Anasayasa Mahkemesi - Norm Denetimi - E.2018/79, K.2022/135 Sayılı Karar - 09/11/2022

ANAYASA MAHKEMESİ KARARI

 

Esas Sayısı : 2018/79

Karar Sayısı : 2022/135

Karar Tarihi : 9/11/2022

R.G.Tarih-Sayı :9/5/2023-32185

 

İPTAL DAVASINI AÇAN: TürkiyeBüyük Millet Meclisi üyeleri Engin ALTAY, ÖzgürÖZEL, Engin ÖZKOÇ ile birlikte 113 milletvekili

İPTAL DAVASININ KONUSU:6/2/2018 tarihli ve 7084 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Bazı TedbirlerAlınması Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanun’un;

A. 1. maddesininve ekli (1) sayılı listenin,

B. 2. maddesinin veekli (2) sayılı listenin,

C. 5. maddesinin(1) ve (2) numaralı fıkraları ile eki (5) sayılı listenin,

Anayasa’nın Başlangıç kısmı ile 8., 9., 13., 15., 17.,20., 23., 33., 35., 36., 38., 48., 49., 70., mülga 91., mülga 121., 125., 128.,129. ve 130. maddelerineaykırılığı ileri sürülerek iptallerine ve yürürlüklerinin durdurulmasına kararverilmesi talebidir.

I. İPTALİ İSTENEN KANUN HÜKÜMLERİ

Kanun’un iptali talep edilen kuralların da yer aldığı;

1. 1. maddesişöyledir:

 “Kamu personeline ilişkin tedbirler

MADDE 1- (1) Terör örgütlerine veya Milli GüvenlikKurulunca Devletin milli güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilenyapı, oluşum veya gruplara üyeliği, mensubiyeti veya iltisakı yahut bunlarlairtibatı olan ve ekli (1) sayılı listede yer alan kişiler kamu görevinden başkahiçbir işleme gerek kalmaksızın çıkarılmıştır. Bu kişilere ayrıca herhangi birtebligat yapılmaz. Haklarında ayrıca özel kanun hükümlerine göre işlem tesisedilir.

 (2) Birinci fıkra gereğince kamu görevinden çıkarılankişilerin, mahkûmiyet kararı aranmaksızın, rütbe ve/veya memuriyetleri alınırve bu kişiler görev yaptıkları teşkilata yeniden kabul edilmezler; bir dahakamu hizmetinde istihdam edilemezler, doğrudan veya dolaylı olarakgörevlendirilemezler; bunların uhdelerinde bulunan her türlü mütevelli heyet,kurul, komisyon, yönetim kurulu, denetim kurulu, tasfiye kurulu üyeliği ve sairgörevleri de sona ermiş sayılır. Bunların silah ruhsatları, gemi adamlığınailişkin belgeleri ve pilot lisansları iptal edilir ve bu kişiler oturduklarıkamu konutlarından veya vakıf lojmanlarından onbeş gün içinde tahliye edilir.Bu kişiler özel güvenlik şirketlerinin kurucusu, ortağı ve çalışanı olamazlar.Bu kişiler hakkında bakanlıkları ve kurumlarınca ilgili pasaport biriminederhal bildirimde bulunulur. Bu bildirim üzerine pasaport birimlerincepasaportlar iptal edilir.

 (3) Birinci fıkra kapsamında kamu görevindençıkarılanlar, varsa uhdelerinde taşımış oldukları büyükelçi, vali gibiunvanları ve müsteşar, kaymakam ve benzeri meslek adlarını ve sıfatlarınıkullanamazlar ve bu unvan, sıfat ve meslek adlarına bağlı olarak sağlananhaklardan yararlanamazlar.”

2. 2. maddesişöyledir:

 “Emekli Emniyet Teşkilatı personeline ilişkintedbirler

MADDE 2- (1) 4/6/1937 tarihli ve 3201 sayılı EmniyetTeşkilat Kanununun 55 inci maddesinin ondokuzuncu ve yirminci fıkraları ilegeçici 27 nci maddesi uyarınca resen emekliye sevk edilenler, kendi isteğiyleemekli olanlar veya Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü hükümlerine göremeslekten veya Devlet memurluğundan çıkarılanlar ile müstafi sayılanlardanmilli güvenliğe tehdit oluşturduğu tespit edilen FETÖ/PDY terör örgütüneaidiyeti, iltisakı veya irtibatı olan ve ekli (2) sayılı listede yer alanlarınrütbeleri alınır. Bu kişiler görev yaptıkları teşkilata ve kamu görevlerineyeniden kabul edilmezler, doğrudan veya dolaylı görevlendirilemezler; ayrıcabunlar uhdelerinde taşımış oldukları mesleki unvanları ve sıfatlarınıkullanamazlar ve bu unvan ve sıfatlarına bağlı olarak sağlanan haklardan yararlanamazlar.Bu kişilerin uhdelerinde bulunan her türlü mütevelli heyet, kurul, komisyon,yönetim kurulu, denetim kurulu, tasfiye kurulu üyeliği ve sair görevleri desona ermiş sayılır. Bunların silah ruhsatları, emekli polis kimlikleri, gemiadamlığına ilişkin belgeleri, pilot lisansları ve ilgili pasaport birimlerincepasaportları iptal edilir. Bu kişiler özel güvenlik şirketlerinin kurucusu,ortağı ve çalışanı olamazlar.”

3. 5. maddesinin(1) ve (2) numaralı fıkraları şöyledir:

 “Kapatılan ve kapsamdan çıkarılan kurum ve kuruluşlar

MADDE 5- (1) Terör örgütlerine veya Milli GüvenlikKurulunca Devletin milli güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilenyapı, oluşum veya gruplara aidiyeti, iltisakı veya bunlarla irtibatı olan veekli (5) sayılı listede yer alan dernekler kapatılmıştır.

 (2) Birinci fıkra kapsamında kapatılan derneklere aitolan taşınırlar ile her türlü mal varlığı, alacak ve haklar, belge ve evrakHazineye bedelsiz olarak devredilmiş sayılır, bunlara ait taşınmazlar tapudaresen Hazine adına, her türlü kısıtlama ve taşınmaz yükünden ari olarak tesciledilir. Bunların her türlü borçlarından dolayı hiçbir şekilde Hazineden bir hakve talepte bulunulamaz. Devire ilişkin işlemler ilgili tüm kurumlardan gerekliyardımı almak suretiyle Maliye Bakanlığı tarafından yerine getirilir.

…”

II. İLKİNCELEME

1. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü hükümleri uyarınca ZühtüARSLAN, Burhan ÜSTÜN, Engin YILDIRIM, Serdar ÖZGÜLDÜR, Serruh KALELİ, OsmanAlifeyyaz PAKSÜT, Recep KÖMÜRCÜ, Nuri NECİPOĞLU, Hicabi DURSUN, M. Emin KUZ,Hasan Tahsin GÖKCAN, Kadir ÖZKAYA, Rıdvan GÜLEÇ, Recai AKYEL ve Yusuf ŞevkiHAKYEMEZ’in katılımlarıyla 17/5/2018 tarihinde yapılan ilk incelemetoplantısında, dosyada eksiklik bulunmadığından işin esasının incelenmesine,yürürlüğü durdurma talebinin esas inceleme aşamasında karara bağlanmasınaOYBİRLİĞİYLE karar verilmiştir.

III. ESASIN İNCELENMESİ

2.Başvuru kararı ve ekleri, Raportör İsmail Emrah PERDECİOĞLU tarafındanhazırlanan işin esasına ilişkin rapor, dava konusu kanun hükümleri, dayanılanve ilgili görülen Anayasa kuralları ve bunların gerekçeleri ile diğer yasamabelgeleri okunup incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

A. Kanun’un 1.Maddesi ile Ekli (1) Sayılı Listenin İncelenmesi

1. Anlam ve Kapsam

3. Kanun’un davakonusu 1. maddesinde, terör örgütlerine veya Millî Güvenlik Kurulunca (MGK)devletin millî güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı,oluşum veya gruplara üyeliği, mensubiyeti veya iltisakı yahut bunlarlairtibatı olan kamu personeli hakkında uygulanacak tedbirler düzenlenmiştir.

4. Maddenin (1) numaralı fıkrasında, terör örgütlerine veya devletin millî güvenliğine karşıfaaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplara üyeliği,mensubiyeti veya iltisakı yahut bunlarla irtibatı olan ve Kanun’a ekli (1)sayılı listede yer alan kişilerin kamu görevinden başka hiçbir işleme gerek kalmaksızın çıkarıldığı, bukişilere ayrıca herhangi bir tebligat yapılmayacağı, haklarında özel kanunhükümlerine göre işlem tesis edileceği öngörülmüştür.

5. Maddenin (2)numaralı fıkrasında, (1) numaralı fıkra gereğince kamu görevinden çıkarılankişilerin mahkûmiyet kararı aranmaksızın rütbe ve/veya memuriyetlerininalınacağı, bu kişilerin görev yaptıkları teşkilata yeniden kabuledilmeyecekleri, bir daha kamu hizmetinde istihdam edilemeyecekleri, doğrudanveya dolaylı olarak görevlendirilemeyecekleri, bunların uhdelerinde bulunan hertürlü mütevelli heyet, kurul, komisyon, yönetim kurulu, denetim kurulu, tasfiyekurulu üyeliği ve sair görevlerinin de sona ermiş sayılacağı, bunların silahruhsatları, gemi adamlığına ilişkin belgeleri ve pilot lisanslarının iptaledileceği, bu kişilerin oturdukları kamu konutlarından veya vakıflojmanlarından on beş gün içinde tahliye edilecekleri, özel güvenlik şirketlerininkurucusu, ortağı ve çalışanı olamayacakları, bu kişiler hakkında bakanlıklarıve kurumlarınca ilgili pasaport birimine derhâl bildirimde bulunulacağı ve bubildirim üzerine pasaport birimlerince pasaportlarının iptal edileceğibelirtilmiştir.

6. Maddenin (3)numaralı fıkrasında ise (1) numaralı fıkra kapsamında kamu görevinden çıkarılanlarınvarsa uhdelerinde taşımış oldukları büyükelçi, vali gibi unvanları ve müsteşar,kaymakam ve benzeri meslek adlarını ve sıfatlarını kullanamayacakları, bu unvan,sıfat ve meslek adlarına bağlı olarak sağlanan haklardan yararlanamayacaklarıhüküm altına alınmıştır.

7. Bu kapsamda Kanun’aekli dava konusu (1) sayılı listeyle çeşitli kamu kurumlarında çalışan toplam 8.400 kişinin görevinebaşka hiçbir işleme gerek kalmaksızın son verilmiştir.

2. İptal Taleplerinin Gerekçesi

8. Dava dilekçesinde özetle;

- Kamu görevinden çıkarma tedbirinin süre yönündenherhangi bir belirleme içermediği, etkilerinin olağanüstü hâlden (OHAL) sonrada devam ettiği, kapsamının geniş tutulduğu, tedbire muhatap kişiler hakkındaobjektif, tarafsız ve şeffaf bir soruşturma süreci yürütülmediği, savunma hakkıtanınmadan kişilerin görevlerine son verildiği,

- Tedbirlerin uygulanmasına dayanak gösterilen aidiyet,iltisak ve irtibat kavramlarının belirsiz ve öngörülemez nitelikte olduğu, bu kavramlarınhukukumuza ilk defa girdiği 22/7/2016 tarihinden önceki fiillere uygulanmasınınyanında terör örgütü ya da MGK’ca millî güvenliğe tehdit oluşturduğu tespitedilen, yapı oluşum ve grupların tespiti açısından da kuralların geçmişeyürütüldüğü, ayrıca siyasi ve idari bir organ olan MGK’nın kararına dayalıolarak tedbir uygulanmasının hukukilik sorunu doğuracağı, kuralların kamudüzenine karşı oluşan tehdidi ortadan kaldırma amacı bakımından zorunlu veölçülü olmadığı gibi OHAL’in gerekleriyle de uyumlu olmadığı, kurallardaöngörülen hususların Anayasa’nın mülga 121. maddesinin ikinci fıkrası uyarıncamünhasıran 25/10/1983 tarihli ve 2935 sayılı Olağanüstü Hal Kanunu iledüzenlenebileceği, OHAL’in gerekli kıldığı konularda çıkarılabilecek OHAL kanunhükmünde kararnamesi (KHK) niteliği taşımayan düzenlemenin Anayasa Mahkemesinin1991 ve 2003 tarihli içtihatlarında belirtildiği gibi Anayasa’nın mülga 91.maddesi kapsamında yetki kanununa dayanılarak çıkarılan bir KHK olarak dadeğerlendirilemeyeceği,

- Kişiler hakkında herhangi bir idari ya da adlisoruşturma yürütülmeden ve kesinleşmiş bir yargı kararı bulunmadan terörörgütleri ile ilişkili oldukları belirtilerek yaptırım uygulanmasınınAnayasa’nın 15. maddesinde OHAL’lerde dokunulamayacak çekirdek haklardan olanmasumiyet karinesine aykırılık oluşturduğu, bireysel idari işlem niteliğindekikamu görevinden çıkarma işleminin doğrudan OHAL KHK’sı adı altında yapılmaksuretiyle yargı denetimi dışında tutulduğu, her ne kadar daha sonraki birtarihte OHAL İşlemleri İnceleme Komisyonu (Komisyon) kurulmuşsa da Komisyon vesonraki sürecin kamu görevinden çıkarma işlemine karşı etkili bir denetimmekanizması sağlamadığı,

- Kamu görevinden çıkarma işleminin kamu görevlilerinindiğer özlük işleri kapsamında olduğundan Anayasa’nın 128. maddesine göremünhasıran kanunla düzenlenmesi gerektiği, Anayasa’nın 130. maddesi uyarıncaöğretim elemanlarının Yükseköğretim Kurulu ve üniversitelerin yetkili organlarıdışında kalan makamlarca her ne surette olursa olsun görevlerindenuzaklaştırılamayacakları, bu yönüyle kuralların OHAL KHK’sı niteliği taşımadığıgibi Türkiye Büyük MilletMeclisi (TBMM) tarafından kanun şeklindeonaylanmasının Anayasa’nın mülga 121. maddesine aykırılık oluşturduğu,

- Yasama yetkisinin genelliği ilkesi gereği yasamaorganınca her konuda kanun çıkarılabilmesi mümkün olsa da kanunla bireyselişlem ya da yargı kararı niteliğinde tasarrufta bulunulamayacağı, dava konusukurallarla Kanun’a ekli (1) sayılı listede yer alan kişilerin statülerindekalıcı değişiklikler yapıldığı, bu nedenle tedbirlerin bireysel idari işlemniteliğinde olduğu, sırf yargı denetimi dışına çıkarmak amacıyla bireyselişlemlerin OHAL KHK’sı ile yapılarak kanun şeklinde onaylanmasının açık birfonksiyon gaspı niteliği taşıdığı,

- Bir kişinin terör örgütüne üye olup olmadığına ya dabir yapı veya oluşumun terör örgütü olduğuna karar verme yetkisinin yargımercilerine ait olduğu, kuralların kanun adı altında hem yargısal hem de bireyselişlemin özelliklerini barındıran karma bir yapıda olduğu, bu durumun yasama,yürütme ve yargı fonksiyonlarının tek organda toplanması anlamına geldiği,

- Kamu görevinden çıkarılan kişilerin Kanun’a ekli (1) sayılıliste ile isim ve kimlik bilgilerinin Resmî Gazete’de yayımlanmasınınitibarlarını zedelediği, kamu görevinden çıkarma, ruhsat ve lisansların iptaledilmesi, unvan ve sıfatların alınması tedbirlerinin kişilerin maaş ve sosyalgüvenlik haklarında kayıplara sebebiyet verdiği, pasaportların iptaledilmesinin seyahat hürriyetini engellediği, bu kişilerin kamu görevinegirmeleri ya da kamu hizmetinde çalışmaları, özel güvenlik şirketinin kurucusuve ortağı olma imkânlarının ellerinden alınması suretiyle çalışma hak vehürriyeti ile kamu hizmetine girme hakkına kısıtlama getirildiği,

belirtilerek kuralların Anayasa’nın Başlangıç kısmı ile8., 9., 13., 15., 17., 20., 23., 35., 36., 38., 48., 49., 70., mülga 91., mülga121., 125., 128., 129. ve 130. maddelerine aykırı olduğu ileri sürülmüştür.

3. Anayasa’ya Aykırılık Sorunu

a. Kanun’un 1. Maddesinin (1) Numaralı Fıkrasının BirinciCümlesinde Yer Alan “…üyeliği, mensubiyeti veya…” İbaresi

9. Kanun’un 1.maddesinin (1) numaralı fıkrasının dava konusu kuralın da yer aldığı birincicümlesinde, terör örgütlerine veya devletinmillî güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veyagruplara üyeliği, mensubiyeti veya iltisakı yahut bunlarla irtibatı olanKanun’a ekli (1) sayılı listede yer alan kişilerin başka hiçbir işleme gerek kalmaksızın kamu görevindençıkarıldıkları hüküm altına alınmıştır. Dava konusu kural, cümlede yer alan “…üyeliği,mensubiyeti veya…” ibaresidir.

10. Davakonusu kural ile 6/2/2018 tarihli ve 7086 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında BazıTedbirler Alınması Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesine DairKanun’un 1. maddesinin (1) numaralı fıkrasının birinci cümlesinde yer alan “…üyeliği,mensubiyeti veya…” ibaresi aynı içeriğe sahip olup anılan maddeniniptali talebiyle açılan davada Anayasa Mahkemesi 24/6/2021 tarihli ve E.2018/81,K.2021/45 sayılı kararıyla söz konusu ibarenin iptaline karar vermiştir.

11. Belirtilen kararda,üye ve mensup ibarelerinin, Kanun’a ekli (1) sayılı listede adıgeçen ve terör örgütü üyeliği suçundan ceza soruşturması veya kovuşturmasınamaruz kalan ancak haklarındaki süreç tamamlanıp suçlu olduklarına dair kesinhüküm tesis edilmeyen kişilerin terör örgütü üyesi veya mensubu olaraknitelendirilmelerine sebebiyet verebilecek nitelikte olduğu, dolayısıylakesinleşmiş mahkûmiyet hükmü olmadan kişilerin suçlu sayılmasına nedenolabilecek ifadeler içeren kuralın masumiyet karinesini ihlal ettiği sonucunaulaşılmıştır (bkz. § 58). Kararda ayrıcaAnayasa’nın 15. maddesinde OHAL’lerde dahi masumiyet karinesine aykırı işlemyapılamayacağının hükme bağlandığı belirtilmiştir.

12. Davakonusu kural açısından söz konusu karardan ayrılmayı gerektiren bir durumbulunmadığından 7086 sayılı Kanun’un 1. maddesinin (1) numaralı fıkrasının birincicümlesinde yer alan “…üyeliği, mensubiyeti veya…” ibaresinin Anayasa’yauygunluk denetiminde belirtilen gerekçeler bu kural yönünden de geçerlidir.

13. Açıklanannedenlerle kural, Anayasa’nın 15., 36. ve 38. maddelerine aykırıdır. İptaligerekir.

Kural Anayasa’nın 15., 36. ve 38.maddelerine aykırı görülerek iptal edildiğinden ayrıca Anayasa’nın Başlangıç kısmı ile 8., 9., 17., 20., 23., 35., 48., 49.,70., mülga 91., mülga 121., 125., 128., 129. ve 130. maddeleri yönünden incelenmemiştir.

b. Kanun’un 1. Maddesinin (1) Numaralı Fıkrasının “…üyeliği, mensubiyeti veya…” İbaresiDışında Kalan Kısmı ile (2) NumaralıFıkrasının Birinci Cümlesinde Yer Alan “…ve/veya memuriyetleri…” İbaresive Kanun’a Ekli (1) Sayılı Liste

14. 30/3/2011tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama UsulleriHakkında Kanun’un 43. maddesi uyarınca kurallar ilgisi nedeniyle Anayasa’nın40., 118. ve 119. maddeleri yönünden de incelenmiştir.

15. Dava konusukurallarda terör örgütlerine veya devletin millî güvenliğine karşı faaliyettebulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplara iltisakı yahut bunlarlairtibatı olan Kanun’a ekli (1) sayılılistede yer alan kişilerin kamu görevindenbaşka hiçbir işleme gerek kalmaksızın çıkarılacakları ve memuriyetlerininalınacağı, bu kişilere ayrıca tebligat yapılmayacağı ve haklarında özel kanunhükümlerine göre işlem tesis edileceği hükme bağlanmıştır. Kurallar kapsamındaher bir kamu görevlisinin kanun hükmüyle görevine son verilmiş ve memuriyetlerialınmıştır.

16. Dava konusu kurallarla7086 sayılı Kanun’un 1. maddesinin (1) numaralı fıkrasının “…üyeliği, mensubiyeti veya…” ibaresidışında kalan kısmı ile (2) numaralı fıkrasının birinci cümlesinde yeralan “…ve/veya memuriyetleri…” ibaresi ve Kanun’a ekli (1) sayılı liste aynıiçeriğe sahip olup Anayasa Mahkemesinin 24/6/2021 tarihli ve E.2018/81,K.2021/45 sayılı kararıyla söz konusu kuralların Anayasa’ya aykırıolmadıklarına ve iptal taleplerinin reddine hükmedilmiştir.

17. Anılan kararda, kişilerinözel hayatına saygı gösterilmesini isteme hakkına olağan dönem için Anayasa’daöngörülen güvencelerin ötesinde bir sınırlama getiren kuralların olağanüstüdönemlerde temel hak ve hürriyetlerin kullanılmasının durdurulması vesınırlanmasını düzenleyen Anayasa’nın 15. maddesi kapsamında incelenmesigerektiği tespiti yapılmış (bkz. §§ 63-90); kişilerin özel hayatınasaygı gösterilmesini isteme hakkının OHAL yönetiminin benimsendiği dönemlerdeAnayasa’nın 15. maddesinin ikinci fıkrasında yer alan dokunulması yasaklanmışçekirdek haklar arasında bulunmadığına ve milletlerarası hukuktan kaynaklanandiğer herhangi bir güvence (olağanüstü dönemlerde korunmaya devam edengüvenceler) kapsamında da bulunmadığına işaret edilmiştir. Uygulanan tedbirin kapsam ve yöntem açısından incelenmesi sonucunda isesöz konusu örgütlerle irtibatlı ya dailtisaklı olan tüm kamu görevlileri hakkında tedbirlerin uygulanmasının millîgüvenlik ve kamu düzeninin korunması, kamu hizmetinin sağlıklı bir şekildeyürütülebilmesi amaçlarına ulaşma bakımından gerekli olduğu, ayrıca tedbirlerinher bir birey yönünden hukuka uygunluğunun denetlenmesinin yanibireyselleştirmenin sağlanması için Komisyon ve idare mahkemesine başvuruimkânı getirilmek suretiyle etkili idari ve yargısal güvencelerin sağlandığı,söz konusu güvencelerin OHAL’e sebebiyet veren tehdit veya tehlikenin bertarafedilmesine yönelik kuralların bu amaç dışında keyfî bir şekilde uygulanmasınıengelleyecek nitelikte olduğu, bu durumda kişilerinözel hayatına saygı gösterilmesini isteme hakkına durumungerektirdiği ölçüyü aşacak şekilde bir sınırlama getirmediği sonucunavarılmıştır (bkz. §§ 91-129). Karardaayrıca kuralların MGK kararlarına icrai birişlev kazandırma sonucunu doğurmadığı da belirtilmiştir (bkz. §§ 130-139).

18. Dava konusu kurallaraçısından söz konusu karardan ayrılmayı gerektiren bir durum bulunmadığından7086 sayılı Kanun’un 1. maddesinin (1) numaralı fıkrasının “…üyeliği, mensubiyeti veya…” ibaresidışında kalan kısmı ile (2) numaralı fıkrasının birinci cümlesinde yeralan “…ve/veya memuriyetleri…” ibaresi ve Kanun’a ekli (1) sayılılistenin Anayasa’ya uygunluk denetiminde belirtilen gerekçeler bukurallar yönünden de geçerlidir.

19. Açıklanan nedenlerle kurallar, Anayasa’nın 15., 20.,40., 118. ve 119. maddelerine aykırı değildir. İptal taleplerinin reddigerekir.

Kurallarla ilgili Anayasa’nın Başlangıç kısmı ile 8., 9.,17., 35., 36., 70. 125., 128., 129. ve 130. maddeleri çerçevesinde ilerisürülen aykırılık iddiaları, Anayasa’nın 15., 20., 40., 118. ve 119. maddelerikapsamında ele alındığından anılan hükümler yönünden ayrıca incelemeyapılmasına gerek görülmemiştir.

Kurallarda öngörülen tedbirlerin cezai niteliği haizolmamasının bir sonucu olarak anılan tedbirlere ceza hukukunun çekirdekhaklarının uygulanmasını gerektiren bir durum bulunmamaktadır. Bu nedenle kurallarınAnayasa’nın 38. maddesiyle ilgisi görülmemiştir.

Kuralların ayrıca Anayasa’nın 23., 48., 49., mülga 91. ve mülga 121. maddeleriyle de ilgisi görülmemiştir.

c. Kanun’un 1. Maddesinin (2) Numaralı Fıkrasının BirinciCümlesinin “Birinci fıkra gereğince kamu görevinden çıkarılan kişilerin,mahkûmiyet kararı aranmaksızın rütbe … alınır” Bölümü

20. 6216 sayılı Kanun’un 43. maddesi uyarınca kural, ilgisinedeniyle Anayasa’nın 40., 118. ve 119. maddeleri yönünden de incelenmiştir.

21. Kural,Kanun’a ekli (1) sayılı liste ile kamu görevinden çıkarılan kişilerinrütbelerinin alınacağını hükme bağlamaktadır.

22. Davakonusu kural ile 7086 sayılı Kanun’un 1. maddesinin (2) numaralı fıkrasınınbirinci cümlesinin “Birinci fıkra gereğince kamu görevinden çıkarılankişilerin, mahkumiyet kararı aranmaksızın rütbe … alınır” bölümü aynıiçeriğe sahiptir. Anayasa Mahkemesinin 24/6/2021tarihli ve E.2018/81, K.2021/45 sayılı kararıyla söz konusu kuralın Anayasa’yaaykırı olmadığına ve iptal talebinin reddine hükmedilmiştir.

23. Belirtilenkararda, darbe girişimiyle devletindemokratik düzenine açık ve yakın bir tehlike oluşturan terör örgütleri veyadevletin millî güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı,oluşum veya gruplarla mücadele etmek amacıyla OHAL şartlarında olağanusullerin ötesinde bir uygulamayla Kanun’a ekli (1) sayılı liste ile kamugörevinden çıkarılan kişilerin rütbelerinin alınmasını düzenleyen kuralın,özellikle tedbire karşı etkili idari ve yargısal yolların tesis edilmesiyle birliktedemokratik anayasal düzenin ve kamu güvenliğinin korunması amacı bakımındankişilerin özel hayatına saygı gösterilmesi hakkına durumun gerektirdiğiölçüyü aşacak şekilde bir sınırlama getirmediği sonucuna varılmıştır(bkz. § 148).

24. Dava konusu kural açısından söz konusu karardanayrılmayı gerektiren bir durum bulunmadığından 7086 sayılı Kanun’un 1.maddesinin (2) numaralı fıkrasının birinci cümlesinin “Birinci fıkragereğince kamu görevinden çıkarılan kişilerin, mahkumiyet kararı aranmaksızınrütbe … alınır” bölümünün Anayasa’ya uygunluk denetiminde belirtilengerekçeler bu kural yönünden de geçerlidir.

25. Açıklanan nedenlerle kural, Anayasa’nın 15., 20.,40., 118. ve 119. maddelerine aykırı değildir. İptal talebinin reddi gerekir.

Kuralla ilgili Anayasa’nın Başlangıç kısmı ile 8., 9.,17., 35., 36., 70. 125., 128., 129. ve 130. maddeleri çerçevesinde ilerisürülen aykırılık iddiaları, Anayasa’nın 15., 20., 40., 118. ve 119. maddelerikapsamında ele alındığından anılan hükümler yönünden ayrıca incelemeyapılmasına gerek görülmemiştir.

Kuralın ayrıca Anayasa’nın 23., 38., 48., 49., mülga 91. ve mülga 121. maddeleriyle de ilgisi görülmemiştir.

ç. Kanun’un 1. Maddesinin (2) Numaralı Fıkrasının BirinciCümlesinin “…ve bu kişiler görev yaptıkları teşkilata yeniden kabuledilmezler; bir daha kamu hizmetinde istihdam edilemezler, doğrudan veyadolaylı olarak görevlendirilemezler; …” Bölümü

26. 6216 sayılı Kanun’un 43. maddesi uyarınca kural, ilgisinedeniyle Anayasa’nın 40., 118. ve 119. maddeleri yönünden de incelenmiştir.

27. Kural,Kanun’a ekli (1) sayılı liste ile kamu görevinden çıkarılan kişilerin görevyaptıkları teşkilata yeniden alınmamalarını ve bir daha kamu hizmetindeistihdam edilmemelerini, doğrudan ya da dolaylı olarak görevlendirilmemelerinihükme bağlamaktadır.

28. Davakonusu kural ile 7086 sayılı Kanun’un 1. maddesinin (2) numaralı fıkrasınınbirinci cümlesinin “…ve bu kişiler görev yaptıkları teşkilata yeniden kabuledilmezler; bir daha kamu hizmetinde istihdam edilemezler, doğrudan veyadolaylı olarak görevlendirilemezler; …” bölümü aynı içeriğe sahiptir.Anayasa Mahkemesinin 24/6/2021 tarihli ve E.2018/81, K.2021/45 sayılı kararıylasöz konusu kuralın Anayasa’ya aykırı olmadığına ve iptal talebinin reddinehükmedilmiştir.

29. Anılankararda, millî güvenlik bakımından riskoluşturabilecek durumları nedeniyle kamu görevinden çıkarılan kişilerin görevyaptıkları teşkilata yeniden kabul edilmemelerini ve bir daha kamu hizmetindeistihdam edilmemelerini öngören ve kamu hizmetine girme hakkına sınırlamagetiren tedbire ilişkin olarak her bir birey yönünden tedbirin hukukauygunluğunun denetlenebilmesi için Komisyona ve idare mahkemesine başvuruimkânı getirilmek suretiyle etkili idari ve yargısal güvencelerin sağlandığı,ayrıca tedbirin devletin kamu otoritesiyle bağlantılı olmayan özel sektöralanında istihdam edilme imkânını ortadan kaldıracak herhangi bir kısıtlamagetirmediği, bu durumda kamu hizmetinin etkin ve sağlıklı bir şekildeyürütülmesini sağlama bakımından kamu hizmetine girme hakkına durumungerektirdiği ölçüyü aşacak şekilde bir sınırlama getirmediğisonucuna varılmıştır (bkz. §§ 165,166).

30. Davakonusu kural açısından söz konusu karardan ayrılmayı gerektiren bir durumbulunmadığından 7086 sayılı Kanun’un 1. maddesinin (2) numaralı fıkrasınınbirinci cümlesinin “…ve bu kişiler görev yaptıkları teşkilata yeniden kabuledilmezler; bir daha kamu hizmetinde istihdam edilemezler, doğrudan veyadolaylı olarak görevlendirilemezler; …” bölümünün Anayasa’ya uygunlukdenetiminde belirtilen gerekçeler bu kural yönünden de geçerlidir.

31. Açıklanannedenlerle kural, Anayasa’nın 15., 40., 70., 118. ve 119. maddelerine aykırıdeğildir. İptal talebinin reddi gerekir.

Kuralla ilgili Anayasa’nın Başlangıç kısmı ile 8., 9.,17., 20., 36., 125. ve 128. maddeleri çerçevesinde ileri sürülen aykırılıkiddiaları, Anayasa’nın 15., 40., 70., 118. ve 119. maddeleri kapsamında elealındığından anılan hükümler yönünden ayrıca inceleme yapılmasına gerekgörülmemiştir.

Kuralın Anayasa’nın 23., 35., 38., 48., 49., mülga 91.,mülga 121., 129. ve 130. maddeleriyle ilgisi görülmemiştir.

d. Kanun’un 1. Maddesinin (2) Numaralı Fıkrasının BirinciCümlesinin “… bunların uhdelerindebulunan her türlü mütevelli heyet, kurul, komisyon, yönetim kurulu, denetim kurulu,tasfiye kurulu üyeliği ve sair görevleri de sona ermiş sayılır.” Bölümü

32. 6216 sayılı Kanun’un 43. maddesi uyarınca kural, ilgisinedeniyle Anayasa’nın 40., 118. ve 119. maddeleri yönünden de incelenmiştir.

33. Kural, Kanun’aekli (1) sayılı liste ile kamu görevinden çıkarılan kişilerin uhdelerindebulunan her türlü mütevelli heyet, kurul, komisyon, yönetim kurulu, denetimkurulu, tasfiye kurulu üyeliği ve sair görevlerinin de sona ermiş sayılacağınıhükme bağlamaktadır.

34. Dava konusu kuralile 7086 sayılı Kanun’un 1. maddesinin (2) numaralı fıkrasının birincicümlesinin “… bunların uhdelerinde bulunan her türlü mütevelli heyet, kurul,komisyon, yönetim kurulu, denetim kurulu, tasfiye kurulu üyeliği ve sairgörevleri de sona ermiş sayılır.” bölümü aynı içeriğe sahiptir. Anayasa Mahkemesinin 24/6/2021 tarihli ve E.2018/81,K.2021/45 sayılı kararıyla söz konusu kuralın Anayasa’ya aykırı olmadığına veiptal talebinin reddine hükmedilmiştir.

35. Söz konusu kararda7086 sayılı Kanun’un 1.maddesinin (2) numaralı fıkrasının birinci cümlesinin “Birinci fıkragereğince kamu görevinden çıkarılan kişilerin, mahkumiyet kararı aranmaksızınrütbe … alınır.” bölümüne ilişkin açıklanan gerekçelerin uygun olduğuölçüde belirtilen kural yönünden de geçerli olduğu ifade edilmiştir (bkz. § 174).

36. Dava konusu kuralaçısından söz konusu karardan ayrılmayı gerektiren bir durum bulunmadığından7086 sayılı Kanun’un 1. maddesinin (2) numaralı fıkrasının birinci cümlesinin “…bunların uhdelerinde bulunan her türlü mütevelli heyet, kurul, komisyon,yönetim kurulu, denetim kurulu, tasfiye kurulu üyeliği ve sair görevleri desona ermiş sayılır.” bölümünün Anayasa’ya uygunluk denetimindebelirtilen gerekçeler bu kural yönünden de geçerlidir.

37. Açıklanannedenlerle kural, Anayasa’nın 15., 20., 40., 118. ve 119. maddelerine aykırıdeğildir. İptal talebinin reddi gerekir.

Kuralla ilgili Anayasa’nın Başlangıç kısmı ile 8., 9.,17., 35., 36., 70., 125., 128., 129. ve 130. maddeleri çerçevesinde ilerisürülen aykırılık iddiaları, Anayasa’nın 15., 20., 40., 118. ve 119. maddelerikapsamında ele alındığından anılan hükümler yönünden ayrıca incelemeyapılmasına gerek görülmemiştir.

Kuralın Anayasa’nın 23., 38., 48., 49., mülga 91. ve mülga 121. maddeleriyle ilgisi görülmemiştir.

e. Kanun’un 1. Maddesinin (2) Numaralı Fıkrasının İkinciCümlesinde Yer Alan “Bunlarınsilah ruhsatları, …” İbaresi

38. 6216 sayılı Kanun’un 43. maddesi uyarınca kural, ilgisinedeniyle Anayasa’nın 40., 118. ve 119. maddeleri yönünden de incelenmiştir.

39. Kural, Kanun’a ekli (1)sayılı liste ile kamu görevinden çıkarılankişilerin hangi sebeple edinildiğine bakılmaksızın her türlü silah ruhsatınıniptal edileceğini hükme bağlamaktadır.

40. Dava konusu kuralile 7086 sayılı Kanun’un 1. maddesinin (2) numaralıfıkrasının ikinci cümlesinde yer alan “Bunların silah ruhsatları, …” ibaresiaynı içeriğe sahiptir. Anayasa Mahkemesinin 24/6/2021tarihli ve E.2018/81, K.2021/45 sayılı kararıyla söz konusu kuralın Anayasa’yaaykırı olmadığına ve iptal talebinin reddine hükmedilmiştir.

41. Anılankararda 7086 sayılı Kanun’a ekli (1) sayılılisteyle kamu görevinden çıkarılan kişilerin silah ruhsatlarının iptaledilmesini öngören tedbire ilişkin olarak her bir birey yönünden tedbirinhukuka uygunluğunun denetlenmesi için Komisyon ve idare mahkemesine başvuruimkânı getirilmek suretiyle etkili idari ve yargısal güvencelerin sağlandığı,ayrıca silah ile kamu güvenliği kavramları arasındaki yakın ilişki dikkatealındığında silah edinilmesinde bireysel menfaatlere karşı toplumsal yararınöncelikli bir konumda olduğu, bu durumda demokratik anayasal düzenin ve kamugüvenliğinin korunması amacı bakımından söz konusu kişilerin silahruhsatlarının iptal edilmesini öngören tedbirin mülkiyet hakkına durumungerektirdiği ölçüyü aşacak şekilde bir sınırlama getirmediğisonucuna varılmıştır (bkz. §§ 191, 192).

42. Davakonusu kural açısından söz konusu karardan ayrılmayı gerektiren bir durumbulunmadığından 7086 sayılı Kanun’un 1.maddesinin (2) numaralı fıkrasının ikinci cümlesinde yer alan “Bunlarınsilah ruhsatları, …” ibaresinin Anayasa’ya uygunluk denetimindebelirtilen gerekçeler bu kural yönünden de geçerlidir.

43. Açıklanan nedenlerlekural, Anayasa’nın 15., 35., 40., 118. ve 119. maddelerine aykırı değildir.İptal talebinin reddi gerekir.

Kuralla ilgili Anayasa’nın Başlangıç kısmı ile 8., 9.,17., 36., 125., 128. ve 129. maddeleri çerçevesinde ileri sürülen aykırılıkiddiaları Anayasa’nın 15., 35., 40., 118. ve 119. maddeleri kapsamında elealındığından anılan hükümler yönünden ayrıca inceleme yapılmasına gerekgörülmemiştir.

Kuralın Anayasa’nın 20., 23., 38., 48., 49., 70., mülga91., mülga 121. ve 130. maddeleriyle ilgisi görülmemiştir.

f. Kanun’un 1. Maddesinin (2) Numaralı Fıkrasının İkinciCümlesinin “… gemi adamlığınailişkin belgeleri…” Bölümü

44. 6216 sayılı Kanun’un 43. maddesiuyarınca kural, ilgisi nedeniyle Anayasa’nın 40., 118. ve 119. maddeleriyönünden de incelenmiştir.

45. Kural,Kanun’a ekli (1) sayılı liste ile kamu görevinden çıkarılan kişilerin gemi adamıbelgelerinin iptal edileceğini hükme bağlamaktadır.

46. Davakonusu kural ile 7086 sayılı Kanun’un 1. maddesinin (2) numaralı fıkrasınınikinci cümlesinde yer alan “… gemi adamlığına ilişkin belgeleri…” bölümü aynı içeriğesahiptir. Anayasa Mahkemesinin24/6/2021 tarihli ve E.2018/81, K.2021/45 sayılı kararıyla söz konusu kuralınAnayasa’ya aykırı olmadığına ve iptal talebinin reddine hükmedilmiştir.

47. Kararda,7086 sayılı Kanun’a ekli (1) sayılı listeylekamu görevinden çıkarılan kişilerin gemi adamı belgelerinin iptal edilmesiniöngören tedbire ilişkin olarak her bir birey yönünden tedbirin hukukauygunluğunun denetlenmesi için Komisyon ve idare mahkemesine başvuru imkânıgetirilmek suretiyle etkili idari ve yargısal güvencelerin sağlandığı, ayrıcabu belgelerin sağladığı bir takım avantajların kamu güvenliği aleyhinekullanılmasının önüne geçilmesine ilişkin tedbirin demokratik anayasal düzeninve kamu güvenliğinin korunması amacı bakımından çalışma hak ve hürriyetine durumungerektirdiği ölçüyü aşacak şekilde bir sınırlama getirmediğisonucuna varılmıştır (bkz. §§ 213-215).

48. Davakonusu kural açısından söz konusu karardan ayrılmayı gerektiren bir durumbulunmadığından 7086 sayılı Kanun’un 1. maddesinin (2) numaralı fıkrasınınikinci cümlesinde yer alan “…gemi adamlığına ilişkin belgeleri…” bölümünün Anayasa’ya uygunluk denetiminde belirtilen gerekçeler bukural yönünden de geçerlidir.

49. Açıklanan nedenlerlekural, Anayasa’nın 15., 40., 48., 49., 118. ve 119. maddelerine aykırı değildir.İptal talebinin reddi gerekir.

Kuralla ilgili Anayasa’nın Başlangıç kısmı ile 8., 9.,17., 20., 23., 35., 36. ve 125. maddeleri çerçevesinde ileri sürülen aykırılıkiddiaları Anayasa’nın 15., 40., 48., 49., 118. ve 119. maddeleri kapsamında elealındığından anılan hükümler yönünden ayrıca inceleme yapılmasına gerekgörülmemiştir.

Kuralın Anayasa’nın 38., 70., mülga 91., mülga 121.,128., 129. ve 130. maddeleriyle ilgisi görülmemiştir.

g. Kanun’un 1. Maddesinin (2) Numaralı Fıkrasının İkinciCümlesinin “… ve pilot lisanslarıiptal edilir...” Bölümü

50. 6216 sayılı Kanun’un 43. maddesiuyarınca kural, ilgisi nedeniyle Anayasa’nın 40., 118. ve 119. maddeleriyönünden de incelenmiştir.

51. Kural,Kanun’a ekli (1) sayılı listeyle kamu görevinden çıkarılan kişilerin pilotlisanslarının iptal edileceğini hükme bağlamaktadır.

52. Dava konusu kural ile 7086 sayılı Kanun’un 1.maddesinin (2) numaralı fıkrasının ikinci cümlesinde yer alan “… ve pilotlisansları iptal edilir...” bölümü aynı içeriğe sahiptir. Anayasa Mahkemesinin 24/6/2021 tarihli ve E.2018/81,K.2021/45 sayılı kararıyla söz konusu kuralın Anayasa’ya aykırı olmadığına veiptal talebinin reddine hükmedilmiştir.

53. Kararda, 7086 sayılı Kanun’aekli (1) sayılı listeyle kamu görevinden çıkarılan kişilerin pilotlisanslarının iptal edilmesini öngören tedbire ilişkin olarak her bir bireyyönünden tedbirin hukuka uygunluğunun denetlenmesi için Komisyon ve idaremahkemesine başvuru imkânı getirilmek suretiyle etkili idari ve yargısalgüvencelerin sağlandığı, ayrıca bu belgelere dayanılarak kamu güvenliğialeyhine bir takım faaliyetlerin önüne geçilmesini hedefleyen kuralındemokratik anayasal düzenin ve kamu güvenliğinin korunması amacı bakımındançalışma hak ve hürriyetine durumun gerektirdiği ölçüyü aşacak şekilde birsınırlama getirmediği sonucuna varılmıştır (bkz. §§ 229-231).

54. Dava konusu kural açısından söz konusu karardanayrılmayı gerektiren bir durum bulunmadığından 7086 sayılı Kanun’un 1.maddesinin (2) numaralı fıkrasının ikinci cümlesinde yer alan “… ve pilotlisansları iptal edilir...” bölümünün Anayasa’ya uygunluk denetimindebelirtilen gerekçeler bu kural yönünden de geçerlidir.

55. Açıklanannedenlerle kural, Anayasa’nın 15., 40., 48., 49., 118. ve 119. maddelerineaykırı değildir. İptal talebinin reddi gerekir.

Kuralla ilgili Anayasa’nın Başlangıçkısmı ile 8., 9., 17., 20., 23., 35., 36. ve 125. maddeleri çerçevesinde ilerisürülen aykırılık iddiaları Anayasa’nın 15., 40., 48., 49., 118. ve 119.maddeleri kapsamında ele alındığından anılan hükümler yönünden ayrıca incelemeyapılmasına gerek görülmemiştir.

Kuralın Anayasa’nın 38., 70., mülga 91.,mülga 121., 128., 129. ve 130. maddeleriyle ilgisi görülmemiştir.

ğ. Kanun’un 1. Maddesinin (2) Numaralı Fıkrasının İkinciCümlesinin “… ve bu kişiler oturdukları kamu konutlarından veya vakıflojmanlarından onbeş gün içinde tahliye edilir.” Bölümü

56. 6216 sayılı Kanun’un 43. maddesiuyarınca kural, ilgisi nedeniyle Anayasa’nın 40., 118. ve 119. maddeleriyönünden de incelenmiştir.

57. Kural, Kanun’a ekli (1) sayılı listeyle kamugörevinden çıkarılan kişilerin oturdukları kamu konutlarından veya vakıflojmanlarından on beş gün içinde tahliye edilmelerini hükme bağlamaktadır.

58. Dava konusu kural ile 7086 sayılı Kanun’un 1.maddesinin (2) numaralı fıkrasının ikinci cümlesinde yer alan “…ve bu kişiler oturdukları kamu konutlarından veyavakıf lojmanlarından onbeş gün içinde tahliye edilir.” bölümüaynı içeriğe sahiptir. Anayasa Mahkemesinin 24/6/2021tarihli ve E.2018/81, K.2021/45 sayılı kararıyla söz konusu kuralın Anayasa’yaaykırı olmadığına ve iptal talebinin reddine hükmedilmiştir.

59. Kararda, 7086 sayılı Kanun’un 1. maddesinin (1) numaralı fıkrasının birincicümlesinin “…üyeliği, mensubiyeti veya…” ibaresi dışında kalan kısmı ile(2) numaralı fıkrasının birinci cümlesinde yer alan “…ve/veyamemuriyetleri…” ibaresi ve Kanun’a ekli (1) sayılı listeye ilişkinaçıklanan gerekçelerin uygun olduğu ölçüde belirtilen kural yönünden de geçerliolduğu ifade edilmiştir (bkz. § 237, 238).

60. Dava konusu kural açısından söz konusu karardanayrılmayı gerektiren bir durum bulunmadığından 7086 sayılı Kanun’un 1.maddesinin (2) numaralı fıkrasının ikinci cümlesinde yer alan “… ve bu kişiler oturdukları kamu konutlarındanveya vakıf lojmanlarından onbeş gün içinde tahliye edilir.” bölümününAnayasa’ya uygunluk denetiminde belirtilen gerekçeler bu kural yönünden degeçerlidir.

61. Açıklanannedenlerle kural, Anayasa’nın 15., 35., 40., 118. ve 119. maddelerine aykırı değildir.İptal talebinin reddi gerekir.

Kuralla ilgili Anayasa’nın Başlangıç kısmı ile 8., 9.,17., 20., 36., 70., 125., 128., 129. ve 130. maddeleri çerçevesinde ilerisürülen aykırılık iddiaları Anayasa’nın 15., 35., 40., 118. ve 119. maddelerikapsamında ele alındığından anılan hükümler yönünden ayrıca incelemeyapılmasına gerek görülmemiştir.

Kuralın Anayasa’nın 23., 38., 48., 49., mülga 91. vemülga 121. maddeleriyle ilgisi görülmemiştir.

h. Kanun’un 1. Maddesinin (2) Numaralı Fıkrasının ÜçüncüCümlesi

62. 6216 sayılı Kanun’un43. maddesi uyarınca kural, ilgisi nedeniyle Anayasa’nın 40., 118. ve 119.maddeleri yönünden de incelenmiştir.

63. Kural, Kanun’a ekli (1) sayılı listeile kamu görevinden çıkarılan kişilerin özel güvenlik şirketlerinin kurucusu, ortağı ve çalışanı olamayacaklarını hükmebağlamaktadır.

64. Dava konusu kural ile 7086 sayılı Kanun’un 1.maddesinin (2) numaralı fıkrasının üçüncücümlesi aynı içeriğe sahip olup AnayasaMahkemesinin 24/6/2021 tarihli ve E.2018/81, K.2021/45 sayılı kararıyla sözkonusu cümlenin Anayasa’ya aykırı olmadığına ve iptal talebinin reddinehükmedilmiştir.

65. Anılan kararda, 7086 sayılı Kanun’a ekli (1) sayılı listeyle kamu görevindençıkarılan kişilerin özel güvenlik şirketlerinin kurucusu, ortağı ve çalışanıolamayacaklarını öngören tedbire ilişkin olarak her bir birey yönünden tedbirinhukuka uygunluğunun denetlenmesi için Komisyon ve idare mahkemesine başvuruimkânı getirilmek suretiyle etkili idari ve yargısal güvencelerin sağlandığı,ayrıca kişilerin özel güvenlik alanında gösterdiği faaliyetlerin kamu güvenliğiile doğrudan bir ilgisinin bulunduğu dikkate alındığında demokratik anayasaldüzenin ve kamu güvenliğinin korunması amacı bakımından söz konusu kişilerinözel güvenlik şirketlerinin kurucusu, ortağı ve çalışanı olamayacaklarınıöngören tedbirin çalışma hak ve hürriyetine durumun gerektirdiği ölçüyüaşacak şekilde bir sınırlama getirmediği sonucuna varılmıştır (bkz.§§ 252-254).

66. Dava konusu kural açısından söz konusu karardanayrılmayı gerektiren bir durum bulunmadığından 7086 sayılı Kanun’un 1.maddesinin (2) numaralı fıkrasının üçüncücümlesinin Anayasa’ya uygunluk denetiminde belirtilen gerekçeler bukural yönünden de geçerlidir.

67. Açıklanan nedenlerle kural, Anayasa’nın 15., 40., 48.,49., 118. ve 119. maddelerine aykırı değildir. İptal talebinin reddi gerekir.

Kuralla ilgili Anayasa’nın Başlangıç kısmı ile 8., 9.,17., 20., 36. ve 125. maddeleri çerçevesinde ileri sürülen aykırılık iddialarıAnayasa’nın 15., 40., 48., 49., 118. ve 119. maddeleri kapsamında ele alındığındananılan hükümler yönünden ayrıca inceleme yapılmasına gerek görülmemiştir.

Kuralın Anayasa’nın 23., 35., 38., 70., mülga 91., mülga121., 128., 129. ve 130. maddeleriyle ilgisi görülmemiştir.

ı. Kanun’un 1. Maddesinin (2) Numaralı Fıkrasının Dördüncüve Beşinci Cümleleri

68. 6216 sayılı Kanun’un 43. maddesiuyarınca kurallar ilgisi nedeniyle Anayasa’nın 40. maddesi yönünden deincelenmiştir.

69. Kurallar, Kanun’a ekli (1) sayılı liste ile kamugörevinden çıkarılan kişiler hakkında görev yaptıkları bakanlıklar vekurumlarınca ilgili pasaport birimine derhâl bildirimde bulunulacağını, bubildirim üzerine bu kişilerin pasaportlarının iptal edileceğini hükmebağlamaktadır.

70. Dava konusu kurallar ile 7086 sayılı Kanun’un 1.maddesinin (2) numaralı fıkrasının dördüncü vebeşinci cümleleri aynı içeriğe sahiptir. AnayasaMahkemesinin 24/6/2021 tarihli ve E.2018/81, K.2021/45 sayılı kararıyla sözkonusu cümlelerin Anayasa’ya aykırı olduğuna ve iptaline hükmedilmiştir.

71. Söz konusu kararda, kişilerinyurt dışına çıkma hürriyetine olağan dönem için Anayasa’da öngörülengüvencelerin ötesinde bir sınırlama getiren kuralların olağanüstü dönemlerdetemel hak ve hürriyetlerin kullanılmasının durdurulması ve sınırlanmasınıdüzenleyen Anayasa’nın 15. maddesi kapsamında incelenmesi gerektiği tespitiyapılmış (bkz. §§ 256-267); OHAL koşullarında Kanun’a ekli listelerlekamu görevinden çıkarılarak pasaportları iptaledilen kişilerin söz konusu tedbire karşı başvurabilecekleri etkili bir denetimmekanizması öngörülmediğinden seyahathürriyetine olağanüstü dönemde durumun gerektirdiği ölçüyü aşan bir sınırlama getirildiği sonucunavarılmıştır (bkz. §§ 269-276).

72. Dava konusu kurallar açısından söz konusu karardanayrılmayı gerektiren bir durum bulunmadığından 7086 sayılı Kanun’un 1.maddesinin (2) numaralı fıkrasının dördüncü vebeşinci cümlelerinin Anayasa’ya uygunluk denetiminde belirtilengerekçeler bu kurallar yönünden de geçerlidir.

73. Açıklanan nedenlerle kurallar Anayasa’nın 15., 23. ve40. maddelerine aykırıdır. İptalleri gerekir.

Kurallar Anayasa’nın 15., 23. ve 40.maddelerine aykırı görülerek iptal edildiğinden ayrıca Anayasa’nın Başlangıç kısmı ile 8., 9., 17., 20., 35., 36., 38., 48.,49., 70., mülga 91., mülga 121., 125., 128., 129. ve 130. maddeleri yönünden incelenmemiştir.

i. Kanun’un 1. Maddesinin (3) Numaralı Fıkrası

74. 6216 sayılı Kanun’un 43. maddesiuyarınca kural, ilgisi nedeniyle Anayasa’nın 40., 118. ve 119. maddeleriyönünden de incelenmiştir.

75. Kural, Kanun’a ekli (1) sayılı liste ile kamu görevindençıkarılan kişilerin varsa uhdelerindetaşımış oldukları büyükelçi, vali gibi unvanları ve müsteşar, kaymakam vebenzeri meslek adlarını ve sıfatlarını kullanamayacaklarını, bu unvan, sıfat vemeslek adlarına bağlı olarak sağlanan haklardan yararlanamayacaklarını hükmebağlamaktadır.

76. Dava konusu kural ile 7086 sayılı Kanun’un 1.maddesinin (3) numaralı fıkrası aynı içeriğe sahiptir. Anayasa Mahkemesinin 24/6/2021 tarihli ve E.2018/81, K.2021/45 sayılıkararıyla söz konusu fıkranın Anayasa’ya aykırı olmadığına ve iptal talebininreddine hükmedilmiştir.

77. Anılan kararda, 7086 sayılı Kanun’un 1. maddesinin (2)numaralı fıkrasının birinci cümlesinin “Birinci fıkra gereğince kamugörevinden çıkarılan kişilerin, mahkumiyet kararı aranmaksızın rütbe … alınır.”bölümüne ilişkin açıklanan gerekçelerin uygun olduğu ölçüde belirtilen kuralyönünden de geçerli olduğu ifade edilmiştir (bkz. § 281).

78. Dava konusu kural açısından söz konusu karardanayrılmayı gerektiren bir durum bulunmadığından 7086 sayılı Kanun’un 1.maddesinin (3) numaralı fıkrasının Anayasa’ya uygunluk denetiminde belirtilengerekçeler bu kural yönünden de geçerlidir.

79. Açıklanan nedenlerle kural, Anayasa’nın 15., 20.,40., 118. ve 119. maddelerine aykırı değildir. İptal talebinin reddi gerekir.

Kuralla ilgili Anayasa’nın Başlangıç kısmı ile 8., 9.,17., 35., 36., 70., 125., 128., 129. ve 130. maddeleri çerçevesinde ilerisürülen aykırılık iddiaları, Anayasa’nın 15., 20., 40., 118. ve 119. maddelerikapsamında ele alındığından anılan hükümler yönünden ayrıca incelemeyapılmasına gerek görülmemiştir.

Kuralın Anayasa’nın 23., 38., 48., 49., mülga 91. vemülga 121. maddeleriyle ilgisi görülmemiştir.

B. Kanun’un 2. Maddesinin ve Ekli (2) Sayılı Listeninİncelenmesi

1. Anlam ve Kapsam

80. Kanun’undava konusu 2. maddesinde, 4/6/1937 tarihli ve 3201 sayılı Emniyet TeşkilatKanunu’nun 55. maddesinin on dokuzuncu ve yirminci fıkraları ile geçici 27.maddesi uyarınca resen emekliye sevk edilenler ile kendi isteğiyle emekliolanlar veya Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü hükümlerine göre meslekten veyadevlet memurluğundan çıkarılanlar ve müstafi sayılanlardan, millî güvenliğetehdit oluşturduğu tespit edilen FETÖ/PDY terör örgütüne aidiyeti, iltisakıveya bunlarla irtibatı olan emekli emniyet teşkilatı personeli hakkındauygulanacak tedbirler düzenlenmiş, dava konusu ek (2) sayılı listede dehaklarında tedbir uygulanan kişilerin isim ve soy isimlerine yer verilmiştir.

81. Maddeninbirinci cümlesinde, madde kapsamında nitelikleri belirtilen emekli emniyetteşkilatı mensuplarından millî güvenliğe tehdit oluşturduğu tespit edilenFETÖ/PDY terör örgütüne aidiyeti, iltisakı veya bunlarla irtibatı olan veKanun’a ekli (2) sayılı listede yer alan kişilerin rütbelerinin alınacağı öngörülmüştür.

82. Maddenin ikinci ve üçüncücümlelerinde, rütbeleri alınan kişilerin görev yaptıkları teşkilata ve kamugörevlerine yeniden kabul edilmeyecekleri, doğrudan veya dolaylı olarakgörevlendirilemeyecekleri, uhdelerinde taşımış oldukları mesleki unvanları vesıfatlarını kullanamayacakları, bu unvan ve sıfatlarına bağlı olarak sağlananhaklardan yararlanamayacakları, uhdelerinde bulunan her türlü mütevelli heyet,kurul, komisyon, yönetim kurulu, denetim kurulu, tasfiye kurulu üyeliği ve sairgörevlerinin sona ermiş sayılacağı belirtilmiştir.

83. Maddenin dördüncü ve beşincicümlelerinde ise rütbeleri alınan kişilerin silah ruhsatları, emekli poliskimlikleri, gemi adamı belgeleri, pilot lisansları ve ilgili pasaportbirimlerince pasaportlarının iptal edileceği, bu kişilerin özel güvenlikşirketlerinin kurucusu, ortağı ve çalışanı olamayacakları hüküm altınaalınmıştır.

84. 29/4/2015 tarihli Emniyet HizmetleriSınıfı Personeli Rütbe Terfileri ve Değerlendirme Kurullarının Çalışma Usul veEsaslarına İlişkin Yönetmelik’in 5. maddesinde, emniyet teşkilatında rütbeler;sınıf üstü emniyet müdürü, birinci sınıf emniyet müdürü, ikinci, üçüncü,dördüncü sınıf emniyet müdürü, emniyet amiri, başkomiser, komiser, komiseryardımcısı, kıdemli başpolis memuru, başpolis memuru ve polis memuru olaraktasnif edilmiştir.

85. Kurallar kapsamında, emniyetteşkilatından farklı nedenlerle ayrılan 1. sınıf emniyet müdürü kırk altı, 2.sınıf emniyet müdürü altı, 3. sınıf emniyet müdürü dört, 4. sınıf emniyetmüdürü iki, baş komiser bir, polis memuru bir olmak üzere toplam 60 kişininrütbelerinin alınmasına ve haklarında ilave tedbirler uygulanmasına kararverilmiştir.

86. 3201 sayılı Kanun’un 55. maddesininon dokuzuncu ve yirminci fıkraları ile geçici 27. maddelerinde emniyethizmetleri sınıfında değişik rütbe ve görevlerde bulunan personelin kadrosuzluknedeniyle emekliye sevk edilmesine ilişkin usul ve esaslar düzenlenmiştir.

87. Emniyet teşkilatı personelineilişkin disiplin hükümleri 24/4/1979 tarihli ve 16618 sayılı Resmî Gazete’deyayımlanarak yürürlüğe giren 23/3/1979 tarihli ve 7/17339 sayılı BakanlarKurulu kararı ile çıkarılan Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü kapsamındadüzenlenmiş, olağanüstü hâl sürecinde çıkarılan 31/1/2018 tarihli ve 7068sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde KararnameninKabul Edilmesine Dair Kanun’la söz konusu hükümler yeniden ihdas edilmiştir.

88. 7068 sayılı Kanun’un geçici birincimaddesinde, maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce 14/7/1965 tarihli ve 657 sayılıDevlet Memurları Kanunu, 31/1/2013 tarihli ve 6413 sayılı Türk SilahlıKuvvetleri Disiplin Kanunu ve 3201 sayılı Kanun ile Emniyet Teşkilatı DisiplinTüzüğü hükümlerine göre resen veya yetkili disiplin kurullarınca verilmiş olandisiplin cezalarının 7068 sayılı Kanun hükümleri uyarınca verilmiş sayılacağıbelirtilmiştir.

89. 7068 sayılı Kanun’un 8. maddesindemeslekten çıkarma, 9. maddesinde ise devlet memurluğundan çıkarma hâlleridüzenlenmiştir. Yine Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü’nün 8. maddesindemeslekten çıkarmayı, 9. maddesinde ise memurluktan çıkarmayı gerektirendurumlar sayılmıştır.

90. 7068 sayılı Kanun ve EmniyetTeşkilatı Disiplin Tüzüğü’nün 9. maddesinde, memurluktan çıkarma cezası için657 sayılı Kanun hükümlerinin uygulanacağı ifade edilmiş; ayrıca 7068 sayılıKanun’un 9. maddesinin (a) bendinde, ülkenin bağımsızlığını zedelemeye,bütünlüğünü bozmaya ve millî güvenliği tehlikeye düşürmeye yönelik herhangi birfaaliyette bulunmak veya aynı nitelikte faaliyet gösteren herhangi birharekete, gruplaşmaya, vakıf, dernek ve benzeri teşekküle katılmak, bunlarayardım etmek veya bu yapılarla ilişki içerisinde bulunmak fiilinin kanunkapsamında devlet memurluğundan çıkarma cezası yaptırımına tabi olduğubelirtilmiştir.

91. 657 sayılı Kanun’un 125. maddesindedisiplin cezaları düzenlenmiş; maddenin birinci fıkrasının (E) bendinde, devletmemurluğundan çıkarılma cezasını gerektiren hâller tek tek sayılmıştır. Bendin(l) alt bendinde, terör örgütleriyle eylem birliği içinde olmak, bu örgütlereyardım etmek, kamu imkân ve kaynaklarını bu örgütleri desteklemeye yönelikkullanmak ya da kullandırmanın, bu örgütlerin propagandasını yapmanınmemurluktan çıkarma cezasını gerektiren durumlar olduğu belirtilmiştir.

92. 657 sayılı Kanun’un 94. maddesindeise devlet memurunun bağlı olduğu kuruma yazılı olarak müracaat etmek suretiylememurluktan çekilme isteğinde bulunabileceği, mezuniyetsiz veya kurumlarıncakabul edilen mazereti olmaksızın görevi terk etmesi ve bu terkin kesintisiz ongün devam etmesi hâlinde yazılı müracaat şartı aranmaksızın çekilme isteğindebulunmuş sayılacağı belirtilmiştir.

2. İptal Taleplerinin Gerekçesi

93. Dava dilekçesindeözetle; kuralların Kanun’un 1. maddesi ile ekli (1) sayılı listeye yönelikgerekçelerle Anayasa’nın Başlangıç kısmı ile 8., 9., 13., 15., 17., 20., 23.,35., 36., 38., 48., 49., 70., mülga 91., mülga 121., 125., 128. ve 129.maddelerine aykırı olduğu ileri sürülmüştür.

3. Anayasa’ya Aykırılık Sorunu

a. Kanun’un 2. Maddesinin Birinci Cümlesi, DördüncüCümlesinde Yer Alan “…emekli polis kimlikleri, …” İbaresi ve Ek (2)Sayılı Liste

94. 6216 sayılı Kanun’un43. maddesi uyarınca kurallar ilgisi nedeniyle Anayasa’nın 40. ve 119.maddeleri yönünden de incelenmiştir.

95. Dava konusukurallarda, millî güvenliğe tehdit oluşturduğu tespit edilen FETÖ/PDY terörörgütüne aidiyeti, iltisakı veya bunlarla irtibatı olan ve ekli (2) sayılılistede yer alan emniyet teşkilatı personelinin rütbelerinin alınacağı veemekli polis kimliklerinin iptal edileceği hükme bağlanmıştır.

96. Dava konusu kurallarla7086 sayılı Kanun’un 3. maddesinin birinci cümlesi ile dördüncü cümlesinin “…emeklipolis kimlikleri,…” ibaresi ve Kanun’a ekli (4) sayılı liste aynı içeriğesahip olup Anayasa Mahkemesinin 24/6/2021 tarihli ve E.2018/81, K.2021/45sayılı kararıyla söz konusu kuralların Anayasa’ya aykırı olmadıklarına ve iptaltaleplerinin reddine hükmedilmiştir.

97. Anılankararda, darbe girişimiyle devletindemokratik düzenine açık ve yakın bir tehlike oluşturan FETÖ/PDY terör örgütüile mücadele etmek amacıyla olağanüstü hâl koşullarında olağan usullerinötesinde bir uygulamayla liste usulüne göre emekli emniyet teşkilatıpersonelinin rütbelerinin alınması ve emekli polis kimliğinin iptalini öngörenkuralların olağanüstü hâle neden olan şartlar ve özellikle bireyselleştirmeyisağlamaya elverişli idari ve yargısal başvuru imkânları dikkate alındığındamillî güvenliğin ve demokratik anayasal düzenin korunması amacı bakımındankişilerin özel hayatına saygı gösterilmesini isteme hakkına durumungerektirdiği ölçüyü aşacak şekilde birsınırlama getirdiğinin söylenemeyeceği belirtilmiştir ( bkz. §§299-314).

98. Dava konusu kurallaraçısından söz konusu karardan ayrılmayı gerektiren bir durum bulunmadığından7086 sayılı Kanun’un 3. maddesinin birinci cümlesi ile dördüncü cümlesinin “…emeklipolis kimlikleri,…” ibaresi ve Kanun’a ekli (4) sayılı listenin Anayasa’yauygunluk denetiminde belirtilen gerekçeler bu kurallar yönünden de geçerlidir.

99. Açıklanan nedenlerle kurallar,Anayasa’nın 15., 20., 40. ve 119. maddelerine aykırı değildir. İptaltaleplerinin reddi gerekir.

Kurallarla ilgili Anayasa’nın Başlangıçkısmı ile 8., 9., 17., 35., 36., 125., 128. ve 129. maddeleri çerçevesindeileri sürülen aykırılık iddiaları Anayasa’nın 15., 20., 40. ve 119. maddelerikapsamında ele alındığından anılan hükümler yönünden ayrıca incelemeyapılmasına gerek görülmemiştir.

Kuralların Anayasa’nın 23., 38., 48.,49., 70., mülga 91. ve mülga 121. maddeleriyle ilgisi görülmemiştir.

b. Kanun’un 2. Maddesinin İkinciCümlesinin “Bu kişiler görev yaptıkları teşkilata ve kamu görevlerineyeniden kabul edilmezler, doğrudan veya dolaylı görevlendirilemezler; …” Bölümü

100. 6216 sayılı Kanun’un 43. maddesiuyarınca kural, ilgisi nedeniyle Anayasa’nın 40. ve 119. maddeleri yönünden deincelenmiştir.

101. Kural, rütbeleri alınan Kanun’aekli (2) sayılı listede yer alan emniyet teşkilatı personelinin görevyaptıkları teşkilata ve kamu görevlerine yeniden kabul edilmeyeceklerini,doğrudan ya da dolaylı olarak görevlendirilemeyeceklerini hükme bağlamaktadır.

102. Dava konusu kuralla 7086 sayılıKanun’un 3. maddesinin ikinci cümlesinin “Bu kişiler görev yaptıklarıteşkilata ve kamu görevlerine yeniden kabul edilmezler, doğrudan veya dolaylıgörevlendirilemezler; …” bölümü aynı içeriğe sahip olup AnayasaMahkemesinin 24/6/2021 tarihli ve E.2018/81, K.2021/45 sayılı kararıyla sözkonusu kuralın Anayasa’ya aykırı olmadığına ve iptal talebinin reddinehükmedilmiştir.

103. Anılan kararda, 7086 sayılıKanun’un 1. maddesinin (2) numaralı fıkrasının birinci cümlesinin “…ve bukişiler görev yaptıkları teşkilata yeniden kabul edilmezler; bir daha kamuhizmetinde istihdam edilemezler, doğrudan veya dolaylı olarakgörevlendirilemezler;…” bölümüne ilişkin gerekçelerin uygun olduğu ölçüdedava konusu kural yönünden de geçerli olduğu ifade edilmiştir (bkz. § 318).

104. Dava konusu kural açısından sözkonusu karardan ayrılmayı gerektiren bir durum bulunmadığından 7086 sayılıKanun’un 3. maddesinin ikinci cümlesinin “Bu kişiler görev yaptıklarıteşkilata ve kamu görevlerine yeniden kabul edilmezler, doğrudan veya dolaylıgörevlendirilemezler; …” bölümünün Anayasa’ya uygunluk denetimindebelirtilen gerekçeler bu kural yönünden de geçerlidir.

105. Açıklanan nedenlerle kural,Anayasa’nın 15., 40., 70. ve 119. maddelerine aykırı değildir. İptal talebininreddi gerekir.

Kuralla ilgili Anayasa’nın Başlangıçkısmı ile 8., 9., 17., 20., 36., 125. ve 128. maddeleri çerçevesinde ilerisürülen aykırılık iddiaları Anayasa’nın 15., 40., 70. ve 119. maddelerikapsamında ele alındığından anılan hükümler yönünden ayrıca incelemeyapılmasına gerek görülmemiştir.

Kuralın Anayasa’nın 23., 35., 38., 48.,49., mülga 91., mülga 121. ve 129. maddeleriyle ilgisi görülmemiştir.

c. Kanun’un 2. Maddesinin İkinciCümlesinin “…ayrıca bunlar uhdelerinde taşımış oldukları mesleki unvanlarıve sıfatlarını kullanamazlar ve bu unvan ve sıfatlarına bağlı olarak sağlananhaklardan yararlanamazlar.” Bölümü

106. 6216 sayılı Kanun’un 43. maddesiuyarınca kural, ilgisi nedeniyle Anayasa’nın 40. ve 119. maddeleri yönünden deincelenmiştir.

107. Kural, rütbeleri alınan Kanun’aekli (2) sayılı listede yer alan emniyet teşkilatı personelinin uhdelerindetaşımış oldukları mesleki unvanları ve sıfatlarını kullanamayacakları, bu unvanve sıfatlarına bağlı olarak sağlanan haklardan yararlanamayacaklarını hükmebağlamaktadır.

108. Dava konusu kuralla 7086 sayılıKanun’un 3. maddesinin ikinci cümlesinin “…ayrıca bunlar uhdelerinde taşımışoldukları mesleki unvanları ve sıfatlarını kullanamazlar ve bu unvan vesıfatlarına bağlı olarak sağlanan haklardan yararlanamazlar.” bölümü aynıiçeriğe sahip olup Anayasa Mahkemesinin 24/6/2021 tarihli ve E.2018/81,K.2021/45 sayılı kararıyla söz konusu kuralın Anayasa’ya aykırı olmadığına veiptal talebinin reddine hükmedilmiştir.

109. Anılan kararda, 7086 sayılıKanun’un 1. maddesinin (3) numaralı fıkrasına ilişkin gerekçelerin uygun olduğuölçüde dava konusu kural yönünden de geçerli olduğu ifade edilmiştir (bkz. §322).

110. Dava konusu kural açısından sözkonusu karardan ayrılmayı gerektiren bir durum bulunmadığından 7086 sayılıKanun’un 3. maddesinin ikinci cümlesinin “…ayrıca bunlar uhdelerinde taşımışoldukları mesleki unvanları ve sıfatlarını kullanamazlar ve bu unvan vesıfatlarına bağlı olarak sağlanan haklardan yararlanamazlar.” bölümününAnayasa’ya uygunluk denetiminde belirtilen gerekçeler bu kural yönünden degeçerlidir.

111. Açıklanan nedenlerle kural,Anayasa’nın 15., 20., 40. ve 119. maddelerine aykırı değildir. İptal talebininreddi gerekir.

Kuralla ilgili Anayasa’nın Başlangıçkısmı ile 8., 9., 17., 35., 36., 125., 128. ve 129. maddeleri çerçevesindeileri sürülen aykırılık iddiaları Anayasa’nın 15., 20., 40. ve 119. maddelerikapsamında ele alındığından anılan hükümler yönünden ayrıca incelemeyapılmasına gerek görülmemiştir.

Kuralın Anayasa’nın 23., 38., 48., 49.,70., mülga 91. ve mülga 121. maddeleriyle bir ilgisi görülmemiştir.

ç. Kanun’un 2. Maddesinin Üçüncü Cümlesi

112. 6216 sayılı Kanun’un43. maddesi uyarınca kural, ilgisi nedeniyle Anayasa’nın 40. ve 119. maddeleriyönünden de incelenmiştir.

113. Kural, rütbelerialınan Kanun’a ekli (2) sayılı listede yer alan emniyet teşkilatı personelinin uhdelerindebulunan her türlü mütevelli heyet, kurul, komisyon, yönetim kurulu, denetimkurulu, tasfiye kurulu üyeliği ve sair görevlerin sona ermiş sayılacağını hükmebağlamaktadır.

114. Dava konusu kuralla 7086 sayılıKanun’un 3. maddesinin üçüncü cümlesi aynı içeriğe sahip olup AnayasaMahkemesinin 24/6/2021 tarihli ve E.2018/81, K.2021/45 sayılı kararıyla sözkonusu cümlenin Anayasa’ya aykırı olmadığına ve iptal talebinin reddinehükmedilmiştir.

115. Anılankararda, 7086 sayılı Kanun’un 1. maddesinin(2) numaralı fıkrasının birinci cümlesinin “…bunların uhdelerinde bulunanher türlü mütevelli heyet, kurul, komisyon, yönetim kurulu, denetim kurulu,tasfiye kurulu üyeliği ve sair görevleri de sona ermiş sayılır.” bölümüneilişkin gerekçelerin uygun olduğu ölçüde dava konusu kural yönünden de geçerliolduğu ifade edilmiştir (bkz. § 326).

116. Dava konusu kural açısından sözkonusu karardan ayrılmayı gerektiren bir durum bulunmadığından 7086 sayılıKanun’un 3. maddesinin üçüncü cümlesinin Anayasa’yauygunluk denetiminde belirtilen gerekçeler bu kural yönünden de geçerlidir.

117. Açıklanannedenlerle kural, Anayasa’nın 15., 20., 40. ve 119. maddelerine aykırıdeğildir. İptal talebinin reddi gerekir.

Kuralla ilgili Anayasa’nın Başlangıç kısmı ile 8., 9.,17., 35., 36., 70., 125., 128. ve 129. maddeleri çerçevesinde ileri sürülenaykırılık iddiaları Anayasa’nın 15., 20., 40. ve 119. maddeleri kapsamında elealındığından anılan hükümler yönünden ayrıca inceleme yapılmasına gerekgörülmemiştir.

Kuralın Anayasa’nın 23., 38., 48., 49., mülga 91. vemülga 121. maddeleriyle bir ilgisi görülmemiştir.

d. Kanun’un 2. Maddesinin DördüncüCümlesinde Yer Alan “Bunların silah ruhsatları,…” İbaresi

118. 6216 sayılı Kanun’un 43. maddesiuyarınca kural, ilgisi nedeniyle Anayasa’nın 40. ve 119. maddeleri yönünden deincelenmiştir.

119. Kural, rütbeleri alınan Kanun’aekli (2) sayılı listede yer alan emniyet teşkilatı personelinin hangi sebepleedinildiğine bakılmaksızın silah ruhsatlarının iptal edilmesini hükmebağlamaktadır.

120. Dava konusu kuralla 7086 sayılıKanun’un 3. maddesinin dördüncü cümlesinde yer alan “Bunların silahruhsatları,…” ibaresi aynı içeriğe sahip olup Anayasa Mahkemesinin 24/6/2021tarihli ve E.2018/81, K.2021/45 sayılı kararıyla söz konusu kuralın Anayasa’yaaykırı olmadığına ve iptal talebinin reddine hükmedilmiştir.

121. Anılankararda, 7086 sayılı Kanun’un 1. maddesinin(2) numaralı fıkrasının ikinci cümlesinde yer alan “Bunların silahruhsatları…” ibaresine ilişkin gerekçelerin uygun olduğu ölçüde dava konusukural yönünden de geçerli olduğu ifade edilmiştir (bkz. § 330).

122. Dava konusu kural açısından sözkonusu karardan ayrılmayı gerektiren bir durum bulunmadığından 7086 sayılıKanun’un 3. maddesinin dördüncü cümlesinde yer alan “Bunların silahruhsatları,…” ibaresinin Anayasa’yauygunluk denetiminde belirtilen gerekçeler bu kural yönünden de geçerlidir.

123. Açıklanan nedenlerle kural,Anayasa’nın 15., 35., 40. ve 119. maddelerine aykırı değildir. İptal talebininreddi gerekir.

Kuralla ilgili Anayasa’nın Başlangıçkısmı ile 8., 9., 17., 36., 125., 128. ve 129. maddeleri çerçevesinde ilerisürülen aykırılık iddiaları Anayasa’nın 15., 35., 40. ve 119. maddelerikapsamında ele alındığından anılan hükümler yönünden ayrıca incelemeyapılmasına gerek görülmemiştir.

Kuralın Anayasa’nın 20., 23., 38., 48.,49., 70., mülga 91. ve mülga 121. maddeleriyle bir ilgisi görülmemiştir.

e. Kanun’un 2. Maddesinin DördüncüCümlesinde Yer Alan “…gemi adamlığına ilişkin belgeleri,…” İbaresi

124. 6216 sayılı Kanun’un 43. maddesi uyarınca kural, ilgisinedeniyle Anayasa’nın 40. ve 119. maddeleri yönünden de incelenmiştir.

125. Kural, rütbeleri alınan Kanun’a ekli (2) sayılı listede yeralan emniyet teşkilatı personelinin her türlü gemi adamı yeterlik belgesi,uzmanlık belgesi ve gemi adamı cüzdanının tayfa sınıfı veya zabitan sınıfıayrımı yapılmaksızın iptal edileceğini hüküm altına almaktadır.

126. Dava konusu kuralla 7086 sayılı Kanun’un 3. maddesinindördüncü cümlesinde yer alan “…gemi adamlığına ilişkin belgeleri,…” ibaresiaynı içeriğe sahip olup Anayasa Mahkemesinin 24/6/2021 tarihli ve E.2018/81,K.2021/45 sayılı kararıyla söz konusu ibarenin Anayasa’ya aykırı olmadığına veiptal talebinin reddine hükmedilmiştir.

127. Anılan kararda, 7086 sayılı Kanun’un 1.maddesinin (2) numaralı fıkrasının ikinci cümlesinde yer alan “…gemiadamlığına ilişkin belgeleri…” ibaresine ilişkin gerekçelerin uygun olduğu ölçüdedava konusu kural yönünden de geçerli olduğu ifade edilmiştir (bkz. § 334).

128. Dava konusu kural açısından sözkonusu karardan ayrılmayı gerektiren bir durum bulunmadığından 7086 sayılıKanun’un 3. maddesinin dördüncü cümlesinde yer alan “…gemi adamlığınailişkin belgeleri,…” ibaresinin Anayasa’yauygunluk denetiminde belirtilen gerekçeler bu kural yönünden de geçerlidir.

129. Açıklanan nedenlerle kural, Anayasa’nın 15., 40., 48., 49. ve 119. maddelerineaykırı değildir. İptal talebinin reddi gerekir.

Kuralla ilgili Anayasa’nın Başlangıç kısmı ile 8., 9.,17., 20., 23., 35., 36. ve 125. maddeleri çerçevesinde ileri sürülen aykırılıkiddiaları Anayasa’nın 15., 40., 48., 49. ve 119. maddeleri kapsamında elealındığından anılan hükümler yönünden ayrıca inceleme yapılmasına gerekgörülmemiştir.

Kuralın Anayasa’nın 38., 70., mülga 91. ve mülga 121.,128. ve 129. maddeleriyle ilgisi görülmemiştir.

f. Kanun’un 2. Maddesinin DördüncüCümlesinin “…pilot lisansları…iptal edilir.” Bölümü

130. 6216 sayılı Kanun’un 43. maddesiuyarınca kural, ilgisi nedeniyle Anayasa’nın 40. ve 119. maddeleri yönünden deincelenmiştir.

131. Kural, rütbeleri alınan Kanun’aekli (2) sayılı listede yer alan emniyet teşkilatı personelinin pilotlisanslarının iptal edileceğini hükme bağlamaktadır.

132. Dava konusu kuralla 7086 sayılıKanun’un 3. maddesinin dördüncü cümlesinde yer alan “…pilot lisansları…”ibaresi aynı içeriğe sahip olup Anayasa Mahkemesinin 24/6/2021 tarihli veE.2018/81, K.2021/45 sayılı kararıyla söz konusu ibarenin Anayasa’ya aykırıolmadığına ve iptal talebinin reddine hükmedilmiştir.

133. Anılan kararda, 7086 sayılı Kanun’un 1.maddesinin (2) numaralı fıkrasının ikinci cümlesinde yer alan “…pilotlisansları…” ibaresine ilişkin gerekçelerin uygun olduğu ölçüde dava konusu kuralyönünden de geçerli olduğu ifade edilmiştir (bkz. § 338).

134. Dava konusu kural açısından sözkonusu karardan ayrılmayı gerektiren bir durum bulunmadığından 7086 sayılıKanun’un 3. maddesinin dördüncü cümlesinde yer alan “…pilot lisansları…”ibaresinin Anayasa’ya uygunluk denetimindebelirtilen gerekçeler bu kural yönünden de geçerlidir.

135. Açıklanan nedenlerle kural,Anayasa’nın 15., 40., 48., 49. ve 119. maddelerine aykırı değildir. İptaltalebinin reddi gerekir.

Kuralla ilgili Anayasa’nın Başlangıç kısmı ile 8., 9.,17., 20., 23., 35., 36. ve 125. maddeleri çerçevesinde ileri sürülen aykırılıkiddiaları Anayasa’nın 15., 40., 48., 49. ve 119. maddeleri kapsamında elealındığından anılan hükümler yönünden ayrıca inceleme yapılmasına gerekgörülmemiştir.

Kuralın Anayasa’nın 38., 70., mülga 91. ve mülga 121.,128. ve 129. maddeleriyle ilgisi görülmemiştir.

g. Kanun’un 2. Maddesinin Dördüncü Cümlesinde Yer Alan “…veilgili pasaport birimlerince pasaportları…” İbaresi

136. 6216 sayılı Kanun’un 43. maddesi uyarınca kural, ilgisinedeniyle Anayasa’nın 40. maddesi yönünden de incelenmiştir.

137. Kural, rütbeleri alınan Kanun’a ekli (2) sayılı listede yeralan emniyet teşkilatı personelinin pasaportlarının ilgili birim tarafındaniptal edileceğini hükme bağlamaktadır.

138. Dava konusu kuralla 7086 sayılı Kanun’un 3. maddesinindördüncü cümlesinde yer alan “…ve ilgili pasaport birimlerincepasaportları…” ibaresi aynı içeriğe sahip olup Anayasa Mahkemesinin 24/6/2021tarihli ve E.2018/81, K.2021/45 sayılı kararıyla söz konusu ibarenin Anayasa’yaaykırı olduğuna ve iptaline hükmedilmiştir.

139. Anılan kararda, 7086 sayılı Kanun’un 1.maddesinin (2) numaralı fıkrasının dördüncü ve beşinci cümlelerine ilişkingerekçelerin uygun olduğu ölçüde dava konusu ibare yönünden de geçerli olduğuifade edilmiştir (bkz. § 342).

140. Dava konusu kural açısından sözkonusu karardan ayrılmayı gerektiren bir durum bulunmadığından 7086 sayılıKanun’un 3. maddesinin dördüncü cümlesinde yer alan “…ve ilgili pasaportbirimlerince pasaportları…” ibaresinin Anayasa’yauygunluk denetiminde belirtilen gerekçeler bu kural yönünden de geçerlidir.

141. Açıklanan nedenlerlekural, Anayasa’nın 15., 23. ve 40. maddelerine aykırıdır. İptali gerekir.

Kural Anayasa’nın 15., 23. ve 40.maddelerine aykırı görülerek iptal edildiğinden ayrıca Anayasa’nın Başlangıçkısmı ile 8., 9., 17., 20., 35., 36., 38., 48., 49., 70., mülga 91., mülga121., 125., 128. ve 129. maddeleri yönünden incelenmemiştir.

h. Kanun’un 2. Maddesinin Beşinci Cümlesi

142. 6216 sayılı Kanun’un43. maddesi uyarınca kural, ilgisi nedeniyle Anayasa’nın 40. ve 119. maddeleriyönünden de incelenmiştir.

143. Kural, rütbelerialınan Kanun’a ekli (2) sayılı listede yer alan emniyet teşkilatı personelinin özelgüvenlik şirketlerinin kurucusu, ortağı ve çalışanı olamayacaklarını hükmebağlamaktadır.

144. Dava konusu kuralla7086 sayılı Kanun’un 3. maddesinin beşinci cümlesi aynı içeriğe sahip olupAnayasa Mahkemesinin 24/6/2021 tarihli ve E.2018/81, K.2021/45 sayılı kararıylasöz konusu cümlenin Anayasa’ya aykırı olmadığına ve iptal talebinin reddinehükmedilmiştir.

145. Anılan kararda, 7086 sayılı Kanun’un 1.maddesinin (2) numaralı fıkrasının üçüncü cümlesine ilişkin gerekçelerin uygunolduğu ölçüde dava konusu kural yönünden de geçerli olduğu ifade edilmiştir(bkz. § 346).

146. Dava konusu kural açısından sözkonusu karardan ayrılmayı gerektiren bir durum bulunmadığından 7086 sayılıKanun’un 3. maddesinin beşinci cümlesinin Anayasa’yauygunluk denetiminde belirtilen gerekçeler bu kural yönünden de geçerlidir.

147. Açıklanannedenlerle kural, Anayasa’nın 15., 40., 48., 49. ve 119. maddelerine aykırıdeğildir. İptal talebinin reddi gerekir.

Kuralla ilgili Anayasa’nın Başlangıç kısmı ile 8., 9.,17., 20., 36. ve 125. maddeleri çerçevesinde ileri sürülen aykırılık iddialarıAnayasa’nın 15., 40., 48., 49. ve 119. maddeleri kapsamında ele alındığındananılan hükümler yönünden ayrıca inceleme yapılmasına gerek görülmemiştir.

Kuralın Anayasa’nın 23., 35., 38., 70., mülga 91., mülga121., 128. ve 129. maddeleriyle ilgisi görülmemiştir.

C. Kanun’un 5. Maddesinin (1) ve (2)Numaralı Fıkraları ile Ekli (5) Sayılı Listenin İncelenmesi

1. İptal Taleplerinin Gerekçesi

148. Dava dilekçesinde özetle;

- Kanun’a ekli (5) sayılı listedesayılan derneklerin kapatılmasına ilişkin tedbirin süre yönünden herhangi birbelirleme içermediği, etkilerinin OHAL’den sonra da devam ettiği, kapsamınıngeniş tutulduğu,

-Tedbirlerin uygulanmasına dayanakgösterilen aidiyet, iltisak ve irtibat kavramlarının belirsiz ve öngörülemeznitelikte olduğu, bu kavramların ilk kez 22/7/2016 tarihinde hukukumuza girdiğihâlde bu tarihten önceki fiiller bakımından da esas alınmasının yanında terörörgütü ya da MGK’ca millî güvenliğe tehdit oluşturduğu tespit edilen yapı,oluşum ve grupların tespiti açısından da kuralların geçmişe yürütüldüğü, ayrıcasiyasi ve idari bir organ olan MGK’nın kararına dayalı olarak tedbiruygulanmasının hukukilik sorunu doğuracağı, kuralların kamu düzenine karşıoluşan tehdidi ortadan kaldırma amacı bakımından zorunlu ve ölçülü olmadığıgibi OHAL’in gerekleriyle de uyumlu olmadığı, kurallarda öngörülen hususlarınAnayasa’nın mülga 121. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca münhasıran 2935sayılı Kanun ile düzenlenebileceği, OHAL’in gerekli kıldığı konulardaçıkarılabilecek OHAL KHK’sı niteliği taşımayan düzenlemenin AnayasaMahkemesinin 1991 ve 2003 tarihli içtihatlarında belirtildiği gibi Anayasa’nınmülga 91. maddesi kapsamında yetki kanununa dayanılarak çıkarılan bir KHKolarak da değerlendirilemeyeceği,

- Yasama yetkisinin genelliği ilkesigereği yasama organınca her konuda kanun çıkarılabilmesi mümkün olsa da kanunlabireysel işlem ya da yargı kararı niteliğinde tasarrufta bulunulamayacağı, davakonusu kurallarla Kanun’a ekli (5) sayılı listede yer alan derneklerinstatülerinde kalıcı değişiklikler yapıldığı, bu nedenle tedbirlerin bireyselidari işlem niteliğinde olduğu, sırf yargı denetimi dışına çıkarmak amacıylabireysel işlemlerin OHAL KHK’sı ile yapılarak kanun şeklinde onaylanmasınınaçık bir fonksiyon gaspı niteliği taşıdığı,

- Bir derneğin terör örgütüne aidiyeti,iltisakı veya bunlarla irtibatı olup olmadığına ya da bir yapı veya oluşumunterör örgütü olduğuna karar verme yetkisinin yargı mercilerine ait olduğu,kuralların kanun adı altında hem yargısal hem de bireysel işlemin özelliklerinibarındıran karma bir yapıda olduğu, bu durumun yasama, yürütme ve yargıfonksiyonlarının tek organda toplanması anlamına geldiği,

- Dernekler hakkında herhangi bir idariya da adli soruşturma yürütülmeden ve kesinleşmiş bir yargı kararı bulunmadanterör örgütleri ile ilişkili oldukları belirtilerek yaptırım uygulanmasınınAnayasa’nın 15. maddesinde OHAL’lerde dokunulamayacak çekirdek haklardan olanmasumiyet karinesine aykırılık oluşturduğu ve ceza normlarının geçmişeyürümezliği ilkesinin ihlal edildiği, bireysel idari işlem niteliğindekikapatma işleminin doğrudan OHAL KHK’sı adı altında yapılmak suretiyle yargıdenetimi dışında tutulduğu, her ne kadar daha sonraki bir tarihte Komisyonkurulmuşsa da Komisyon ve sonraki sürecin kapatma işlemine karşı etkili birdenetim mekanizması sağlamadığı,

- Derneklerin kapatılmasının örgütlenmeözgürlüğüne aykırı olduğu, mal varlığının Hazineye devredilmesinin mülkiyethakkını ve ayrıca müsadere yasağını ihlal ettiği,

belirtilerek kuralların Anayasa’nınBaşlangıç kısmı, 8., 9., 13., 15., 33., 35., 36., 38., mülga 91., mülga 121. ve125. maddelerine aykırı olduğu ileri sürülmüştür.

2. Anayasa’ya Aykırılık Sorunu

a. Kanun’un 5. Maddesinin (1) Numaralı Fıkrası ve Ekli(5) Sayılı Liste

149. 6216 sayılıKanun’un 43. maddesi uyarınca kural, ilgisi nedeniyle Anayasa’nın 40., 118. ve119. maddeleri yönünden de incelenmiştir.

150. Dava konusukuralda terör örgütlerine veya MGK’cadevletin millî güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı,oluşum veya gruplara aidiyeti, iltisakı veyabunlarla irtibatı olan ve ekli (5) sayılılistede yer alan 83 derneğin kapatıldığı hükümaltına alınmıştır. Kural kapsamında yer alan her bir dernek kanun hükmüylekapatılmış ve faaliyetine son verilmiştir.

151. Dava konusukural, 6/2/2018 tarihli ve 7083 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Bazı TedbirlerAlınması Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanun’un 3.maddesinin (1) numaralı fıkrasının (b) bendi dışında kalan kısmı ile aynıiçeriğe sahip olup Anayasa Mahkemesinin 13/10/2022 tarihli ve E.2018/78, K.2022/114 sayılı kararıyla söz konusu kuralın Anayasa’yaaykırı olmadığına ve iptal talebinin reddine hükmedilmiştir.

152. Anılan kararda,darbe girişimiyle devletin demokratik düzenine açık ve yakın bir tehlikeoluşturan FETÖ/PDY ve diğer terör örgütleriyle mücadele etmek amacıyla terörörgütlerine veya devletin millî güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna kararverilen yapı, oluşum veya gruplara aidiyeti, iltisakı veya bunlarla irtibatıolan derneklerin olağan usullerin ötesinde bir uygulamayla liste usulüne görekapatılmasını düzenleyen kuralın, OHAL’e neden olan şartlar ve özelliklebireyselleştirmeyi sağlamaya elverişli idari ve yargısal başvuru imkânlarıdikkate alındığında millî güvenliğin ve demokratik anayasal düzenin korunmasıamacı bakımından dernek kurma hürriyetine durumun gerektirdiği ölçüyü aşacakşekilde bir sınırlama getirdiğininsöylenemeyeceği belirtilmiş; ayrıcakuralın MGK kararlarına icrai bir işlev kazandırma sonucunu doğurmadığı ifadeedilmiştir (bkz. §§ 83-114).

153. Dava konusu kural açısından söz konusu karardanayrılmayı gerektiren bir durum bulunmadığından 7083 sayılı Kanun’un 3.maddesinin (1) numaralı fıkrasının (b) bendi dışında kalan kısmının Anayasa’yauygunluk denetiminde belirtilen gerekçeler bu kural yönünden de geçerlidir.

154. Açıklanan nedenlerle kural, Anayasa’nın 15., 33.,40., 118. ve 119. maddelerine aykırı değildir. İptal talebinin reddi gerekir.

Kuralla ilgili Anayasa’nın Başlangıç kısmı ile 8., 9.,35., 36. ve 125. maddeleri çerçevesinde ileri sürülen aykırılık iddiaları,Anayasa’nın 15., 33., 40., 118. ve 119. maddeleri kapsamında ele alındığındananılan hükümler yönünden ayrıca inceleme yapılmasına gerek görülmemiştir.

Kuralda uygulanan derneklerin kapatılması tedbirinindemokratik anayasal düzenin sağlıklı bir şekilde sürdürülmesi amacıylauygulandığı anlaşılmıştır. Bu açıdan bakıldığında tedbir cezalandırma amacınamatuf olmadığı gibi bunun için uygulanan usulün de ceza usul hukuku alanındakiyargısal uygulamalarla herhangi bir benzerliği bulunmamıştır.

Bu açıdan kuralda öngörülen tedbirin cezai niteliği haizolmamasının bir sonucu olarak anılan tedbire ceza hukukunun çekirdek haklarınınuygulanmasını gerektiren bir durum bulunmamaktadır. Bu nedenle kuralınAnayasa’nın 38. maddesiyle ilgisi görülmemiştir.

Kuralın ayrıca Anayasa’nın mülga 91. ve mülga 121.maddeleriyle de ilgisi görülmemiştir.

b. Kanun’un 5. Maddesinin (2) Numaralı Fıkrasının Birinci Cümlesinin “Birinci fıkra kapsamında kapatılanderneklere ait olan taşınırlar ile her türlü mal varlığı, alacak ve haklar,belge ve evrak Hazineye bedelsiz olarak devredilmiş sayılır, bunlara aittaşınmazlar tapuda resen Hazine adına,… tescil edilir.” Bölümü ile ÜçüncüCümlesi

155. 6216 sayılı Kanun’un 43. maddesi uyarınca kurallarilgisi nedeniyle Anayasa’nın 40. maddesi yönünden de incelenmiştir.

156. Kurallar, Kanun’un 5. maddesinin (1) numaralıfıkrası gereğince kapatılan ekli (5) sayılı listede yer alan derneklere aitolan taşınırlar ile her türlü mal varlığının, alacak ve hakların, belge veevrakın Hazineye bedelsiz olarak devredilmiş sayılmasını, bunlara aittaşınmazların tapuda resen Hazine adına tescil edilmesini, devire ilişkinişlemlerin ilgili tüm kurumlardan gerekli yardımı almak suretiyle Hazine veMaliye Bakanlığı tarafından yerine getirilmesini hükme bağlamaktadır.

157. Dava konusu kurallar ile 7083 sayılı Kanun’un 3.maddesinin (2) numaralı fıkrasının birinci cümlesinin “Birinci fıkrakapsamında kapatılan derneklere ve basın-yayın kuruluşlarına ait olantaşınırlar ile her türlü mal varlığı, alacak ve haklar, belge ve evrak Hazineyebedelsiz olarak devredilmiş sayılır, bunlara ait taşınmazlar tapuda resenHazine adına, … tescil edilir.” bölümü ve üçüncü cümlesi aynı içeriğe sahipolup Anayasa Mahkemesinin 13/10/2022 tarihli ve E.2018/78, K.2022/114 sayılıkararıyla söz konusu kuralların Anayasa’ya aykırı olmadıklarına ve iptaltaleplerinin reddine hükmedilmiştir.

158. Anılan kararda, kuralda öngörülen tedbirin OHAL’inilanına neden olan tehdit ve tehlikelerin bertaraf edilmesine yönelik olarak budönemde uygulandığından kurala ilişkin Anayasa’ya uygunluk denetimininAnayasa’nın 15. maddesi kapsamında yapılması gerektiği belirtilmiş; bu kapsamdatedbirin her bir kurum ve kuruluş yönünden hukuka uygunluğunun denetlenmesininyani bireyselleştirmenin sağlanması için Komisyon ve idare mahkemesine başvuruimkânı getirilmek suretiyle etkili idari ve yargısal güvencelerin sağlandığı,söz konusu güvencelerin OHAL’e sebebiyet veren tehdit veya tehlikenin bertarafedilmesine yönelik kuralların bu amaç dışında keyfî bir şekilde uygulanmasınıengelleyecek nitelikte olduğu, dolayısıyla kuralla mülkiyet hakkına durumungerektirdiği ölçüyü aşacak şekilde bir sınırlama getirildiğinden sözedilemeyeceği ifade edilmiştir (bkz. §§ 143-165).

159. Kararda ayrıca, söz konusu derneklerin suç teşkileden faaliyetlerinden birisi ile ilişkilendirmeden bütün mal varlığınınüzerindeki mülkiyetin ortadan kaldırılması ve bunların Hazineye devredilmesisonucunu doğuran ilave tedbire ilişkin olarak idari ve yargısal başvuru yollarıöngörülmek suretiyle mülkiyeti kamuya geçirilen mal varlığının suçlabağlantısının bulunmadığına yönelik olarak ileri sürülecek iddialarıninceleneceği ve bu yolla bireyselleştirmenin sağlandığı da gözönüne alındığındasöz konusu tedbirin Anayasa’nın 38. maddesinde düzenlenen genel müsadere cezasıyasağına da aykırı olmadığı; diğer taraftan devire ilişkin işlemlerin ilgilitüm kurumlardan gerekli yardımı almak suretiyle Hazine ve Maliye Bakanlığıtarafından yerine getirilmesine yönelik düzenlemenin de söz konusu işlemlerinyürütülmesinden sorumlu muhatabın tespit edilmesine ilişkin olup olağanüstüşartlar kapsamında yöntemsel bir zorunluluğun yerine getirilmesi amacındankaynaklandığı, bu itibarla Anayasa’ya aykırı bir yönünün bulunmadığıhususlarına yer verilmiştir (bkz. §§ 166-170).

160. Dava konusu kurallar açısından söz konusu karardanayrılmayı gerektiren bir durum bulunmadığından 7083 sayılı Kanun’un 3.maddesinin (2) numaralı fıkrasının birinci cümlesinin “Birinci fıkrakapsamında kapatılan derneklere ve basın-yayın kuruluşlarına ait olantaşınırlar ile her türlü mal varlığı, alacak ve haklar, belge ve evrak Hazineyebedelsiz olarak devredilmiş sayılır, bunlara ait taşınmazlar tapuda resenHazine adına, … tescil edilir.” bölümünün ve üçüncü cümlesinin Anayasa’yauygunluk denetiminde belirtilen gerekçeler bu kurallar yönünden de geçerlidir.

161. Açıklanan nedenlerle kurallar Anayasa’nın 15., 35.,38. ve 40. maddelerine aykırı değildir. İptal talebinin reddi gerekir.

Zühtü ARSLAN, Hasan Tahsin GÖKCAN, Engin YILDIRIM, M.Emin KUZ ve Yusuf Şevki HAKYEMEZ bu görüşe katılmamışlardır.

Kurallarla ilgili Anayasa’nın Başlangıç kısmı ile 8., 9.,13., 33., 36., mülga 91., mülga 121. ve 125. maddeleri çerçevesinde ilerisürülen aykırılık iddiaları, Anayasa’nın 15., 35., 38. ve 40. maddelerikapsamında ele alındığından anılan hükümler yönünden ayrıca incelemeyapılmasına gerek görülmemiştir.

c. Kanun’un 5. Maddesinin (2) Numaralı Fıkrasının BirinciCümlesinin Kalan Kısmı ile İkinci Cümlesi

162. Davakonusu kurallarda Kanun’un 5. maddesinin (1) numaralı fıkrası gereğincekapatılan derneklere ait taşınmazların Hazine adına gerçekleşecek tapu tescilişleminin her türlü kısıtlama ve taşınmaz yükünden ari olarak yerinegetirilmesi öngörülmüş; kapatılan söz konusu derneklerin her türlü borçlarındandolayı hiçbir şekilde Hazineden bir hak ve talepte bulunulamayacağı hükümaltına alınmıştır.

163. Dava konusu kurallar 7083 sayılı Kanun’un 3.maddesinin (2) numaralı fıkrasının birinci cümlesinde yer alan “…her türlükısıtlama ve taşınmaz yükünden ari olarak…” ibaresi ve aynı fıkranın ikincicümlesi ile aynı içeriğe sahip olup Anayasa Mahkemesinin 13/10/2022 tarihli veE.2018/78, K.2022/114 sayılı kararıyla söz konusu kuralların Anayasa’ya aykırıolduklarına ve iptallerine hükmedilmiştir.

164. Söz konusu kararda, mülkiyet hakkına sınırlamagetiren kuralların OHAL dönemi öncesinde taşınmazlar üzerinde tesis edilmişkısıtlamalar ile taşınmaz yüklerini ve doğmuş borçları kapsayacak şekildeuygulanma imkânına sahip olması nedeniyle OHAL süresiyle sınırlı bir düzenlemegetirmediğinden Anayasa’nın olağan dönem kuralları yönünden öngördüğü denetimrejimine göre incelenmesi gerektiği tespiti yapılmış; bu kapsamda OHAL ilanınaneden olan olay ve olgularla veya terör örgütleri veya devletin millîgüvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veyagruplarla bir bağlantısı olup olmadığına bakılmaksızın kuralda belirtilentaşınmazlar üzerinde hak sahipliği bulunanların veya borç ilişkisininalacaklılarının hepsinin söz konusu hukuki ilişkilerden kaynaklanan hak veyetkilerinin ortadan kaldırılmasının kamu yararı ile kişisel yarar arasındakidengeyi bozmak suretiyle mülkiyet hakkının ölçüsüz biçimde sınırlandırılmasınaneden olduğu belirtilmiştir (bkz. §§ 173-183).

165. Dava konusu kurallar açısından söz konusu karardanayrılmayı gerektiren bir durum bulunmadığından 7083 sayılı Kanun’un 3.maddesinin (2) numaralı fıkrasının birinci cümlesinde yer alan “…her türlükısıtlama ve taşınmaz yükünden ari olarak…” ibaresinin ve aynı fıkranınikinci cümlesinin Anayasa’ya uygunluk denetiminde belirtilen gerekçeler bukurallar yönünden de geçerlidir.

166. Açıklanan nedenlerle kurallar Anayasa’nın 13. ve 35.maddelerine aykırıdır. İptalleri gerekir.

Kurallar, Anayasa’nın 13. ve 35. maddelerine aykırıgörülerek iptal edildiğinden ayrıca Anayasa’nın Başlangıç kısmı ile 8., 9.,15., 33., 36., 38., mülga 91., mülga 121. ve 125. maddeleri yönündenincelenmemiştir.

IV. İPTAL KARARININ YÜRÜRLÜĞE GİRECEĞİ GÜN SORUNU

167. Anayasa’nın 153. maddesinin üçüncü fıkrasında “Kanun,Cumhurbaşkanlığı kararnamesi veya Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü ya dabunların hükümleri, iptal kararlarının Resmî Gazetede yayımlandığı tarihteyürürlükten kalkar. Gereken hallerde Anayasa Mahkemesi iptal hükmünün yürürlüğegireceği tarihi ayrıca kararlaştırabilir. Bu tarih, kararın Resmî Gazetedeyayımlandığı günden başlayarak bir yılı geçemez.” denilmekte, 6216 sayılıKanun’un 66. maddesinin (3) numaralı fıkrasında da bu kural tekrarlanmaksuretiyle Anayasa Mahkemesinin gerekli gördüğü hâllerde Resmî Gazete’deyayımlandığı günden başlayarak iptal kararının yürürlüğe gireceği tarihi biryılı geçmemek üzere ayrıca kararlaştırabileceği belirtilmektedir.

168. 7084 sayılı Kanun’un; 1. maddesinin (2) numaralıfıkrasının dördüncü ve beşinci cümleleri ile 2. maddesinin dördüncü cümlesinin “…veilgili pasaport birimlerince pasaportları…” ibaresinin iptal edilmesi nedeniyledoğacak hukuksal boşluk kamu yararını ihlal edecek nitelikte görüldüğünden Anayasa’nın153. maddesinin üçüncü fıkrasıyla 6216 sayılı Kanun’un 66. maddesinin (3)numaralı fıkrası gereğince bu kurallara ilişkin iptal hükümlerinin kararınResmî Gazete’de yayımlanmasından başlayarak dokuz ay sonra yürürlüğe girmesiuygun görülmüştür.

V. YÜRÜRLÜĞÜN DURDURULMASI TALEBİ

169. Dava dilekçesinde özetle, dava konusu kuralların buhâliyle uygulanmasının telafisi güç veya imkânsız zararların doğmasınasebebiyet vereceği belirtilerek kuralların yürürlüklerinin durdurulmasına kararverilmesi talep edilmiştir.

6/2/2018 tarihli ve 7084 sayılı Olağanüstü Hal KapsamındaBazı Tedbirler Alınması Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul EdilmesineDair Kanun’un;

A. 1. 1.maddesinin (1) numaralı fıkrasının birincicümlesinde yer alan “…üyeliği, mensubiyeti veya…” ibaresine,

2. 5. maddesinin (2) numaralı fıkrasının;

a. Birincicümlesinde yer alan “...her türlükısıtlama ve taşınmaz yükünden ari olarak...” ibaresine,

b. İkincicümlesine,

yönelik yürürlüğün durdurulması taleplerinin, koşullarıoluşmadığından REDDİNE,

B. 1. 1.maddesinin (2) numaralı fıkrasının dördüncüve beşinci cümlelerine,

2. 2. maddesinindördüncü cümlesinde yer alan “…ve ilgili pasaport birimlerincepasaportları...” ibaresine,

yönelik iptal hükümlerinin yürürlüğegirmelerinin ertelenmeleri nedeniyle bu cümlelere ve ibareye ilişkin yürürlüğündurdurulması taleplerinin REDDİNE,

C. 1. 1.maddesinin;

a. (1) numaralı fıkrasının birinci cümlesinin“…üyeliği,mensubiyeti veya…” ibaresi dışında kalan kısmı ile ikinci ve üçüncücümlelerine,

b. (2) numaralı fıkrasının birinci, ikinci ve üçüncücümlelerine,

c. (3) numaralı fıkrasına,

2. 2. maddesinin;

a. Birinci, ikinci ve üçüncü cümlelerine,

b. Dördüncü cümlesinin “…ve ilgili pasaport birimlerincepasaportları...” ibaresi dışında kalan kısmına,

c. Beşincicümlesine,

3. 5. maddesinin;

1. (1) numaralıfıkrasına,

2. (2) numaralıfıkrasının birinci cümlesinin“...her türlükısıtlama ve taşınmaz yükünden ari olarak...” ibaresi dışında kalan kısmı ile üçüncü cümlesine,

4. Ekli (1), (2)ve (5) sayılı listelerine,

yönelik iptal talepleri, 9/11/2022 tarihli, E.2018/79,K.2022/135 sayılı kararla reddedildiğinden bu fıkralara, cümlelere, kısımlarave listelere ilişkin yürürlüğün durdurulması taleplerinin REDDİNE,

9/11/2022 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verilmiştir.

VI. HÜKÜM

6/2/2018 tarihli ve 7084 sayılı Olağanüstü Hal KapsamındaBazı Tedbirler Alınması Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul EdilmesineDair Kanun’un;

A. 1. maddesinin;

1. (1) numaralı fıkrasının;

a. Birincicümlesinin;

i. “…üyeliği,mensubiyeti veya…” ibaresinin Anayasa’yaaykırı olduğuna ve İPTALİNE OYBİRLİĞİYLE,

ii. Kalan kısmınınAnayasa’ya aykırı olmadığına ve iptal talebinin REDDİNE OYBİRLİĞİYLE,

b. İkinci veüçüncü cümlelerinin Anayasa’ya aykırı olmadıklarına ve iptal taleplerininREDDİNE OYBİRLİĞİYLE,

2. (2) numaralı fıkrasının;

a. Birinci, ikincive üçüncü cümlelerinin Anayasa’ya aykırı olmadıklarına ve iptal taleplerininREDDİNE OYBİRLİĞİYLE,

b. Dördüncü vebeşinci cümlelerinin Anayasa’ya aykırı olduklarına ve İPTALLERİNE, iptal hükmünün, Anayasa’nın 153.maddesinin üçüncü fıkrası ile 30/3/2011 tarihli ve 6216sayılı Anayasa MahkemesininKuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un 66. maddesinin (3) numaralı fıkrası gereğince,KARARIN RESMÎ GAZETE’DE YAYIMLANMASINDAN BAŞLAYARAK DOKUZ AY SONRA YÜRÜRLÜĞEGİRMESİNE OYBİRLİĞİYLE,

3. (3) numaralı fıkrasının Anayasa’ya aykırı olmadığına veiptal talebinin REDDİNE OYBİRLİĞİYLE,

B. 2. maddesinin;

1. Birinci,ikinci, üçüncü ve beşinci cümlelerinin Anayasa’ya aykırı olmadıklarına ve iptaltaleplerinin REDDİNE OYBİRLİĞİYLE,

2. Dördüncücümlesinin;

a. “…ve ilgilipasaport birimlerince pasaportları…” ibaresinin Anayasa’ya aykırı olduğunave İPTALİNE, iptal hükmünün,Anayasa’nın 153. maddesinin üçüncü fıkrası ile 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu veYargılama Usulleri Hakkında Kanun’un66. maddesinin (3) numaralı fıkrası gereğince, KARARIN RESMÎ GAZETE’DEYAYIMLANMASINDAN BAŞLAYARAK DOKUZ AY SONRA YÜRÜRLÜĞE GİRMESİNE OYBİRLİĞİYLE,

b. Kalan kısmının Anayasa’yaaykırı olmadığına ve iptal talebinin REDDİNE OYBİRLİĞİYLE,

C. 5. maddesinin;

1. (1) numaralıfıkrasının Anayasa’ya aykırı olmadığına ve iptal talebinin REDDİNEOYBİRLİĞİYLE,

2. (2) numaralıfıkrasının;

a. Birincicümlesinde yer alan “...her türlükısıtlama ve taşınmaz yükünden ari olarak...” ibaresi ile ikinci cümlesinin Anayasa’ya aykırıolduklarına ve İPTALLERİNE OYBİRLİĞİYLE,

b. Birincicümlesinin “...her türlü kısıtlama ve taşınmaz yükünden ari olarak...” ibaresi dışında kalan bölümü ile üçüncü cümlesininAnayasa’ya aykırı olmadıklarına ve iptal taleplerinin REDDİNE, Zühtü ARSLAN,Hasan Tahsin GÖKCAN, Engin YILDIRIM, M. Emin KUZ ile Yusuf Şevki HAKYEMEZ’in karşıoyları ve OYÇOKLUĞUYLA,

Ç. Ekli (1), (2)ve (5) sayılı listelerinin Anayasa’yaaykırı olmadıklarına ve iptal taleplerinin REDDİNE OYBİRLİĞİYLE,

9/11/2022 tarihinde karar verildi.

 

 

 

Başkan

Zühtü ARSLAN

Başkanvekili

Hasan Tahsin GÖKCAN

Başkanvekili

Kadir ÖZKAYA

Üye

Engin YILDIRIM

Üye

Muammer TOPAL

Üye

M. Emin KUZ

Üye

Rıdvan GÜLEÇ

Üye

Recai AKYEL

Üye

Yusuf Şevki HAKYEMEZ

Üye

Yıldız SEFERİNOĞLU

Üye

Selahaddin MENTEŞ

Üye

Basri BAĞCI

Üye

İrfan FİDAN

Üye

Kenan YAŞAR

Üye

Muhterem İNCE

 

 

 

KARŞIOY GEREKÇESİ

1. 7084 sayılı Kanun’un 5. maddesinin (2)numaralı fıkrasının birinci cümlesinin “…her türlü kısıtlama ve taşınmazyükünden ari olarak…” ibaresi dışında kalan kısmının ve üçüncü cümlesininAnayasa’ya aykırı olmadığına karar verilmiştir.

2. Dava konusu kurallar, kapatılan derneklereait olan taşınırlar ile her türlü mal varlığı, alacak ve haklar, belge veevrakın Hazineye bedelsiz olarak devredilmiş sayılmasını, bunlara aittaşınmazların tapuda resen Hazine adına tescil edilmesini öngörmektedir.

3. Kapatılan derneklerin mülkiyet hakkınısınırlandırmanın ötesinde -herhangi bir suçla bağlantılı olup olmadığına veyasuçta kullanılıp kullanılmadığına bakılmaksızın- tüm mal varlığınınmülkiyetinin kamuya geçirilmesini öngören kurallar, Anayasa’nın 38. maddesibağlamında mülkiyet üzerinde genel müsadere sonucunu doğuran bir tasarrufniteliğindedir. Dolayısıyla mülkiyet hakkına yönelik bu müdahale durumungerektirdiği ölçüyü aşmaktadır. Bunun yanında Hazineye devredilen malvarlıklarının herhangi bir suçla bağlantılı olmadığı yönündeki iddialarıinceletme yönünden, 7075 sayılı Kanun’a eklenen geçici 4. maddeyle öngörülenidari ve yargısal yolun yeterli güvenceleri sağladığını söylemek zordur (aynıdoğrultuda bkz. AYM, E.2018/78, K.2022/114, 13/10/2022, Karşıoy Gerekçesi, §§4-11).

4. Diğer yandan dava konusu (2) numaralıfıkranın devire ilişkin işlemlerin ilgili tüm kurumlardan gerekli yardımı almaksuretiyle Maliye Bakanlığı tarafından yerine getirileceğine dair üçüncücümlesinin de uygulama kabiliyeti kalmayacağından 6216 sayılı Anayasa MahkemesininKuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un 43. maddesinin (4) numaralıfıkrası gereğince iptal edilmesi gerekir.

5. Açıklanan gerekçelerle kurallarınAnayasa’nın 15., 35. ve 38. maddelerine aykırı olduğunu düşündüğümden aksiyöndeki çoğunluk kararına katılmıyorum.

 

 

 

 

Başkan

 Zühtü ARSLAN

 

 

 

KARŞIOY GEREKÇESİ

1. Beşinci maddenin 2. fıkrasının iptal edilen ibaresiile ikinci cümlesi dışında kalan ve iptal edilmeyen kısmında kapatılanderneklerin her türlü mal varlıkları, alacak, hak, belge ve evraklarınınHazine’ye devredilmiş sayılacağı ve taşınmazların da tapuya Hazine adınakaydedileceği belirtilmektedir. Çoğunluk gerekçesinde kapatılan derneklerin malvarlığının yasalar gereği zaden Hazine’ye devredilmesi gerektiği, devirişlemine karşı idari ve yargısal yollara başvurulabileceği, bu nedenle AY m. 15yönünden ölçülü olduğu, ayrıca yargı denetimiyle bireyselleştirmenin sağlanmasıkarşısında kuralın genel müsadere cezasını düzenlediğinin söylenemeyeceği gerekçeleriyleiptal istemi reddedilmiştir.

2. Derneklerin tasfiyesi halinde malvarlığının akıbetikonusu Dernekler Kanununun 4. maddesinde dernek tüzüğünde düzenleme yapılmasıile belirlenir denilmektedir. Ayrıca yine Kanunun 15/1. maddesinde; Tüzükte tasfiyeninne şekilde yapılacağının genel kurul kararına bırakıldığı hallerde, genel kurultarafından bir karar alınmamış veya genel kurul toplanamamışsa, yahut dernekmahkeme kararı ile feshedilmişse, derneğin bütün para, mal ve hakları, mahkemekararıyla derneğin amacına en yakın ve kapatıldığı tarihte en fazla üyeye sahipderneğe devredileceği belirtilmektedir. İncelenen kurala bağlı olarak da iradedışı bir fesih olduğundan, Tüzükte tasfiye kuralı olmasa dahi mahkeme kararıylafesih gibi değerlendirilmelidir. Dolayısıyla yasa ile kapatılan derneğin malvarlığına ilişkin mevzuatta yer alan düzenlemeler gözardı edilerek Hazine’yedevredilmiş sayılmasının meşru bir amacının bulunduğu söylenememektedir.

3. Öte yandan kapatılan kurumların mal varlıklarının Hazine’yedevrine ilişkin olarak daha önce 2018/78 E. sayılı dosyada 7083 sayılıKanununun benzer bir kuralının incelenmesi sırasında bu konu karara bağlandı.Çoğunluk gerekçesinin benzer gerekçelerle oluştuğu anılan karara yazdığımkarşıoy gerekçelerim bu dosya bakımından da geçerlidir. Sözü edilen gerekçelerdoğrultusunda kuralın iptal edilmesi gerektiği görüşündeyim.

 

 

 

 

Başkanvekili

 Hasan Tahsin GÖKCAN

 

 

 

KARŞIOY GEREKÇESİ

E: 2018/78 sayılı dosyada belirttiğim gerekçelerle davakonusu kuralın iptal edilen ibare dışında kalan kısmının Anayasa’nın 15., 35.,38. ve 40. maddelerine aykırılık taşıdığı kanaatine ulaştığımdan, çoğunlukkararına katılmıyorum.

 

 

 

 

Üye

 Engin YILDIRIM

 

 

 

KARŞIOY GEREKÇESİ

7084 sayılı Kanunun 5. maddesinin (2) numaralı fıkrasınınbirinci cümlesindeki “…her türlü kısıtlama ve taşınmaz yükünden ari olarak…”ibaresi ile ikinci cümlesinin Anayasaya aykırı olduğuna ve iptaline, birincicümlenin kalan kısmı ile üçüncü cümlesinin ise Anayasaya aykırı olmadığına veiptal talebinin reddine karar verilmiştir.

Red kararının gerekçesinde; söz konusu düzenlemeylemülkiyet hakkına sınırlama getirilse de dava konusu kurallar açısından 13/10/2022tarihli ve E.2018/78, K.2022/114 sayılı karardan ayrılmayı gerektiren bir durumbulunmadığı belirtilerek kuralların Anayasanın 15., 35., 38. ve 40. maddelerineaykırı olmadığı belirtilmiştir.

İncelenen ve iptal talebi reddedilen kuralla, Kanunun 5.maddesinin (1) numaralı fıkrası gereğince kapatılan derneklere ait olantaşınırların ve her türlü malvarlığının, alacak ve hakların, belge ve evrakınHazineye bedelsiz olarak devredilmiş sayılacağı, bunlara ait taşınmazlarıntapuda resen Hazine adına tescil edileceği ve devire ilişkin işlemlerin ilgilibütün kurumlardan gerekli yardımı almak suretiyle Maliye Bakanlığı tarafındanyerine getirileceği hükme bağlanmıştır.

Söz konusu kurala ilişkin Anayasaya uygunluk denetimininAnayasanın 15. maddesi kapsamında yapılması isabetli olmakla birlikte, bumaddeye göre yapılan incelemede çoğunluğun ulaştığı sonuca daha önce benzer birdüzenlemeyle ilgili olarak verilen red kararına ilişkin karşıoy gerekçemdeayrıntılı olarak belirtilen sebeplerle katılmak mümkün değildir (bkz. yukarıdabelirtilen karara ilişkin karşıoy gerekçem).

Bu sebeple, 5. maddenin incelenen (2) numaralı fıkrasınınbirinci cümlesinin Anayasaya aykırı bulunmayan bölümünün de Anayasaya aykırıolduğu; son cümlesinin ise 6216 sayılı Kanunun 43. maddesinin (4) numaralıfıkrasına göre iptal edilmesi gerektiği düşüncesiyle çoğunluğun red yönündekigörüşüne karşıyım.

 

 

 

 

Üye

M. Emin KUZ

 

 

 

KARŞIOY GEREKÇESİ

1. Mahkememiz çoğunluğunun 6/2/2018 tarihli ve 7084sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Bazı Tedbirler Alınması Hakkında KanunHükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanun’un 5. maddesinin (2) numaralıfıkrasının “her türlü kısıtlama ve taşınmaz yükünden ari olarak” kısmı hariçbirinci cümlesi ile ikinci cümlesinin Anayasa’ya aykırı olmadığı şeklindekiçoğunluk kanaatine katılmamaktayım.

2. Dava konusu kanuni düzenlemeye benzer bir başkakuralla ilgili Mahkememiz çoğunluğunun ulaşmış olduğu kuralın Anayasa’ya aykırıolmadığı biçimindeki kanaate, kuralın Anayasa’nın 15., 35., 38. ve 40.maddelerine aykırılıktan dolayı iptal edilmesi gerektiği gerekçesiylekatılmamıştım. “E. S.: 2018/78, K. S.: 2022/114, K. T.: 13/10/2022” künyelibahse konu karara ilişkin yazmış olduğum karşıoyda sıralanan Anayasa’yaaykırılık gerekçeleri bu kural için de geçerlidir. Bu nedenle kuralınAnayasa’ya aykırı olmadığı şeklindeki Mahkememiz çoğunluk kararına, bahse konukarşıoy yazısında sıraladığım gerekçelerle katılmamaktayım.

 

 

 

 

Üye

 Yusuf Şevki HAKYEMEZ

 

 

Full & Egal Universal Law Academy