Anasayasa Mahkemesi - Norm Denetimi - E.2019/98, K.2019/78 Sayılı Karar - 16/10/2019

ANAYASA MAHKEMESİ KARARI

Esas Sayısı:2019/98

Karar Sayısı:2019/78

Karar Tarihi:16/10/2019

R.G. Tarih – Sayı:Tebliğedildi.

İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN: Antalya 5. Asliye Hukuk Mahkemesi

İTİRAZIN KONUSU: 21/2/2019tarihli ve 7166 sayılı Kanun’un;

A. 11. maddesiyle 22/5/2003 tarihli ve 4857 sayılı İş Kanunu’nun112. maddesine eklenen altıncı fıkranın,

B. 12. maddesiyle 4857 sayılı Kanun’a eklenen geçici 9.maddenin,

Anayasa’nın 2., 10. ve 36. maddelerine aykırılığı ilerisürülerek iptallerine karar verilmesi talebidir.

OLAY: Personel çalıştırılmasınadayalı hizmet alımı kapsamında alt işveren tarafından çalıştırılan işçiye kamukurumunca yapılan kıdem tazminatı ödemesi nedeniyle alt işverene karşı açılanrücu davasında itiraz konusu kuralların Anayasa’ya aykırı olduğu kanısına varanMahkeme, iptalleri için başvurmuştur.

I. İPTALİ İSTENEN KANUN HÜKÜMLERİ

Kanun’un;

1. 11. maddesiyle 4857 sayılı Kanun’un 112. maddesine eklenenitiraz konusu altıncı fıkra şöyledir:

“(Ek fıkra:21/2/2019-7166/11 md.) 4734 sayılı Kanunun 62 nci maddesinin birincifıkrasının (e) bendi uyarınca alt işverenler tarafından çalıştırılan işçilere,11/9/2014 tarihinden sonra imzalanan ihale sözleşmeleri kapsamında, kamu kurumve kuruluşlarına ait işyerlerinde 11/9/2014 tarihinden sonra geçen süreyeilişkin olarak kamu kurum ve kuruluşları tarafından yapılan kıdem tazminatıödemeleri için sözleşmesinde kıdem tazminatı ödemesinden ötürü alt işverenerücu edileceğine dair açık bir hükme yer verilmemişse alt işverenlere rücuedilmez.”

2. 12. maddesiyle 4857 sayılı Kanun’a eklenen itiraz konusu geçici9. madde şöyledir:

 “Geçici Madde 9- (Ek:21/2/2019-7166/12 md.)

Bu maddenin yürürlük tarihi itibarıyla kamu kurum veyakuruluşları tarafından alt işverene rücu edilmek üzere yürütülen davalarda, 112nci maddenin altıncı fıkrası kapsamında rücu edilmeyecek kısmı için ihtilafınesası hakkında karar verilmesine yer olmadığına hükmedilir, yargılama gideri vevekâlet ücreti taraflar üzerinde bırakılır. İcra takiplerinde rücu edilmeyecek kısmailişkin olarak harç alınmaksızın düşme kararı verilir, takip giderleri ilevekâlet ücreti taraflar üzerinde bırakılır. Ancak, bu kapsamda alt işverenerücu edilerek takip ve tahsil edilmiş olan tutarlar, alt işverenler lehinehiçbir şekilde alacak hakkı doğurmaz ve tahsil edilmiş tutarlar iade edilmez.”

II. İLK İNCELEME

1. AnayasaMahkemesi İçtüzüğü hükümleri uyarınca yapılan ilk inceleme toplantısındabaşvuru kararı ve ekleri, Raportör Yakup MACİT tarafından hazırlanan ilkinceleme raporu, itiraz konusu kanun hükümleri okunup incelendikten sonragereği görüşülüp düşünüldü:

2. Anayasa’nın 152. ve 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılıAnayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un 40.maddelerine göre bir davaya bakmakta olan mahkeme, o dava sebebiyle uygulanacakbir kanunun veya Cumhurbaşkanlığı kararnamesinin hükümlerini Anayasa’ya aykırıgörmesi hâlinde veya taraflardan birinin ileri sürdüğü aykırılık iddiasınınciddi olduğu kanısına varması durumunda bu hükümlerin iptali için AnayasaMahkemesine başvurmaya yetkilidir. Ancak anılan maddeler uyarınca birmahkemenin Anayasa Mahkemesine başvurabilmesi için elinde yöntemince açılmış vemahkemenin görevine giren bir davanın bulunması, iptali talep edilen kuralın dao davada uygulanacak olması gerekir. Uygulanacak kural ise bakılmakta olandavanın değişik evrelerinde ortaya çıkan sorunların çözümünde veya davayısonuçlandırmada olumlu ya da olumsuz yönde etki yapacak nitelikteki kurallardır.

3. İtiraz yoluna başvuran Mahkeme, 4857 sayılı Kanun’un112. maddesinin altıncı fıkrası ile aynı Kanun’un geçici 9. maddesininiptallerini talep etmiştir.

4. Bakılmakta olan dava, kıdem tazminatıyla ilgili olarakaçılan rücu alacak davasıdır. Dolayısıyla Kanun’un itiraz konusu geçici 9.maddesinin “İcra takiplerinde rücu edilmeyecek kısma ilişkin olarak harçalınmaksızın düşme kararı verilir, takip giderleri ile vekâlet ücreti taraflarüzerinde bırakılır. Ancak, bu kapsamda alt işverene rücu edilerek takip vetahsil edilmiş olan tutarlar, alt işverenler lehine hiçbir şekilde alacak hakkıdoğurmaz ve tahsil edilmiş tutarlar iade edilmez.” şeklindeki ikincive üçüncü cümlelerinde yer alan, icra takipleri ve bu kapsamda tahsil edilentutarlara yönelik hükümlerin bakılmakta olan davaya konu uyuşmazlıkta uygulanmaimkânı bulunmamaktadır.

5. Öte yandan 7166sayılı Kanun’un 11. maddesiyle 4857 sayılı Kanun’un 112. maddesine eklenenaltıncı fıkra ile aynı Kanun’un 12. maddesiyle 4857 sayılı Kanun’a eklenengeçici 9. maddenin birinci cümlesi, Anayasa Mahkemesi'nin 19/9/2019 tarihli veE.2019/42, K.2019/73 sayılı kararıyla iptal edilmiş; söz konusu karar15/10/2019 tarihli ve 30919 sayılı ResmîGazete’de yayımlanmıştır. Bu kapsamda itiraz konusu anılan fıkra ve cümleyeyönelik iptal talebinin konusunun kalmadığı anlaşılmıştır.

6. Açıklanan nedenlerle 7166sayılı Kanun’un 11. maddesiyle 4857 sayılı Kanun’un 112. maddesine eklenenaltıncı fıkra ile aynı Kanun’un 12. maddesiyle 4857 sayılı Kanun’a eklenengeçici 9. maddenin birinci cümlesi iptaledildiğinden anılan fıkra ve cümleye yönelik itiraz başvurusu hakkında kararverilmesine yer olmadığına karar verilmesi, geçici 9. maddenin ikinci ve üçüncücümlelerine ilişkin başvurunun ise Mahkemenin yetkisizliği nedeniylereddi gerekir.

III. HÜKÜM

21/2/2019 tarihli ve 7166 sayılı Kanun’un;

A. 11. maddesiyle 22/5/2003 tarihli ve 4857 sayılı İş Kanunu’nun112. maddesine eklenen altıncı fıkra 19/9/2019 tarihli ve E.2019/42, K.2019/73sayılı kararla iptal edildiğinden konusu kalmayan bu fıkraya ilişkin iptaltalebi hakkında KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA,

B. 12. maddesiyle 4857 sayılı Kanun’a eklenen geçici 9. maddenin;

1. Birinci cümlesi 19/9/2019 tarihli ve E.2019/42, K.2019/73sayılı kararla iptal edildiğinden konusu kalmayan bu cümleye ilişkin iptaltalebi hakkında KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA,

2. İkinci veüçüncü cümlelerinin itiraz başvurusunda bulunan Mahkemenin bakmakta olduğudavada uygulanma imkânı bulunmadığından bu cümlelere ilişkin başvurununMahkemenin yetkisizliği nedeniyle REDDİNE,

16/10/2019 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.

Full & Egal Universal Law Academy