ANAYASA MAHKEMESİ KARARI
Esas Sayısı : 2019/29
Karar Sayısı : 2019/10
Karar Tarihi : 14/3/2019
R.G. Tarih – Sayı : TebliğEdildi
İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN: Erzurum Asliye TicaretMahkemesi
İTİRAZIN KONUSU: 5/1/2002 tarihli ve 4735sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’na 16/5/2018 tarihli ve 7144 sayılıKanun’un 12. maddesiyle eklenen geçici 3. maddede yer alan “…görevlitedarik şirketlerinin yüklenicisi olduğu sözleşmeler hariç olmak üzere,…” ibaresinin Anayasa’nın 10. maddesine aykırılığı ileri sürülerekiptaline karar verilmesi talebidir.
OLAY: Davacı şirket tarafından ek fiyat farkıödenmesi talebiyle yapılan başvurunun davalı idare tarafından reddi üzerinealacağın yasal faizi ile birlikte tahsili talebiyle açılan davada itiraz konusukuralın Anayasa’ya aykırılık iddiasını ciddi bulan Mahkeme, iptali içinbaşvurmuştur.
I. İPTALİ İSTENEN KANUN HÜKMÜ
Kanun’un itiraz konusu kuralın da yer aldığı geçici 3. maddesişöyledir:
“Elektrik alımı sözleşmelerinde ek fiyat farkı
Geçici Madde 3- (Ek: 16/5/2018-7144/12 md.)
14/3/2013 tarihli ve 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanununun 3üncü maddesinde tanımlanan görevli tedarik şirketlerinin yüklenicisiolduğu sözleşmeler hariç olmak üzere, ilanı veya duyurusu 24/2/2018tarihinden önce yapılarak 4734 sayılı Kanuna göre ihale edilen ve ihaledokümanında fiyat farkı hesaplanacağına ilişkin hüküm bulunan elektrik alımsözleşmelerinden, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce fesih veya tasfiyeedilmeksizin kabulü yapılan veya bu maddenin yürürlüğe girdiği tarih itibarıyladevam edenlerin 1/1/2016 tarihinden sonra gerçekleştirilen kısımları için ekfiyat farkı ödenebilmesi veya kesilebilmesine ilişkin esas ve usulleri tespiteKurumun teklifi üzerine Cumhurbaşkanı yetkilidir.”
II. İLK İNCELEME
1. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü hükümleri uyarınca yapılan ilkinceleme toplantısında başvuru kararı ve ekleri, Raportör Berrak YILMAZtarafından hazırlanan ilk inceleme raporu, itiraz konusu kanun hükmü okunupincelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:
2. Anayasa’nın 152. ve 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılıAnayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un 40.maddelerine göre, bir davaya bakmakta olan mahkeme bu davada uygulanacak birkanun veya Cumhurbaşkanlığı kararnamesinin hükümlerini Anayasa'yaaykırı görürse veya taraflardan birinin ileri sürdüğü aykırılık iddiasınınciddi olduğu kanısına varırsa o hükmün iptali için Anayasa Mahkemesinebaşvurmaya yetkilidir. Ancak bu kurallar uyarınca bir mahkemenin AnayasaMahkemesine başvurabilmesi için elinde yöntemince açılmış ve mahkemeningörevine giren bir davanın bulunması ve iptali istenen kuralın da o davadauygulanacak olması gerekmektedir. Uygulanacak kanun kuralları, davanın değişikevrelerinde ortaya çıkan sorunların çözümünde veya davayı sonuçlandırmadaolumlu ya da olumsuz yönde etki yapacak nitelikte bulunan kurallardır.
3. Bir mahkemenin itiraz başvurusunda bulunabilmesi için onunyalnızca mahkeme niteliğinde olması yeterli olmayıp bakmakta olduğudavada mevzuata göre görevli ve yetkili olması da gerekmektedir.
4. Bakılmakta olan davada davacı şirket ile davalı idare arasındayapılan elektrik alımına ilişkin sözleşme, özel hukuk hükümlerine tabi olarakyapılan bir elektrik enerjisi alım sözleşmesidir. Bununla birlikte dava, sözkonusu sözleşmenin ifası koşullarıyla veya yorumuyla ilgili olmadığı gibisözleşme kapsamından kaynaklanan bir ihtilafın çözümüyle de ilgili değildir.Dava, 4735 sayılı Kanun’a 7144 sayılı Kanun’la eklenen elektrik alımısözleşmelerinde ek fiyat farkı öngören geçici 3. maddenin nasıl uygulanacağınailişkin olup idarenin bu hüküm kapsamında tesis ettiği işlem kamu gücünedayanılarak tesis edilen tek taraflı idari işlem niteliğindedir. Bu itibarlaanılan işlemlerin hukuka aykırı olduğu yönündeki davalarda idari yargımercileri görevli olup adli yargı mercilerince bu davanın görülmesi mümkündeğildir. Nitekim Uyuşmazlık Mahkemesinin içtihadı da aynı yöndedir (UM,E.2002/48, K. 2002/80, 23/12/2002).
5. Açıklanan nedenlerle bakılmakta olan davanın idari yargımercileri tarafından çözülmesi gereken bir dava olması sebebiyle itirazbaşvurusunda bulunan mahkeme anılan davada görevli değildir. BaşvurununMahkemenin yetkisizliği nedeniyle reddi gerekir.
III. HÜKÜM
5/1/2002 tarihli ve 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’na16/5/2018 tarihli ve 7144 sayılı Kanun’un 12. maddesiyle eklenen geçici 3.maddede yer alan “…görevli tedarik şirketlerinin yüklenicisi olduğusözleşmeler hariç olmak üzere,…” ibaresinin iptaline karar verilmesitalebiyle yapılan itiraz başvurusunun, 30/3/2011 tarihli ve 6216sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri HakkındaKanun’un40. maddesinin (4) numaralı fıkrası gereğince yöntemine uygunolmadığından, esas incelemeye geçilmeksizin REDDİNE 14/3/2019 tarihindeOYBİRLİĞİYLE karar verildi.
Başkan
Zühtü ARSLAN
Başkanvekili
Burhan ÜSTÜN
Başkanvekili
Engin YILDIRIM
Üye
Serdar ÖZGÜLDÜR
Üye
Serruh KALELİ
Üye
Recep KÖMÜRCÜ
Üye
Hicabi DURSUN
Üye
Celal Mümtaz AKINCI
Üye
Muammer TOPAL
Üye
M. Emin KUZ
Üye
Hasan Tahsin GÖKCAN
Üye
Kadir ÖZKAYA
Üye
Rıdvan GÜLEÇ
Üye
Recai AKYEL
Üye
Yusuf Şevki HAKYEMEZ
Üye
Yıldız SEFERİNOĞLU