalini gerekli kılar.
8. Dava dilekçesinde Kanun'un Anayasa'ya aykırılığı yolundaileri sürülen hususlar ile Kanun'da yer alan düzenlemelerin niteliği, Kanun'unvarlık kazanmasını imkânsız kılan hâller kapsamına girmediğinden, söz konusukuralların Anayasa'ya uygunluk denetimi kapsamında incelenmesini ve bu incelemeneticesinde varılacak sonuca göre ilgili kuralın iptalini ya da iptal talebininreddini gerekli kılmaktadır.
9. Açıklanan nedenlerle Kanun'un yok hükmünde olduğununtespiti talebinin reddi gerekir.
Zühtü ARSLAN, Kadir ÖZKAYA ve Yusuf Şevki HAKYEMEZ bu sonucafarklı gerekçeyle katılmışlardır.
B. Kanun’un Şekil Bakımından Anayasa’ya Aykırı Olduğu Gerekçesiyleİptali Talebinin İncelenmesi
10. Dava dilekçesinde özetle; OHAL KHK’larının TBMM’degörüşülmesi için İçtüzük’te öngörülen otuz günlük sürenin bitiminin ardındandava konusu Kanun’a dayanak teşkil eden OHAL KHK’sının TBMM’ce kabuledilmesinin eylemli İçtüzük değişikliği niteliğinde olduğu ve İçtüzük’ündeğiştirilmesine ilişkin Anayasa ve İçtüzük’te yer alan usul hükümlerineuyulmadığı, öte yandan Kanun’un doğrudan uygulanabilir şekildeki Anayasahükümlerine aykırı düzenlemeler içermesi nedeniyle maddi anlamda Anayasadeğişikliği niteliğinde olduğu ve Anayasa değişiklikleri için özel olarakAnayasa’da öngörülmüş teklif ve oylama çoğunluğu ile iki kez görüşmekoşullarının yerine getirilmediği belirtilerek Kanun’un şekil bakımındanAnayasa’ya aykırı olduğu ileri sürülmüştür.
11. 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa MahkemesininKuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un 43. maddesi uyarınca Kanunilgisi nedeniyle Anayasa’nın 148. maddesi yönünden de incelenmiştir.
12. Kanunların esas bakımından Anayasa’ya uygunluk denetimi;kanunun içeriği, bir başka ifadeyle kanunun maddi hukuk dünyasında yarattığıdeğişiklik bakımından Anayasa’ya uygun olup olmadığını ifade etmektedir. Şekilbakımından uygunluk ise teklif ve tasarıların kanunlaşabilmesi için, diğer biranlatımla maddi olarak varlık kazanabilmesi için Anayasa’da öngörülen usullereuyulup uyulmadığının denetimini ifade etmektedir.
13. Anayasa'nın 148. maddesinin ikinci fıkrasında, kanunlarınşekil bakımından denetlenmesinin son oylamanın öngörülen çoğunlukla yapılıpyapılmadığı hususu ile sınırlı olduğu hükme bağlanmıştır.
14. Anayasa'nın 148. maddesinin gerekçesinde de Genel Kurultarafından yapılan son oylamadan önce vücut bulan şekil bozukluklarını GenelKurulun bildiği veya bilmesi gerektiğinin varsayıldığı belirtilerek sonoylamadan önce yapılan şekil bozukluklarının iptale neden olamayacağı ifadeedilmiş ve “Genel Kurulun oylama yapıp kanunu kabul etmesi, şekilbozukluğunu, o kanunu kabul etmemek için yeterli neden saymadığı yolunda birirade tecellisidir. En büyük organ genel kuruldur. Onun iradesi hilafına birsonuç çıkarmak hukukun ana esaslarına aykırı düşer. Bu nedenle son oylamadanönceki şekil bozuklukları, iptal sebebi sayılmamıştır.” denilmiştir.
15. Anayasa'nın 148. maddesinin açık hükmü ve gerekçesikarşısında kanunların şekil bakımından denetiminde, son oylamanın öngörülençoğunlukla yapılıp yapılmadığından başka bir hususun esas alınmasına ve busuretle kanunların şekil bakımından denetimlerinin yapılabilmesine imkânbulunmamaktadır.
16. Anayasa'nın “Toplantı ve karar yeter sayısı” başlıklı96. maddesinde “Türkiye Büyük Millet Meclisi, yapacağı seçimler dahilbütün işlerinde üye tamsayısının en az üçte biri ile toplanır. Türkiye BüyükMillet Meclisi, Anayasada başkaca bir hüküm yoksa toplantıya katılanların saltçoğunluğu ile karar verir; ancak karar yeter sayısı hiçbir şekilde üyetamsayısının dörtte birinin bir fazlasından az olamaz.” denilmektedir. Buçerçevede TBMM’nin bütün işlerinde üye tamsayısının en az üçte biri olan 184milletvekiliyle toplanması, toplantıya katılanların salt çoğunluğuyla kararvermesi ve karar yeter sayısının hiçbir şekilde üye tamsayısının dörtte birininbir fazlası olan 139 milletvekilinden az olmaması gerekmektedir.
17. Kanun'un görüşülmesine ilişkin TBMM Genel Kurultutanaklarının incelenmesinden KHK’nın tümü üzerindeki oylamanın açık oylamayöntemiyle yapıldığı ve kullanılan 237 oyun 217'sinin kabul, 20'sinin retolduğu ve son oylamanın Anayasa'nın 96. maddesinde öngörülen çoğunluklayapıldığı anlaşıldığından Anayasa'nın 148. maddesine aykırılık bulunmamaktadır.
18. Öte yandan dava dilekçesinde yer alan diğer Anayasa’yaaykırılık iddialarının Kanun’un şekil bakımından denetimini gerektirmesi, budenetimin ise son oylamanın öngörülen çoğunlukla yapılıp yapılmadığı hususuylasınırlı olması nedeniyle söz konusu aykırılık iddialarının incelenmesi AnayasaMahkemesinin denetim yetkisi kapsamı dışında kalmaktadır.
19. Açıklanan nedenlerle son oylamasının Anayasa'da öngörülençoğunlukla yapıldığı açık olan Kanun, Anayasa'nın 148. maddesine aykırıdeğildir. Şekil bakımından iptal talebinin reddi gerekir.
IV. HÜKÜM
1/2/2018 tarihli ve 7077 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında BazıDüzenlemeler Yapılması Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin DeğiştirilerekKabul Edilmesine Dair Kanun’un;
A. Yok hükmünde olduğunun tespiti talebinin REDDİNE,
B. Şekil bakımından Anayasa’ya aykırı olmadığına ve iptaltalebinin REDDİNE,
31/5/2018 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.
Başkan
Zühtü ARSLAN
Başkanvekili
Burhan ÜSTÜN
Başkanvekili
Engin YILDIRIM
Üye
Serdar ÖZGÜLDÜR
Üye
Serruh KALELİ
Üye
Osman Alifeyyaz PAKSÜT
Üye
Recep KÖMÜRCÜ
Üye
Nuri NECİPOĞLU
Üye
Hicabi DURSUN
Üye
Celal Mümtaz AKINCI
Üye
Muammer TOPAL
Üye
M. Emin KUZ
Üye
Hasan Tahsin GÖKCAN
Üye
Kadir ÖZKAYA
Üye
Rıdvan GÜLEÇ
Üye
Recai AKYEL
Üye
Yusuf Şevki HAKYEMEZ
FARKLI GEREKÇE
Dava konusu Kanun’un yokhükmünde olduğunun tespiti yönündeki talebin reddine ilişkin karara, AnayasaMahkemesinin 31/5/2018 tarihli ve E.2018/42, K.2018/48 sayılı kararına yazdığımfarklı gerekçeyle katılıyorum.
Başkan
Zühtü ARSLAN
FARKLI GEREKÇE
Mahkememiz çoğunluğu, dava dilekçesinde ileri sürülen hususların“Kanun’un varlık kazanmasını imkânsız kılan hâller kapsamına girmediğinden” yokhükmünde olduğunun tespiti yönündeki talebin reddine karar vermiştir.
Çoğunluğun red sonucuna, Anayasa Mahkemesinin 31/5/2018tarihli ve E.2018/42, K.2018/48 sayılı kararına Başkan Zühtü ARSLAN’ın yazdığıfarklı gerekçeyle katılıyoruz.
Üye
Kadir ÖZKAYA
Üye
Yusuf Şevki HAKYEMEZ