ANAYASA MAHKEMESİ KARARI
Esas Sayısı : 2020/66
Karar Sayısı : 2023/199
Karar Tarihi : 30/11/2023
R.G. Tarih – Sayı : 16/2/2024 - 32462
İPTAL DAVASINI AÇAN: Türkiye Büyük Millet Meclisi Üyeleri Engin ALTAY, Özgür ÖZEL, Engin ÖZKOÇ ile birlikte 132 milletvekili
İPTAL DAVASININ KONUSU: 9/6/2020 tarihli ve (64) numaralı CumhurbaşkanlığıTeşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinde Değişiklik Yapılmasına DairCumhurbaşkanlığı Kararnamesi’nin;
A. 6. maddesiyle10/7/2018 tarihli ve 30474 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan (1) numaralıCumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi’nin;
1. 125. maddesinindeğiştirilen (2) numaralı fıkrasının,
2. 125. maddesineeklenen (3) numaralı fıkranın,
B. 7. maddesiyle;
1. Ekli (1) SayılıListe’de yer alan kadronun iptal edilerek 10/7/2018 tarihli ve 30474 sayılıResmî Gazete’de yayımlanan (2) numaralı Genel Kadro ve Usulü HakkındaCumhurbaşkanlığı Kararnamesi’nin eki (I) Sayılı Cetvel’in Aile, Çalışma veSosyal Hizmetler Bakanlığı bölümünden çıkarılmasının,
2. Ekli (2) SayılıListe’de yer alan kadroların ihdas edilerek (2) numaralı CumhurbaşkanlığıKararnamesi’nin eki (I) Sayılı Cetvel’in Aile, Çalışma ve Sosyal HizmetlerBakanlığı bölümüne eklenmesinin,
C. Geçici 2. maddesinin,
Anayasa’nın Başlangıç kısmı ile 2., 6., 7., 8., 11., 104.ve 128. maddelerine aykırılığı ileri sürülerek iptallerine ve yürürlüklerinindurdurulmasına karar verilmesi talebidir.
I. İPTALİİSTENEN CUMHURBAŞKANLIĞI KARARNAMESİKURALLARI
Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi’nin (CBK)iptali talep edilen kuralların da yer aldığı;
A. 6. maddesiyledeğiştirilen (1) numaralı CBK’nın 125. maddesi şöyledir:
“Uzman ve denetmen istihdamı
MADDE 125 – (1) Bakanlık, görev alanına giren konulardaçalıştırılmak üzere 657 sayılı Kanunun ek 41 inci maddesine göre Çevre veŞehircilik Uzmanı ile Çevre ve Şehircilik Uzman Yardımcısı, 657 sayılı Kanununek 44 üncü maddesine göre Milli Emlak Uzmanı ve Milli Emlak Uzman Yardımcısıistihdam edebilir.
(2) (Değişik:RG-10/6/2020-31151-CK-64/6 md.) Bakanlıktaşra teşkilatında milli emlak iş ve işlemleri ile ilgili olarak teftiş,denetim, inceleme ve soruşturma yapmakla görevlendirilmek üzere 375 sayılıKanun Hükmünde Kararnamenin ek 24 üncü maddesi uyarınca Milli Emlak Denetmenive Milli Emlak Denetmen Yardımcısı istihdam edilebilir.
(3) (Ek:RG-10/6/2020-31151-CK-64/6 md.) Milli EmlakDenetmeni ve Milli Emlak Denetmen Yardımcısı, mali ve sosyal hak ve yardımlarile diğer özlük hakları bakımından 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin ek 30uncu maddesi uyarınca Ürün Denetmeni ve Ürün Denetmen Yardımcısına denktir.”
B. 7. maddesişöyledir:
“MADDE 7-Ekli (1) sayılı listede yer alan kadro iptal edilerek (2) sayılı Genel Kadro veUsulü Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin eki (I) sayılı Cetvelin Aile,Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı bölümünden çıkarılmış ve ekli (2) sayılılistede yer alan kadrolar ihdas edilerek (2) sayılı CumhurbaşkanlığıKararnamesinin eki (I) sayılı Cetvelin Aile, Çalışma ve Sosyal HizmetlerBakanlığı bölümüne eklenmiştir.”
(1) SAYILILİSTE
KURUMU : AİLE,ÇALIŞMA VE SOSYAL HİZMETLER BAKANLIĞI
TEŞKİLATI: MERKEZ
İPTAL EDİLEN KADRONUN
SINIFI
UNVANI
DERECESİ
ADEDİ
GİH
Bilgi İşlem Dairesi Başkanı
1
1
TOPLAM
1
(2) SAYILILİSTE
KURUMU : AİLE,ÇALIŞMA VE SOSYAL HİZMETLER BAKANLIĞI
TEŞKİLATI: MERKEZ
İHDAS EDİLEN KADRONUN
SINIFI
UNVANI
DERECESİ
ADEDİ
GİH
Bilgi Teknolojileri Genel Müdürü
1
1
GİH
Genel Müdür Yardımcısı
1
2
GİH
Daire Başkanı
1
5
TOPLAM
8
C. Geçici 2.maddesi şöyledir:
“GEÇİCİ MADDE 2- Bu maddenin yürürlüğe girdiğitarihte, Çevre ve Şehircilik Bakanlığında çevre ve şehircilik uzmanı kadrosundabulunanlardan daha önce milli emlak kontrolörü kadrosunda istihdam edilenler,bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren bir ay içerisinde talepetmeleri halinde Çevre ve Şehircilik Bakanlığında durumlarına uygun başmüfettişveya müfettiş kadrolarına Çevre ve Şehircilik Bakanınca atanırlar. Bu maddeninyürürlük tarihi itibarıyla Çevre ve Şehircilik Bakanlığında idari görevdeolanlardan, daha önce milli emlak kontrolörü kadrosunda istihdam edilenler deidari görevlerinin sona ermesini takip eden bir ay içerisinde talep etmelerihalinde Çevre ve Şehircilik Bakanlığında durumlarına uygun başmüfettiş veyamüfettiş kadrolarına Çevre ve Şehircilik Bakanınca atanırlar.
Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihte, Çevre veŞehircilik Bakanlığı taşra teşkilatında milli emlak uzmanı kadrosundabulunanlardan daha önce milli emlak denetmeni kadrosunda istihdam edilenler, bumaddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren bir ay içerisinde talep etmelerihalinde Çevre ve Şehircilik Bakanlığı taşra teşkilatında durumlarına uygunmilli emlak denetmeni kadrolarına atanırlar.
Bu madde kapsamında yapılacak atamalar için uygun boşkadro bulunmaması halinde söz konusu kadrolar başkaca bir işleme gerekkalmaksızın atama işleminin yapıldığı tarih itibarıyla ihdas edilerek 2 sayılıCumhurbaşkanlığı Kararnamesinin eki (I) sayılı Cetvelin Çevre ve ŞehircilikBakanlığı bölümüne eklenmiş sayılır.”
II. İLK İNCELEME
1. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü hükümleri uyarınca ZühtüARSLAN, Hasan Tahsin GÖKCAN, Kadir ÖZKAYA, Serdar ÖZGÜLDÜR, Burhan ÜSTÜN, EnginYILDIRIM, Hicabi DURSUN, Celal Mümtaz AKINCI, Muammer TOPAL, M. Emin KUZ,Rıdvan GÜLEÇ, Recai AKYEL, Yusuf Şevki HAKYEMEZ, Yıldız SEFERİNOĞLU, SelahaddinMENTEŞ ve Basri BAĞCI’nın katılımlarıyla 10/9/2020 tarihinde yapılan ilkinceleme toplantısında dosyada eksiklik bulunmadığından işin esasınınincelenmesine, yürürlüğü durdurma talebinin esas inceleme aşamasında kararabağlanmasına OYBİRLİĞİYLE karar verilmiştir.
III. ESASIN İNCELENMESİ
2. Dava dilekçesi ve ekleri, RaportörAbdullah ATAY tarafından hazırlanan işin esasına ilişkin rapor, dava konusu CBKkuralları, dayanılan Anayasa kuralları ile bunların gerekçeleri okunupincelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:
A. Cumhurbaşkanlığı Kararnamelerinin Anayasal Çerçevesive Yargısal Denetimi
3. Anayasa Mahkemesi CBK’ların anayasal çerçevesini veyargısal denetimine ilişkin ilkeleri daha önceki kararlarında belirlemiştir.Buna göre CBK’ların yargısal denetiminde öncelikle Anayasa’nın 104. maddesininon yedinci fıkrasının birinci ila dördüncü cümlelerinde belirtilen konubakımından yetki kurallarına uygunluğunun ele alınması gerekmekte olup bukapsamda düzenlemenin; yürütme yetkisine ilişkin olması, Anayasa’nın İkinciKısmı’nın Birinci ve İkinci Bölümlerinde yer alan temel haklar, kişi hakları veödevleriyle Dördüncü Bölümü’nde yer alan siyasi haklar ve ödevlerle ilgiliolmaması, Anayasa’da münhasıran kanunla düzenlenmesi öngörülen ya da kanundaaçıkça düzenlenen konulara ilişkin olmaması gerekir. Anılan fıkra yönündenherhangi bir aykırılık tespit edilmemesi durumunda ise bu defa CBK’ların içerikyönünden Anayasa’ya uygunluk denetimi yapılmalıdır (AYM, E.2019/78, K.2020/6,23/1/2020, §§ 3-13; E.2019/31, K.2020/5, 23/1/2020, §§ 3-13; E.2018/119, K.2020/25, 11/6/2020, §§ 3-13; E.2018/155, K.2020/27, 11/6/2020, §§ 3-13).
B. CBK’nın 6. Maddesiyle (1) Numaralı CBK’nın 125.Maddesinin Değiştirilen (2) Numaralı Fıkrasının İncelenmesi
1. Anlam ve Kapsam
4. Kuralda Çevre, Şehircilik ve İklim DeğişikliğiBakanlığının taşra teşkilatında 27/6/1989 tarihli ve 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’nin (KHK) ek 24. maddesine göre millî emlak denetmeni ve millîemlak denetmen yardımcısı istihdam edilebileceği hüküm altına alınmıştır.
5. Kuralın atıfta bulunduğu 375 sayılı KHK’nın ek 24.maddesinin birinci fıkrasında bakanlıklar ile diğer kamu kurum vekuruluşlarının teşkilatlanmasına ilişkin CBK’larda öngörülmesi kaydıylabakanlık, kurum ya da birim düzeyinde müfettiş, denetmen, denetçi, kontrolör,aktüer ile müfettiş yardımcısı, denetmen yardımcısı, denetçi yardımcısı, aktüeryardımcısı ve stajyer kontrolör istihdam edilebileceği düzenlenmiştir.
6. Anılan maddenin ikinci fıkrasında merkez teşkilatınaait kadro veya pozisyonlarda istihdam edilecekler hakkında 14/7/1965 tarihli ve657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun ek 41. maddesinin ikinci, üçüncü vedördüncü fıkraları ile yabancı dil şartı hariç olmak üzere beşinci fıkrasındayer alan hükümlerin kıyasen uygulanacağı belirtilmiştir. Söz konusu Kanun’un ek41. maddesinin ikinci fıkrasında uzman yardımcılığına atanabilmek için gereklişartlar belirlenmiş, üçüncü fıkrasında uzman yardımcılarının mesleğe özel yarışmasınavı ile alınacağı düzenlenmiş, beşinci fıkrasında uzman yardımcılığınaatananların en az üç yıl çalışmaları ve hazırlayacakları uzmanlık tezinin kabuledilmesi şartıyla yeterlik sınavına girmeye hak kazanacakları kuralabağlanmıştır.
7. 375 sayılı KHK’nın ek 24. maddesinin üçüncü fıkrasındaise taşra teşkilatına ait kadro veya pozisyonlarda istihdam edileceklerhakkında 657 sayılı Kanun’un ek 41. maddesinin ikinci, üçüncü ve dördüncüfıkraları ile yabancı dil ve tez şartı hariç olmak ve yeterlik sınavı yazılı vesözlü aşamalardan oluşmak üzere beşinci fıkrada yer alan hükümlerin kıyasenuygulanacağı hükme bağlanmıştır.
8. Anılan KHK’nın ek 24. maddesinin beşinci fıkrasında bumadde kapsamında istihdam edilen yardımcı veya stajyerlerden verilen ilave süreiçerisinde tezlerini sunmayan ya da ikinci defa hazırladıkları tezleri de kabuledilmeyenlerin, ikinci sınavda da başarı gösteremeyen veya sınav hakkınıkullanmayanların yardımcı ya da stajyer ünvanını kaybedecekleri ve kurumlarındadurumlarına uygun kadro veya pozisyonlara atanacakları düzenlenmiştir.
9. KHK’nın ek 24. maddesinin altıncı fıkrasında bu maddekapsamında istihdam edilecek personelin mesleğe alınması, yetiştirilmesi,yarışma ve yeterlik sınavları, çalışma usul ve esasları, hizmetin gerektirmesihâlinde birim veya görev yeri itibarıyla yer değiştirme esasları ile diğerhususların Devlet Personel Başkanlığının görüşü alınarak kurumlarıncaçıkarılacak yönetmelikle düzenlenmesi öngörülmüştür.
10. Bu itibarla kuralın atıfta bulunduğu KHK’nın ek 24.maddesinde bakanlıklar ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarında denetçi veyadenetçi yardımcısı istihdam edilebilmesi, anılan kurumların teşkilatlanmasınailişkin CBK’larda bu hususun öngörülmüş olması şartına bağlanmıştır. Davakonusu kuralla söz konusu maddede belirtilen usul ve esaslara göre Çevre,Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının taşra teşkilatında millî emlakdenetmeni ve millî emlak denetmen yardımcısı istihdam edilmesine imkântanınmıştır.
2. İptal Talebinin Gerekçesi
11. Dava dilekçesinde özetle; millî emlak denetmeni vemillî emlak denetmen yardımcısı istihdamının kamu hizmetine girme hakkıylailgisinin olması nedeniyle konunun CBK ile düzenleme yapılamayacak yasak alaniçerisinde yer aldığı, kamu görevlilerinin istihdamına ilişkin düzenlemeninAnayasa’nın 128. maddesi kapsamında münhasıran kanunla yapılması gerektiği, 375 sayılı KHK’nın ek 24. maddesinin iptali talebiyleaçılan başka bir iptal davasının bulunduğu, anılan maddenin iptal edilmesi hâlindedava konusu kuralın hukuki dayanağının kalmayacağı, kanunla düzenleme yapılmasıgereken konuda CBK çıkarılmasının yasama yetkisinin devredilemezliği ilkesineaykırı olduğu, kuralla yürütme görevi veyetkisinin sınırlarının aşıldığı, yasama yetkisine müdahale edildiği belirtilerekkuralın Anayasa’nın 6., 7., 8., 104. ve 128. maddelerine aykırı olduğu ilerisürülmüştür.
3. Anayasa’ya Aykırılık Sorunu
a. Kuralın Konu Bakımından Yetki Yönünden İncelenmesi
12. Dava dilekçesinde konu bakımından yetki yönündenkuralın Anayasa’nın 6., 7., 8. ve 128. maddelerine de aykırı olduğu ilerisürülmüş ise de CBK’ya ilişkin konu bakımından yetki kuralları Anayasa’nın 104.maddesinin on yedinci fıkrasında düzenlendiğinden bu husustaki inceleme anılanfıkra kapsamında yapılacaktır.
13. Anayasa Mahkemesinin 9/11/2022 tarihli ve E.2018/123,K.2022/138 sayılı kararında belirtildiği üzere personel istihdamı idareninteşkilat yapısı ile ilgili olup idarenin kuruluş ve görevlerinin bir parçasınıteşkil etmektedir (AYM, E.2018/123, K.2022/138, 9/11/2022, § 55).
14. Kuralda Çevre, Şehircilik ve İklim DeğişikliğiBakanlığında 375 sayılı KHK’nın ek 24. maddesine göre millî emlak denetmeni vemillî emlak denetmen yardımcısı istihdam edilebilmesine imkân sağlayan birdüzenleme öngörüldüğü gözetildiğinde kuralın yürütme yetkisine ilişkinkonulardan olduğu açıktır.
15. Kural Anayasa’nın CBK ile düzenlenmesi yasaklananİkinci Kısmı’nın Birinci ve İkinci Bölümlerinde yer alan temel haklar, kişihakları ve ödevleriyle Dördüncü Bölümü’nde yer alan siyasi haklar ve ödevlerile ilgili herhangi bir düzenleme içermemektedir.
16. Anayasa’nın 106. maddesinin on birinci fıkrasındabakanlıkların kurulması, kaldırılması, görevleri ve yetkileri, teşkilat yapısıile merkez ve taşra teşkilatlarının kurulması yönünden CBK’larla düzenlemeyapılmasına açıkça izin verilmiştir.
17. Personel istihdamı ile teşkilat arasında yakın birilişki olup istihdam hususu düzenlenmeden bir bakanlığın teşkilatlanmasındansöz edilemeyeceğinden bakanlık ve bağlı kuruluşlarında personel istihdamıylailgili düzenlemelerin de Anayasa’nın 106. maddesinin on birinci fıkrasıuyarınca CBK ile yapılması mümkündür. Bu itibarla kuralın Anayasa’nın 106.maddesiyle bağlantılı olarak 104. maddesinin on yedinci fıkrasının üçüncücümlesine aykırı bir yönü de bulunmamaktadır (AYM, E.2020/54, K.2022/165,29/12/2022, § 23; E.2018/123, K.2022/138, 9/11/2022, § 58).
18. Anayasa’nın 104. maddesinin on yedinci fıkrasınındördüncü cümlesinde “Kanunda açıkça düzenlenen konularda Cumhurbaşkanlığıkararnamesi çıkarılamaz.” denilmiştir. Buna göre CBK’ların anılan Anayasahükmü yönünden denetimi yapılırken CBK ile düzenlenen alanda hüküm ifade eden,bu bağlamda karşılaştırmaya esas olabilecek, daha önce kabul edilmiş bir kanunhükmünün bulunup bulunmadığının tespit edilmesi gerekir.
19. Dava konusu CBK kuralının atıfta bulunduğu 375 sayılıKHK’nın ek 24. maddesinde “Bakanlıklar ile diğer kamu kurum vekuruluşlarının teşkilatlanmasına ilişkin Cumhurbaşkanlığı kararnamelerindeöngörülmesi kaydıyla bakanlık, kurum ya da birim düzeyinde müfettiş, denetmen,denetçi, kontrolör, aktüer ile müfettiş yardımcısı, denetmen yardımcısı,denetçi yardımcısı, aktüer yardımcısı ve stajyer kontrolör istihdamedilebilir.” denilerek bu madde uyarınca personel istihdam edilmesi CBK’daöngörülme şartına bağlanmıştır. Diğer bir ifadeyle 375 sayılı KHK’nın ek 24.maddesi Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığında millî emlakdenetmeni ve millî emlak denetmen yardımcısı istihdamına yönelik doğrudan birdüzenleme öngörmemektedir. Bu itibarla kuralın kanunda açıkça düzenlenen birkonuya ilişkin olmadığı anlaşılmaktadır (Benzer yöndeki kararlar için bkz. AYM,E.2020/54, K.2022/165, 29/12/2022, § 24; E.2018/123, K.2022/138, 9/11/2022, §59).
20. Açıklanan nedenlerle kural, Anayasa’nın 104.maddesinin on yedinci fıkrasına aykırı değildir. İptal talebinin reddi gerekir.
Zühtü ARSLAN, Hasan Tahsin GÖKCAN, EnginYILDIRIM, M. Emin KUZ, Yusuf Şevki HAKYEMEZ ile Kenan YAŞAR bu görüşekatılmamışlardır.
b. Kuralın İçerik Yönünden İncelenmesi
21. 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa MahkemesininKuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un 43. maddesi uyarınca kural, ilgisi nedeniyle Anayasa’nın 2.maddesi yönünden incelenmiştir.
22. Anayasa’nın 2. maddesinde belirtilen hukuk devletieylem ve işlemleri hukuka uygun, insan haklarına saygılı, bu hak veözgürlükleri koruyup güçlendiren, her alanda adil bir hukuk düzeni kurup bunugeliştirerek sürdüren, Anayasa’ya aykırı durum ve tutumlardan kaçınan, hukukigüvenliği sağlayan, hukuk kurallarıyla kendini bağlı sayan ve yargı denetimineaçık olan devlettir.
23. Hukuk devletinin temel ilkelerinden biribelirliliktir. Belirlilik ilkesi yalnızca yasal belirliliği değil daha genişanlamda hukuki belirliliği de ifade etmektedir. Hukuki belirlilik ilkesindeasıl olan, bir hukuk normunun uygulanmasıyla ortaya çıkacak sonuçların o hukukdüzeninde öngörülebilir olmasıdır. Yasal düzenlemeye dayanılarak erişilebilir,bilinebilir ve öngörülebilir olması koşuluyla yargısal içtihatlar ile de hukukibelirlilik sağlanabilir. Asıl olan, muhtemel muhataplarının mevcut şartlaraltında belirli bir işlemin ne tür sonuçlar doğurabileceğini öngörmelerinimümkün kılacak bir normun varlığıdır.
24. Anayasa’nın 2. maddesi kapsamında hukuk devletiilkesinin unsurları arasında yer alan hukuki güvenlik ilkesi kişilerinhukuki güvenliğini sağlamayı amaçlarken belirlilik ilkesi ise kanunlar gibiCBK’ların da hem kişiler hem de idare yönünden herhangi bir duraksamaya vekuşkuya yer vermeyecek şekilde açık, net, anlaşılır ve uygulanabilir olmasını,ayrıca kamu otoritelerinin keyfî uygulamalarına karşı koruyucu önlem içermesiniifade etmektedir.
25. Belirlilik ilkesi, düzenlenenkonudan yalnız kavram, ad ve kurum olarak söz edilmesini değil, bunların CBKmetninde kurallaştırılmasını gerekli kılar. Kurallaştırma ise düzenlenen alandatemel ilkelerin konulmasını ve çerçevenin çizilmiş olmasını ifade eder. Bunakarşılık söz konusu düzenlemelerin tamamının aynı CBK’da yapılması zorunluolmayıp incelenen CBK dışındaki CBK’lar ya da kanunlarla yapılmış olması dabelirlilik ilkesi açısından yeterli bulunmaktadır.
26. Dava konusu kuralla Çevre, Şehircilik ve İklimDeğişikliği Bakanlığının taşra teşkilatında millî emlak denetmeni ve millîemlak denetmen yardımcısı istihdamına ilişkin usul ve esaslar hakkında 375sayılı KHK’nın ek 24. maddesine atıf yapılmaktadır. Dolayısıyla dava konusukuralda düzenlemeye konu olan bu alanda hukuk devletinin temel unsurlarındanbiri olan belirlilik ilkesinin gereği olarak kurallaştırmanın yapıldığından sözedilebilmesi için kuralın atıfta bulunduğu KHK hükmünde anılan personelinistihdamına ve bununla bağlantılı olarak hukuki statülerine ilişkin temelilkelerin hem kişiler hem de idare yönündenherhangi bir duraksamaya ve kuşkuya yer vermeyecek şekilde açık, net, anlaşılır,uygulanabilir ve nesnel olarak belirlenmiş olması gerekir.
27. Bu bağlamda söz konusu KHK’nın ek 24. maddesinde,anılan madde kapsamında personel istihdamına ilişkin usul ve esasların açık,net, anlaşılır, uygulanabilir ve nesnel şekildesaptanmış olduğu görüldüğünden dava konusu kural bu yönüyle bir belirsizlikiçermemektedir (AYM, E.2018/123, K.2022/138, 9/11/2022, §§ 62-67).
28. Açıklanan nedenlerle kural, Anayasa’nın 2. maddesineaykırı değildir. İptal talebinin reddi gerekir.
C. CBK’nın 6. Maddesiyle (1) Numaralı CBK’nın 125.Maddesine Eklenen (3) Numaralı Fıkranın İncelenmesi
1. Anlam ve Kapsam
29. Kural millî emlak denetmeni ve millî emlak denetmen yardımcısının mali ve sosyal hak ve yardımlar ilediğer özlük hakları bakımından 375 sayılı KHK’nın ek 30. maddesi uyarınca üründenetmeni ve ürün denetmen yardımcısına denkolduğunu düzenlemektedir.
30. 375 sayılı KHK’nın ek 30. maddesinde CBK’lar ile ünvanitibarıyla ilk kez ihdas edilen kadro veya pozisyonların, mevzuatta yer alankadro veya pozisyonlardan hangisine mali ve sosyal hak ve yardımlar ile diğerözlük hakları bakımından karşılık geldiğinin CBK’larda gösterileceği ve ihdasedilen kadro veya pozisyonlarda bulunanlara, karşılık gösterilen kadro veyapozisyonda bulunan emsali personele mali ve sosyal hak ve yardımlar ile diğerözlük hakları kapsamında yapılan ödemelerin aynı usul ve esaslar çerçevesindeödeneceği belirtilmiştir.
31. Buna göre CBK ile ilk kez ihdas edilen kadro veyapozisyonların mali ve sosyal hak ve yardımlar ile diğer özlük haklarıbakımından hangi kadro veya pozisyonlara karşılık geldiği yine CBK iledüzenlenecektir. Dava konusu kuralla bu bağlamda Çevre, Şehircilik ve İklimDeğişikliği Bakanlığının taşra teşkilatında istihdam edilen millîemlak denetmeni ve millî emlak denetmen yardımcılarının,ürün denetmeni ve ürün denetmen yardımcılarına tanınan mali ve sosyal hak ve yardımlarıile diğer özlük haklarına sahip olması öngörülmüştür.
2. İptal Talebinin Gerekçesi
32. Dava dilekçesinde özetle; Anayasa’nın 128. maddesiuyarınca kamu görevlisi olan millî emlak denetmeni ve millî emlak denetmenyardımcısının mali haklarının münhasıran kanunla düzenlenmesi gerektiği, buyetkinin kanunla dahi Cumhurbaşkanı’na devredilemeyeceği, 375 sayılı KHK’nın ek 30. maddesiyle ilgili açılan başkabir iptal davasının bulunduğu, anılan maddenin iptal edilmesi durumunda davakonusu kuralın hukuki dayanağının kalmayacağı, kanunladüzenleme yapılması gereken konuda CBK çıkarılmasının yasama yetkisinindevredilemezliği ilkesine aykırı olduğu, kuralla yürütme görev ve yetkisininsınırlarının aşıldığı, yasama yetkisine müdahale edildiği belirtilerek kuralınAnayasa’nın 6., 7., 8., 104. ve 128. maddelerine aykırı olduğu ilerisürülmüştür.
3. Anayasa’ya Aykırılık Sorunu
33. Davadilekçesinde konu bakımından yetki yönünden kuralın Anayasa’nın 6., 7., 8. ve128. maddelerine de aykırı olduğu ileri sürülmüş ise de CBK’ya ilişkin konubakımından yetki kuralları Anayasa’nın 104. maddesinin on yedinci fıkrasındadüzenlendiğinden bu husustaki inceleme anılan fıkra kapsamında yapılacaktır.
34. Anayasa’nın 104.maddesinin on yedinci fıkrasının ikinci cümlesinde Anayasa’nın İkinci Kısım,Birinci ve İkinci Bölümlerinde yer alan temel haklar, kişi hakları ve ödevleriile Dördüncü Bölümü’nde yer alan siyasi haklar ve ödevlerin CBK’yladüzenlenemeyeceği belirtilmiştir.
35. Anayasa'nın 35. maddesiyle güvenceye bağlananmülkiyet hakkı, ekonomik değer ifade eden ve parayla değerlendirilebilen hertürlü mal varlığı hakkını kapsamaktadır (AYM, E.2015/39, K.2015/62, 1/7/2015, §20). Bu bağlamda mülk olarak değerlendirilmesi gerektiğinde kuşku bulunmayanmenkul ve gayrimenkul mallar ile bunların üzerinde tesis edilen sınırlı aynihaklar ve fikrî hakların yanı sıra icrası kabil olan her türlü alacak damülkiyet hakkının kapsamına dâhildir (Mahmut Duran ve diğerleri, B. No:2014/11441, 1/2/2017, § 60).
36. Anayasa Mahkemesi; memurlar ve diğer kamugörevlilerinin mali ve sosyal haklarıyla ilgili düzenlemeleri mülkiyet hakkıkapsamında değerlendirmiş, özlük işlerinin de Anayasa’nın 128. maddesigereğince kanunla düzenlenmesi gerektiği belirterek anılan hususlarınAnayasa’nın 104. maddesinin on yedinci fıkrasının ikinci ve üçüncü cümleleriuyarınca CBK ile düzenlenemeyeceğine karar vermiştir (AYM, E.2018/123,K.2022/138, 9/11/2022, §§ 74-80; E.2020/54, K.2022/165, 29/12/2022, § 8). Davakonusu kuralda da millî emlak denetmeni ve millî emlak denetmen yardımcılarının mali ve sosyal haklarıyla diğer özlükişlerine ilişkin düzenlemeye yer verildiğinden anılan kararlardan ayrılmayıgerektiren bir durum bulunmamaktadır.
37. Açıklanan nedenlerle kural,Anayasa’nın 104. maddesinin on yedinci fıkrasının ikinci ve üçüncü cümlelerineaykırıdır. İptali gerekir.
Kural Anayasa’nın 104. maddesinin on yedinci fıkrasınınikinci ve üçüncü cümlelerine aykırı görülerek iptal edildiğinden kuralın ayrıcakonu bakımından yetki yönünden aynı fıkranın birinci ve dördüncü cümleleriyönünden incelenmesine gerek görülmemiştir.
Kural konu bakımından yetki yönündenAnayasa’nın 104. maddesinin on yedinci fıkrasının ikinci ve üçüncü cümlelerineaykırı görülerek iptal edildiğinden içerik yönünden incelenmemiştir.
Ç. CBK’nın 7. Maddesiyle CBK’ya Ekli (1) Sayılı ListedeYer Alan Kadronun İptal Edilerek (2) Numaralı CBK’nın Eki (I) Sayılı CetvelinAile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı Bölümünden Çıkarılması ve Ekli (2)Sayılı Listede Yer Alan Kadroların İhdas Edilerek (2) Numaralı CBK’nın Eki (I)Sayılı Cetvelin Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı Bölümüne Eklenmesininİncelenmesi
1. İptal Talebinin Gerekçesi
38. Dava dilekçesinde özetle; Aile, Çalışma ve Sosyal HizmetlerBakanlığı’nın merkez teşkilatında genel idare esaslarına göre yürütülmekte olankamu hizmetlerinin gerektirdiği asli ve sürekli görevleri ifa eden kamugörevlilerinin kadrolarının ihdasına ilişkin hükümlerin kanunla düzenlenmesigerektiği, münhasıran kanunla düzenlenmesi gereken bir konuda CBK çıkarıldığı,CBK çıkarma yetkisinin anayasal çerçeve dışında kullanıldığı, bu durumun yasamayetkisinin devredilemezliği ile Anayasa’nın bağlayıcılığı ve üstünlüğüilkeleriyle bağdaşmadığı belirtilerek kuralın Anayasa’nın Başlangıç kısmı ile2., 6., 7., 8., 11., 104. ve 128. maddelerine aykırı olduğu ileri sürülmüştür.
2. Anayasa’ya Aykırılık Sorunu
a. Kuralın Konu Bakımından YetkiYönünden İncelenmesi
39. Dava dilekçesindekonu bakımından yetki yönünden kuralın Anayasa’nın Başlangıç kısmı ile 6., 7.,8., 11. ve 128. maddelerine de aykırı olduğu ileri sürülmüş ise de CBK’yailişkin konu bakımından yetki kuralları Anayasa’nın 104. maddesinin on yedincifıkrasında düzenlendiğinden bu husustaki inceleme anılan fıkra kapsamındayapılacaktır.
40. Kural Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı’na ilişkin olarak bir kısım kadroların iptal ve ihdasedilerek (2) numaralı CBK’nın eki (I) Sayılı Cetvel’in Aile, Çalışma veSosyal Hizmetler Bakanlığı bölümünden çıkarılmasını ve ihdas edilen kadronun daanılan Cetvelin Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı bölümüne eklenmesiniöngörmektedir.
41. Anayasa Mahkemesi bakanlıklarınve bağlı kuruluşlarının, CBK ile kurulan kamu tüzel kişiliklerinin,Cumhurbaşkanlığı merkez teşkilatı ile Cumhurbaşkanlığına bağlı kurum vekuruluşların kadrolarının ihdası ve iptaline ilişkin düzenlemelerin CBK’larlayapılmasının konu bakımından yetki yönünden Anayasa’ya uygun olup olmadığıhususunu önceki kararlarında değerlendirmiştir. Anılan kararlarda söz konusukurum ve kuruluşların kadrolarının ihdası ve iptaliyle ilgili düzenlemelerinidarenin teşkilat yapısı ile bağlantılı olarak yürütme yetkisine ilişkinkonulardan olduğu, Anayasa’da CBK ile düzenlenmesi yasaklanan haklar veödevlerle ilgisinin bulunmadığı, Anayasa’nın 106. maddesinin on birincifıkrasının “Bakanlıkların kurulması, kaldırılması, görevleri ve yetkileri,teşkilat yapısı ile merkez ve taşra teşkilatlarının kurulması Cumhurbaşkanlığıkararnamesiyle düzenlenir” ve Anayasa’nın 123. maddesinin üçüncü fıkrasının“Kamu tüzel kişiliği, kanunla veya Cumhurbaşkanlığı kararnamesiyle kurulur” şeklindekihükümler dikkate alındığında söz konusu düzenlemelerin Anayasa’nın 104.maddesinin on yedinci fıkrasının üçüncü cümlesine aykırı bir yönününbulunmadığı ifade edilmiştir (AYM, E.2020/8, K.2021/25, 31/3/2021, §§ 17-22;E.2021/50, K.2021/89, 16/12/2021, §§ 18-23; E.2021/91, K.2021/106, 30/12/2021,§§ 19-25; E.2018/119, K.2020/25, 11/6/2020, §§ 27-28; E.2022/37, K.2023/44,9/3/2023, §§ 9-10; E.2022/36, K.2023/84, 4/5/2023, §§ 6-11).
42. Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığında kadroihdas ve iptal edilmesini öngören dolayısıyla anılan Bakanlığın teşkilatyapısıyla ilgili bir düzenleme getiren dava konusu kural yönünden, belirtilenkararlardan ayrılmayı gerektiren bir durum bulunmamaktadır.
43. Bu itibarla kural, Anayasa’nın 104. maddesinin onyedinci fıkrasının birinci, ikinci ve üçüncü cümlelerine aykırı bir düzenlemeiçermemektedir.
44. Kuralla aynı alandahüküm ifade eden karşılaştırmaya esas olabilecek nitelikte, kanunla yapılan herhangi bir düzenleme tespitedilememiştir. Bu itibarla kuralın kanunda açıkça düzenlenen bir konuya ilişkinolmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
45. Açıklanan nedenlerle kural, Anayasa’nın 104.maddesinin on yedinci fıkrasına aykırı değildir. İptal talebinin reddi gerekir.
Zühtü ARSLAN, Hasan Tahsin GÖKCAN, EnginYILDIRIM, M. Emin KUZ, Yusuf Şevki HAKYEMEZ ile Kenan YAŞAR bu görüşekatılmamışlardır.
b. Kuralın İçerik Yönünden İncelenmesi
46. Kuralla Aile, Çalışma ve Sosyal HizmetlerBakanlığının merkez teşkilatında yer alan kadrolar iptal ve ihdas edilmiştir.İptal ve ihdas edilen kadro ve sayılarının açık ve net olarak düzenlendiğigözetildiğinde kuralda belirlilik ve öngörülebilirlik ilkelerine aykırı bir yönbulunmamaktadır.
47. Açıklanan nedenlerle kural, Anayasa’nın 2. maddesineaykırı değildir. İptal talebinin reddi gerekir.
D. Geçici 2. Maddesinin İncelenmesi
1. Anlam ve Kapsam
48. CBK’nın dava konusu geçici 2. maddesinin birincifıkrasında maddenin yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla Çevre, Şehircilik veİklim Değişikliği Bakanlığında çevre ve şehircilik uzmanı kadrosundabulunanlardan daha önce millî emlak kontrolörü kadrosunda istihdam edilenlerinbir ay içerisinde talep etmeleri hâlinde Çevre ve Şehircilik Bakanı tarafından durumlarınauygun başmüfettiş veya müfettiş kadrolarına atanmaları öngörülmektedir. Fıkrayagöre daha önce millî emlak kontrolörü kadrosunda istihdam edilip de maddeninyürürlük tarihi itibarıyla Bakanlıkta idari görevde olanlar idari görevlerininsona ermesini müteakip bir ay içerisinde talep etmeleri hâlinde aynı şekildeatamaları yapılacaktır.
49. Maddenin ikinci fıkrasında maddenin yürürlük tarihiitibarıyla anılan Bakanlığın taşra teşkilatında millî emlak uzmanı kadrosundabulunanlardan daha önce millî emlak denetmeni kadrosunda istihdam edilenlerin maddeninyürürlüğe girdiği tarihten itibaren bir ay içerisinde talep etmeleri hâlindeBakanlığın taşra teşkilatında durumlarına uygun millî emlak denetmenikadrolarına atanacakları hükmüne yer verilmiştir.
50. Maddenin üçüncü fıkrasında ise bu madde kapsamındayapılacak atamalar için uygun boş kadro bulunmaması hâlinde söz konusukadroların başkaca bir işleme gerek kalmaksızın atama işleminin yapıldığı tarihitibarıyla ihdas edilerek (2) numaralı CBK’nın eki (I) Sayılı Cetvelin Çevre,Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı bölümüne eklenmiş sayılacağıbelirtilmiştir.
2. İptal Talebinin Gerekçesi
51. Dava dilekçesinde özetle; başmüfettişlik, müfettişlikve millî emlak denetmeni kadrolarına atama yapılması ve bu kadroların ihdasınailişkin hususların Anayasa’nın 128. maddesi uyarınca münhasıran kanunladüzenlenmesi gerektiği, kanunla düzenleme yapılması gereken konuda CBKçıkarılmasının yasama yetkisinin devredilemezliği ilkesine aykırı olduğu, kurallayürütme görevi ve yetkisinin sınırlarının aşıldığı, yasama yetkisine müdahale edildiği,bu durumun Anayasa’nınbağlayıcılığı ve üstünlüğü ilkeleriyle bağdaşmadığı belirtilerek kuralınAnayasa’nın Başlangıç kısmı ile 2., 6., 7., 8., 11., 104. ve 128. maddelerineaykırı olduğu ileri sürülmüştür.
3. Anayasa’ya Aykırılık Sorunu
a. Birinci ve İkinci Fıkra
52. Dava dilekçesindekonu bakımından yetki yönünden kuralların Anayasa’nın Başlangıç kısmı ile 6., 7., 8., 11. ve 128. maddelerine de aykırıolduğu ileri sürülmüş ise de CBK’ya ilişkin konu bakımından yetki kurallarıAnayasa’nın 104. maddesinin on yedinci fıkrasında düzenlendiğinden bu husustakiinceleme anılan fıkra kapsamında yapılacaktır.
53. Kurallar, maddenin yürürlüğe girdiği tarihte Çevre,Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığında çevre ve şehircilik uzmanıkadrosunda bulunanlardan daha önce millî emlak kontrolörü kadrosunda istihdamedilenlerin talep etmeleri hâlinde aynı Bakanlıkta durumlarına uygun başmüfettişveya müfettiş kadrolarına; anılan Bakanlığın taşra teşkilatında millî emlakuzmanı kadrosunda bulunanlardan daha önce millî emlak denetmeni kadrosundaistihdam edilenlerin de talepleri hâlinde aynı Bakanlığın taşra teşkilatındadurumlarına uygun millî emlak denetmeni kadrolarına atanmalarını öngörmektedir.
54. Anayasa'nın 128. maddesinde devletin, kamu iktisaditeşebbüsleri ve diğer kamu tüzelkişilerinin genel idare esaslarına göreyürütmekle yükümlü oldukları kamu hizmetlerinin gerektirdiği asli ve sürekligörevlerin, memurlar ve diğer kamu görevlileri eliyle görüleceği ifade edilmiş;memurların ve diğer kamu görevlilerinin nitelikleri, atanmaları, görev veyetkileri, hakları ve yükümlülükleri, aylık ve ödenekleri ile diğer özlükişlerinin kanunla düzenleneceği belirtilmiştir.
55. Kamu hizmeti niteliği taşıyan görevlerin yerinegetirilebilmesi bağlamında Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığındabaşmüfettiş, müfettiş ve millî emlak denetmeni kadrosunda istihdam edilenpersonelin genel idari esaslara göre yürütülen asli ve sürekli görevleri yerinegetirdikleri, dolayısıyla Anayasa’nın 128. maddesi anlamında memur veyadiğer kamu görevlisi sıfatına sahip bulundukları hususunda tereddütbulunmamaktadır.
56. Anayasa’nın 128. maddesine göre memurlar ve diğerkamu görevlilerinin atanmalarının kanunla düzenlenmesi gerekmekte olupkurallarla başmüfettiş, müfettiş ve millî emlak denetmeni kadrolarınaatanabilme şartlarına yönelik bir düzenleme öngörülmektedir.
57. Bu itibarla Anayasa’nın 128. maddesi uyarıncamünhasıran kanunla düzenlenmesi gereken bir konuda düzenleme yapan kurallarınAnayasa’nın 104. maddesinin on yedinci fıkrasının üçüncü cümlesine aykırıolduğu anlaşılmıştır (aynı yöndeki karar için bkz. AYM, E.2021/115, K.2023/133,26/7/2023, §§ 10-14).
58. Açıklanan nedenlerle kurallar, Anayasa’nın 104.maddesinin on yedinci fıkrasının üçüncü cümlesine aykırıdır. İptalleri gerekir.
Kurallar, Anayasa’nın 104. maddesinin on yedincifıkrasının üçüncü cümlesine aykırı görülerek iptal edildiğinden ayrıca aynıfıkranın birinci, ikinci ve dördüncü cümleleri yönünden incelenmemiştir.
Kurallar konu bakımından yetki yönünden Anayasa’nın 104.maddesinin on yedinci fıkrasının üçüncü cümlesine aykırı görülerek iptal edildiğindeniçerik yönünden incelenmemiştir.
b. Üçüncü Fıkra
59. CBK’nın geçici 2.maddesinin birinci ve ikinci fıkralarının iptali nedeniylemaddenin dava konusu üçüncü fıkrasının uygulanma imkânı kalmamıştır. Bu nedenlesöz konusu fıkra 6216 sayılı Kanun’un 43. maddesinin (4) numaralı fıkrasıkapsamında değerlendirilmiş ve bu kural yönünden Anayasa’ya uygunluk denetimi yapılmasınagerek görülmemiştir.
IV. İPTALİN DİĞER KURALLARA ETKİSİ
60. 6216 sayılı Kanun’un 43. maddesinin (4) numaralıfıkrasında kanunun, Cumhurbaşkanlığı kararnamesinin veya Türkiye Büyük MilletMeclisi İçtüzüğü’nün belirli kurallarının iptali, diğer kurallarının veyatümünün uygulanmaması sonucunu doğuruyorsa bunların da Anayasa Mahkemesinceiptaline karar verilebileceği öngörülmektedir.
61. (64) numaralı CBK’nın geçici 2. maddesinin birinci ve ikinci fıkralarınıniptali nedeniyle uygulanma imkânıkalmayan aynı maddenin üçüncü fıkrasının 6216 sayılı Kanun’un 43. maddesinin(4) numaralı fıkrası gereğince iptali gerekir.
V. İPTAL KARARININ YÜRÜRLÜĞE GİRECEĞİGÜN SORUNU
62. Anayasa’nın 153. maddesinin üçüncü fıkrasında “Kanun,Cumhurbaşkanlığı kararnamesi veya Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü ya dabunların hükümleri, iptal kararlarının Resmî Gazetede yayımlandığı tarihte yürürlüktenkalkar. Gereken hallerde Anayasa Mahkemesi iptal hükmünün yürürlüğe gireceğitarihi ayrıca kararlaştırabilir. Bu tarih, kararın Resmî Gazetede yayımlandığıgünden başlayarak bir yılı geçemez.” denilmekte, 6216 sayılı Kanun’un 66.maddesinin (3) numaralı fıkrasında da bu kural tekrarlanmak suretiyle AnayasaMahkemesinin gerekli gördüğü hâllerde Resmî Gazete’de yayımlandığı gündenbaşlayarak iptal kararının yürürlüğe gireceği tarihi bir yılı geçmemek üzereayrıca kararlaştırabileceği belirtilmektedir.
63. (64) numaralı CBK’nın 6.maddesiyle (1) numaralı CBK’nın 125. maddesine eklenen (3) numaralı fıkranın vegeçici 2. maddesinin iptal edilmesinedeniyle doğacak hukuksal boşluk kamu yararını ihlal edecek niteliktegörüldüğünden Anayasa’nın 153. maddesinin üçüncü fıkrasıyla 6216 sayılı Kanun’un 66. maddesinin (3) numaralı fıkrası gereğince bu maddeye ve fıkraya ilişkin iptal hükümlerinin kararın Resmî Gazete’deyayımlanmasından başlayarak dokuz ay sonra yürürlüğe girmesi uygun görülmüştür.
VI. YÜRÜRLÜĞÜN DURDURULMASI TALEBİ
64. Dava dilekçesinde özetle; dava konusu kurallarınuygulanmaları halinde telafisi güç veya imkânsız sonuçların doğacağıbelirtilerek yürürlüklerinin durdurulmasına karar verilmesi talep edilmiştir.
9/6/2020 tarihli ve(64) numaralı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında CumhurbaşkanlığıKararnamesinde Değişiklik Yapılmasına Dair Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi’nin;
A. 1. 6. maddesiyle 10/7/2018 tarihli ve 30474sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan (1) numaralı Cumhurbaşkanlığı TeşkilatıHakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi’nin 125. maddesine eklenen (3) numaralıfıkraya,
2. Geçici 2. maddesine,
yönelik iptalhükümlerinin yürürlüğe girmelerinin ertelenmeleri nedeniyle bu maddeye vefıkraya ilişkin yürürlüğün durdurulması taleplerininREDDİNE,
B. 1. 6. maddesiyle (1) numaralı CumhurbaşkanlığıKararnamesi’nin 125 maddesinin değiştirilen (2) numaralı fıkrasına,
2. 7. maddesiyle;
a. Ekli (1) Sayılı Liste’de yer alan kadronun iptaledilerek 10/7/2018 tarihli ve 30474 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan (2)numaralı Genel Kadro ve Usulü Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi’nin eki (I)Sayılı Cetvel’in Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı bölümündençıkarılmasına,
b. Ekli (2) Sayılı Liste’de yer alan kadroların ihdasedilerek (2) numaralı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi’nin eki (I) Sayılı Cetvel’inAile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı bölümüne eklenmesine,
yönelik iptal talepleri30/11/2023 tarihli ve E.2020/66, K.2023/199 sayılı kararla reddedildiğinden bu fıkraya, eklemeye ve çıkarmaya ilişkin yürürlüğündurdurulması taleplerinin REDDİNE,
30/11/2023 tarihindeOYBİRLİĞİYLE karar verilmiştir.
VII. HÜKÜM
9/6/2020 tarihli ve (64) numaralı CumhurbaşkanlığıTeşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinde Değişiklik Yapılmasına DairCumhurbaşkanlığı Kararnamesi’nin;
A. 6. maddesiyle10/7/2018 tarihli ve 30474 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan (1) numaralı CumhurbaşkanlığıTeşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi’nin;
1. 125 maddesinindeğiştirilen (2) numaralı fıkrasının;
a. Konu bakımından yetki yönünden Anayasa’ya aykırıolmadığına ve iptal talebinin REDDİNE, Zühtü ARSLAN, Hasan Tahsin GÖKCAN, EnginYILDIRIM, M. Emin KUZ, Yusuf Şevki HAKYEMEZ ile Kenan YAŞAR’ın karşıoyları ve OYÇOKLUĞUYLA,
b. İçeriğiitibarıyla Anayasa’ya aykırı olmadığına ve iptal talebinin REDDİNE OYBİRLİĞİYLE,
2. 125. maddesineeklenen (3) numaralı fıkranın konu bakımından yetki yönünden Anayasa’ya aykırıolduğuna ve İPTALİNE, iptal hükmünün Anayasa’nın 153. maddesinin üçüncü fıkrası ile 6216 sayılıKanun’un 66. maddesinin (3) numaralı fıkrası gereğince KARARIN RESMÎ GAZETE’DEYAYIMLANMASINDAN BAŞLAYARAK DOKUZ AY SONRA YÜRÜRLÜĞE GİRMESİNE OYBİRLİĞİYLE,
B. 7. maddesiyle;
1. Ekli (1) SayılıListe’de yer alan kadronun iptal edilerek 10/7/2018 tarihli ve 30474 sayılıResmî Gazete’de yayımlanan (2) numaralı Genel Kadro ve Usulü HakkındaCumhurbaşkanlığı Kararnamesi’nin eki (I) Sayılı Cetvel’in Aile, Çalışma veSosyal Hizmetler Bakanlığı bölümünden çıkarılmasının;
a. Konu bakımından yetki yönünden Anayasa’ya aykırıolmadığına ve iptal talebinin REDDİNE, Zühtü ARSLAN, Hasan Tahsin GÖKCAN, EnginYILDIRIM, M. Emin KUZ, Yusuf Şevki HAKYEMEZ ile Kenan YAŞAR’ın karşıoyları ve OYÇOKLUĞUYLA,
b. İçeriğiitibarıyla Anayasa’ya aykırı olmadığına ve iptal talebinin REDDİNE OYBİRLİĞİYLE,
2. Ekli (2) SayılıListe’de yer alan kadroların ihdas edilerek (2) numaralı CumhurbaşkanlığıKararnamesi’nin eki (I) Sayılı Cetvel’in Aile, Çalışma ve Sosyal HizmetlerBakanlığı bölümüne eklenmesinin;
a. Konu bakımından yetki yönünden Anayasa’ya aykırıolmadığına ve iptal talebinin REDDİNE, Zühtü ARSLAN, Hasan Tahsin GÖKCAN, EnginYILDIRIM, M. Emin KUZ, Yusuf Şevki HAKYEMEZ ile Kenan YAŞAR’ın karşıoyları ve OYÇOKLUĞUYLA,
b. İçeriğiitibarıyla Anayasa’ya aykırı olmadığına ve iptal talebinin REDDİNE OYBİRLİĞİYLE,
C. Geçici 2. maddesinin;
1. Birinci veikinci fıkralarının konu bakımından yetki yönünden Anayasa’ya aykırı olduklarınave İPTALLERİNE, iptal hükümleri Anayasa’nın153. maddesinin üçüncü fıkrası ile 6216 sayılı Kanun’un 66. maddesinin (3)numaralı fıkrası gereğince KARARIN RESMÎ GAZETE’DE YAYIMLANMASINDAN BAŞLAYARAKDOKUZ AY SONRA YÜRÜRLÜĞE GİRMESİNE OYBİRLİĞİYLE,
2. Üçüncü fıkrasının 6216 sayılı Kanun’un 43. maddesinin (4) numaralı fıkrasıgereğince İPTALİNE, iptal hükmünün Anayasa’nın 153. maddesinin üçüncü fıkrası ile 6216 sayılıKanun’un 66. maddesinin (3) numaralı fıkrası gereğince KARARIN RESMÎ GAZETE’DEYAYIMLANMASINDAN BAŞLAYARAK DOKUZ AY SONRA YÜRÜRLÜĞE GİRMESİNE OYBİRLİĞİYLE,
30/11/2023 tarihinde karar verildi.
Başkan
Zühtü ARSLAN
Başkanvekili
Hasan Tahsin GÖKCAN
Üye
Engin YILDIRIM
Üye
Muammer TOPAL
Üye
M. Emin KUZ
Üye
Rıdvan GÜLEÇ
Üye
Yusuf Şevki HAKYEMEZ
Üye
Yıldız SEFERİNOĞLU
Üye
Selahaddin MENTEŞ
Üye
Basri BAĞCI
Üye
İrfan FİDAN
Üye
Kenan YAŞAR
Üye
Muhterem İNCE
KARŞIOY GEREKÇESİ
1. (64)numaralı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin (CBK) 6. maddesiyle değiştirilen (1)numaralı CBK’nın 125. maddesinin (2) numaralı fıkrasının ve 7. maddesiyle eklilistelerde yer alan bazı kadroların iptali ve ihdasının konu bakımından yetkiyönünden Anayasa’ya aykırı olmadığına karar verilmiştir.
A. (1) Numaralı CBK’nın 125. Maddesinin (2) Numaralı Fıkrası
2. Davakonusu fıkra uyarınca “Bakanlık taşra teşkilatında milli emlak iş veişlemleri ile ilgili olarak teftiş, denetim, inceleme ve soruşturma yapmakla görevlendirilmeküzere 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin ek 24 üncü maddesi uyarınca MilliEmlak Denetmeni ve Milli Emlak Denetmen Yardımcısı istihdam edilebilir.”
3. Anayasa’nın104. maddesinin on yedinci fıkrasının üçüncü cümlesine göre “Anayasada münhasırankanunla düzenlenmesi öngörülen konularda Cumhurbaşkanlığı kararnamesiçıkarılamaz”. Anayasa’nın 128. maddesi gereğince kamu görevlilerinin “atanmaları,görev ve yetkileri” kanunla düzenlenir. Dava konusu kuralda, Çevre, Şehircilik ve İklim DeğişikliğiBakanlığının (Bakanlık) taşra teşkilatında istihdam edilebilecek olan milliemlak denetmeni ve denetmen yardımcılarının milli emlak iş ve işlemleri ileilgili olarak teftiş, denetim, inceleme ve soruşturma yapmakla görevlendirilecekleriaçıkça belirtilmiştir. Kamu görevlilerinin görev ve yetkilerini düzenleyen CBKhükmü Anayasa’nın 104. maddesinin on yedinci fıkrasının üçüncü cümlesineaykırıdır.
4. Diğeryandan, 375 sayılı KHK’nın ek 24. maddesinde ve onun atıf yaptığı 657 sayılıDevlet Memurları Kanunu’nun ek 41. maddesinin ilgili hükümlerinde, diğer memurve kamu görevlileri yanında, denetmen yardımcılarının kamu hizmetine girişineve bu hizmete girdikten sonra denetmen olarak atanmak için sahip olmalarıgereken niteliklere ilişkin hususlar düzenlenmektedir. İptali istenen kural,yaptığı atıf nedeniyle Bakanlığın taşra teşkilatında istihdam edilebilecek olanmilli emlak denetmen yardımcıları bakımından kamu hizmetine giriş şartları ile denetmenlerbakımından göreve atanmak için gerekli nitelikleri de düzenlemişolmaktadır. Bu sebeple kural denetmenler yönünden Anayasa’nın münhasırankanunla düzenlenmesini öngördüğü konuda (m. 128), denetmen yardımcılarıyönünden de kamu hizmetine girme hakkına (m. 70) ilişkin düzenleme yaptığı içinAnayasa’nın 104. maddesinin on yedinci fıkrasının ikinci ve üçüncü cümlelerineaykırıdır (aynı yönde bkz. AYM, E.2018/123, K.2022/138, 09/11/2022, KarşıoyGerekçesi, §§ 13-19; E.2020/48, K.2023/11, 25/01/2023, Karşıoy Gerekçesi, §§4-5).
B. CBK’nın 7. Maddesi
5. CBK’nındava konusu 7. maddesiyle ekli (1) sayılı listede yer alan kadronun iptaledilerek (2) numaralı CBK’nın eki (I) sayılı Cetvelin ilgili bölümündençıkarılması ve ekli (2) sayılı listede yer alan kadroların da ihdas edilerekaynı CBK’nın eki (I) sayılı Cetvelin ilgili bölümüne eklenmesi öngörülmüştür.
6. AnayasaMahkemesinin 2018/119 esas sayılı kararına ilişkin muhalefet şerhindeaçıkladığımız üzere, kamu kurum ve kuruluşlarında kadro ihdasına ve iptalineyönelik hususlar bütçe hakkıyla ilgisi, başta mülkiyet hakkı olmak üzere temel hakve hürriyetlere ilişkin olması ve münhasıran kanunla öngörülen bir konu olmasınedeniyle CBK ile düzenlenemez. Dolayısıyla bu yönde düzenleme yapan CBKhükümleri Anayasa’nın 104. maddesinin on yedinci fıkrasının birinci, ikinci veüçüncü cümlelerine aykırılık teşkil eder (bkz. AYM, E.2018/119, K.2020/25,11/06/2020, Karşıoy Gerekçesi, §§ 14-36; E.2020/48, K.2023/11, 25/01/2023, Karşıoy Gerekçesi, § 7). Bu gerekçelerle kadro ihdasını ve iptalini içeren davakonusu kural Anayasa’nın 104. maddesinin on yedinci fıkrasının birinci, ikincive üçüncü cümlelerine aykırıdır.
7. Yukarıda(A) ve (B) başlıkları altında açıklanan gerekçelerle, dava konusu kurallarınkonu bakımından yetki yönünden Anayasa’ya aykırı olduğunu düşündüğümden redyönündeki çoğunluk kararına katılmıyorum.
Başkan
Zühtü ARSLAN
KARŞIOY GEREKÇESİ
1. CBK’nın 6. maddesiyle değiştirilen 1 numaralı CBK’nın125. maddesinin 2 numaralı fıkrasında Bakanlık teşkilatında milli emlak iş veişlemleri ile ilgili olarak teftiş, denetim, inceleme ve soruşturma yapmaklagörevlendirilmek üzere Milli Emlak Denetmeni ve Milli Emlak Denetmen Yardımcısıistihdam edilebileceği belirtilmektedir. Anayasa’nın 106/son maddesindeBakanlıkların kurulması, kaldırılması, görev ve yetkileri, teşkilat yapısı, vb.düzenlemelerin CBK ile yapılacağı düzenlenmiştir. AYM daha önceki birkararında, bir tüzelkişiliğin teşkilatı düzenlenirken bunun zorunlu sonucuolarak atamaya ilişkin usulün de düzenlenebileceğini kabul etmiş (2018/124 E. –2020/56, 15.10.2020, par. 44) ise de anılan karar atanmaya ilişkin esasları,görevi ve nitelikleri kapsamamaktadır. İncelenen kuralda ise sözü edilen yetkikamu görevliliğine giriş koşullarını belirleme niteliğindedir. Anayasa’nın 70.maddesi uyarınca bu husus münhasıran kanunla düzenlenebileceği halde kural ileCBK ilk elden düzenleme yapmaktadır. Öte yandan kuralda 375 sayılı KHK’nın ek30. maddesinde verilen yetkiye dayanıldığı ileri sürülebilir. Böyle biryaklaşım ise Anayasa ile CBK’ya verilen asli düzenleme yetkisine aykırı olup,kanunla CBK’ya ekleme yapılamayacağı gibi düzenleme yapılması için yetki deverilemez. Sonuç olarak kuralın Anayasa’nın 104. maddesinin 17. fıkrasınınüçüncü fıkrasına aykırı olması nedeniyle iptal edilmesi gerektiği görüşündeyim.
2. CBK’nın iptal talebine konu edilen 7. maddesinde; ekli1 sayılı listede yer alan kadroların iptal edilerek 2 numaralı Genel KadroUsulü Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin eki I sayılı Cetvelin ilgilibölümünden çıkartılıp ekli 2 sayılı listede yer alan kadroların ihdas edilerek2 sayılı CBK’nın eki I sayılı Cetvelin ilgili bölümüne eklendiğibelirtilmektedir. Benzer düzenlemelere ilişkin olarak daha önce Mahkememizceincelenen E. 2021/91 - K. 2021/106, yine 2020/29 E. – 2022/155 K. sayılı ve 2018/149E. – 2022/163 sayılı kararlarda yazdığım karşıoy gerekçelerim burada dageçerlidir. Sonuç olarak bu kural bakımından da münhasıran kanunla düzenlenmesigereken hususların CBK ile düzenlenmesinin Anayasanın 104. maddesinin 17.fıkrasının üçüncü cümlesine aykırı olması nedeniyle iptali gerektiği görüşüyleoy kullandım.
Başkanvekili
Hasan Tahsin GÖKCAN
KARŞIOY GEREKÇESİ
A) CBK’nın 6.Maddesiyle Değiştirilen (1) Numaralı CBK’nın 125. Maddesiyle (2) NumaralıFıkrasının Konu Yönünden İncelenmesi
1. Anayasa’nın106. maddesinin son fıkrasında “Bakanlıkların kurulması, kaldırılması,görevleri ve yetkileri, teşkilat yapısı ile merkez ve taşra teşkilatlarınınkurulması Cumhurbaşkanlığı kararnamesiyle düzenlenir” hükmüne yer verilmeklebirlikte memurların ve diğer kamu görevlilerinin atanma esasları ya da atanmakiçin aranan niteliklerin CBK ile düzenlenebileceği açıkça ifade edilmemiştir.
2. Belirtilengerekçeyle kural, Anayasa’nın 106. maddesiyle bağlantılı olarak 104. maddesininon yedinci fıkrasının üçüncü cümlesine aykırılık taşımaktadır.
B) CBK’nın 7.Maddesiyle Ekli (1) ve Ekli (2) Sayılı Listelerin Konu Yönünden İncelenmesi
3. E. 2020/8, K.2021/25, 31/3/2021 sayılı karardaki karşıoy görüşüm bu kural yönünden degeçerlidir.
Üye
Engin YILDIRIM
KARŞIOY GEREKÇESİ
(1) numaralı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin (CBK) 125.maddesinin (64) numaralı CBK’nın 6. maddesiyle değiştirilen (2) numaralıfıkrasının ve (64) numaralı CBK’nın 7. maddesinin Anayasaya aykırı olmadığınave iptal taleplerinin reddine karar verilmiştir.
Red kararlarının gerekçelerinde; personel istihdamı ilekadroların ihdası ve iptali konusundaki düzenlemelerin idarenin teşkilâtyapısına ve dolayısıyla yürütme yetkisine ilişkin olduğu, Anayasada CBK iledüzenlenmesi yasaklanan haklar ve ödevler ile ilgisinin bulunmadığı, Anayasanın106. maddesinin son fıkrası ile bağlantılı olarak 104. maddenin onyedincifıkrasının üçüncü cümlesine aykırı bir yönü olmadığı gibi daha önce kanunlardada açıkça düzenlenmediği, bu nedenlerle konu yönünden Anayasanın 104. maddesineaykırı olmadığı belirtilmiştir.
(1) numaralı CBK’nın 125. maddesinin (64) numaralı CBKile değiştirilen (2) numaralı fıkrasında, Çevre Şehircilik ve İklimBakanlığının taşra teşkilâtında 375 sayılı KHK’nın ek 24. maddesi uyarıncadenetmen ve denetmen yardımcıları istihdam edilebilmesi öngörülmüş; (64)numaralı CBK’nın 7. maddesinde de, ekli listelerdeki kadroların iptal ve ihdasedilerek (2) numaralı Genel Kadro ve Usulü Hakkında CBK’nın eki (I) sayılıCetvelin ilgili bölümünden çıkarıldığı ve eklendiği hükme bağlanmıştır.
Bakanlıkların ve diğer kamu kurum ve kuruluşlarınınpersonel istihdamı ile kadrolarının ihdası ve iptalinin, Anayasanın 128.maddesi uyarınca kanunla düzenlenmesi gerektiğinden, çoğunluğun redgerekçelerinde atıf yapılan kararlara ilişkin olanlar da dâhil olmak üzere dahaönceki karşıoy gerekçelerimde ayrıntılı olarak açıklanan sebeplerle mezkûrkuralların Anayasaya aykırı olmadığı yönündeki çoğunluk görüşüne katılmammümkün olmamıştır (örn. olarak bkz. 11/6/2020 tarihli ve E.2018/119, K.2020/25sayılı; 12/6/2020 tarihli ve E.2019/105, K.2020/30 sayılı; 30/12/2020 tarihlive E.2019/71, K.2020/82 sayılı; 31/3/2021 tarihli ve E.2020/8, K.2021/25sayılı; 16/12/2021 tarihli ve E.2021/50, K.2021/89 sayılı; 30/12/2021 tarihlive E.2021/91, K.2021/106 sayılı; 28/9/2022 tarihli ve E.2021/90, K.2022/108sayılı; 9/11/2022 tarihli ve E.2018/123, K.2022/138 sayılı; 29/12/2022 tarihlive E. 2020/54, K. 2022/165 sayılı; 9/3/2023 tarihli ve E. 2022/37, K. 2023/44sayılı kararlara ilişkin karşıoy gerekçelerim).
Yukarıda belirtilen sebeplerle, anılan kuralların konubakımından yetki yönünden Anayasanın 104. maddesinin onyedinci fıkrasına aykırıolduğu ve iptal edilmesi gerektiği düşüncesiyle çoğunluğun red kararlarınakarşıyım.
Üye
M. Emin KUZ
KARŞIOY GEREKÇESİ
1. Mahkememiz çoğunluğunun (64) numaralı CumhurbaşkanlığıTeşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinde Değişiklik Yapılmasına DairCumhurbaşkanlığı Kararnamesi’nin 6. maddesiyle 10/7/2018 tarihli ve 30474sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan (1) numaralı Cumhurbaşkanlığı TeşkilatıHakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi’nin 125. maddesinin değiştirilen (2)numaralı fıkrasının ve 7. maddesiyle Ekli (1) Sayılı Liste’de yer alan kadronuniptal edilerek 10/7/2018 tarihli ve 30474 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan (2)numaralı Genel Kadro ve Usulü Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi’nin eki (I)Sayılı Cetvel’in Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı bölümündençıkarılmasının konu bakımından yetki yönünden Anayasa’ya aykırı olmadığınailişkin kanaatine katılmamaktayım.
2. Dava konusu ilk kural olan (1) numaralıCumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi’nin 125.maddesinin değiştirilen (2) numaralı fıkrasında Bakanlık taşra teşkilatındamilli emlak iş ve işlemleri ile ilgili olarak teftiş, denetim, inceleme vesoruşturma yapmakla görevlendirilmek üzere 375 sayılı Kanun HükmündeKararnamenin ek 24. maddesi uyarınca milli emlak denetmeni ve milli emlakdenetmen yardımcısı istihdam edilebileceği öngörülmektedir.
3. Kural, Anayasa’nın 128. maddesinin 2. fıkrasıgereğince memurların ve diğer kamu görevlilerinin görev ve yetkileri ileistihdamı konularını düzenlemektedir. Bu yönü ile kural Anayasa’da münhasırankanunla düzenlenmesi öngörülen bir konuda düzenleme yaptığından konu bakımındanyetki yönü ile Anayasa’nın 104. maddesinin on yedinci fıkrasının üçüncücümlesine aykırılık taşıdığından iptali gerekmektedir.
4. Dava konusu diğer kural kadro iptali ve ihdası ileilgili hususlarını düzenlemektedirler. Bu kuralın da konu bakımından yetki yönü ile Anayasa’ya aykırıolduğu için iptali gerektiği kanaatindeyim.
5. Benzer bir CumhurbaşkanlığıKararnamesi ile kadro ihdası konusunu düzenleyen bir kurala ilişkin AnayasaMahkemesinin daha önce verdiği bir kararda bu konunun CumhurbaşkanlığıKararnamesi ile düzenlenmesinin Anayasa’ya aykırılık teşkil ettiği görüşündeolduğumdan Mahkememiz çoğunluğunun iptal isteminin reddi yönündeki kanaatinekatılmamıştım (Bkz.: E. S.: 2018/119, K. S.: 2020/25, K. T.: 11/06/2020 §§ 6-22, 27-31, 33).
6. Aynı hukuki gerekçelerin kadro ile ilgilidüzenlemelerin yer aldığı dava konusu Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi hükümlerindede geçerli olduğu kanaatinde olduğumdan E. S.: 2018/119, K. S.: 2020/25 sayılıkararın karşıoyunda yer verdiğim gerekçelerle dava konusu kuralların da iptaligerektiği kanaatindeyim.
Üye
Yusuf Şevki HAKYEMEZ
KARŞI OY
1. Mahkememiz çoğunluğu (64) numaralı CumhurbaşkanlığıTeşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinde Değişiklik Yapılmasına Dair CumhurbaşkanlığıKararnamesi’nin; 6. maddesiyle 10/7/2018 tarihli ve 30474 sayılı ResmîGazete’de yayımlanan (1) numaralı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı HakkındaCumhurbaşkanlığı Kararnamesi’nin; 125. maddesinin değiştirilen (2)numaralı fıkrasının, 7. maddesiyle; Ekli (1) Sayılı Liste’de yer alan kadronuniptal edilerek 10/7/2018 tarihli ve 30474 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan (2)numaralı Genel Kadro ve Usulü Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi’nin eki (I)Sayılı Cetvel’in Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı bölümündençıkarılmasının ve Ekli (2) Sayılı Liste’de yer alan kadroların ihdas edilerek(2) numaralı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi’nin eki (I) Sayılı Cetvel’in Aile,Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı bölümüne eklenmesinin, konu bakımındanyetki yönünden, Anayasa’ya aykırı olmadığınakarar vermiştir. Aşağıda açıklanan nedenlerle bu karara katılma imkânıolmamıştır.
CBK’nın 6. Maddesiyle Değiştirilen (1) Numaralı CBK’nın125. Maddesinin (2) Numaralı Fıkra
2. Kuralda Çevre, Şehircilik ve İklim DeğişikliğiBakanlığının taşra teşkilatında 375 sayılı KHK’nın ek 24. maddesine göre milli emlakdenetmeni ve milli emlak denetmen yardımcısı istihdam edilmesi ve bu göreveatanmak için sahip olması gereken nitelikleri düzenlenmektedir.
3. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının görevlerinin,müşterek mahallî ihtiyaçları karşılamak ve kamu yararını sağlamak amacıylayapılan genel idare esaslarına göre yürütülmesi gereken kamu hizmeti niteliğitaşıdığı açıktır. Bakanlık hizmetlerinin kendine özgü nitelikleri, buhizmetlerin genel idare esaslarına göre memurlar ve diğer kamu görevlilerieliyle yürütülmesi gereken asli ve sürekli görevler kapsamındadeğerlendirilmesini gerekli kılmaktadır. Kamu hizmeti niteliği taşıyan,görevlerin yerine getirilebilmesi bağlamında bakanlık taşra teşkilatı personelininAnayasa’nın 128. maddesi anlamında memur veya diğer kamu görevlisi sıfatınasahip oldukları konusunda tereddüt bulunmamaktadır.
4. Anayasa'nın 128.maddesinde Devletin, kamu iktisadi teşebbüsleri ve diğer kamu tüzelkişileriningenel idare esaslarına göre yürütmekle yükümlü oldukları kamu hizmetleriningerektirdiği asli ve sürekli görevlerin, memurlar ve diğer kamu görevlilerieliyle görüleceği ifade edilmiş; memurların ve diğer kamu görevlilerininnitelikleri, atanmaları, görev ve yetkileri, hakları ve yükümlülükleri, aylıkve ödenekleri ile diğer özlük işlerinin kanunla düzenleneceği belirtilmiştir.
5. Dava konusu kural 375 sayılı KHK’ya atıfla denetçi vedenetçi yardımcılarının haiz olması gereken nitelikleri düzenlemektedir. Buniteliklerin bizzat CBK kuralı ile düzenlenmesi ile CBK kuralında kanuna atıfladüzenlenmesi arasında fark bulunmamaktadır.
6. Açıklanan gerekçelerle kural, Anayasa’nın 104. maddesinin on yedinci fıkrasının üçüncü cümlesineaykırıdır.
CBK’nın 7. Maddesiyle Ekli (1) Sayılı Listede Yer AlanKadronun İptal Edilerek (2) sayılı CBK’nın Eki (I) Sayılı Cetvelin Aile,Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı Bölümünden Çıkarılması ve Ekli (2) SayılıListede Yer Alan Kadroların İhdas Edilerek (2) Sayılı CBK’nın Eki (I) SayılıCetvelin Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı Bölümüne Eklenmesi
7. Kural Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı’nailişkin olarak bir kısım kadroların iptal ve ihdas edilerek (2) numaralıCBK’nın eki (I) sayılı Cetvel’in Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığıbölümünden çıkarılmasını ve eklenmesini öngörmektedir.
8. Kural ile düzenleme yapılan kadrolarda görev alacakkişilerin Anayasa’nın 128. maddesinde belirtilen memur veya diğer kamugörevlisi niteliğine haiz oldukları dikkate alındığında ilgili kadrolarailişkin düzenlemelerin kanunla yapılması gerektiği açıktır.
9.Açıklanan nedenle kural Anayasa’nın 104. maddesinin on yedinci fıkrasınınüçüncü cümlesine aykırıdır.
Üye
Kenan YAŞAR