ANAYASA MAHKEMESİ KARARI
Esas Sayısı : 2020/78
Karar Sayısı : 2020/59
Karar Tarihi : 22/10/2020
R.G. Tarih-Sayısı : TebliğEdildi.
İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN: Muğla 1. Asliye Hukuk Mahkemesi (Asliye Ticaret Mahkemesisıfatıyla)
İTİRAZIN KONUSU: 5/1/2002 tarihli ve 4735 sayılı Kamu İhale SözleşmeleriKanunu’na 16/5/2018 tarihli ve 7144 sayılı Kanun’un 12. maddesiyle eklenengeçici 3. maddenin Anayasa’nın 2., 14. ve 48. maddelerine aykırılığı ilerisürülerek iptaline karar verilmesi talebidir.
OLAY: Davacışirket tarafından ek fiyat farkının ödenmesi için yapılan başvurunun davalıidare tarafından reddi üzerine alacağın tahsili amacıyla başlatılan ilamsızicra takibine davalı idarenin itiraz etmesi nedeniyle itirazın iptali iletakibin devamı talebiyle açılan davada itiraz konusu kuralın Anayasa’ya aykırıolduğu kanısına varan Mahkeme, iptali için başvurmuştur.
I. İPTALİ İSTENEN KANUN HÜKMÜ
Kanun’un itiraz konusu geçici 3. maddesi şöyledir:
“Elektrik alımı sözleşmelerinde ek fiyat farkı
Geçici Madde 3- (Ek: 16/5/2018-7144/12 md.)
14/3/2013 tarihli ve 6446 sayılı Elektrik PiyasasıKanununun 3 üncü maddesinde tanımlanan görevli tedarik şirketlerininyüklenicisi olduğu sözleşmeler hariç olmak üzere, ilanı veya duyurusu 24/2/2018tarihinden önce yapılarak 4734 sayılı Kanuna göre ihale edilen ve ihaledokümanında fiyat farkı hesaplanacağına ilişkin hüküm bulunan elektrik alımsözleşmelerinden, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce fesih veyatasfiye edilmeksizin kabulü yapılan veya bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihitibarıyla devam edenlerin 1/1/2016 tarihinden sonra gerçekleştirilen kısımlarıiçin ek fiyat farkı ödenebilmesi veya kesilebilmesine ilişkin esas ve usulleritespite Kurumun teklifi üzerine Cumhurbaşkanı yetkilidir.”
II. İLK İNCELEME
1. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü hükümleri uyarınca yapılanilk inceleme toplantısında başvuru kararı ve ekleri, Raportör Berrak YILMAZtarafından hazırlanan ilk inceleme raporu, itiraz konusu kanun hükmü okunupincelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:
2. Anayasa’nın 152. ile 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılıAnayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un 40.maddelerine göre, bir davaya bakmakta olan mahkeme bu davada uygulanacak birkanun veya Cumhurbaşkanlığı kararnamesinin hükümlerini Anayasa'ya aykırıgörmesi hâlinde veya taraflardan birinin ileri sürdüğü aykırılık iddiasınınciddi olduğu kanısına varması durumunda bu hükümlerin iptalleri için AnayasaMahkemesine başvurmaya yetkilidir. Ancak anılan maddeler uyarınca bir mahkemeninAnayasa Mahkemesine başvurabilmesi için elinde yöntemince açılmış ve mahkemeningörevine giren bir uyuşmazlığa ilişkin davanın bulunması gerekmektedir.
3. Bir mahkemeninitiraz başvurusunda bulunabilmesi için onun yalnızca mahkeme niteliğindeolması yeterli olmayıp bakmakta olduğu uyuşmazlığı çözmeye mevzuata göregörevli ve yetkili olması da gerekmektedir.
4. Bakılmakta olanuyuşmazlığın konusu, 4735 sayılı Kanun’un geçici 3. maddesi gereğince elektrikalımı sözleşmelerinde ek fiyat farkının ödenip ödenmeyeceğine ilişkindir. Buitibarla söz konusu uyuşmazlık idari nitelikte olup idari yargıda çözülmesigerekir. Nitekim Anayasa Mahkemesi ve Uyuşmazlık Mahkemesinin içtihatları da buyöndedir (AYM, E.2019/29, K.2019/10, 14/3/2019; UM, E.2002/48, K. 2002/80,23/12/2002).
5. Öte yandan 9/6/1932tarihli ve 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu’nun 42. maddesinin üçüncüfıkrasında “İdari yargının görev alanına giren konularda ilamsız takipyoluna başvurulamaz.”, geçici 13. maddesinde ise “İdari yargının görevalanına giren konularda, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten öncebaşlatılmış ilamsız icra takipleri hakkında, talep üzerine icra müdürünce 42nci maddenin üçüncü fıkrası uyarınca dosya üzerinden düşme kararı verilir vekarar alacaklıya resen tebliğ edilir. Alacaklı, düşme kararının tebliğindenitibaren yedi gün içinde şikayet yoluna başvurabilir. Düşme kararınınkesinleşmesinden itibaren otuz gün içinde idari yargı merciinde davaaçılabilir. Düşme talebinin reddine veya düşme kararı hakkındaki şikayetinkabulüne ilişkin karar kesinleşmeden takibe devam edilemez./ Birinci fıkrakapsamındaki ilamsız icra takipleri hakkında açılmış itirazın iptali veyaitirazın kaldırılması davalarında talep üzerine, karar verilmesine yerolmadığına karar verilir. Tarafların yaptığı takip ve yargılama giderleri ilevekalet ücreti üzerlerinde bırakılır. Bu kararın kesinleşmesi üzerine takipdosyası icra müdürlüğüne iade edilir ve takip hakkında birinci fıkra uyarıncaişlem yapılır.” hükümlerine yer verilmiştir. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu da16/10/2018 tarihli ve E.2017/4-1458, K.2018/1437 sayılı kararında idariyargının görev alanına giren konulara ilişkin uyuşmazlıkların itirazın iptalidavası yoluyla görülmesinin mümkün olmadığına ve bu uyuşmazlıkların idari yargıyerlerince görülmesi gerektiğine karar vermiştir.
6. Açıklanan nedenlerlebakılmakta olan uyuşmazlık idari yargı mercileritarafından çözülmesi gereken bir uyuşmazlık olup itiraz başvurusundabulunan Mahkemenin bu uyuşmazlığa bakma görevi bulunmamaktadır. BaşvurununMahkemenin yetkisizliği nedeniyle reddi gerekir.
III. HÜKÜM
5/1/2002 tarihli ve4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’na 16/5/2018 tarihli ve 7144 sayılıKanun’un 12. maddesiyle eklenen geçici 3. maddenin iptaline karar verilmesi talebiyle yapılan itirazbaşvurusunun Mahkemenin yetkisizliği nedeniyle REDDİNE 22/10/2020 tarihindeOYBİRLİĞİYLE karar verildi.
Başkan
Zühtü ARSLAN
Başkanvekili
Hasan Tahsin GÖKCAN
Başkanvekili
Kadir ÖZKAYA
Üye
Burhan ÜSTÜN
Üye
Engin YILDIRIM
Üye
Hicabi DURSUN
Üye
Muammer TOPAL
Üye
M. Emin KUZ
Üye
Rıdvan GÜLEÇ
Üye
Recai AKYEL
Üye
Yusuf Şevki HAKYEMEZ
Üye
Yıldız SEFERİNOĞLU
Üye
Selahaddin MENTEŞ
Üye
Basri BAĞCI