ANAYASA MAHKEMESİ KARARI
Esas Sayısı : 2018/66
Karar Sayısı : 2018/37
Karar Tarihi : 2/5/2018
R.G. Tarih-Sayı : Tebliğedildi.
İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN: Ankara Bölge İdareMahkemesi 4. Vergi Dava Dairesi
İTİRAZIN KONUSU: 6/6/2002 tarihli ve 4760sayılı Özel Tüketim Vergisi Kanunu’nun 13. maddesinin 28/3/2013 tarihli ve 6455sayılı Kanun’un 33. maddesiyle eklenen (5) numaralı fıkrasında yer alan “…ithalveya…” ibaresinin Anayasa’nın 2. ve 10. maddelerine aykırılığı ilerisürülerek iptaline karar verilmesi talebidir.
OLAY: Davacı hakkında özel tüketim vergisi tarhedilmesine ve bir kat vergi ziyaı cezası kesilmesine ilişkin işlemin iptalitalebiyle açılan davada itiraz konusu kuralın Anayasa’ya aykırı olduğu kanısınavaran Mahkeme, iptali için başvurmuştur.
I. İPTALİ İSTENİLEN KANUN HÜKMÜ
Kanun’un itiraz konusu kuralı da içeren 13. maddesi şöyledir:
“Müteselsil sorumluluk ve ceza uygulaması
Madde 13- 1. Gerçek veya tüzel kişiler tarafından ithal edilen hampetrolün Türkiye’deki rafinerilere fason olarak rafine ettirilmesi sonucu eldeedilen (I) sayılı listedeki malların tesliminde doğacak özel tüketim vergisininödenmesinden, ham petrol ithalini gerçekleştirenlerle birlikte, ilgili rafinerişirketi müteselsilen sorumludur.
2. (I) sayılı listedeki malları teslim alanların, bu malları dahayüksek tutarda vergiye tâbi bir mal olarak kullanmak veya üçüncü kişileresatmak suretiyle vergi ziyaına sebebiyet vermeleri halinde, ziyaa uğratılanvergi bunlar adına tarh olunur ve tarhiyata 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 344üncü Maddesine göre vergi ziyaı cezası uygulanır.
3. (II) sayılı listedeki malların ilk iktisabı, teslimi veyaithaline ilişkin işlemleri gerçekleştirenler, bu işlemlerden önce özel tüketimvergisinin ödendiğini gösteren belgeleri aramak zorundadırlar. Bu mecburiyeteuymamak suretiyle gerekli verginin ödenmesinden önce işlem yapan gümrükmemurları, kayıt ve tescile yetkili memurlar, motorlu araç ticareti yapanlar,bu malların müzayede yoluyla satışını gerçekleştirenler ile icra memurları,ziyaa uğratılan vergi, vergi cezası ve gecikme faizinden mükellefle birliktemüteselsilen sorumludurlar. Ancak bunlar, ödemek zorunda kaldıkları vergi, cezave faizler için mükellefe rücu hakkına sahiptirler.
4. (Ek: 4/6/2008-5766/19 md.; Değişik: 28/3/2013-6455/33 md.) 5015sayılı Petrol Piyasası Kanununun 18 inci maddesinin verdiği yetki uyarıncakullanılma zorunluluğu getirilen ulusal markeri bulunmayan ya da standartlarauygun olmayan özel tüketim vergisine tabi malları bulundurduğu tespit edilenleradına, malların tespit tarihindeki miktarı üzerinden 11 inci maddedeki esaslaragöre özel tüketim vergisi resen tarh edilir. Bu tarhiyata ayrıca vergi ziyaı cezasıuygulanır.
5. (Ek: 28/3/2013-6455/33 md.) 213 sayılı Vergi Usul Kanunununmükerrer 257 nci maddesinin verdiği yetki uyarınca kullanılma zorunluluğugetirilen özel etiketi veya işareti olmayan özel tüketim vergisine tabimalların bulundurulduğunun tespit edilmesi halinde, bu malları bulunduranlaradına; her bir tespit için bu Kanuna ekli (III) sayılı listenin (A) cetvelindeyer alan malların 50 litreyi, (B) cetvelinde yer alan 2402.20 ve2402.90.00.00.00 (yalnız tütün yerine geçen maddelerden yapılmış sigaralar)G.T.İ.P. numaralı malların 5.000 adedi aşması hâlinde ise müteselsilen sorumluolmak üzere, bu malları bulunduranlar ile ithal veya imaledenlerden herhangi biri adına; malların tespit tarihindeki emsal bedeli veyamiktarı üzerinden 11 inci maddedeki esaslara göre özel tüketim vergisi resentarh edilir. Bu tarhiyata ayrıca vergi ziyaı cezası uygulanır.”
II. İLK İNCELEME
1. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü hükümleri uyarınca yapılan ilkinceleme toplantısında başvuru kararı ve ekleri, Raportör Aydın AYGÜNtarafından hazırlanan ilk inceleme raporu ve itiraz konusu kanun hükmü okunupincelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:
2. Anayasa’nın 152. ve 6216 sayılı Anayasa MahkemesininKuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un 40. maddelerine göremahkemeler, bakmakta oldukları davalarda uygulayacakları kanun ya da kanunhükmünde kararname kurallarını Anayasa’ya aykırı görürler veya taraflardanbirinin ileri sürdüğü aykırılık iddiasının ciddi olduğu kanısına varırlarsa ohükmün iptali için Anayasa Mahkemesine başvurmaya yetkilidirler. Ancak bukurallar uyarınca bir mahkemenin Anayasa Mahkemesine başvurabilmesi için elindeyöntemince açılmış ve mahkemenin görevine giren bir davanın bulunması ve iptaliistenen kuralların da o davada uygulanacak olması gerekmektedir. Uygulanacakyasa kuralları, davanın değişik evrelerinde ortaya çıkan sorunların çözümündeveya davayı sonuçlandırmada olumlu ya da olumsuz yönde etki yapacak niteliktebulunan kurallardır.
3. Başvuru kararında, 4760 sayılı Kanun’un 13. maddesine28/3/2013 tarihli ve 6455 sayılı Kanun’un 33. maddesiyle eklenen (5) numaralıfıkrada yer alan “…ithal veya…” ibaresinin iptali talepedilmektedir. İtiraz konusu ibarenin yer aldığı kuralda, 4/1/1961 tarihli ve213 sayılı Vergi Usul Kanunu uyarınca kullanılma zorunluluğu getirilen özeletiketi veya işareti olmayan özel tüketim vergisine tabi mallarınbulundurulduğunun tespit edilmesi hâlinde müteselsilen sorumlu olmak üzere bumalları bulunduranlar ile ithal veya imal edenlerden herhangi biri adına,malların tespit tarihindeki emsal bedeli veya miktarı üzerinden özel tüketimvergisinin resen tarh edileceği ve bu tarhiyata ayrıca vergi ziyaı cezasıuygulanacağı öngörülmüştür.
4. Bakılmakta olan davada uyuşmazlığın konusunu, Bitlis ilindedavacı Şirkete ait çekici ve dorsesinde yapılan arama sonucunda tespit edilenkaçak sigaralar nedeniyle belirlenen vergi ziyaı cezalı özel tüketim vergisioluşturmaktadır. Kanun’un 13. maddesinin (5) numaralı fıkrasına göre söz konusuvergi nedeniyle sorumlu olanlar bu malları bulunduranlar ile ithal veya imaledenlerdir. Bu kapsamda davada kaçak sigaraların davacı tarafından ithaledildiğine ilişkin bir tespite yer verilmemiştir. Mahkemenin istinafincelemesini gerçekleştirdiği Ankara 5. Vergi Mahkemesinin 5/10/2017 tarihli veE.2016/1757, K.2017/1274 sayılı kararında da davacının kaçak sigarayı bulunduran kişikonumunda kabul edildiği anlaşılmaktadır. Dolayısıyla “…ithal veya…”ibaresinin bakılmakta olan davada uygulanma olanağı bulunmamaktadır.
Açıklanan nedenlerle başvurunun Mahkemenin yetkisizliği nedeniylereddi gerekir.
III. HÜKÜM
6/6/2002 tarihli ve 4760 sayılı Özel Tüketim Vergisi Kanunu’nun13. maddesinin, 28/3/2013 tarihli ve 6455 sayılı Kanun’un 33. maddesiyleeklenen (5) numaralı fıkrasında yer alan “…ithal veya…” ibaresinin,itiraz başvurusunda bulunan Mahkemenin bakmakta olduğu davada uygulanma olanağıbulunmadığından başvurunun Mahkemenin yetkisizliği nedeniyle REDDİNE, 2/5/2018tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.
Başkan
Zühtü ARSLAN
Başkanvekili
Burhan ÜSTÜN
Başkanvekili
Engin YILDIRIM
Üye
Serdar ÖZGÜLDÜR
Üye
Serruh KALELİ
Üye
Osman Alifeyyaz PAKSÜT
Üye
Recep KÖMÜRCÜ
Üye
Nuri NECİPOĞLU
Üye
Hicabi DURSUN
Üye
Celal Mümtaz AKINCI
Üye
Muammer TOPAL
Üye
M. Emin KUZ
Üye
Hasan Tahsin GÖKCAN
Üye
Kadir ÖZKAYA
Üye
Rıdvan GÜLEÇ
Üye
Recai AKYEL
Üye
Yusuf Şevki HAKYEMEZ