ANAYASA MAHKEMESİ KARARI
EsasSayısı : 2018/60
Karar Sayısı : 2018/30
Karar Tarihi: 28.3.2018
R.G. Tarih –Sayı : Tebliğ Edildi
İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN: Ankara 1. İdare Mahkemesi
İTİRAZIN KONUSU: 4.2.1983tarihli ve 2797 sayılı Yargıtay Kanunu’nun 17. maddesinin üçüncü fıkrasının Anayasa’nın2., 36. ve 125. maddelerine aykırılığı ileri sürülerek iptaline kararverilmesi talebidir.
OLAY: Avukat olan davacınınYargıtay Cumhuriyet Başsavcılığında bulunan bir dosyayı inceleme talebininreddine ilişkin işlem ile bu işlemin dayanağı olarak gösterdiği Yargıtay BaşkanlarKurulu kararının iptali talebiyle açılan davada itiraz konusu kuralınAnayasa’ya aykırılık iddiasını ciddi bulan Mahkeme, iptali için başvurmuştur.
I. İPTALİ İSTENEN KANUN HÜKMÜ
Kanun’un itiraz konusu kuralın yer aldığı 17. maddesi şöyledir:
“Madde 17- Başkanlar kurullarının görevleri şunlardır:
1.Başkanlar Kurulunun Görevleri:
a) Hukuk ve ceza daireleri arasında meydana gelen görev ve işbölümü uyuşmazlıklarını kesin karara bağlamak, fiili veya hukuki imkansızlıksebebiyle bir dairenin görevine giren işe bakamaması halinde bir başka daireyigörevlendirmek, 5587
b) (Mülga: 9/2/2011 – 6110/14 md.)
c) İçtihadı birleştirme görüşmelerine ve kararlarının alınmasınailişkin olarak ilke kararları almak,
d) Birinci Başkanlık Kurulu, Yüksek Disiplin Kurulu ile YönetimKurulu kararlarına karşı yapılan itirazları kesin olarak karara bağlamak. Buitirazların incelenmesinde karara katılan kurul üyesi daire başkanları Kurulakatılamaz ve eksiklikler o dairenin kıdemli üyeleriyle tamamlanır.
e) Kanunlarla verilen diğer görevleri yerine getirmek.
2. (Mülga: 1/4/2015-6644/1 md.)
3. Ceza Daireleri Başkanlar Kurulunun Görevi:
Ceza daireleri arasında meydana gelen görev ve işbölümüuyuşmazlıklarını karara bağlamaktır.
Oylamanın şekli, ilgili kurullarca belirlenir. Ancak bu maddenin(1/b) ve (1/d) bentlerinde öngörülen hususlara ilişkin oylama gizli yapılır.
Başkanlar kurullarının itiraz üzerine veya doğrudan doğruyaverdikleri bütün kararlar kesin olup, bu kararlar aleyhine başka bir yargımerciine başvurulamaz.”
II. İLK İNCELEME
1. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğühükümleri uyarınca yapılan ilk inceleme toplantısında başvuru kararı ve ekleri,Raportör Elif KARAKAŞ tarafından hazırlanan ilk inceleme raporu, itiraz konusukanun hükmü okunup incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:
2. Anayasa’nın 152. ve 6216 sayılı Anayasa MahkemesininKuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un 40. maddelerine göre birdavaya bakmakta olan mahkemenin o dava sebebiyle uygulanacak bir kanunun veyakanun hükmünde kararnamenin hükümlerini Anayasa’ya aykırı görmesi hâlinde veyataraflardan birinin ileri sürdüğü aykırılık iddiasının ciddi olduğu kanısınavarması durumunda mahkeme bu hükmün iptali için Anayasa Mahkemesine başvurmayayetkilidir. Ancak bu kurallar uyarınca bir mahkemenin Anayasa Mahkemesinebaşvurabilmesi için elinde yöntemince açılmış ve mahkemenin görevine giren birdavanın bulunması, iptali istenen kuralın da o davada uygulanacak olmasıgerekir. Uygulanacak kural ise bakılmakta olan davanın değişik evrelerindeortaya çıkan sorunların çözümünde veya davayı sonuçlandırmada olumlu ya daolumsuz yönde etki yapacak nitelikte bulunan kurallardır.
3. İtiraz konusu kural, Yargıtay başkanlar kurullarınınitiraz üzerine veya doğrudan doğruya verdikleri bütün kararların kesin olduğuve bu kararlar aleyhine başka bir yargı merciine başvurulamayacağınailişkindir. İtiraz başvurusunda bulunan Mahkemede bakılmakta olan davanınkonusunu oluşturduğu belirtilen işlemlerden biri de Yargıtay BaşkanlarKurulunun 10.1.2013 tarihli ve 8 sayılı kararıdır. Temyiz incelemesi içinYargıtay ceza dairelerine gelen dosyaların kimler tarafından incelenebileceğineilişkin bulunan Yargıtay Başkanlar Kurulu kararının ilgili kısmı şöyledir:
“…Temyiz incelemesi için Yargıtay Ceza Dairesine gelen dosyaları;sanık müdafiliğini (vekaletname, yetki belgesi, mahkeme kararı, tutuklu veyahükümlü ise sanık tarafından cezaevi veya mahkeme kanalıyla gelmiş dilekçe veyafaks ile belgelemek, tutuksuz ise huzurda sözlü beyanla) kanıtlamak şartıylaavukat veya yetkilendireceği kişilerin inceleyebileceğine 10.1.2013 tarihindeoyçokluğuyla karar verildi.”
4. Söz konusu kararın avukat olan davacının Yargıtay CumhuriyetBaşsavcılığındaki bir dosyayı inceleme talebinin reddi işleminin dayanağınıoluşturduğu gerekçesiyle bakılan davaya konu edildiği anlaşılmaktadır. Ancakdavacının Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığındaki dosyayı incelemesine izinverilmemesine ilişkin işlemde bu işlemin dayanağı olarak Yargıtay Başkanlar Kurulununanılan kararı gösterilmediği gibi başvuru kararı ve ekleri arasında bu işleminYargıtay Başkanlar Kurulu kararına dayanılarak tesis edildiğine ilişkin bilgive belge de bulunmamaktadır.
5. Yargıtay ceza dairelerine gelen dosyaların incelenmesine ilişkinolarak Yargıtay Başkanlar Kurulunca verilen kararın davacının YargıtayCumhuriyet Başsavcılığında dosya inceleme talebinin reddi yolunda tesis edilendava konusu bireysel işlemin dayanağını oluşturduğu ortaya konulamadığındanYargıtay Başkanlar Kurulu kararlarının niteliğine ilişkin itiraz konusu kuralınbakılmakta olan davada uygulanma olanağı bulunmamaktadır.
6. Açıklanan nedenlerle itiraz konusu kurala ilişkin başvurununMahkemenin yetkisizliği nedeniyle reddi gerekir.
III. HÜKÜM
4.2.1983 tarihli ve 2797 sayılı Yargıtay Kanunu’nun 17.maddesinin üçüncü fıkrasının, itiraz başvurusunda bulunan Mahkemeninbakmakta olduğu davada uygulanma olanağı bulunmadığından, bu fıkraya ilişkinbaşvurunun Mahkemenin yetkisizliği nedeniyle REDDİNE, 28.3.2018 tarihindeOYBİRLİĞİYLE karar verildi.
Başkan
Zühtü ARSLAN
Başkanvekili
Burhan ÜSTÜN
Başkanvekili
Engin YILDIRIM
Üye
Serruh KALELİ
Üye
Osman Alifeyyaz PAKSÜT
Üye
Recep KÖMÜRCÜ
Üye
Hicabi DURSUN
Üye
Celal Mümtaz AKINCI
Üye
Muammer TOPAL
Üye
M. Emin KUZ
Üye
Hasan Tahsin GÖKCAN
Üye
Kadir ÖZKAYA
Üye
Rıdvan GÜLEÇ
Üye
Recai AKYEL
Üye
Yusuf Şevki HAKYEMEZ