ANAYASA MAHKEMESİ KARARI
Esas Sayısı : 2021/125
Karar Sayısı : 2023/213
Karar Tarihi : 7/12/2023
R.G.Tarih-Sayı :5/6/2024-32567
İPTAL DAVASINI AÇAN: TürkiyeBüyük Millet Meclisi üyeleri Engin ALTAY, Özgür ÖZEL, Engin ÖZKOÇ ile birlikte 135milletvekili
İPTAL DAVASININ KONUSU: 2/7/2018 tarihli ve 703 sayılı Anayasada YapılanDeğişikliklere Uyum Sağlanması Amacıyla Bazı Kanun ve Kanun HükmündeKararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname’nin bazımaddelerinin iptali ve yürürlüğünün durdurulması talebidir.
I. İPTALİ İSTENEN KANUN HÜKMÜNDE KARARNAME KURALLARI
İptali talep edilen 703 sayılı Kanun HükmündeKararname’nin (KHK);
A. 2. maddesişöyledir:
“MADDE 2- 23/7/2003 tarihli ve 4954 sayılıTürkiye Adalet Akademisi Kanunu yürürlükten kaldırılmıştır.”
B. 49. maddesinin;
1. (b) bendiyle1/12/2011 tarihli ve 6253 sayılı Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığı İdariTeşkilatı Kanunu’nun 4. maddesinin:
a. “ve MilliSaraylardan Sorumlu Genel Sekreter Yardımcısına” ibaresinin madde metnindençıkarıldığı (1) numaralı fıkrası şöyledir:
“Teşkilat
MADDE 4- (1) Bu Kanuna ekli (I) sayılı cetveldegösterilen İdari Teşkilat, doğrudan TBMM Başkanına ve Genel Sekretere bağlıbirimler ile Yasama ve Denetim Hizmetlerinden Sorumlu Genel SekreterYardımcısına, İdari, Mali ve Teknik Hizmetlerden Sorumlu Genel SekreterYardımcısına, Bilgi ve Bilişim Hizmetlerinden Sorumlu Genel SekreterYardımcısına ve Milli Saraylardan Sorumlu Genel Sekreter Yardımcısınabağlı birimlerden meydana gelir.”
b. Yürürlüktenkaldırılan (7) numaralı fıkrası şöyledir:
“(7) Milli Saraylardan Sorumlu Genel SekreterYardımcısına aşağıdaki hizmet birimleri bağlıdır:
a) Müzecilik ve Tanıtım Başkanlığı
b) Restorasyon ve Teknik Uygulamalar Başkanlığı
c) İdari ve Mali İşler Başkanlığı”
2. (d) bendiyle6253 sayılı Kanun’un 15. maddesinin yürürlükten kaldırılan (ğ) bendi şöyledir:
“Basın, Yayın ve Halkla İlişkiler Başkanlığı
MADDE 15- (1) Basın, Yayın ve Halkla İlişkilerBaşkanlığının görevleri şunlardır:
ğ) Kurtuluş Savaşı Müzesinde (Birinci Türkiye BüyükMillet Meclisi Binası) tüm müzecilik hizmetlerini yerine getirmek, Müzeninulusal ve uluslararası tanıtımını yapmak veya yaptırmak ve bu amaçlafaaliyetlerde bulunmak, ilgili kuruluşlarla kültürel alanlarda iş birliğiyapmak, Müzenin onarım, restorasyon, teşhir ve müzecilikle ilgili diğer teknikhizmetlerini, gerektiğinde Milli Saraylardan Sorumlu Genel SekreterYardımcılığına bağlı başkanlıklarla birlikte yürütmek.”
3. (e) bendiyle6253 sayılı Kanun’un yürürlükten kaldırılan 17., 18., ve 19. maddelerişöyledir:
“Müzecilik ve Tanıtım Başkanlığı
MADDE 17 – (1) Müzecilik ve Tanıtım Başkanlığınıngörevleri şunlardır:
a) Saray, müze, köşk ve kasırların yerli ve yabancı ziyaretçilereaçık tutulması konusunda tüm tedbirleri almak ve tüm müzecilik hizmetleriniyerine getirmek.
b) Saray, müze, köşk ve kasırların koruma, güvenlik vetemizlik hizmetlerini yürütmek.
c) Saray, müze, köşk ve kasırların onarım ve restorasyonugereken mekân ve eserlerini tespit ederek onarım ve restorasyon hizmetleriningerçekleştirilmesini ilgili birimden talep etmek.
ç) Saray, müze, köşk ve kasırların ulusal ve uluslararasıtanıtımını yapmak, yaptırmak ve bu amaçla faaliyetlerde bulunmak, tanıtımailişkin gerekli yayın, doküman ve malzemeyi hazırlamak, hazırlatmak, teminetmek ve dağıtmak, kamu kurum ve kuruluşları, üniversiteler ve sivil toplumörgütleri ile kültürel alanlarda iş birliği yapmak.
d) Tarihî arşiv ve kütüphaneleri düzenlemek ve hizmetesunmak.
e) Tarihî mekânları kültürel ve sanatsal etkinlikleretahsis etmek ve gerektiğinde etkinliklerin organizasyonunu yapmak.
f) Milli Saraylardan Sorumlu Genel Sekreter Yardımcısınabağlı birimlerin bünyesindeki tarihî objelerin kayıtlarını tutmak ve zimmetsorumlularına ait devir-teslim işlemlerini ilgili mevzuat çerçevesindeyürütmek, tarihî mekân ve objeler hakkında araştırma yaparak mekânlarıntefrişini sağlamak, objelerin sergilenmesi ile ilgili işlemleri yürütmek veobjelerin bakım, onarım ve restorasyonlarına, ilgili birimlerle eş güdüm içindekatkıda bulunmak.
g) Milli Saraylardan Sorumlu Genel Sekreter Yardımcısınabağlı birimlerin bünyesindeki tüm taşınmazların kayıtlarını tutmak, iş veişlemlerini ilgili mevzuat çerçevesinde yerine getirmek.
ğ) Verilecek benzeri görevleri yapmak.
“Restorasyon ve Teknik Uygulamalar Başkanlığı
MADDE 18 – (1) Restorasyon ve Teknik UygulamalarBaşkanlığının görevleri şunlardır:
a) Milli Saraylardan Sorumlu Genel Sekreter Yardımcısınabağlı birimlerin envanterindeki tarihî mekân ve objelerin yaşatılmasına yöneliktüm teknik faaliyetleri yürütmek.
b) Milli Saraylardan Sorumlu Genel Sekreter Yardımcısınabağlı birimlerin bünyesindeki tüm tarihî mekânların bakımı ve restorasyonukonularında gerekli tedbirleri almak ve uygulamak; restorasyon, rölöve veyeniden tasarım projelerini hazırlamak ve yürütmek; bu doğrultuda araştırma,inceleme, tespit, değerlendirme ve planlamaya yönelik hizmetleri yapmak veyayaptırmak.
c) Milli Saraylardan Sorumlu Genel Sekreter Yardımcısınabağlı birimlerin bahçelerini düzenlemek ve bahçelerin bakım, temizlik vepeyzajlarıyla ilgili tüm iş ve işlemleri yapmak veya yaptırmak.
ç) Milli Saraylardan Sorumlu Genel Sekreter Yardımcısınabağlı birimlerin hizmetlerini yürütmek üzere ihtiyaç duyulan yeni binalarınyapımı ile mevcut yapıların bakım ve onarımlarını yapmak veya yaptırmak.
d) Milli Saraylardan Sorumlu Genel Sekreter Yardımcısınabağlı birimlerin bilişim, haberleşme, bilgi işlem ve bilgi güvenliği ile ilgiliher türlü iş ve işlemleri yapmak veya yaptırmak.
e) Milli Saraylardan Sorumlu Genel Sekreter Yardımcısınabağlı birimlerin tüm yapı ve mekânlarının aydınlatma ve ısıtma işleri ile diğertesisatın kurulum, bakım ve onarım işlerini yapmak veya yaptırmak.
f) Verilecek benzeri görevleri yapmak.”
“İdari ve Mali İşler Başkanlığı
MADDE 19 – (1) İdari ve Mali İşler Başkanlığınıngörevleri şunlardır:
a) 10/12/2003 tarihli ve 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimive Kontrol Kanunu çerçevesinde Milli Saraylardan Sorumlu Genel SekreterYardımcısına bağlı birimlerin kiralama, yapım ve satın alma işleri ile bubirimlerin taşınır mal, malzeme ve demirbaşlarına ilişkin iş ve işlemleriyürütmek.
b) Milli Saraylardan Sorumlu Genel Sekreter Yardımcısınabağlı birimlerin bünyesindeki personelle ilgili gerekli işlemleri ve bubirimlerin muhasebe işlemlerini, TBMM Başkanlığınca belirlenen çerçevedeyürütmek.
c) Genel evrak ve arşiv faaliyetlerini düzenlemek veyerine getirmek.
ç) İnsan Kaynakları Başkanlığı ile eş güdüm içinde eğitimplanını hazırlamak, hizmet öncesi ve hizmet içi eğitim programlarını düzenlemekve uygulamak.
d) Sivil savunma ve seferberlik hizmetlerini planlamak veyerine getirmek.
e) Bütçeye ilişkin iş ve işlemleri yapmak.
f) Milli Saraylardan Sorumlu Genel Sekreter Yardımcısınabağlı birimlerin bünyesindeki tarihî fabrikaların korunması, yaşatılması, bakımve işletilmesine yönelik faaliyetleri yürütmek.
g) Milli Saraylardan Sorumlu Genel Sekreter Yardımcısınabağlı birimlerin taşıma, ulaşım ve benzeri hizmetlerini yerine getirmek.
ğ) Saray, müze, köşk ve kasırlar ile TBMM’nin ihtiyacıolan perdelik, döşemelik kumaş, halı ile çini ve porselen üretimine ilişkinfaaliyetleri yürütmek.
h) Milli Saraylardan Sorumlu Genel Sekreter Yardımcısınabağlı birimlerin bünyesindeki tüm sosyal tesis, kafeterya ve satış reyonlarınınsevk ve idaresini yapmak, tabldot hizmetlerini ve lojman tahsis işlemleriniyerine getirmek.
ı) Geleneksel el sanatlarının sürdürülmesine yönelikfaaliyette bulunmak.
i) Verilecek benzeri görevleri yapmak.”
4. (ğ) bendiyle6253 sayılı Kanun’un 29. maddesinin;
a. Yürürlüktenkaldırılan (4) numaralı fıkrası şöyledir:
“(4) Milli Saraylardan Sorumlu Genel SekreterYardımcısı ve bu Genel Sekreter Yardımcısına bağlı başkanlıkların Başkanlığınaatanabilmek için en az on iki yıl kamu ve/veya özel sektörde çalışmış olmak,Başkan Yardımcılığına atanabilmek için askerlikte geçen süreler dâhil en az onyıl kamu ve/veya özel sektörde çalışmış olmak zorunludur. Bu fıkrada belirtilensüreler hesaplanırken altı yılı aşmamak kaydıyla yüksek lisans ve doktoradageçen sürelerin tamamı dikkate alınır. Milli Saraylardan Sorumlu Genel SekreterYardımcısı, Müzecilik ve Tanıtım Başkanlığı ile Restorasyon ve TeknikUygulamalar Başkanlığına Başkan olarak atanabilmek için müzecilik, restorasyonve tarih gibi alanlarda çalışmış veya bu alanlarda tecrübe sahibi olmak koşuluaranır.”
b. (6) numaralıfıkrasının yürürlükten kaldırılan (d) bendi şöyledir:
“d) Milli Saraylardan Sorumlu Genel SekreterYardımcısına bağlı başkanlıkların başkan ve başkan yardımcıları”
c. (6) numaralıfıkrasının “ve Milli Saraylardan Sorumlu Genel Sekreter yardımcıları” ibaresininmadde metninden çıkarıldığı (b) bendi şöyledir:
“(6) İdari Teşkilatın kadrolarına aşağıdasayılanlar ile TBMM Başkanlığı tarafından açılan sınavlar sonucuna göreyapılacak atamalar dışında açıktan veya naklen atama yapılamaz:
…
b) İdari, Mali ve Teknik Hizmetlerden, Bilgi ve BilişimHizmetlerinden ve Milli Saraylardan Sorumlu Genel Sekreter yardımcıları”
ç. (7) ve (8)numaralı fıkralarının yürürlükten kaldırılan üçüncü cümleleri şöyledir:
“(7) Altıncı fıkrada sayılanlar hariç olmak üzerememuriyete ilk defa İdari Teşkilat kadrolarında başlayacak olanlar, Ölçme,Seçme ve Yerleştirme Merkezi tarafından yapılan sınavda başarılı olanlararasından sınavla seçilir. Bu şekilde atanacaklarda aranacak özel şartlar vesınavlar ile atamaya ilişkin usul ve esaslar Başkanlık Divanınca çıkarılacakbir yönetmelikle düzenlenir. Milli Saraylardan Sorumlu Genel Sekreter Yardımcısınabağlı birimlerde bakım, onarım ve restorasyon işlerinde zanaatkâr olarakçalıştırılacaklarda ilgili kurumlar tarafından verilen çıraklık, kalfalık veustalık belgeleri aranır, ayrıca sınav şartı aranmaz.”
“(8) İdari Teşkilatta, toplam kadro sayısının yüzdeyirmisini geçmemek üzere, 657 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin (B) (… fıkrasınagöre sınavla alınmak suretiyle sözleşmeli (…) personel çalıştırılabilir. Buşekilde çalıştırılacaklarda aranacak nitelikler, yapılacak sınavın şekli vekonuları ile bunların çalışma usul ve esasları Başkanlık Divanınca belirlenir. MilliSaraylardan Sorumlu Genel Sekreter Yardımcısına bağlı birimlerde bu fıkradabelirtilen sınırlamaya tabi olmaksızın 657 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin (C)fıkrasına göre restorasyon işlerinde en fazla 400 personel çalıştırılabilir.”
d. “bildirilmeküzere Başbakanlığa” ibaresinin metinden çıkarıldığı (9) numaralı fıkrasışöyledir:
“(9) İdari Teşkilat kadrolarındaki herhangi birpersonelin (bu Kanunun 31 ve 32 nci maddesi kapsamında bulunan personel hariç)diğer kamu kurum ve kuruluşlarına atanmasına ihtiyaç duyulması ve BaşkanlıkDivanınca bu konuda karar alınması hâlinde; atamaya ilişkin talep TBMMBaşkanlığınca, Devlet Personel Başkanlığına bildirilmek üzere Başbakanlığagönderilir. Devlet Personel Başkanlığı personelin atanacağı kurum ve kuruluşile kadro görevini tespit eder. İlgili kurum ve kuruluşlar atama işlemlerinigenel hükümlere göre yaparlar. Ancak bu personelin ataması Ankara’daki kamukurum ve kuruluşlarından veya talep etmeleri hâlinde talep ettikleri ildekikamu kurum ve kuruluşlarından birine yapılır.”
5. (ı) bendiyle6253 sayılı Kanun’un yürürlükten kaldırılan 35. ve 36. maddeleri şöyledir:
“MADDE 35- (1) TBMM’ye bağlı saray, köşk, kasır,müze ve fabrikalardan sağlanan her türlü gelir ile bunların bakım ve onarımıiçin yapılan şartlı bağışlar ve yardımlar TBMM adına bir kamu bankasındaaçılacak hesaba yatırılır. Bu hesapta toplanan tutarlar nemalandırılabilir.Hesapta toplanan tutardan doğrudan hiçbir harcama yapılamaz. Hesapta birikentutardan gerekli görülen miktar Strateji Geliştirme Başkanlığı hesabınaaktarılır ve bütçeye özel gelir kaydedilir. Özel gelir kaydedilen bu tutarTBMM’ye bağlı saray, köşk, kasır, müze ve fabrikaların bakım, onarım, muhafazave işletilmesinde kullanılmak üzere TBMM bütçesinin mevcut ya da yeni açılacaktertiplerine özel ödenek kaydedilir. Kaydedilen özel ödeneklerden kullanılmayankısımlar ertesi yıla devren gelir ve özel ödenek kaydedilir. Gelirleri özelödenek kaydedilen işletmeler kurumlar vergisinden muaftır.”
“MADDE 36- (1) TBMM Başkanlığınınsorumluluğundaki tarihî bina ve objelerin onarımları ve restorasyonları ileçevre düzenlemesine ilişkin mal ve hizmet alımları ile münhasıran özel ihtisasgerektiren konularda TBMM Başkanınca mütalaa ve hukuki hizmet satın alma işleri4/1/2002 tarihli ve 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu hükümlerine tabi olmaksızınBaşkanlık Divanınca belirlenecek usul ve esaslar çerçevesinde gerçekleştirilir.”
6. (i) bendiyle6253 sayılı Kanun’un geçici 12. maddesinden sonra gelmek üzere eklenen geçici13. maddesi şöyledir:
“GEÇİCİ MADDE 13- (Ek: 2/7/2018-KHK-703/49 md.)
(1) Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihte MilliSaraylardan Sorumlu Genel Sekreter Yardımcılığına bağlı birimlere tahsis edilenher türlü taşınır, taşıt, araç, gereç ve malzeme, borç ve alacaklar, hak veyükümlülükler, yazılı ve elektronik ortamdaki her türlü kayıtlar vedokümanları; bunların bu maddenin yürürlüğe girdiği tarih itibarıylaCumhurbaşkanlığı kararnamesi hükümlerine göre bünyesinde düzenlendiği kamukurum ve kuruluşuna ilgili Cumhurbaşkanlığı kararnamesinin yürürlüğe girdiğitarih itibarıyla başka hiçbir işleme gerek kalmaksızın devredilmiş sayılır.Mülkiyeti Hazineye ait veya Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki taşınmazlardantahsis edilmiş olanlar ile fiilen kullanılanlar, hiçbir işleme gerekkalmaksızın tahsis amacına uygun olarak kullanılmak üzere Cumhurbaşkanlığıkararnamesi hükümlerine göre nezdinde düzenlendiği kamu kurum ve kuruluşunatahsis edilmiş sayılır.
(2) Milli Saraylardan Sorumlu Genel SekreterYardımcısı ile buna bağlı birimlerde Başkan unvanlı kadrolarda bulunanlarıngörevleri, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihte sona erer. Bunlar, TürkiyeBüyük Millet Meclisi İdari Teşkilatında durumlarına uygun kadrolara bir ayiçinde atanırlar.
(3) Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihte MilliSaraylardan Sorumlu Genel Sekreter Yardımcılığına bağlı birimlerdeki kadro veyapozisyonlarda görev yapan personel, Türkiye Büyük Millet Meclisi İdariTeşkilatının diğer birimlerinde durumlarına uygun kadro veya pozisyonlara biray içinde atanırlar.
(4) Bu madde uyarınca atanan personelin yenikadrolarına atandıkları tarih itibarıyla eski kadrolarına ilişkin olarak en sonayda aldıkları sözleşme ücreti, ücret, tazminat, aylık, ek gösterge, ikramiye(bir aya isabet eden net tutarı), her türlü zam ve tazminatları ve benzeriadlarla yapılan her türlü ödemelerin (ilgili mevzuatı uyarınca fiili çalışmayabağlı olarak yapılan ödemeler, avukatlık vekalet ücreti, fazla çalışma ücreti,tayın bedeli ve ek ders ücreti hariç) toplam net tutarının (bu tutar sabit birdeğer olarak esas alınır); atandıkları yeni kadrolara ilişkin olarak yapılanücret, tazminat, aylık, ek gösterge, her türlü zam ve tazminatları, ek ödeme vebenzeri adlarla yapılan her türlü ödemelerin (ilgili mevzuatı uyarınca fiiliçalışmaya bağlı fazla mesai ücreti ve ek ders ücreti hariç) toplam nettutarından fazla olması halinde aradaki fark tutarı, herhangi bir vergi vekesintiye tabi tutulmaksızın fark kapanıncaya kadar ayrıca tazminat olaraködenir. Atandıkları kadro unvanlarında isteğe bağlı olarak herhangi birdeğişiklik olanlarla kendi istekleriyle başka kurumlara atananlara farktazminatı ödenmesine son verilir.
(5) Bu maddenin uygulanmasına ilişkin hususlardaortaya çıkabilecek tereddütleri giderme ve sorunları çözme yetkisi, MilliSaraylardan Sorumlu Genel Sekreter Yardımcılığına bağlı birimlerin ve/veyabunların görevlerinin ilgili Cumhurbaşkanlığı kararnamesi hükümlerine görebünyesinde yeniden düzenlendiği ilgili kurumun üst yöneticisine aittir.”
C. 51. maddesinin;
1. (a) bendiyle21/7/1983 tarihli ve 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını KorumaKanunu’nun 10. maddesinin ikinci fıkrasının değiştirilen birinci cümlesişöyledir:
“(Değişik birinci cümle: 2/7/2018 – KHK-703/51 md.)Cumhurbaşkanlığı ve Türkiye Büyük Millet Meclisinin idare ve kontrolündebulunan kültür ve tabiat varlıklarının korunması, kendileri tarafından yerinegetirilir. Bu korunmanın sağlanmasında, gerektiğinde, Kültür ve TurizmBakanlığının teknik yardımı ve işbirliği sağlanır.”
2. (c) bendiyle2863 sayılı Kanun’un ek 6. maddesinden sonra gelmek üzere eklenen ek 7. ve ek8. maddeleri şöyledir:
“Ek Madde 7- (Ek: 2/7/2018-KHK-703/51 md.)
Cumhurbaşkanlığına bağlı saray, köşk, kasır ve müzelerdensağlanan her türlü gelir ile bunların bakım ve onarımı için yapılan şartlıbağışlar ve yardımlar Cumhurbaşkanlığı adına bir kamu bankasında açılacakhesaba yatırılır. Bu hesapta toplanan tutarlar nemalandırılabilir. Hesaptatoplanan tutardan doğrudan hiçbir harcama yapılamaz. Hesapta biriken tutardangerekli görülen miktar bütçeye özel gelir kaydedilir. Özel gelir kaydedilen bututar Cumhurbaşkanlığına bağlı saray, köşk, kasır ve müzelerin bakım, onarım,muhafaza ve işletilmesinde kullanılmak üzere Cumhurbaşkanlığı bütçesinin mevcutya da yeni açılacak tertiplerine özel ödenek kaydedilir. Kaydedilen özelödeneklerden kullanılmayan kısımlar ertesi yıla devren gelir ve özel ödenekkaydedilir. Gelirleri özel ödenek kaydedilen işletmeler kurumlar vergisinden muaftır.
Ek Madde 8- (Ek: 2/7/2018-KHK-703/51 md.)
Cumhurbaşkanlığının sorumluluğundaki tarihî bina veobjelerin onarımları ve restorasyonları ile çevre düzenlemesine ilişkin mal vehizmet alımları ile münhasıran özel ihtisas gerektiren konularda Cumhurbaşkanlığıncamütalaa ve hukuki hizmet satın alma işleri 4/1/2002 tarihli ve 4734 sayılı Kamuİhale Kanunu hükümlerine tabi olmaksızın Cumhurbaşkanlığınca belirlenecek usulve esaslar çerçevesinde gerçekleştirilir.”
Ç. 61. maddesinin;
1. (b) bendiyle 14/4/1982tarihli ve 2659 sayılı Adli Tıp Kurumu ile İlgili Bazı Düzenlemeler HakkındaKanun’un “Kimsesiz cesetler” şeklinde başlığı değiştirilen 17.maddesinin yürürlükten kaldırılan birinci fıkrası şöyledir:
“Kimsesiz cesetler
Madde 17 – (Değişik: 19/2/2003-4810/16 md.)
“Morg İhtisas Dairesi, mahkemeler ile hâkimliklerve savcılıklar tarafından gönderilen cesetler ve ceset kısımları ile canlılaraait doku ve biyolojik materyal üzerinde her türlü incelemeleri yapar vesonucunu bir rapor ile tespit eder.”
2. (d) bendiyle2659 sayılı Kanun’un değiştirilen 32. maddesi şöyledir:
“Adalet Bakanlığı hesabına burslu öğrenci okutma veyurt dışında eğitim:
Madde 32– (Değişik: 2/7/2018 – KHK-703/61 md.)
Adalet Bakanlığı hesabına Adli Tıp Kurumuna adli tabip veuzman yetiştirmek üzere, yurt içinde ve yurt dışında burs verilmek suretiyleyükseköğrenim yaptırılanlar Adli Tıp Kurumundaki uzmanlık ve ihtisasimtihanlarına tabi tutulmadan asistanlık (araştırma görevlisi) kadrolarınaatanırlar. Bu personel 35 inci maddedeki mecburi hizmet yükümlülüğüne tâbidir.”
3. (f) bendişöyledir:
“f) 1 ila 16 ncı maddeleri, 18 ila 26 ncımaddeleri, 36 ncı maddesi, 37 nci maddesi, geçici 1 ila geçici 4 üncü maddelerive geçici 6 ncı ve geçici 7 nci maddeleri yürürlükten kaldırılmıştır.”
D. 62. maddesinin(c) bendi şöyledir:
“MADDE 62 – 29/5/2009 tarihli ve 5902 sayılıAfet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığının Teşkilat ve Görevleri HakkındaKanunu’nun;
…
c) 1 ila 14 üncü maddeleri, 16 ila 22. maddeleri, 24 ila26. maddeleri, ek 1 inci maddesinin birinci, ikinci ve üçüncü fıkraları vegeçici 1 ila geçici 7 inci maddeleri ve eki (I) sayılı cetvel yürürlüktenkaldırılmıştır.”
E. 24/3/1950tarihli ve 5659 sayılı Atatürk Orman Çiftliği Kanunu’nun 1 ila 4., 6 ila 8., 11ila 13., geçici 1. ve geçici 2. maddelerini yürürlükten kaldıran 63. maddesişöyledir:
“MADDE 63 – 24/3/1950 tarihli ve 5659 sayılıAtatürk Orman Çiftliği Müdürlüğü Kuruluş Kanununun adı “Atatürk Orman ÇiftliğiKanunu” şeklinde değiştirilmiş, 1 ila 4 üncü maddeleri, 6 ila 8 incimaddeleri, 11 ila 13 üncü, geçici 1 inci ve geçici 2 nci maddeleri yürürlüktenkaldırılmış ve 5 inci maddesinde yer alan “Maliye ve Tarım Bakanlıklarıncabirlikte tesbit edilerek Bakanlar Kurulunca” ibaresi “Cumhurbaşkanınca”şeklinde değiştirilmiştir.”
F. 64. maddesinin(b) bendi şöyledir:
“MADDE 64 – 6/8/1997 tarihli ve 4301 sayılı Cezaİnfaz Kurumları İle Tutukevleri İşyurtları Kurumunun Kuruluş ve İdaresineİlişkin Kanunun;
…
b) 1 ila 6 ncı maddeleri, 7 nci maddesinin birinci ilaaltıncı fıkraları, 8 inci maddesinin birinci fıkrası, 9 uncu maddesi, 20 ncimaddesi, 21 inci maddesi, geçici 1 inci ve geçici 2 nci maddeleri yürürlüktenkaldırılmıştır.”
G. 65. maddesinin;
1. (a) bendişöyledir:
“MADDE 65 – 19/6/2014 tarihli ve 6546 sayılıÇanakkale Savaşları Gelibolu Tarihi Alan Başkanlığı Kurulması Hakkında Kanunun;
a) Adı “Çanakkale Savaşları Gelibolu Tarihi AlanıHakkında Bazı Düzenlemeler Yapılmasına Dair Kanun” şeklinde değiştirilmiştir.”
2. (b) bendiyle19/6/2014 tarihli ve 6546 sayılı Çanakkale Savaşları Gelibolu Tarihi AlanıHakkında Bazı Düzenlemeler Yapılmasına Dair Kanun’un değiştirilen 1. ve 2.maddeleri şöyledir:
“Amaçve kapsam
MADDE 1 – (Değişik: 2/7/2018 – KHK-703/65 md.)
(1) Bu Kanunun amacı; Çanakkale deniz ve karasavaşlarının meydana geldiği Çanakkale Savaşları Gelibolu Tarihi Alanınıntarihi, kültürel ve manevi değerleri ile doğal dokusunun korunması,yaşatılması, geliştirilmesi, tanıtılması, gelecek kuşaklara aktarılmasınailişkin hususları düzenlemektir.”
“Tanımlar
MADDE 2 – (Değişik: 2/7/2018 – KHK-703/65 md.)
(1) Bu Kanunun uygulanmasında;
a) Bakanlık: Kültür ve Turizm Bakanlığını,
b) Başkanlık: Çanakkale Savaşları Gelibolu Tarihi AlanBaşkanlığını,
c) Tarihi Alan: Ekli harita ve koordinat listesindesınırları belirtilen ve bu Kanunla Başkanlığa tahsis edilen Çanakkale SavaşlarıGelibolu Tarihi Alanını,
ç) Tarihi Alan planları: Bu Kanun hükümlerine görehazırlanan, Tarihi Alanın korunması, geliştirilmesi, yönetimi, tanıtılması,koruma esasları ve kullanma şartlarının belirlenmesi, bölgeninsağlıklaştırılması, yenilenmesi, açık alan sistemi yaya dolaşımı, taşıt ulaşımıve altyapı tesislerinin tasarım esasları ile bölge halkının sosyal ve ekonomikyapısının iyileştirilmesi konularında hedefler, stratejiler ve kararlarıbelirleyen ve Bakanlıkça onaylanan her tür ve ölçekteki planları,
d) (Ek:11/3/2021-7297/9 md.) Alan kılavuzu: Başkanlıktarafından belirlenen usul ve esaslara göre Başkanlıkça düzenlenen kurs vesınav sonucunda başarılı olan ve yetkilendirilen, ziyaretçilere Tarihi Alan veÇanakkale Savaşları ile ilgili bilgi veren gerçek kişiyi,
ifade eder.”
3. (c) bendiyle6546 sayılı Kanun’un “Bu Kanuna göre” ibaresinin madde metnindençıkarıldığı 3. maddesi şöyledir:
“Genel esaslar
MADDE 3 – (1) Bu Kanuna göre TarihiAlanın korunması, iyileştirilmesi ve geliştirilmesinde uyulacak esaslarşunlardır:
a) Tarihi Alanın doğal, tarihi ve kültürel değerleri,harp tarihi esaslarına ve çevreye uyumlu olarak korunur ve geliştirilir. TarihiAlanda, tarihi alan planlarında öngörülenler dışında, yeni yapı ve tesisyapılamaz.
b) Tarihi Alandaki 21/7/1983 tarihli ve 2863 sayılıKültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanununda belirtilen korunması gerekli taşınmazkültür ve tabiat varlıklarına yönelik yapılacak plan, proje, uygulama, iş veişlemler, doğal sitlerin yeniden değerlendirilmesi hariç, Bakanlıkça kurulacak“Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Komisyonu” kararları uyarınca ve bukararlar doğrultusunda hazırlanacak tarihi alan planları esaslarına göreyürütülür. Tarihi alan planları yürürlüğe konulana kadar uyulacak esaslarBakanlıkça belirlenir.
c) Tarihi Alandaki kıyılarda; tarihi alan planlarındabelirlenmiş düzenlemeler ve müzeler dışında yapı ve tesis yapılamaz,belediyelerce mücavir alan tesis edilemez, kömür ve akaryakıt depoları,tersane, sanayi ve benzeri tesisler kurulamaz, her türlü maden, taş, kum,çakıl, mermer, kireç ocakları ve benzerleri açılamaz, entegre tesislere yerverilemez.
ç) 26/5/1973 tarihli ve 7/6477 sayılı Bakanlar KuruluKararı ile milli park olarak tefrik edilen ve bu Kanunla Tarihi Alan olarakbelirlenen alanın milli park vasfı kaldırılmıştır. Bu Alanın korunması veyönetilmesi bu Kanun hükümlerine tabidir. Tarihi Alan sınırları içindeki köyyerleşim alanları ve belediye sınırları dışındaki Hazinenin özel mülkiyetindekiveya Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki taşınmazlar, ormanlık alanlar dâhiltahsisli olanların tahsisleri kaldırılarak bu Kanunda belirtilen amaçlara uygunolarak kullanılmak üzere bedelsiz olarak Başkanlığa tahsis edilmiş sayılır.Tarihi Alanda zilyetlik, imar veya ihya yoluyla toprak kazanılamaz. TarihiAlanda 31/8/1956 tarihli ve 6831 sayılı Orman Kanununun 2 nci maddesininbirinci fıkrasının (B) bendi uygulanmaz. Tarihi Alanın sınırları her ne sebepleolursa olsun daraltılamaz.
d) Tarihi Alandaki ormanların bakımı, korunması, yangın,hastalık ve zararlılarla mücadelesi 6831 sayılı Kanun hükümleri uyarınca Ormanve Su İşleri Bakanlığınca yürütülür. Tarihi Alandaki yabani ağaçlık alanlarınbakımı ve korunması ile yangın, hastalık ve zararlılarla mücadelede 6831 sayılıKanun hükümleri uyarınca Orman ve Su İşleri Bakanlığınca destek ve iş birliğisağlanır. Tarihi Alan için özel yangın söndürme planı yapılır ve uygulanır.
e) Tarihi Alan içinde birinci derece arkeolojik sitdışındaki özel mülkiyete konu olan tarım alanlarında, tarım ve hayvancılıkkonularında, geliştirilmiş tekniklerin uygulanması ve özel ağaçlandırmalarteşvik edilir. Bu amaçların gerçekleştirilmesinde ve Tarihi Alanda Gıda, Tarımve Hayvancılık Bakanlığının görevleri kapsamında yapılacak benzer uygulamalardaadı geçen Bakanlıkça destek ve iş birliği sağlanır. Bu alanlarda yapı ve tesiskurma esasları, tarihi alan planında belirtilir.
f) Köy yerleşim alanlarının imar planları, tarihi alanplanı esas alınmak kaydıyla imar mevzuatına göre, Başkanlığın uygun görüşüalınarak yapılır.
g) İmar mevzuatına göre, Eceabat’ın belediye sınırlarıile mücavir alanlara ilişkin imar planının hazırlanması ve revizyonu, bu Kanunve tarihi alan planına aykırı olmamak üzere Başkanlığın uygun görüşü alınarakyapılır.
ğ) Tarihi Alanın her tür ve ölçekte planlarınınhazırlanması, yenilenmesi ve değiştirilmesi işlemleri Başkanlıkça yürütülür veBakanlığın onayı ile yürürlüğe girer.”
4. (ç) bendiyle6546 sayılı Kanun’un ekleme ve değişiklik yapılan 10. maddesi şöyledir:
“MADDE 10 – (1) (Mülga: 2/7/2018 – KHK-703/65 md.)
(2) Başkanlığın gelirleri şunlardır:
a) (Mülga: 2/7/2018 – KHK-703/65 md.)
b) (Mülga: 2/7/2018 – KHK-703/65 md.)
c) (Mülga: 2/7/2018 – KHK-703/65 md.)
ç) Çanakkale İl Özel İdaresi, Çanakkale Belediyesi veÇanakkale Ticaret ve Sanayi Odasının bir önceki yıl kesinleşmiş bütçegelirlerinden en az yüzde bir oranında ayrılacak paylar (Ek cümle: 2/7/2018 –KHK-703/65 md.) Bu oran Cumhurbaşkanınca iki katına kadar artırılabilir.
d) (Değişik: 2/7/2018 – KHK-703/65 md.) Teşkilatailişkin Cumhurbaşkanlığı kararnamesinde belirtilen diğer gelirler.”
5. (d) bendiyle6546 sayılı Kanun’un ibare değişiklikleri yapılan 11. maddesi şöyledir:
“Muafiyet ve indirimler
MADDE 11 – (1) Başkanlık, bu Kanunda veCumhurbaşkanlığı Kararnamesinde sayılan faaliyetleri dolayısıyla yapılanişlemler yönünden 2/7/1964 tarihli ve 492 sayılı Harçlar Kanunu ile 26/5/1981tarihli ve 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu gereğince alınan harçlardan vekatılım payından, düzenlenen kâğıtlar yönünden damga vergisinden, kendisineyapılan bağış ve yardımlar nedeniyle veraset ve intikal vergisinden, sahipolduğu taşınmazlar dolayısıyla emlak vergisinden muaftır. Ancak, yargıharçlarının Başkanlığın haklılığı nispetinde karşı taraftan tahsiline ilgilimerciince karar verilir.
(2) Başkanlığa yapılan her türlü nakdi ve aynibağış ve yardımlar ile sponsorluk harcamalarının tamamı 31/12/1960 tarihli ve 193sayılı Gelir Vergisi Kanunu ve 13/6/2006 tarihli ve 5520 sayılı KurumlarVergisi Kanunu hükümleri çerçevesinde gelir veya kurumlar vergisi matrahınıntespitinde, gelir veya kurumlar vergisi beyannamesi üzerinde ayrıca gösterilmekşartıyla beyan edilen gelirden veya kurum kazancından indirilebilir.
(3) Başkanlığın bu Kanunda ve CumhurbaşkanlığıKararnamesinde sayılan görevleriyle ilgili yaptığı faaliyetlerinden eldeettiği gelirleri dolayısıyla iktisadi işletme oluşmuş sayılmaz.
(4) Başkanlığın, Tarihi Alanda yapılacakÇanakkale Savaşları ile 18 Mart Şehitleri Anma Günü ve Çanakkale Zaferietkinliklerini düzenleme ve bu amaçla kurum ve kuruluşlarla işbirliği yapma,restorasyon, konservasyon, rekonstrüksiyon, restitüsyon ve renovasyon yapma veyaptırma, Tarihi Alanın doğal, tarihi ve kültürel değerlerini, harp tarihiesaslarına uygun ve çevreye uyumlu olarak koruma, geliştirme ve alanı yönetme,her tür ve ölçekte planlarını hazırlama, hazırlatma ve uygulama, Tarihi Alandaanıtsal ve mekânsal düzenlemeler yapılmasını sağlama, tanıtıma yönelik hertürlü görsel ve işitsel eserleri yapma, yaptırma, hizmete sunma ve ihtiyaçduyulan altyapı, bina ve diğer yapıları inşa etme veya ettirme görevlerineilişkin mal, hizmet, danışmanlık hizmet alımları ile yapım işleri, ceza veihalelere katılmaktan yasaklama hükümleri hariç olmak üzere 4/1/2002 tarihli ve4734 sayılı Kamu İhale Kanununa tabi değildir. Bu istisna Başkanlığın TarihiAlana ilişkin faaliyetleri içinde olmayan, Başkanlığın idari ihtiyaçları ileilgili mal, hizmet alımları ve yapım işlerini kapsamaz. Bu fıkranınuygulanmasına ilişkin usul ve esaslar Maliye Bakanlığının görüşü alınarakBakanlıkça çıkarılan yönetmelikle düzenlenir.
(5) Başkanlık, 10/12/2003 tarihli ve 5018 sayılıKamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu, 8/9/1983 tarihli ve 2886 sayılı Devletİhale Kanunu ve 4/4/1990 tarihli ve 3621 sayılı Kıyı Kanunu hükümlerine tabideğildir.
(6) Tarihi Alanda yapılacak mevzi vesiperlerin restorasyonuna ilişkin işlerde 6831 sayılı Kanundaki izinler aranmaz.”
6. (e) bendişöyledir:
“e) 4 ila 6 ncı maddeleri, 7 nci maddesininbirinci, ikinci ve dördüncü ila onikinci fıkraları, 9 uncu maddesi, 10 uncumaddesinin birinci fıkrası, ikinci fıkrasının (a) ila (c) bentleri ve (e) ila(ğ) bentleri, üçüncü ila beşinci fıkraları ve 13 üncü maddesi yürürlüktenkaldırılmıştır.”
Ğ. 67. maddesinin(b) bendi şöyledir:
“MADDE 67 – 8/6/1984 tarihli ve 234 Darphane veDamga Matbaası Genel Müdürlüğünün Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun HükmündeKararname’nin;
…
b) 1 ila 15 incı maddeleri, 16 ncı maddesinin birinci ilaaltıncı fıkraları, sekizinci fıkrası, 17 nci maddesi, 18 inci maddesi, geçici 1ila geçici 5 nci maddeleri yürürlükten kaldırılmıştır.”
H. 68. maddesinin(ç) bendi şöyledir:
“MADDE 68 – 10/6/1949 tarihli ve 5441 DevletTiyatrosu Kuruluşu Hakkında Kanun’un;
…
ç) 1 ila 4 üncü maddeleri, 12 nci maddesi, 15 incimaddesi, 20 ila 22 nci maddeleri, 24 üncü maddesi, ek 7 nci maddesi ve geçicigeçici 1 ila geçici 5 nci maddeleri yürürlükten kaldırılmıştır.”
I. 80. maddesinin(d) bendi şöyledir:
“MADDE 80 – 4/4/1988 tarihli ve 320 Milli Piyangoİdaresi Genel Müdürlüğü Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun HükmündeKararname’nin;
…
d) 1 ila 5 inci maddeleri, 6 ncı maddesinin birincifıkrasının (a) ila (ı) bentleri ve (n) ila (p) bentleri, 7 ila 24 üncümaddeleri, 26 ila 32 nci maddeleri, 34 üncü maddesinin birinci ila üçüncüfıkraları ile beşinci fıkrası, 35 inci maddesinin üçüncü ila beşinci fıkraları,40 ıncı maddesinin birinci ve üçüncü fıkraları, 42 inci maddesi, 45 ila 47 ncimaddeleri, 49 uncu maddesi, 54 üncü maddesi, 55 inci maddesi, geçici 1 ilageçici 6 ncı maddeleri ile eki cetvel yürürlükten kaldırılmıştır.”
İ. 82. maddesinin(c) bendi şöyledir:
“MADDE 82 – 14/7/1970 tarihli ve 1309 sayılıDevlet Opera ve Balesi Genel Müdürlüğü Kuruluşu Hakkında Kanun’un;
…
c) 1 ila 3 üncü maddeleri, 5 inci maddesi, 6 ncı maddesi,20 ila 22 nci maddeleri, 24 üncü, 26 ncı, ek 1 inci, geçici 1 inci ve geçici 2nci maddeleri yürürlükten kaldırılmıştır.”
J. 90. maddesinin(a) ve (b) bentleri şöyledir:
“MADDE 90 – 29/4/1959 tarihli ve 7258 sayılıFutbol ve Diğer Spor Müsabakalarında Bahis ve Şans Oyunları DüzenlenmesiHakkında Kanun’un;
a) 2 nci maddesinin ikinci ila altıncı fıkralarıyürürlükten kaldırılmış ve yedinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir:
“Bayiliklerin nerede kurulacağını ve sayısınıtespit etmek, bayi müracaatlarını değerlendirerek uygun görülen kişilerlesözleşme işlemlerini yapmak ve ruhsatlarını düzenlemek, bayi listelerinisürekli izleyerek bayi sayılarındaki değişiklikleri takip ve tespit etmek,bayilik teşkilatının mevzuata uygun ve düzenli şekilde işlemesi için gerekliolan ve yönetmelikte öngörülecek veya Teşkilat Başkanı tarafından istenecekdenetim ve kontrolleri yapmak görev ve yetkileri, 21/2/2008 tarihli ve 5738sayılı Spor Müsabakalarına Dayalı Sabit İhtimalli ve Müşterek Bahis OyunlarınınÖzel Hukuk Tüzel Kişilerine Yaptırılması Hakkında Kanunun 3 üncü maddesikapsamında Teşkilat Başkanlığınca kısmen veya tamamen özel hukuk tüzel kişilerinedevredilebilir veya mal ve hizmet satın alma yoluna gidilebilir.”
b) 1 inci maddesi, 3 üncü maddesi, 4 üncü maddesi, ek 2nci maddesi ve geçici 1 ila geçici 3 üncü maddeleri yürürlükten kaldırılmıştır.”
K. 97. maddesişöyledir:
“MADDE 97 – 13/8/1993 tarihli ve 497 sayılıTürkiye Bilimler Akademisinin Kurulması Hakkında Kanun Hükmünde Kararnameyürürlükten kaldırılmıştır.”
L. 98. maddesinin;
1. (b) bendiyle17/7/1963 tarihli ve 278 sayılı Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumuile İlgili Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun’un değiştirilen 2. maddesişöyledir:
“Madde 2 – (Değişik: 2/7/2018 – KHK-703/98 md.)
TÜBİTAK, öğrenim ve öğrenim sonrasında üstün başarısıylakendini gösteren gençleri izleyerek onların yetişme ve gelişmelerine yardım etmekamacıyla 3/3/2004 tarihli ve 5102 sayılı Yüksek Öğrenim Öğrencilerine Burs,Kredi Verilmesine İlişkin Kanun hükümlerine tabi olmaksızın burslar verir.”
2. (c) bendiyle278 sayılı Kanun’un değiştirilen 4. maddesi şöyledir:
“Madde 4 – (Mülga: 21/10/1987- KHK - 294/11 md.;Yeniden düzenleme: 18/8/1993-KHK-498/4 md.; Değişik: 31/7/2008 - 5798/2 md.)(Değişik: 2/7/2018 – KHK-703/98 md.)
Yönetim Kurulu, TÜBİTAK ile diğer kamu kurum vekuruluşları, gerçek ve tüzel kişiler arasında çıkan ihtilafların hukuki anlaşmaveya sözleşme değişikliği ile neticelendirilmesinde karar vermeye; tutarıbeşbin Türk Lirasına kadar (beşbin Türk Lirası dahil) olmak üzere, maddi veyahukuki nedenlerle kovuşturulmasında, yüksek mahkeme ve mercilerde incelenmesiniistemekte yarar bulunmayan açılacak veya açılmış olan dava, icra ve benzeritakiplerden vazgeçmeye, bir hakkın tanınmasına, menfaatin terkinine, uygunödemeye karar vermeye yetkilidir.”
3. (ç) bendiyle278 sayılı Kanun’un değişiklik yapılan 15. maddesi şöyledir:
“Madde 15 – Kuruma yapılacak her türlü yardımlar,bağışlar ve vasiyetler, Kurum dışına verilecek hizmetler karşılığında alınacakolan paralardan Kurumun gelirlerine eklenen kısım, yayım gelirleri ve diğerfaaliyet gelirleri, Gelir ve Kurumlar vergileri ile bu vergiler yerine kaimolacak diğer vergilerden, Kurumun her türlü tesis, bina ve arazisi, bina vearazi vergilerinden muaftır.”
4. (d) bendiyle278 sayılı Kanun’un ibare değişiklikleri yapılan 16. ve 17. maddeleri şöyledir:
“Madde 16 – (Mülga: 21/10/1987 - KHK-294/11 md.;Yeniden düzenleme: 31/7/2008-5798/8 md.)
Kurum tarafından yürütülen dış destekli projelere ilişkinfaturalı olarak veya ön ödeme alınması suretiyle tahsil edilen tutarlar, Kurumbütçesine gelir ve ödenek kaydedilir. Kaydedilen bu tutarlar ile Kurumtarafından desteklenen araştırma ve geliştirme projeleri ile diğer projeleriçin tahsis edilen kaynaklardan Kurumun uygun göreceği projelere ilişkintutarlar, Kurum bütçesine gider kaydedilmek suretiyle proje yürütücüsü kamukurum ve kuruluşları (bu Kanunun 2 nci maddesinin (c) bendi gereği kurulanmerkez ve enstitüler dâhil) ile gerçek ve tüzel kişilerin hesaplarınaaktarılır. Bu şekilde kaynak aktarılan proje yürütücüsünün 10/12/2003 tarihlive 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanununa ekli (I) ve (II) sayılıcetvellerde yer alan kamu idareleri ve bu idarelerde görevli kişilerden olmasıhalinde, aktarılan tutarlar ilgili idarelerin bütçelerine gelirkaydedilmeksizin açılacak özel hesaplarda izlenir. Bu kapsamda yapılanharcamalar 5018 sayılı Kanuna göre denetlenir.
Kurum tarafından desteklenen projelerde, proje süresiylesınırlı olmak kaydıyla proje kapsamında ve projeye ilişkin hizmetlerde görevalan kamu kurum veya kuruluşlarının kadro veya pozisyonlarında bulunanlara,kadro veya pozisyonlarına bağlı olarak bir ayda ödenmekte olan tutarın yüzde75’ini geçmemek kaydıyla proje sözleşmesinde belirlenen tutarlar üzerindenproje teşvik ikramiyesi ödenebilir. Bu ödeme, bir kişinin aynı anda birdenfazla projede yürütücü olarak görevli olması durumunda en fazla iki,araştırmacı ve diğer personel olması durumunda ise en fazla dört proje içinyapılır ve buna ilişkin esas ve usuller Yönetim Kurulu tarafındanbelirlenir. Bu projelerde görev alan diğer proje personeline ve hizmetindenyararlanılacak diğer kişilere proje sözleşmesinde belirlenen tutarlar üzerindenücret ödenir.
Kurum tarafından desteklenen projeler ile Kurumtarafından yürütülen dış destekli projeler için ön ödeme yapılabilir.
Kurum tarafından desteklenen projeler ile Kurum tarafındanyürütülen dış destekli projelerde, üzerinde proje yürütülen ve söz konusuprojenin asli unsurunu teşkil eden taşıtlar hakkında 5/1/1961 tarihli ve 237sayılı Taşıt Kanununun 9 uncu ve 10 uncu maddeleri uygulanmaz.
Kurumun görevlerini yerine getirebilmesi amacıyladesteklenen proje ve faaliyetler için öngörülen yılları bütçe ödeneklerininilgili tertiplerinde yer alan ödenekten harcanmayan kısımları ertesi yılbütçesinin ilgili tertiplerine devren ödenek kaydedilir.
Bu maddenin birinci fıkrasına göre aktarılacak tutarlarınharcanması, muhasebeleştirilmesi ve bu madde kapsamında yapılacak ön ödemelereilişkin esas ve usuller ile Kurumun bütçe ödeneklerinin kullanılması, tertiplerarasında aktarma yapılması ve diğer bütçe işlemlerinin gerçekleştirilmesindeuygulanacak esas ve usuller, Maliye Bakanlığının görüşü doğrultusunda Kurumtarafından belirlenir.”
“Madde 17 – (Değişik birinci fıkra:31/7/2008-5798/9 md.) Kurumun Başkanı, danışmanları, araştırmacıları,yöneticileri ve her türlü personeli özel hukuk hükümlerine tabi olup bukimseler hakkında 3/7/1939 tarihli ve 3659 sayılı Kanun ile açıkça hükümkonulmadıkça bunun yerine geçecek kanun hükümleri uygulanmaz.
(Değişik ikinci fıkra: 31/7/2008-5798/9 md.) Kurumihtiyaca uygun kuruluş ve kadro statülerinin düzenlenmesinde serbesttir. Diğerkanunlardaki düzenleme ve kısıtlamalara tabi olunmaksızın, toplu iş sözleşmesikapsamında bulunanlar dışındaki Kurum personeline ödenecek aylık net ücret,toplu iş sözleşmesi kapsamındaki personele ödenen ve Yönetim Kurulutarafından referans olarak belirlenen göreve karşılık gelen pozisyona yapılanödemelerin iki katını; bu Kanunun 19 uncu maddesi uyarınca Kurumdagörevlendirilen kişilere yapılacak aylık net ödeme ise toplu iş sözleşmesikapsamındaki personele ödenen ve Yönetim Kurulu tarafından referansolarak belirlenen göreve karşılık gelen pozisyona yapılan ödemeleri geçmemeküzere Yönetim Kurulu tarafından belirlenir. Kurumda görevlendirilecekhakem, izleyici, panelist, kurul ve komite üyeleri ile benzeri kişilere yapılacaknet ödeme tutarı ise 40.000 gösterge rakamının memur aylıklarına uygulananaylık katsayısı ile çarpımı sonucu elde edilecek tutarı ve bir ayda yapılacaktoplam net ödeme için 60.000 gösterge rakamının memur aylıklarına uygulananaylık katsayısı ile çarpımı sonucu elde edilecek tutarı geçmemek üzere, diğerkanunlardaki düzenleme ve kısıtlamalara tabi olmaksızın Yönetim Kuruluncabelirlenir ve doğrudan ilgililerine ödenir. Yönetim Kurulu bu maddeuyarınca yapılacak ödemelere ilişkin usul ve esasları belirlemeye, ücretin birkısmını performansa bağlamaya yetkilidir.
(Ek fıkra: 21/10/1987- KHK 294/9 md.) Ancak,sözleşmeli olarak çalışan personel toplu iş sözleşmesi kapsamına alınmaz vebunlara toplu iş sözleşmeleri ile hiçbir menfaat sağlanamaz.”
5. (f) bendişöyledir:
“f) 1 inci maddesi, 3 üncü maddesi, 5 incimaddesi, 7 nci maddesinin birinci ve ikinci fıkraları, 8 ila 10 uncu maddeleri,18 inci maddesi, 19 uncu maddesi, 21 inci maddesi, 22 nci maddesi, ek 1 inci,ek 2 nci, ek 4 üncü maddeleri, geçici 1 ve geçici 2 nci maddeleri, geçici 7nci, geçici 8 inci, geçici 10 ila 12 nci maddeleri yürürlükten kaldırılmıştır.”
M. 102. maddesinin(d) bendi şöyledir:
“MADDE 102 – 20/2/2008 tarihli ve 5737 sayılıVakıflar Kanununun;
…
d) 35 inci maddesi, 36 ncı maddesinin birinci fıkrası,aynı maddenin ikinci fıkrasının birinci cümlesi, 37 ila 42 nci maddeleri, 43üncü maddesinin birinci ve üçüncü fıkraları, 44 üncü maddesi, 45 inci maddesi,46 ncı maddesinin üçüncü fıkrası, 47 ila 51 inci maddeleri, 52. maddesininbirinci fıkrasının (a), (b), (c), (f), (g) ve (h) bentleri, 53 ila 71 incimaddeleri, 73 üncü maddesi, 74 üncü maddesi, geçici 1 ila geçici 4 üncümaddeleri ile ekli (I) ve (II) sayılı cetveller yürürlükten kaldırılmıştır.”
N. 103. maddesişöyledir:
“MADDE 103 – 28/12/2010 tarihli ve 6093sayılı Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanlığı Kuruluş ve Görevleri HakkındaKanununun;
a) Adı “Türkiye Yazma Eserler Kurumu BaşkanlığınınMuafiyetlerine İlişkin Kanun” şeklinde değiştirilmiştir.
b) 1 inci ila 12 nci maddeleri ve eki (I), (II), (III) ve(IV) sayılı cetvelleri yürürlükten kaldırılmıştır.”
O. 104. maddesişöyledir:
“MADDE 104 – 24/3/2010 tarihli ve 5978 sayılıYurtdışı Türkler ve Akraba Topluluklar Başkanlığı Teşkilat ve Görevleri HakkındaKanunun;
a) Adı “Yurtdışı Türkler ve Akraba TopluluklarBaşkanlığına İlişkin Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun” şeklindedeğiştirilmiştir.
b) 27 nci maddesinde yer alan “Bu Kanun kapsamında”ibaresi madde metninden çıkarılmıştır.
c) Mülga geçici 2 nci maddesinden sonra gelmek üzereaşağıdaki geçici madde eklenmiştir.
“GEÇİCİ MADDE 3- (1) Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihteBaşkanlıkta bu Kanunun mülga 21 inci maddesinin üçüncü fıkrası kapsamındafiilen en az 5 yıldır çalışanlar, 30 gün içerisinde başvurmaları halindeYurtdışı Türkler ve Akraba Topluluklar Uzmanlığı kadrosuna atanırlar. Buşekilde ataması yapılanlardan bir yıl içerisinde tez ve yeterlik sınavındabaşarılı olamayan ve YDS’den asgari (B) düzeyinde puan aldığını belgelendiremeyenleratandıkları unvanları kaybeder ve Başkanlıkta öğrenim durumlarına uygun memurunvanlı kadrolara atanırlar.
(2) Birinci fıkra hükmü, Başkanlıkta bu Kanunun mülga 21inci maddesinin üçüncü fıkrası kapsamında istihdam edilmekte iken, 657 sayılı DevletMemurları Kanununun geçici 41 inci maddesi çerçevesinde genel idari hizmetlersınıfında uzman kadrosuna ataması yapılmış ve halen Başkanlıkta çalışmakta olanpersonel hakkında da uygulanır.
ç) l ila 26. maddeleri, 28. maddesinin birinci iladördüncü fıkraları ile altıncı ve yedinci fıkraları, 29 uncu maddesi, geçici 1inci ve geçici 2 inci maddeleri yürürlükten kaldırılmıştır.”
Ö. 105. maddesişöyledir:
“MADDE 105 – 30/5/1973 tarihli ve 1738 sayılı Seyirve Hidrografi Kanunu yürürlükten kaldırılmıştır.”
P. 106. maddesişöyledir:
“MADDE 106 – 16/8/1983 tarihli ve 77 sayılı Bilimve Teknoloji Yüksek Kurulu Kurulmasına İlişkin Kanun Hükmünde Kararnameyürürlükten kaldırılmıştır.”
R. 107. maddesişöyledir:
“MADDE 107 – 23/3/1950 tarihli ve 5632 sayılıMilli Kütüphane Kuruluşu Hakkında Kanun yürürlükten kaldırılmıştır.”
S. 117. maddesişöyledir:
“MADDE 117 – 4/6/2003 tarihli ve 4865 sayılı UlusalBor Araştırma Merkezi Kurulması Hakkında Kanununun;
a) Adı “Ulusal Bor Araştırma Enstitüsü Hakkında MaliHükümler ve Muafiyetlere İlişkin Kanun” şeklinde değiştirilmiştir.
b) 15 inci maddesinin başlığı “Ar-ge projeleri” şeklindedeğiştirilmiştir.
c) 18 inci maddesi başlığıyla birlikte aşağıdaki şekildedeğiştirilmiştir.
“Muafiyetler
MADDE 18- Ulusal Bor Araştırma Enstitüsünün yaptığıfaaliyetlerden elde ettiği gelirler dolayısıyla kurumlar vergisi açısındaniktisadi işletme oluşmuş sayılmaz. Enstitüye makbuz karşılığında yapılan nakdîbağış ve yardımlar, 31/12/1960 tarihli ve 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu ve 13/6/2006tarihli ve 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu hükümleri çerçevesinde gelirveya kurumlar vergisi matrahının tespitinde, gelir veya kurumlar vergisibeyannamesi üzerinde ayrıca gösterilmek şartıyla beyan edilen gelirden veyakurum kazancından indirilebilir.
Enstitünün faaliyetleri dolayısıyla yapılan işlemleryönünden 2/7/1964 tarihli ve 492 sayılı Harçlar Kanunu ile 26/5/1981 tarihli ve2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu gereğince alınan vergi ve harçlardan vekatılma payından, bu kapsamda düzenlenen kağıtlarla ilgili olarak damgavergisinden, kendisine yapılan bağış ve yardımlar nedeniyle veraset ve intikalvergisinden, sahip olduğu taşınmazları dolayısıyla emlak vergisinden muaftır.Enstitü tarafından açılan dava ve icra takiplerinde teminat aranmaz.
Enstitünün görevlerinin ifasına ilişkin olarak; binekaraçları hariç ithal edilen her türlü makine-teçhizat, kimyasallar, ürün vebunların yedek parçaları ile yayının yurda girişi ve her türlü geçici depolama,antrepo ve ardiye ücretleri katma değer vergisi ve özel tüketim vergisi hariç,gümrük vergisinden, düzenlenen kâğıtlar damga vergisinden ve ücretten istisnaolup bunlar için ithalat sınırlaması uygulanmaz.
Enstitü, ihtiyaç duyduğu hizmetleri hizmet satın almasözleşmeleri ile yaptırabilir. Enstitü yapacağı araştırma ve incelemeler içinhiçbir ilmühaber, ruhsatname veya imtiyaz almak zorunda değildir.
Eti Maden İşletmeleri Genel Müdürlüğünün Enstitüyeyaptıracağı Ar-Ge projeleri kapsamında alınan patentlerin kullanımı Eti Madenİşletmeleri Genel Müdürlüğüne ait olup bunlardan ücret alınmaz.”
ç) 20 nci maddesinden sonra gelmek üzere aşağıdaki ekmadde eklenmiştir.
“EK MADDE 1-Nadir Toprak Elementleri AraştırmaEnstitüsünün yaptığı faaliyetlerden elde ettiği gelirler dolayısıyla kurumlarvergisi açısından iktisadi işletme oluşmuş sayılmaz. Enstitüye makbuzkarşılığında yapılan nakdî bağış ve yardımlar, 31/12/1960 tarihli ve 193 sayılıGelir Vergisi Kanunu ve 13/6/2006 tarihli ve 5520 sayılı Kurumlar VergisiKanunu hükümleri çerçevesinde gelir veya kurumlar vergisi matrahınıntespitinde, gelir veya kurumlar vergisi beyannamesi üzerinde ayrıca gösterilmekşartıyla beyan edilen gelirden veya kurum kazancından indirilebilir.
Enstitünün faaliyetleri dolayısıyla yapılan işlemleryönünden 2/7/1964 tarihli ve 492 sayılı Harçlar Kanunu ile 26/5/1981 tarihli ve2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu gereğince alınan vergi ve harçlardan vekatılma payından, bu kapsamda düzenlenen kağıtlarla ilgili olarak damgavergisinden, kendisine yapılan bağış ve yardımlar nedeniyle veraset ve intikalvergisinden, sahip olduğu taşınmazları dolayısıyla emlak vergisinden muaftır.Enstitü tarafından açılan dava ve icra takiplerinde teminat aranmaz.
Enstitünün görevlerinin ifasına ilişkin olarak, binekaraçları hariç ithal edilen her türlü makine-teçhizat, kimyasallar, ürün vebunların yedek parçaları ile yayının yurda girişi ve her türlü geçici depolama,antrepo ve ardiye ücretleri katma değer vergisi ve özel tüketim vergisi hariç,gümrük vergisinden, düzenlenen kâğıtlar damga vergisinden ve ücretten istisnaolup bunlar için ithalat sınırlaması uygulanmaz.
Enstitü, ihtiyaç duyduğu hizmetleri hizmet satın almasözleşmeleri ile yaptırabilir. Enstitü yapacağı araştırma ve incelemeler içinhiçbir ilmühaber, ruhsatname veya imtiyaz almak zorunda değildir.
Enstitünün görevleri kapsamında desteklenen Ar-Geprojelerine ilişkin tutarlar, Enstitü bütçesine gider kaydedilmek suretiyleAr-Ge projelerinin yürütüldüğü idarelere aktarılabilir. Bu şekilde aktarılantutarlar, ilgili idarelerin bütçelerine gelir kaydedilmeksizin açılacak özelhesaplarda izlenir. Bu kapsamda yapılan harcamalar, 10/12/2003 tarihli ve 5018sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanununa göre denetlenir. Enstitütarafından yürütülen ve desteklenen Ar-Ge projeleri kapsamında görev alan kamugörevlilerine aylık (20.000) gösterge rakamının, memur aylık katsayısı ileçarpımı sonucu bulunacak tutara kadar ücret ödenebilir. Enstitü tarafındanyürütülen ve desteklenen Ar-Ge projeleri kapsamında görev alan yüksek lisans vedoktora öğrencileri ile doktora sonrası araştırmacılara diğer mevzuatta yeralan sınırlamalara tabi olmaksızın burs verilebilir. Bu fıkranın uygulanmasınailişkin usul ve esaslar Hazine ve Maliye Bakanlığının görüşü alınarak Enstitütarafından belirlenir. Bu kapsamda Enstitü personeline ödeme yapılamaz.
Enstitü tarafından yürütülen ve desteklenen Ar-Geprojeleri için Enstitü dışındaki kamu kurum ve kuruluşları ile özelkuruluşlardan destek alınabilir. Bu kapsamda Enstitüye aktarılan tutarlar,Enstitü bütçesine gelir kaydedilmeksizin ilgili Ar-Ge projesi adına açılacaközel hesaplarda izlenebilir.
Enstitünün mal ve varlıkları Devlet malı sayılır,haczedilemez ve rehnedilemez.”
d) Aşağıdaki geçici madde eklenmiştir.
“GEÇİCİ MADDE 2- Nadir Toprak Elementleri AraştırmaEnstitüsünün 2018 yılı harcamaları 2018 yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanununaistinaden Hazine ve Maliye Bakanlığınca yeni bir düzenleme yapılıncaya kadar,Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığının 2018 yılı bütçesinde yer alanödeneklerden karşılanır.”
e) 1 ila 14 üncü maddeleri, 15 inci maddesinin birinci,ikinci ve üçüncü fıkraları, 17 nci maddesi, 19 uncu maddesi, 20 nci maddesi vegeçici 1 inci maddesi yürürlükten kaldırılmıştır.”
Ş. 119. maddesişöyledir:
“9/7/1982 tarihli ve 2690 sayılı Türkiye AtomEnerjisi Kurumu Kanununun;
a) Adı “Türkiye Atom Enerjisi Kurumunun Muafiyetleri VeBazı Düzenlemeler Yapılması Hakkında Kanun” şeklinde değiştirilmiştir.
b) 15 inci maddesi başlığıyla birlikte aşağıdaki şekildedeğiştirilmiştir.
“Muafiyetler
Madde 15- Türkiye Atom Enerjisi Kurumu;
a) Münhasıran yolcu taşımak amacıyla kullanılan araçlarve binek araçları hariç her türlü aracın, Türkiye'ye sokulmasında her çeşitithalat sınırlamalarından, gümrük vergisi ile özel idare ve belediyelere aither türlü vergi, harç, fon ve zamlardan, her türlü geçici depolama, antrepo veardiye ücretlerinden ve ithal esnasında alınan diğer bütün vergi, harç veücretlerden,
b) Her türlü tesislerinin yapımı ve işletilmesindendolayı belediyeye ödenmesi gereken her türlü vergi, harç, harcamalara katılmapaylarından ve benzeri yükümlülüklerden,
c) Taraf olduğu dava, icra ve benzeri takiplerde 2/7/1964tarihli ve 492 sayılı Harçlar Kanununda sayılan yargı harçlarından,
ç) İhaleleri, ilanları, mukaveleleri ve başka evrak vebelgeleri Devlete ve belediyelere ait her türlü harçlardan,
d) Araştırma ve geliştirme faaliyetlerinde kullanılmaküzere ithal edilen makine, alet, cihaz, ecza, malzeme ve yayınlar ile bağışyoluyla yurt dışından gelen aynı cins malzemeler gümrük vergisi ile buna bağlıvergi, resim, fon, pay ve harçlar dâhil olmak üzere her türlü vergi ve harçtan,
e) Kurumun her türlü tesis, bina ve arazisi, bina vearazi vergilerinden,
f) Kuruma yapılacak her türlü bağışlar, yardımlar vevasiyetler vergi, resim, pay ve harçlardan, muaftır.
Araştırma, geliştirme, teknoloji ve yenilik projeleriiçin gerekli olan ve yurt dışından temini zorunlu bulunan malların temini ileilgili olarak, Bakan onayı alınarak teminat alınmaksızın yüklenme tutarınakadar bütçe dışı ön ödeme yapılabilir.”
c) Ek 1 inci maddesinden sonra gelmek üzere aşağıdaki ekmaddeler eklenmiştir.
“EK MADDE 2- Türkiye Atom Enerjisi Kurumutarafından yürütülen projelerin gerçekleştirilmesi sırasında ortaya çıkan eser,buluş, endüstriyel tasarım, faydalı model ve teknik bilgi gibi her türlü fikrîürün üzerindeki haklar Kuruma aittir. Kurumun taraf olduğu sözleşmeleredayanarak yürütülen projelerin gerçekleştirilmesi sırasında ortaya çıkmasımuhtemel fikrî ürünler üzerindeki haklar sözleşmeyle düzenlenir. Kurum, eldeedilen patent ve buluşlar ile ilgili olarak üretim ve satış yapabilir. Kurumaait fikrî hakların ekonomik olarak değerlendirilmesi sonucunda elde edilecekgelirin en fazla yüzde ellisi yönetmelikle belirlenecek usul ve esaslarçerçevesinde fikrî ürün sahibine verilir.
EK MADDE 3- Kurumun mal ve varlıkları Devlet malısayılır, haczedilemez ve rehnedilemez.
EK MADDE 4- Kurumda geçici olarak görevlendirilen mesleğeözel yarışma sınavıyla alınanlar ile teknik hizmetler sınıfına dâhil personeleve 2547 sayılı Kanunun 38 inci maddesinin dördüncü fıkrasındaki sınırlamalaratabi olmaksızın öğretim üyelerine, Cumhurbaşkanınca asgari ücretin üç katınıaşmamak üzere ilave ücret ödenebilir.
Kamu kurum ve kuruluşlarında istihdam edilen personeldenKurumun asli görevlerine ilişkin uzmanlığına ihtiyaç duyulan öğretim üyeleri,mesleğe özel yarışma sınavıyla alınanlar ile teknik hizmetler sınıfına dâhilpersonelden Türkiye Atom Enerjisi Kurumu Başkanı tarafından Kurumdagörevlendirilenlere ödenecek ilave ücretlerden damga vergisi hariç hiçbirkesinti yapılmaz.
Kurum tarafından desteklenen projelerde, proje süresiylesınırlı olmak kaydıyla proje kapsamında ve projeye ilişkin hizmetlerde görevalan proje yürütücüsü, araştırmacı ve diğer personele asgari ücretin nettutarının dört katına kadar yılda en fazla üç kere Cumhurbaşkanınca projeteşvik ikramiyesi ödenebilir. Teşvik ikramiyesi ödemelerinden damga vergisihariç herhangi bir kesinti yapılmaz. Kurum tarafından desteklenen projeler ileKurum tarafından yürütülen dış destekli proje harcamaları için Kurumun uygunbulması durumunda ön ödeme yapılabilir. Desteklenen proje ve faaliyetler içinöngörülen yılları bütçe ödeneklerinin ilgili tertiplerinde yer alan ödenektenharcanmayan kısımları ertesi yıl bütçesinin ilgili tertiplerine devren ödenekkaydedilir. Kurumda görevlendirilecek hakem, kurul ve komite üyeleri ilebenzeri kişilere yapılacak net ödeme tutarı ise asgari ücretin net tutarının üçkatını geçmemek üzere, diğer kanunlardaki düzenleme ve kısıtlamalara tabiolmaksızın Cumhurbaşkanınca belirlenir ve doğrudan ilgililerine ödenir. Kurumunönerisi ile Bakan bu madde uyarınca yapılacak ödemelere ilişkin usul veesasları belirlemeye, ücretin bir kısmını performansa bağlamaya yetkilidir. Bumaddeye göre aktarılacak tutarların harcanması, muhasebeleştirilmesi ve bumadde kapsamında yapılacak ön ödemelere ilişkin usul ve esaslar ile Kurumunbütçe ödeneklerinin kullanılması, tertipler arasında aktarma yapılması ve diğerbütçe işlemlerinin gerçekleştirilmesinde uygulanacak usul ve esaslar ile desteklenecekprojelerin ilanına, değerlendirilmesine, seçimine ve teşvik ödemesine esasolacak performans ölçütü, ödeme miktarı ile diğer hususlar Hazine ve MaliyeBakanlığının görüşü alınarak Kurum tarafından yönetmelikle belirlenir.
EK MADDE 5- Türkiye Atom Enerjisi Kurumunda istihdamedilmek üzere Türkiye Atom Enerjisi Kurumu adına ve hesabına 1416 sayılı Kanunkapsamında yurt dışına gönderilenlerden gönderildikleri ülkede yüksek lisansöğrenimlerini tamamladıktan sonra mecburi hizmet yükümlülüklerini ifa etmeküzere yurda dönenler Atom Enerjisi Uzman Yardımcısı kadrolarına; doktoraöğrenimlerini tamamladıktan sonra mecburi hizmet yükümlülüklerini ifa etmeküzere yurda dönenler ise, Atom Enerjisi Uzmanı kadrolarına atanır.
EK MADDE 6- Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığındaistihdam edilmek üzere Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı adına ve hesabına1416 sayılı Kanun kapsamında yurt dışına gönderilenlerden gönderildikleriülkede yüksek lisans öğrenimlerini tamamladıktan sonra mecburi hizmetyükümlülüklerini ifa etmek üzere yurda dönenler Enerji ve Tabii Kaynaklar UzmanYardımcısı kadrolarına; doktora öğrenimlerini tamamladıktan sonra mecburihizmet yükümlülüklerini ifa etmek üzere yurda dönenler ise, Enerji ve TabiiKaynaklar Uzmanı kadrolarına atanır.
EK MADDE 7- Nükleer sektörün ihtiyaç duyacağı insankaynağının geliştirilmesine yönelik eğitim ve öğretim programlarınınaçılmasında ve içeriğinin belirlenmesinde ilgili kamu kurum ve kuruluşlarıEnerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığından görüş alır.
EK MADDE 8- Türkiye Atom Enerjisi Kurumu Yürütme Kurulubaşkanı ve üyelerine kamu iktisadi teşebbüslerindeki yönetim kurulu başkan veüyeleri için belirlenen ücret tutarında yürütme kurulu ücreti ödenir.”
ç) 1 ilâ 14 üncü maddeleri, 16 ila 19 uncu maddeleri, ek1 inci maddesi ve geçici 1 ila 4 üncü maddeleri yürürlükten kaldırılmıştır.”
T. 121.maddesinin;
1. (d) bendiyle7/11/1985 tarihli ve 3238 sayılı Savunma Sanayii ile İlgili Bazı DüzenlemelerHakkında Kanun’un 14. maddesine eklenen fıkralar şöyledir:
“3. (Ek fıkra: 2/7/2018- KHK/703/121 md.) 3212sayılı Silahlı Kuvvetler İhtiyaç Fazlası Mal ve Hizmetlerinin Satış, Hibe,Devir ve Elden Çıkarılması; Diğer Devletler Adına Yurt Dışı ve Yurt İçiAlımların Yapılması ve Eğitim Görecek Yabancı Personel Hakkında Kanunda MilliSavunma Bakanına verilmiş olan yetkiler Başkanlık tarafından yürütülenprojelerdeki iş ve işlemler için Başkana aittir.
4. (Ek fıkra: 2/7/2018- KHK/703/121 md.) Başkanlıkpersoneli için 29/6/2004 tarihli ve 5202 sayılı Savunma Sanayii GüvenliğiKanunu uyarınca düzenlenen Kişi Güvenlik Belgesi aranmaz.
5. (Ek fıkra: 2/7/2018- KHK/703/121 md.) Başkanlık işve işlemlerinde Savunma Sanayii Müsteşarlığının Milli Savunma Bakanlığına bağlıolduğu dönemde haiz olduğu muafiyet ve istisna hükümlerinin uygulamasına devamolunur.”
2. (e) bendişöyledir:
“e) 2 nci ila 8 inci maddeleri, 10 uncumaddesinin birinci fıkrası, 18 inci maddesi ve geçici 1 ila geçici 9 uncumaddeleri yürürlükten kaldırılmıştır.”
3. (f) bendiyle3238 sayılı Kanun’a eklenen geçici 10. madde şöyledir:
“Geçici Madde 10- (Ek: 2/7/2018- KHK/703/121md.)
Bu maddenin yayımlandığı tarihte Savunma SanayiiMüsteşarı ve Müsteşar Yardımcılarının kadro unvanı Savunma Sanayii Başkanı ve BaşkanYardımcısı şeklinde değiştirilmiştir. Halen anılan kadrolarda bulunanlar başkabir işleme gerek kalmaksızın Savunma Sanayii Başkanı ve Başkan Yardımcısıkadrolarına atanmış sayılır.
Savunma Sanayii Başkanı ve Başkan Yardımcısına, sırasıylaSavunma Sanayii Müsteşarı ve Müsteşar Yardımcısı için ilgili mevzuathükümlerinde kadrosuna bağlı olarak öngörülmüş mali ve sosyal hak ve yardımlarkapsamındaki ödemeler aynı usul ve esaslar çerçevesinde yapılır. Bu ödemelerdenvergi ve diğer kesintilere tabi olmayanlar bu maddeye göre de vergi ve diğerkesintilere tabi olmaz. Bunlar, emeklilik hakları bakımından da sırasıylaSavunma Sanayii Müsteşarı ve Müsteşar Yardımcısına denk kabul edilir.
Diğer mevzuatta Savunma Sanayii Müsteşarına ve MüsteşarYardımcılarına yapılan atıflar Savunma Sanayii Başkanına ve BaşkanYardımcılarına yapılmış sayılır.”
U. 125. maddesişöyledir:
“MADDE 125- 25/6/1958 tarihli ve 7163 sayılıTürkiye ve Orta-Doğu Amme İdaresi Enstitüsü Teşkilat Kanunu yürürlüktenkaldırılmıştır.”
Ü. 206. maddesişöyledir:
“MADDE 206- 18/3/2010 tarihli ve 5977 sayılıBiyogüvenlik Kanununun;
a) 8 inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi ile 9uncu ve 10 uncu maddeleri yürürlükten kaldırılmıştır.
b) 16 ncı maddesinden sonra gelmek üzere aşağıdaki ekmadde eklenmiştir.
“EK MADDE 1- (1) Mevzuatta Biyogüvenlik Kurulunayapılmış olan atıflar, Cumhurbaşkanınca belirlenen kurul veya mercie yapılmışsayılır.”
V. 207.maddesinin;
1. (a) bendişöyledir:
“MADDE 207- 13/10/2010 tarihli ve 6015 sayılıDevlet Desteklerinin İzlenmesi ve Denetlenmesi Hakkında Kanunun;
“a) 4 üncü maddesi yürürlükten kaldırılmıştır.”
2. (c) bendiyle13/10/2010 tarihli ve 6015 sayılı Devlet Desteklerinin İzlenmesi veDenetlenmesi Hakkında Kanun’un ek 1. maddesinden sonra gelmek üzere eklenen ek2. maddesi şöyledir:
“EK MADDE 2- (Ek: 2/7/2018-KHK-703/207 md.)
(1) Mevzuatta Devlet Desteklerini İzleme veDenetleme Kuruluna yapılmış olan atıflar, Cumhurbaşkanınca belirlenen kurulveya mercie yapılmış sayılır.”
Y. 210.maddesinin;
1. (b) bendiyle20/6/2012 tarihli ve 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu’nun 21.maddesinin yürürlükten kaldırılan (2), (3), (4), (5), (6) ve (7) numaralıfıkraları şöyledir:
“(2) Konsey, Bakanlık Müsteşarının başkanlığındaaşağıda belirtilen üyelerden oluşur:
a) Bakanlık İş Sağlığı ve Güvenliği Genel Müdürü, ÇalışmaGenel Müdürü, İş Teftiş Kurulu Başkanı ve Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığındanbir genel müdür.
b) Bilim, Sanayi ve Teknoloji, Çevre ve Şehircilik,Enerji ve Tabii Kaynaklar, Gıda, Tarım ve Hayvancılık, Kalkınma, Millî Eğitimile Sağlık bakanlıklarından ilgili birer genel müdür.
c) Yükseköğretim Kurulu Başkanlığından bir yürütme kuruluüyesi, Devlet Personel Başkanlığından bir başkan yardımcısı.
ç) İşveren, işçi ve kamu görevlileri sendikaları üstkuruluşlarının en fazla üyeye sahip ilk üçünden, Türkiye Odalar ve BorsalarBirliğinden, Türkiye Esnaf ve Sanatkârları Konfederasyonundan, Türk TabipleriBirliğinden, Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliğinden ve Türkiye ZiraatOdaları Birliğinden konuyla ilgili veya görevli birer yönetim kurulu üyesi.
d) İhtiyaç duyulması hâlinde İş Sağlığı ve GüvenliğiGenel Müdürünün teklifi ve Konseyin kararı ile belirlenen, iş sağlığı vegüvenliği konusunda faaliyet gösteren kurum veya kuruluşlardan en fazla ikitemsilci.
“(3) İkinci fıkranın (d) bendi kapsamındabelirlenen Konsey üyeleri, iki yıl için seçilir ve üst üste iki olağantoplantıya katılmaz ise ilgili kurum veya kuruluşun üyeliği sona erer.”
“(4) Konseyin sekretaryası, İş Sağlığı ve GüvenliğiGenel Müdürlüğünce yürütülür.”
“(5) Konsey, toplantıya katılanların salt çoğunluğuile karar verir. Oyların eşitliği hâlinde başkanın oyu kararı belirler.Çekimser oy kullanılamaz.”
“(6) Konsey yılda iki defa olağan toplanır.Başkanın veya üyelerin üçte birinin teklifi ile olağanüstü olarak datoplanabilir.”
“(7) Konseyin çalışma usul ve esasları Bakanlıktarafından belirlenir.”
2. (c) bendiyle6331 sayılı Kanun’un 37. maddesinden sonra gelmek üzere eklenen ek 1. maddesişöyledir:
“EK MADDE 1 – (Ek: 2/7/2018-KHK-703/210 md.)
(1) Mevzuatta Ulusal İş Sağlığı ve GüvenliğiKonseyine yapılmış olan atıflar, Cumhurbaşkanınca belirlenen kurul veya mercieyapılmış sayılır.”
Z. Geçici 5.maddesi şöyledir
“Türkiye ve Orta-Doğu Amme İdaresi Enstitüsünündevri
GEÇİCİ MADDE 5- (1) Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihtekapatılan Türkiye ve Orta-Doğu Amme İdaresi Enstitüsünün teşkilatı, ilgili yılıbütçe ödenekleri, bütçedeki ödeneklerin tahakkuka bağlanma yetkisi, her türlüaraç ve gereci, her türlü taşınır ve taşınmazlarıyla birlikte mal varlığı, hertürlü alacak ve hakları ile borç ve yükümlülükleri, belge ve evrakıYükseköğretim Kuruluna devredilmiş sayılır. Yükseköğretim Kurulu, bunlarıbelirleyeceği bir yükseköğretim kurumuna üç ay içinde devreder.
(2) Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı, Türkiye veOrta-Doğu Amme İdaresi Enstitüsü personelinden akademik kadroda bulunanlarhakkında, durumlarına uygun akademik unvanlı kadrolara atanmak üzere tespitedeceği yükseköğretim kurumlarına bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihtenitibaren iki ay içinde atama teklifi yapar ve bu teklifi izleyen bir ay içindeatama işlemleri tamamlanır. Bu fıkra kapsamında yükseköğretim kurumlarınaataması yapılan akademik personelin kadroları, başka bir işleme gerekkalmaksızın atama işleminin tamamlandığı tarih itibarıyla ihdas edilerek genelkadro usulü hakkında ilgili Cumhurbaşkanlığı kararnamesine ekli cetvellerinilgili yükseköğretim kurumlarına ait bölümlerine eklenmiş sayılır. Bu fıkrakapsamında bulunanların mali ve sosyal hakları, atama işlemleri tamamlanıncayakadar atanmadan önce tabi oldukları hükümlere göre ödenir.
(3) Devlet Personel Başkanlığı, Türkiye veOrta-Doğu Amme İdaresi Enstitüsü personelinden idari kadrolarda bulunanlarhakkında, kazanılmış hak aylık ve derecelerine uygun bir kadroya atanmak üzere,tespit edeceği kurum ve kuruluşlara bu maddenin yayımlandığı tarihten itibareniki ay içinde atama teklifi yapar ve bu teklifi izleyen bir ay içinde atama işlemleri tamamlanır. Bu fıkra kapsamında kamukurum ve kuruluşlarına ataması yapılan idari personelin kadroları, başka birişleme gerek kalmaksızın atama işleminin tamamlandığı tarih itibarıyla ihdasedilerek genel kadro ve usulüne ilişkin Cumhurbaşkanlığı kararnamesinin ekicetvellerin ilgili kamu kurum ve kuruluşuna ait bölümüne eklenmiş sayılır. Bufıkra kapsamında bulunanların mali ve sosyal hakları, atama işlemleritamamlanıncaya kadar atanmadan önce tabi oldukları hükümlere göre ödenir.
(4) Kapatılan Türkiye ve Orta-Doğu Amme İdaresiEnstitüsünde bu maddenin yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla öğrenim görmekteolan öğrenciler, Yükseköğretim Kurulu taratindan iki ay içinde öğrenimgördükleri alanla ilgili bir yükseköğretim kurumuna yerleştirilir. Bu şekildeyerleştirilen öğrenciler, mezun oluncaya kadar Türkiye ve Orta-Doğu Ammeidaresi Enstitüsüne ödemeleri gereken ücretleri ilgili üniversiteye ödemeyedevam ederler.
(5) Birinci, ikinci ve dördüncü fıkralarınuygulanması ile ilgili olarak usul ve esasları belirlemeye, uygulamayıyönlendirmeye, her türlü tedbiri almaya ve ortaya çıkabilecek tereddütlerigidermeye Yükseköğretim Kurulu görevli ve yetkilidir. Anılan görev ve yetki,üçüncü fıkra bakımından Devlet Personel Başkanlığına aittir.”
AA. Geçici 6.maddesi şöyledir:
“TÜBİTAK başkan yardımcıları
GEÇİCİ MADDE 6- (1) Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihteTÜBİTAK başkan yardımcıları ile Bilim Kurulu üyelerinin görevleri sona erer.”
BB. Geçici 12.maddesi şöyledir:
“GEÇİCİMADDE 12- (1) Bu Kanun Hükmünde Kararnamenin yürürlüğe girdiği tarihteTürkiye Adalet Akademisinde; Başkan, Başkan Yardımcıları, Daire Başkanları,Genel Kurul, Yönetim Kurulu ve Denetim Kumlu üyeleri, Eğitim Merkezi Müdürü vemüdür yardımcıları, mülga 4954 sayılı Kanunun 23 üncü maddesi uyarıncagörevlendirilen hâkim ve savcılar ile diğer personelin görevleri sona erer.Başkan ve Başkan Yardımcısı kadrosunda bulunanlardan kamu kurum vekuruluşlarından atananlar bu Kanun Hükmünde Kararnamenin yayımı tarihindehiçbir işleme gerek olmaksızın kadrolarının bulunduğu yerlerde görevebaşlarlar. Kadrosu Akademide bulunan hâkim ve savcılar, Hâkimler ve SavcılarKurulu tarafından; diğerpersonel ise Adalet Bakanlığı tarafından görevlerinin sona erdiği tarihtenitibaren on beş gün içinde durumlarına uygun kazanılmış hak aylıkderecelerindeki başka bir göreve atanırlar. Geçici olarak görevlendirilen hâkimve savcılar ile diğer personel, bu Kanun Hükmünde Kararnamenin yayımı tarihindehiçbir işleme gerek olmaksızın kadrolarının bulunduğu yerlerde görevebaşlarlar.
(2) Bu Kanun Hükmünde Kararnamenin yürürlüğegirdiği tarihten önce adli veya idari yargıda hâkim ve savcı adaylığınaatananlardan meslek öncesi eğitimlerini tamamlayan adayların yazılı ve sözlüsınavlarının yapılması hariç; Hâkim ve Savcı Eğitim Merkezi organlarıoluşturuluncaya kadar Akademi tarafından yapılması gereken görev ve hizmetler,Adalet Bakanlığı Eğitim Dairesi Başkanlığı tarafından yürütülür.
(3) Bu Kanun Hükmünde Kararnamenin yürürlüğegirdiği tarih itibarıyla yürürlükte bulunan Başkanlık, Yönetim Kurulu ve GenelKurul kararlan ile yönetmeliklerin bu yönde yeni bir karar alınıncaya veyadüzenleme yapılıncaya kadar bu kararnameye aykırı olmayan hükümlerininuygulanmasına devam olunur.
(4) Bu Kanun Hükmünde Kararnameyle kapatılanTürkiye Adalet Akademisine ait her türlü taşınır, taşıt, araç, gereç vemalzeme, her türlü borç ve alacaklar, hak ve yükümlülükler, yazılı veelektronik ortamdaki her türlü kayıtlar ve dokümanlar bu Kanun HükmündeKararnamenin yürürlüğe girdiği tarihte hiçbir işleme gerek kalmaksızın AdaletBakanlığına devredilmiş sayılır. Mülkiyeti Hazineye ait veya Devletin hüküm vetasarrufu altında olup bu Kanun Hükmünde Kararname ile kapatılan Akademiyetahsis edilmiş taşınmazlar hiçbir işleme gerek kalmaksızın tahsis amacındakullanılmak üzere Adalet Bakanlığına tahsis edilmiş sayılır.
(5) Bu Kanun Hükmünde Kararname ile kapatılanAkademi tarafından yapılmış olan sözleşmelere, Adalet Bakanlığı halef olur.Akademinin leh ve aleyhine açılmış davalar ve icra takiplerinde Adalet Bakanlığıkendiliğinden taraf sıfatını kazanır.
(6) 7066 sayılı 2018 Yılı Merkezi Yönetim BütçeKanununa istinaden Adalet Akademisine tahsis edilen ödeneklerin kullanılmayankısmı bu Kanun Hükmünde Kararnamenin yürürlüğe girdiği tarihte hiçbir işlemegerek kalmaksızın Adalet Bakanlığına devredilmiş sayılır. Akademinin elindebulunan nakit ve benzeri değerler aynı tarih itibarıyla genel bütçeye gelirkaydedilmek üzere Adalet Bakanlığı merkez muhasebe birimi hesabına aktarılır.
(7) Bu Kararnamenin yürürlüğe girdiği tarihten önceadli veya idari yargıda hakim ve savcı adaylığına atananlardan meslek öncesieğitimlerini tamamlayan adayların yazılı ve sözlü sınavları, Bakanlık TeftişKumlu Başkanı, Ceza İşleri, Hukuk ve Mevzuat ile Personel genel müdürleri ve EğitimDairesi Başkanından oluşan sınav kurulu tarafından yapılır. Sözlü sınavdaKurula; Adalet Bakanının uygun gördüğü kurul üyesi başkanlık eder.
(8) Yedinci fıkra uyarınca yapılacak yazılı vesözlü sınavlarla ilgili iş ve işlemler Bakanlık Personel Genel Müdürlüğütarafından yürütülür.
(9) Türkiye Adalet Akademisinin kapatılması veAdalet Bakanlığının teşkilatlanması sebebiyle gerçekleştirilen, kapatma, devir,personel geçişi ve nakli, diğer geçiş işlemleri ile kadro, demirbaş devri vebenzeri hususlara ilişkin olarak ortaya çıkabilecek tereddütleri gidermeyeAdalet Bakanı yetkilidir.”
II. ESASIN İNCELENMESİ
1. Dava dilekçesive ekleri, Raportörler Fatih ŞAHİN ve Gülbin AYNUR tarafından hazırlanan işinesasına ilişkin rapor, dava konusu KHK kuralları ile dayanılan ve ilgiligörülen Anayasa kuralları ile bunların gerekçeleri okunup incelendikten sonragereği görüşülüp düşünüldü:
A. KHK’ların YargısalDenetimi ile 6771 Sayılı Kanun’la Yapılan Anayasa DeğişikliğininYargısal Denetime Etkileri Hakkında Genel Açıklama
2. Türkiye Büyük Millet Meclisinin (TBMM) daha öncekihükûmet sisteminde yer alan Bakanlar Kuruluna KHK çıkarma yetkisiverebileceğini hükme bağlayan ve KHK’ların hukuksal rejimini düzenleyenAnayasa’nın 91. maddesi 21/1/2017 tarihli ve 6771 sayılı Türkiye CumhuriyetiAnayasasında Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun’un 9/7/2018 tarihinde yürürlüğegiren 16. maddesiyle yürürlükten kaldırılmış böylece KHK çıkarılabilme imkânınaanayasal olarak son verilmiştir.
3. Buna karşılık 6771 sayılı Kanun’la Anayasa’ya eklenengeçici 21. maddenin (F) fıkrasının birinci cümlesinde “Bu Kanunun yürürlüğegirdiği tarihte yürürlükte bulunan kanun hükmünde kararnameler, tüzükler,Başbakanlık ve Bakanlar Kurulu tarafından çıkarılan yönetmelikler ile diğerdüzenleyici işlemler yürürlükten kaldırılmadıkça geçerliliğini sürdürür.” denilmeksuretiyle Anayasa’nın 91. maddesinin yürürlükten kaldırılma tarihine kadarçıkarılmış ve yürürlükte bulunan KHK’ların geçerliliklerini sürdürmeye devamedeceği hükme bağlanmıştır.
4. Anılan fıkranın ikinci cümlesinde ise “Yürürlüktebulunan kanun hükmünde kararnameler hakkında 152 nci ve 153 üncü maddelerinuygulanmasına devam olunur.” hükmüne yer verilmiştir. Söz konusu cümledeAnayasa’nın KHK’ların iptal davası yoluyla Anayasa’ya aykırılığının ilerisürülebilmesine ilişkin 150. ve 151. maddelerine açıkça yer verilmemiş ise deanılan hükmü yorumlayan Anayasa Mahkemesi iptal davası yönünden de olağanKHK’lara ilişkin yargısal denetim yetkisinin devam ettiğini kabul etmiştir(AYM, E.2018/114, K.2018/91, 25/9/2018, §§ 8, 9).
5. Anayasa’nın 148. maddesinin birincifıkrasının 6771 sayılı Kanun’la değiştirilmeden önceki hâlinde, AnayasaMahkemesinin KHK’ların Anayasa’ya şekil ve esas bakımlarından uygunluğunudenetleyeceği hükme bağlanmış ve 2017 yılında yapılan söz konusu Anayasadeğişikliği ile KHK rejimine son verilmeden önce Anayasa Mahkemesi, Anayasa’nınmülga 91. maddesini ölçü norm alarak bu madde uyarınca KHK’ları yetki kanununadayanıp dayanmadığı, yetki kanununun kapsamında olup olmadığı ve yasak alaniçinde kalıp kalmadığı hususlarında denetime tabi tutmuştur. Anayasa’nın geçici21. maddesinin (F) fıkrasının ikinci cümlesinde KHK’larla ilgili denetimyetkisinin devamı öngörülmekle birlikte söz konusu denetimde mülga normlarınölçü norm olarak dikkate alınıp alınamayacağı hususunda bir hükme yerverilmemiştir.
6. Bu bağlamda mülganormların niteliklerini dikkate alan Anayasa Mahkemesi mevcut KHK’larınAnayasa’ya uygunluk denetiminde Anayasa’nın mülga 91. maddesinin ölçü normolarak dikkate alınmaya devam edilmesi gerektiğine karar vermiştir. Karardaiçerik bakımından Anayasa’ya uygunluk denetiminde Anayasa’nın üstünlüğü vebağlayıcılığı ilkesi gereğince kural olarak denetimin yapıldığı tarihteyürürlükte bulunan normların ölçü norm olarak dikkate alınacağı ancak anayasayargısı denetimine tabi bir norm, oluşturulduğu süreçte geçerli olan yetkikuralları esas alınarak vücut bulduğundan bu unsura ilişkin denetimin-yürürlükten kalkmış olsa dahi- o tarihteki kurallar esas alınarak yapılmasıgerektiği ifade edilmiştir. Geçerliliğini sürdüren ve yetki unsuru bakımındanda anayasal denetime tabi olan KHK’ların çıkarılması sırasındaki anayasalyetkinin kaynağını ilga edilmiş olsa da Anayasa’nın 91. maddesinin teşkilettiği bu itibarla KHK çıkarma yetkisinin Anayasa’ya uygun olarak kullanılıpkullanılmadığı yönünden yapılacak denetimin ancak söz konusu anayasal yetkinintanımlandığı konu yönünden kapsam ve sınırlarının çizildiği normun ölçüalınması suretiyle gerçekleştirilecek bir inceleme ile mümkün olabileceğibelirtilmiştir (AYM, E.2018/122, K.2020/14, 19/2/2020, §§ 11, 12). Buitibarla mevcut KHK’ların Anayasa’nın mülga 91. maddesine uygunluğunundenetlenmesi gerekir.
7. Anayasa’nın mülga 91. maddesinde düzenlenen KHK’larişlevsel yönden yasama işlemi niteliğinde olduğundan bu kuralların yargısaldenetimlerini yapma görev ve yetkisi Anayasa Mahkemesine verilmiştir. Anılanmaddede KHK’ların Anayasa’ya şekil ve esas bakımından uygunluğunun denetlenmesindensöz edilmekte olup Anayasa’ya uygunluk denetiminin kapsamına KHK’nın yetkikanunu kapsamında olup olmadığı hususu da girmektedir. Çünkü Anayasa’nın mülga91. maddesinde Bakanlar Kuruluna ancak yetki kanununda belirtilen sınırlariçinde KHK çıkarma yetkisinin verilmesi öngörülmüştür. Söz konusu yetkinindışına çıkılması, KHK’yı Anayasa’ya aykırı duruma getirir. Dolayısıyla yargısal denetimde KHK’nın yetki kanunukapsamında olup olmadığı sorununun da çözümlenmesi gerekir.
8. Dayanaklarını doğrudan doğruya Anayasa’dan alanolağanüstü hâl KHK’larından farklı olarak olağan dönemlerdeki KHK’ların biryetki kanununa dayanması zorunludur. Bu nedenle KHK’lar ile dayandıkları yetkikanunu arasında çok sıkı bir bağ vardır. KHK’nın yetki kanunu ile olan bağı KHK’yıaynen ya da değiştirerek kabul eden kanun ile kesilir. KHK’nın Anayasa’ya uygunbir yetki kanununa dayanması Anayasa’ya uygunluğunun ön koşuludur. Bir yetkikanununa dayanmadan çıkarılan veya dayandığı yetki kanunu iptal edilenKHK’ların içeriği Anayasa’ya aykırılık oluşturmasa bile bunların Anayasa’yauygunluğundan söz edilemez.
9. KHK’ların Anayasa’ya uygunluk denetimi kanunlarındenetiminden farklıdır. Anayasa’nın 11. maddesinde “Kanunlar Anayasayaaykırı olamaz.” denilmektedir. Bu nedenle kanunların denetiminde, bunlarınyalnızca Anayasa’ya uygun olup olmadığı tespit edilir. KHK’lar ise konu, amaç,kapsam ve ilkeleri yönünden hem dayandıkları yetki kanununa hem de Anayasa’yauygun olmak zorundadır.
10. Anayasa’nın mülga 91. maddesinde kimi konuların KHK’larladüzenlenmesi yasaklanmıştır. Anılan maddenin birinci fıkrasında “...sıkıyönetimve olağanüstü haller saklı kalmak üzere, Anayasanın ikinci kısmının birinci veikinci bölümlerinde yer alan temel haklar, kişi hakları ve ödevleri iledördüncü bölümde yer alan siyasî haklar ve ödevler kanun hükmündekararnamelerle düzenlenemez.” denilmiştir. Keza Anayasa’nın mülga 163.maddesinde de Bakanlar Kuruluna KHK ile bütçede değişiklik yapmak yetkisiverilemeyeceği belirtilmiştir. Bu kurallar uyarınca TBMM, Bakanlar Kurulunaancak KHK ile düzenlenmesi yasaklanmış alana girmeyen konularda KHK çıkarmayetkisi verebilir.
11. Bu itibarla Anayasa’ya uygunluk denetimi yapılırkenkonu, amaç, kapsam ve ilkeler yönünden dayandıkları yetki kanununa uygunolmadığı ya da yasak alana giren bir konuda düzenleme yaptığı tespit edilen birKHK kuralının Anayasa’nın mülga 91. maddesi uyarınca iptali gerekecektir.Belirtmek gerekir ki KHK kuralının Anayasa’nın mülga 91. maddesi yönündendenetimi yapılırken yukarıda belirtilen hususlar bakımından öncelik sonralıkilişkisi bulunmamaktadır. Belirtilen hususlardan herhangi biri yönündenaykırılığın tespit edilmesi KHK kuralını Anayasa’ya aykırı kılacaktır.
12. Anayasa’nın herhangi bir maddesinde kanunladüzenleneceği öngörülen bir konunun Anayasa’nın mülga 91. maddesinin birincifıkrasının açıkça yasakladığı hükümler ile ilgisi bulunmadıkça ya daAnayasa’nın mülga 163. maddesinde olduğu gibi KHK çıkarılamayacağı açıkçabelirtilmedikçe KHK ile düzenlenmesi Anayasa’ya aykırılık oluşturmaz.
13. 6216 sayılı Kanun’un 43. maddesinin (3) numaralıfıkrasında “Mahkemenin, kanunların, Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin veTürkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün Anayasaya aykırılığı hususunda ilerisürülen gerekçelere dayanma zorunluluğu yoktur. Mahkeme, taleple bağlı kalmakşartıyla başka gerekçeyle de Anayasaya aykırılık kararı verebilir.”denilmiştir. Buna göre Mahkeme iptal ve itiraz davalarında yapacağı incelemedetaleple bağlı bulunmaktadır. Dava dilekçesinde KHK’nın tümü ile bazımaddelerinin iptali talep edilmiştir. Bunun dışında KHK kurallarının herbirinin ayrı ayrı Anayasa’ya aykırılığını ileri süren bir talebe yerverilmemiştir. Buna göre ayrıca dava konusu kurallar dışında KHK tümü yönündenincelenmiş; KHK’da düzenlenen her bir kurala ilişkin ayrıca bir incelemeyapılmamıştır. Dolayısıyla KHK’nın tümü yönünden ulaşılacak sonucun her bir KHKkuralı yönünden yapılacak inceleme neticesi verilecek kararın sonuçlarınıdoğurmayacağının vurgulanması gerekir.
14. Öte yandan, yargısal denetimde bir KHK’nın mülga 91.maddedeki ölçütler yönünden Anayasa’ya uygun bulunması onun anayasallıkdenetiminin tamamlanması için yeterli değildir. Başka bir ifadeyle mülga 91.maddedeki ölçütler yönünden Anayasa’ya uygun bulunan KHK’ların aynı denetimdeiçerik itibarıyla da Anayasa’ya uygun olup olmadığının ayrıca saptanmasıgerekir. İleri sürülen gerekçeyle bağlı olmayan Anayasa Mahkemesinin kuralıiçerik yönünden denetlemesi için bu hususta bir Anayasa’ya aykırılık iddiasındabulunulmuş olması da zorunlu değildir (aynı yöndeki değerlendirme için bkz.AYM, E.2020/1, K.2020/63, 22/10/2020, §35).
B. KHK’nın 2. Maddesiyle 4954 Sayılı Kanun’un YürürlüktenKaldırılmasının İncelenmesi
1. Genel Açıklama
15. 6771 sayılı Kanun’la Anayasa’nın bazı maddelerindedeğişiklik yapılmıştır. Yapılan değişikliklerle yeni bir hükûmet sisteminegeçilmiş ve buna bağlı olarak Cumhurbaşkanı’nın görev ve yetkileri yenidendüzenlenmiştir.
16. Anayasa’nın 8. maddesinde, yürütme yetkisi vegörevinin Cumhurbaşkanı ve Bakanlar Kuruluna ait olduğu ifade edilmekteykenmaddede yapılan değişiklikle Başbakan ve bakanlardan oluşan Bakanlar Kurulukaldırılarak yürütme yetkisi ve görevi tek başına Cumhurbaşkanı’na verilmiştir.Anayasa’da Bakanlar Kuruluna verilen görev ve yetkilere ilişkin maddelerde deaynı doğrultuda değişiklik yapılarak daha önce Bakanlar Kuruluna ait olan görevve yetkilerin Cumhurbaşkanı tarafından yerine getirilmesi öngörülmüştür.
17. Cumhurbaşkanı’nın görev ve yetkilerini yenidendüzenleyen Anayasa’nın 104. maddesinin birinci fıkrasında yürütme yetkisininCumhurbaşkanı’na ait olduğu ifade edildikten sonra on yedinci fıkrasınınbirinci cümlesinde yürütme yetkisine ilişkin konularda CumhurbaşkanlığıKararnamesi (CBK) çıkarma hususunda Cumhurbaşkanı’na genel bir yetki verilmiştir.Ayrıca Anayasa’nın 104. maddesinin dokuzuncu fıkrasında üst kademe kamuyöneticilerinin atanmalarına ilişkin usul ve esasların; 106. maddesinin onbirinci fıkrasında bakanlıkların kurulması, kaldırılması, görevleri veyetkileri, teşkilat yapısı ile merkez ve taşra teşkilatlarının kurulmasının;108. maddesinin dördüncü fıkrasında Devlet Denetleme Kurulunun işleyişi,üyelerinin görev süresi ve diğer özlük işlerinin; 118. maddesinin altıncıfıkrasında da Millî Güvenlik Kurulu Genel Sekreterliğinin teşkilatı vegörevlerinin CBK’larla düzenleneceği hüküm altına alınmıştır.
18. Anayasa’nın 123. maddesinin üçüncü fıkrasında kamutüzel kişiliğinin ancak kanunla veya kanunun açıkça verdiği yetkiye dayanılarakkurulması öngörülmekteyken fıkrada yapılan değişiklikle CBK ile de kamu tüzelkişiliğinin kurulması imkânı getirilmiştir.
19. 6771 sayılı Kanun’la Anayasa’da yapılan değişiklikkapsamında ayrıca askerî yargı kaldırılarak askerî yargı mercileri kapatılmıştır.Anılan Kanun’un 16. maddesiyle Anayasa’nın askerî yargıyı düzenleyen 145.maddesi ile Askerî Yargıtayı ve Askerî Yüksek İdare Mahkemesini düzenleyen 156.ve 157. maddeleri yürürlükten kaldırılmıştır.
20. Askerî yargının kaldırılmasıyla Anayasa Mahkemesininüye yapısı da değişmiş, Anayasa’nın 146. maddesinin birinci fıkrasında AnayasaMahkemesinin on yedi üyeden kurulacağı hüküm altına alınmakta iken 6771 sayılıKanun’un 16. maddesiyle anılan fıkrada yapılan değişiklikle üye sayısı on beşe düşürülmüştür.CBK’ların hukuk sistemine girmesini öngören ilgili Anayasa değişikliklerinekoşut olarak Anayasa’nın Anayasa Mahkemesinin görev ve yetkilerini düzenleyen148. maddesinin birinci fıkrasında da değişikliğe gidilerek CBK’ların şekil veesas bakımından Anayasa’ya uygunluğunun denetim görev ve yetkisi de AnayasaMahkemesine verilmiştir.
21. 6771 sayılı Kanun’un 17. maddesiyle Anayasa’yaeklenen geçici 21. maddenin (B) fıkrasında Anayasa’da yapılan değişiklikleringerektirdiği kanuni düzenlemelerin TBMM tarafından en geç altı ay içindeyapılması, CBK’yla düzenleneceği belirtilen değişikliklerin iseCumhurbaşkanı’nın göreve başlama tarihinden itibaren en geç altı ay içindeCumhurbaşkanı tarafından düzenlenmesi öngörülmüştür.
22. Bu kapsamda 10/5/2018 tarihli ve 7142 sayılı 6771Sayılı Kanunla Türkiye Cumhuriyeti Anayasasında Yapılan Değişikliklere UyumSağlanması Amacıyla Çeşitli Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde DeğişiklikYapılması Konusunda Yetki Kanunu’nun “Amaç ve Kapsam” başlıklı 1.maddesinin (1) numaralı fıkrasına göre 6771 sayılı Kanun’la Anayasa’da yapılandeğişikliklere uyum sağlamak amacıyla belli konularda aynı maddenin (2)numaralı fıkrasında belirtilen kapsam dâhilinde çeşitli kanun ve KHK’lardadeğişiklik yapılması hususunda Bakanlar Kuruluna KHK çıkarma yetkisiverilmiştir.
23. Anılan Kanun’un 1. maddesinin (1) numaralıfıkrasının; (a) bendinde kamu kurum ve kuruluşlarının kuruluş, teşkilat, görevve yetkilerinin düzenlenmesi, (b) bendinde kanunlar ve KHK’larda yer alantüzük, Bakanlar Kurulu, İcra Vekilleri Heyeti, İcra Vekilleri Heyeti kararı,Bakanlar Kurulu kararı, Bakanlar Kurulu yönetmeliği, hükûmet, başbakan,başvekil, başbakanlık, başvekâlet, sıkıyönetim, nizamname, kanun tasarısı gibibazı ibarelerin değiştirilmesi, yürürlükten kaldırılması veya bu çerçevedekanunlar ve KHK’larda yer alan ilgili hükümlerin yeniden düzenlenmesi, (c)bendinde mevcut bağlı, ilgili ve ilişkili kuruluşların bağlılık ve ilgilerininyeniden belirlenmesi, (ç) bendinde uygulama imkânı kalmayan kanun ve KHK’larınyürürlükten kaldırılması, (d) bendinde ise kanun ve KHK’larda yer alanbakanlıkların, kamu kurum ve kuruluşlarının kurulması, kaldırılması, görevleri,yetkileri, personeli ve teşkilat yapısı ile merkez ve taşra teşkilatlarınınkurulması ve üst kademe kamu yöneticilerinin atanmaları ile görevlerine sonverilmesine ilişkin usul ve esasların düzenlenmesinin sağlanması,Cumhurbaşkanı’nın yürütme yetkisine ilişkin hususlara dair hükümlerindüzenlenmesi ile bu bent kapsamındaki ilgili hükümlerin değiştirilmesi veyayürürlükten kaldırılması için çeşitli kanun ve KHK’larda değişiklik yapılmasıhususunda düzenlemelerde bulunulmak üzere KHK çıkarılması öngörülmüştür.
24. Yetki Kanunu’nun genel gerekçesinde, Anayasa’dayapılan değişiklikle parlamenter hükûmet sistemi yerine Cumhurbaşkanlığıhükûmet sistemine geçildiğinden yeni hükûmet sistemine geçiş için yapılandeğişikliklerin ilgili kanunlarda bazı düzenlemelerin yapılmasını gerekli hâlegetirdiği belirtilmiş, bu kapsamda çıkarılacak KHK ile Cumhurbaşkanlığı hükûmetsisteminin gerektirdiği düzenlemelerin yapılmasının öngörüldüğü ifadeedilmiştir.
25. Bu çerçevede, Anayasa’da yapılan değişikliklere uyumsağlanması amacıyla bazı kanun ve KHK’larda değişiklik yapılması için davakonusu 703 sayılı KHK çıkarılmıştır.
26. KHK’nın genel gerekçesinde, Anayasa’dagerçekleştirilen yeni hükûmet sistemine geçiş için ilgili kanunlarda birtakımdüzenlemelerin yapılmasının zorunlu hâle geldiği ifade edilerek bu KHK ile;
- Yeni hükûmet sisteminde uygulaması kalmayacak olantüzük, Bakanlar Kurulu, Başbakan, Başbakanlık, kanun tasarısı gibi ibarelerinkanun ve KHK metinlerinden çıkarılması,
- Kamu kurum ve kuruluşlarının kurulması, teşkilatlanmasıve üst düzey kamu görevlilerinin atanması hususları CBK ile düzenleneceğinden bukonulara ilişkin kanun ve KHK’larda yer alan hükümlerin yürürlüktenkaldırılması,
- Başbakanlığın kapatılması ile personel ve varlıklarınıntasfiyesinin düzenlenmesi,
gibi yeni sistemin işleyişinde zorunlu olan hususlardaAnayasa’ya ve getirdiği yeni hükûmet sistemine terim yönünden ve teknik olarakuyumun sağlanması amacıyla çeşitli kanun ve KHK’larda değişiklik yapılmasınınamaçlandığı belirtilmiştir.
2. İptal Talebinin Gerekçesi
27. Dava dilekçesinde özetle; Yetki Kanunu ile Anayasadeğişikliklerine uyum sağlama amacına yönelik olarak Bakanlar Kuruluna KHK iledüzenleme yapma yetkisi tanındığı, dava konusu kuralın Anayasa değişikliklerineuyum sağlama amacının bulunmadığı bu nedenle Yetki Kanunu kapsamına girmediğibelirtilerek kuralın Anayasa’nın mülga 91. maddesine aykırı olduğu ilerisürülmüştür.
3. Anayasa’ya Aykırılık Sorunu
28. 23/7/2003 tarihli ve 4954 sayılı Türkiye AdaletAkademisi Kanunu’nda Türkiye Adalet Akademisinin kuruluşu, görevleri,organları ve personeline ilişkin hususlar düzenlenmekte iken anılan Kanun davakonusu kuralla yürürlükten kaldırılmıştır.
29. Yürürlükten kaldırılan Kanun’da, Akademide dersverecek öğretim elemanlarının alacağı ücret ve Akademide görev yapacakpersonelin mali haklarına ilişkin düzenlemeler de yer almaktadır. Bu bağlamdaKanun’un dava konusu kuralla yürürlükten kaldırılan 22. maddesinin birincifıkrasının (b) bendinde Akademide görev yapan öğretim elemanlarına aynıKanun’un 38. maddesi hükümlerine göre ders ücreti ödenmesi öngörülmüş, 23.maddesinin dördüncü fıkrasında da Akademide görevlendirilen personelin aylık,ek gösterge, tazminat ve diğer mali ve sosyal hak ve yardımlarının kendi kurum,kuruluş ve kurullarınca ödeneceği düzenlenmiştir.
30. Anayasa’nın mülga 91. maddesinin birinci fıkrasında,sıkıyönetim ve olağanüstü hâller saklı kalmak üzere Anayasa’nın İkinciKısmı’nın Birinci ve İkinci Bölümlerinde yer alan temel haklar, kişi hakları veödevleri ile Dördüncü Bölümü’nde yer alan siyasi haklar ve ödevlerin KHK’larladüzenlenemeyeceği belirtilmiştir. Buna göre anılan hak ve ödevlerle ilgili birkuralın KHK ile düzenlenmesi veya yürürlükten kaldırılması mümkün değildir.
31. Anayasa'nın 35. maddesinin birinci fıkrasında "Herkes,mülkiyet ve miras haklarına sahiptir." denilmek suretiyle mülkiyet hakkıgüvenceye bağlanmıştır. Anayasa'nın anılan maddesinde güvenceye bağlananmülkiyet hakkı, ekonomik değer ifade eden ve parayla değerlendirilebilen hertürlü mal varlığı hakkını kapsamaktadır (AYM, E.2015/39, K.2015/62, 1/7/2015, §20). Bu bağlamda mülk olarak değerlendirilmesi gerektiğinde kuşku bulunmayanmenkul ve gayrimenkul mallar ile bunların üzerinde tesis edilen sınırlı aynihaklar ve fikrî hakların yanı sıra icrası kabil olan her türlü alacak damülkiyet hakkının kapsamına dâhildir (Mahmut Duran ve diğerleri, B. No:2014/11441, 1/2/2017, § 60).
32. Anayasa Mahkemesinin norm denetimi ve bireyselbaşvuruya ilişkin kararlarında da kişilere ödenmesi öngörülen ücret, maaş,yaşlılık aylığı, emeklilik ikramiyesi ve kıdem tazminatı gibi ödemeler mülkiyethakkı kapsamında değerlendirilmektedir (norm denetimine konu karar için bkz.AYM, E.2019/50, K. 2019/96, 25/12/2019, § 13; bireysel başvuruya konu kararlariçin bkz. Ayten Yeğenoğlu, B. No: 2015/1685, 23/5/2018, § 32; NaciAltınbulduk, B. No: 2017/38608, 11/12/2019, § 19; Muzaffer Peker, B.No: 2016/7192, 7/11/2019, § 30).
33. Buna göre Akademide ders verecek öğretimelemanlarının ders ücretine ve personelin mali haklarına yönelik düzenlemelerAnayasa’nın İkinci Kısmı’nın İkinci Bölümü’nde yer alan mülkiyet hakkıkapsamında yer almaktadır. Dolayısıyla söz konusu düzenlemelerin yer aldığı4954 sayılı Kanun’un yürürlükten kaldırılmasını öngören kuralın da mülkiyethakkına müdahalede bulunduğu açıktır.
34. Bu itibarla kural, Anayasa’nın mülga 91. maddesi uyarıncaKHK ile düzenlenemeyecek yasak alanda kalmaktadır.
35. Açıklanan nedenlerle kural, Anayasa’nın mülga 91.maddesine aykırıdır. İptali gerekir.
C. KHK’nın 49. Maddesinin;
-(b) Bendiyle 6253 Kanun’un 4. Maddesinin (1) NumaralıFıkrasında Yer Alan “ve Milli Saraylardan Sorumlu Genel SekreterYardımcısına” İbaresinin Madde Metninden Çıkarılmasının ve (7) NumaralıFıkrasının Yürürlükten Kaldırılmasının,
-(d) Bendiyle 6253 Sayılı Kanun’un 15. Maddesinin (ğ)Bendinin Yürürlükten Kaldırılmasının,
-(e) Bendiyle 6253 Sayılı Kanun’un 17., 18., ve 19.Maddelerinin Yürürlükten Kaldırılmasının,
-(ğ) Bendiyle 6253 Sayılı Kanun’un 29. Maddesinin (4)Numaralı Fıkrasının Yürürlükten Kaldırılmasının,
-(ğ) Bendiyle 6253 Sayılı Kanun’un 29. Maddesinin (6) NumaralıFıkrasının (d) Bendinin Yürürlükten Kaldırılmasının ve (b) Bendinde Yer Alan “veMilli Saraylardan Sorumlu Genel Sekreter yardımcıları” İbaresinin MaddeMetninden Çıkarılmasının,
-(ğ) Bendiyle 6253 Sayılı Kanun’un 29. Maddesinin (7) ve(8) Numaralı Fıkralarının Üçüncü Cümleleri ile (9) Numaralı Fıkrasında Yer Alan“bildirilmek üzere Başbakanlığa” ibaresinin Madde MetnindenÇıkarılmasının,
-(ı) Bendiyle 6253 Sayılı Kanun’un 35. ve 36.Maddelerinin Yürürlükten Kaldırılmasının,
-(i) Bendiyle 6253 Sayılı Kanun’a Eklenen Geçici 13.Maddenin,
İncelenmesi
1. İptal Taleplerinin Gerekçesi
36. Dava dilekçesinde özetle; kuralların Anayasadeğişikliklerine uyum sağlama amacıyla herhangi bir ilgisi bulunmadığındanYetki Kanunu kapsamına girmediği, saltanatın kaldırılarak padişahlıksaraylarının mülkiyetinin millete geçirilmesinin aynı zamanda Cumhuriyet’intemeli olan ulusal egemenlik ilkesini de temsil ettiği, bu değerlerin korunmasıgörevini ulus adına ulusal egemenliğin somutlaşma mekânı olan TBMM’nin üstlenmesinindevletin Cumhuriyet olma niteliğine vurgu yaparak onu sembolize ettiği, davakonusu kurallarla millî sarayların TBMM bünyesinden alınarak Cumhurbaşkanlığınabağlanmasının bu sembolik değerin yok sayılması anlamına geldiği, bu durumundevletin Cumhuriyet olma niteliğine aykırılık oluşturduğu belirtilerekkuralların Anayasa’nın 1., 6. ve mülga 91. maddelerine aykırı olduğu ilerisürülmüştür.
2. Anayasa’ya Aykırılık Sorunu
37. 6253 sayılı Kanun TBMM idari teşkilatının kuruluşunu,görev ve yetkilerini düzenlemektedir.
38. Kanun’un 3. maddesinin (1) numaralı fıkrasının (h)bendinde, “TBMM yönetiminde bulunan saray, köşk ve kasırlar ile bunlarabağlı taşınır ve taşınmaz kültür varlıklarının tespitini, tasnifini, periyodikbakımını, muhafazasını, restorasyonunu ve tanıtımını yapmak.” TBMM idariteşkilatının görevleri arasında sayılmış ve bu görevleri yerine getirmek üzereTBMM idari teşkilatında Millî Saraylardan Sorumlu Genel Sekreter Yardımcılığıbirimi oluşturulmuştur.
39. 703 sayılı KHK ile TBMM’nin millî saraylarla ilgiligörev ve yetkileri kaldırılmıştır. Buna koşut olarak dava konusu kurallarla6253 sayılı Kanun’un TBMM’nin millî saraylarla ilgili görev ve yetkileriniyerine getiren hizmet birimi olan Millî Saraylardan Sorumlu Genel SekreterYardımcılığını düzenleyen hükümleri yürürlükten kaldırılmıştır.
40. Bu çerçevede dava konusu kurallarla;
- Millî Saraylardan Sorumlu Genel Sekreter Yardımcısıkadrosu kaldırılmış, adı geçen Genel Sekreter Yardımcısına bağlı birimler olanMüzecilik ve Tanıtım Başkanlığı, Restorasyon ve Teknik Uygulamalar Başkanlığıile İdari ve Mali İşler Başkanlığı da lağvedilmiştir.
- Adı geçen Başkanlıkların görevlerini düzenleyen 6253sayılı Kanun’un 17., 18. ve 19. maddeleri yürürlükten kaldırılmıştır.
- Millî Saraylardan Sorumlu Genel Sekreter Yardımcılığıile Genel Sekreter Yardımcısına bağlı birimlerin başkanlıklarına atanmakriterlerini düzenleyen hükümler yürürlükten kaldırılmıştır.
- Millî Saraylarla ilgili restorasyon ve onarımların 4734sayılı Kanun hükümlerine tabi olmayacağına yönelik hüküm yürürlüktenkaldırılmıştır.
- Millî Saraylardan Sorumlu Genel Sekreter Yardımcısınabağlı birimlerde çalışacak kişilere yönelik düzenlemeler yürürlüktenkaldırılmıştır.
- Kanun’un 15. maddesinin (1) numaralıfıkrasının (ğ) bendinde Kurtuluş Savaşı Müzesinde tüm müzecilik hizmetleriniyerine getirmek, Müzenin ulusal ve uluslararası tanıtımını yapmak veyayaptırmak ve bu amaçla faaliyetlerde bulunmak, ilgili kuruluşlarla kültürelalanlarda iş birliği yapmak, Müzenin onarım, restorasyon, teşhir ve müzecilikleilgili diğer teknik hizmetlerini gerektiğinde Millî Saraylardan Sorumlu GenelSekreter Yardımcılığına bağlı başkanlıklarla birlikte yürütmek Basın, Yayın veHalkla İlişkiler Başkanlığının görevleri arasında sayılmaktayken dava konusukuralla anılan bent yürürlükten kaldırılmıştır.
- Kanun’un 35. maddesinde TBMM’ye bağlı saray, köşk,kasır, müze ve fabrikalardan sağlanan her türlü gelir ile bunların bakım veonarımı için yapılan şartlı bağışlar ve yardımların muhasebeleştirilmesi ve harcanmasınailişkin usul ve esaslar düzenlenmekte iken dava konusu kuralla anılan maddeyürürlükten kaldırılmıştır.
41. Kanun’a dava konusu kuralla eklenen geçici 13.maddenin (1) numaralı fıkrasında maddenin yürürlüğe girdiği tarihte MillîSaraylardan Sorumlu Genel Sekreter Yardımcılığına bağlı birimlere tahsis edilenher türlü taşınır, taşıt, araç, gereç ve malzeme, borç ve alacaklar, hak veyükümlülüklerin bu maddenin yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla CBK hükümlerinegöre bünyesinde düzenlendiği kamu kurum ve kuruluşuna ilgili CBK’nın yürürlüğegirdiği tarih itibarıyla başka hiçbir işleme gerek kalmaksızın devredilmişsayılacağı belirtilmiş ve buna ilişkin esaslar düzenlenmiştir. Maddenin (2) ve(3) numaralı fıkralarında Millî Saraylardan Sorumlu Genel Sekreter Yardımcısıile buna bağlı birimlerde başkan ünvanlı kadrolarda bulunanlar ile diğerpersonelin görevlerinin bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihte sona ereceği, sözkonusu personelin TBMM idari teşkilatında durumlarına uygun kadrolara bir ayiçinde atanacakları ifade edilmiştir. Maddenin (4) numaralı fıkrasında bu maddeuyarınca atanan personelin özlük ve mali hakları düzenlenmiş, (5) numaralıfıkrasında da maddenin uygulanmasına ilişkin hususlarda ortaya çıkabilecektereddütleri giderme ve sorunları çözme yetkisinin Millî Saraylardan SorumluGenel Sekreter Yardımcılığına bağlı birimlerin ve/veya bunların görevlerininilgili CBK hükümlerine göre bünyesinde yeniden düzenlendiği ilgili kurumun üstyöneticisine ait olduğu hüküm altına alınmıştır.
42. Daha önce de ifade edildiği üzere 703 sayılı KHK’nındayanağı olan 7142 sayılı Kanun’un “Amaç ve Kapsam” başlıklı 1.maddesinin (1) numaralı fıkrasına göre 6771 sayılı Kanun’la Anayasa’da yapılandeğişikliklere uyum sağlamak amacıyla aynı maddenin (2) numaralı fıkrasındabelirtilen kapsam dâhilinde çeşitli kanun ve KHK’larda değişiklik yapılmasıhususunda Bakanlar Kuruluna KHK çıkarma yetkisi verilmiştir.
43. Anılan Kanun’un 1. maddesinin (1) numaralıfıkrasının; (a) bendinde kamu kurum ve kuruluşlarının kuruluş, teşkilat, görevve yetkilerinin düzenlenmesi için çeşitli kanun ve KHK’larda değişiklikyapılması hususunda düzenlemelerde bulunulmak üzere KHK çıkarılmasıöngörülmüştür. Bu açıdan bakıldığında TBMM’nin millî saraylarla ilgili görev veyetkilerini yerine getiren hizmet birimi olan Millî Saraylardan Sorumlu GenelSekreter Yardımcılığını düzenleyen hükümleri yürürlükten kaldıran kuralların7142 sayılı Kanun’un (1) numaralı fıkrasının (a) bendi uyarınca “kamu kurumve kuruluşlarının kuruluş, teşkilat, görev ve yetkilerinin düzenlenmesi,”kapsamında olduğu anlaşılmaktadır.
44. Ancak söz konusu kuralın Yetki Kanunu kapsamındaolduğunun söylenebilmesi için aynı zamanda Anayasa değişikliklerine uyumsağlama amacına da yönelik olması gerekmektedir (benzer yöndekideğerlendirme için bkz. AYM, E.2018/115, K.2020/81, 30/12/2020, § 21).
45. Yukarıda ayrıntılı şekilde açıklandığı üzere 6771sayılı Kanun’la Anayasa’nın bazı maddelerinde değişiklik yapılarak yeni birhükûmet sistemine geçilmiş ve buna bağlı olarak Cumhurbaşkanı’nın görev veyetkileri yeniden düzenlenmiştir. Bu kapsamda Cumhurbaşkanı’na yürütmeyetkisine ilişkin konularda, üst kademe kamu yöneticilerinin atanmalarınailişkin usul ve esasların belirlenmesinde, bakanlıkların kurulması,kaldırılması, görevleri ve yetkileri, teşkilat yapısı ile merkez ve taşrateşkilatlarının kurulmasına ilişkin hususlarda CBK ile düzenleme yapma yetkisitanınmıştır. Ayrıca kamu tüzel kişiliğinin CBK ile de kurulması mümkünkılınmıştır.
46. Bu açıdan bakıldığında 6253 sayılı Kanun’un TBMM’ninmillî saraylarla ilgili görev ve yetkilerini yerine getiren hizmet birimi olanMillî Saraylardan Sorumlu Genel Sekreter Yardımcılığını düzenleyen hükümleriniyürürlükten kaldıran kuralların bir önceki başlık altında sayılan 6771 sayılıKanun ile Anayasa’da yapılan değişikliklerle ilgisi kurulamamıştır. Başka birifadeyle dava konusu kuralların 7142 sayılı Kanun’un 1. maddesinin (1) numaralıfıkrasında belirtilen Anayasa’da yapılan değişikliklere uyum sağlamak amacıkapsamında olmadığı görülmektedir. Dolayısıyla Anayasa değişikliklerine uyumsağlama amacıyla ilgisi bulunmayan kural Yetki Kanunu kapsamında değildir.
47. Açıklanan nedenlerle kurallar, Anayasa’nın mülga 91.maddesine aykırıdır. İptalleri gerekir.
Kurallar Anayasa’nın mülga 91. maddesine aykırı görülerekiptal edildiğinden Anayasa’nın 1. ve 6. maddeleri yönünden ayrıcaincelenmemiştir.
Ç. KHK’nın 51. Maddesinin;
1. (a) Bendiyle 2863 Sayılı Kanun’un 10. Maddesinin İkinciFıkrasının Değiştirilen Birinci Cümlesinin İncelenmesi
a. İptal Talebinin Gerekçesi
48. Dava dilekçesinde özetle; kuralın Anayasadeğişikliklerine uyum sağlama amacıyla herhangi bir ilgisi bulunmadığındanYetki Kanunu kapsamına girmediği, kuralla Cumhurbaşkanlığı ve TBMM’nin idare vekontrolündeki kültür ve tabiat varlıklarının koruma kurullarının yetkialanından çıkarıldığı, düzenlemenin kamu yararı amacıyla değil bu varlıklarüzerinde koruma kurulu denetimi olmadan tasarrufta bulunulabilmesi amacıylaihdas edildiği belirtilerek kuralın Anayasa’nın 63. ve mülga 91. maddelerineaykırı olduğu ileri sürülmüştür.
b. Anayasa’ya Aykırılık Sorunu
49. 2863 sayılı Kanun’un 10. maddesi koruma altınaalınması gereken kültür ve tabiat varlıklarının korunmasıyla ilgili yetkiliolan birimleri ve koruma yöntemlerine ilişkin hususları düzenlemektedir.
50. Maddenin birinci fıkrasında kimin mülkiyetinde veyaidaresinde olursa olsun, taşınmaz kültür ve tabiat varlıklarının korunmasınısağlamak için gerekli tedbirleri almak, aldırmak ve bunların her türlüdenetimini yapmak veya kamu kurum ve kuruluşları ile belediyeler ve valiliklereyaptırmak görevinin Kültür ve Turizm Bakanlığına ait olduğu belirtilmiştir.Maddenin devamı fıkralarında da kamu kurum ve kuruluşlarının kontrolündebulunan kültür ve tabiat varlıklarının korunmasına ilişkin usul ve esaslardüzenlenmiştir.
51. Maddenin ikinci fıkrasının birinci cümlesindeTBMM’nin idare ve kontrolünde bulunan kültür ve tabiat varlıklarınınkorunmasının kendileri tarafından yerine getirileceği hükmü yer almakta ikenanılan cümle dava konusu kuralla “Cumhurbaşkanlığı ve Türkiye Büyük MilletMeclisinin idare ve kontrolünde bulunan kültür ve tabiat varlıklarınınkorunması, kendileri tarafından yerine getirilir.” şeklinde değiştirilmiştir.
52. Kuralın 7142 sayılı Kanun’un (1) numaralı fıkrasının(a) bendi uyarınca “kamu kurum ve kuruluşlarının kuruluş, teşkilat, görev veyetkilerinin düzenlenmesi,” kapsamında olduğu anlaşılmaktadır. Ancakkuralın 6771 sayılı Kanun ile Anayasa’da yapılan değişikliklerle ilgisikurulamamıştır. Dolayısıyla kural 7142 sayılı Kanun’un 1. maddesinin (1)numaralı fıkrasında belirtilen Anayasa’da yapılan değişikliklere uyum sağlamakamacı taşımadığından Anayasa’nın mülga 91. maddesi uyarınca verilen KHK çıkarmayetkisinin amaç ve kapsamı içinde değerlendirilmemektedir.
53. Açıklanan nedenlerle kural, Anayasa’nın mülga 91.maddesine aykırıdır. İptali gerekir.
Kural Anayasa’nın mülga 91. maddesine aykırı görülerekiptal edildiğinden Anayasa’nın 63. maddesi yönünden ayrıca incelenmemiştir.
2. (c) Bendiyle 2863 Sayılı Kanun’a Eklenen;
a. Ek 7. Maddenin İncelenmesi
i. İptal Talebinin Gerekçesi
54. Dava dilekçesinde, kuralın Anayasa değişikliklerineuyum sağlama amacıyla herhangi bir ilgisi bulunmadığından Yetki Kanunukapsamına girmediği belirtilerek Anayasa’nın mülga 91. maddesine aykırı olduğuileri sürülmüştür.
ii. Anayasa’ya Aykırılık Sorunu
55. 2863 sayılı Kanun’a dava konusu kuralla eklenen ek 7.maddede Cumhurbaşkanlığına bağlı saray, köşk, kasır ve müzelerden sağlanan hertürlü gelir ile bunların bakım ve onarımı için yapılan şartlı bağışlar veyardımların muhasebeleştirilmesi ve kullanımına ilişkin usul ve esaslardüzenlenmiştir.
56. Maddenin birinci cümlesinde Cumhurbaşkanlığına bağlısaray, köşk, kasır ve müzelerden sağlanan her türlü gelir ile bunların bakım veonarımı için yapılan şartlı bağışların Cumhurbaşkanlığı adına bir kamubankasında açılacak hesaba yatırılacağı belirtilmiş, ikinci ve üçüncücümlelerinde bu hesapta toplanan tutarların nemalandırılabileceği, hesaptatoplanan tutardan doğrudan hiçbir harcama yapılamayacağı ifade edilmiştir.
57. Maddenin dördüncü, beşinci ve altıncı cümlelerindehesapta biriken tutarların muhasebeleştirilmesine ilişkin hususlardüzenlenmiştir. Anılan cümlelere göre, hesapta biriken tutardan gerekli görülenmiktar bütçeye özel gelir kaydedilecektir. Özel gelir kaydedilen bu tutarCumhurbaşkanlığına bağlı saray, köşk, kasır ve müzelerin bakım, onarım,muhafaza ve işletilmesinde kullanılmak üzere Cumhurbaşkanlığı bütçesinin mevcutya da yeni açılacak tertiplerine özel ödenek kaydedilecek, kaydedilen özelödeneklerden kullanılmayan kısımlar ertesi yıla devren gelir ve özel ödenekkaydedilecektir.
58. Maddenin yedinci cümlesinde ise gelirleri özel ödenekkaydedilen işletmeler kurumlar vergisinden muaf tutulmuştur.
59. Kuralla, 7142 sayılı Kanun’da belirtildiği şekildebakanlıkların, kamu kurum ve kuruluşlarının kuruluş, teşkilat, görev veyetkileri ile personeline ilişkin usul ve esasların ya da Cumhurbaşkanı’nınyürütme yetkisine ilişkin hususların düzenlenmesine veya bu çerçevede kanunlarve KHK’larda yer alan ilgili hükümlerin değiştirilmesine, yürürlüktenkaldırılmasına ilişkin bir düzenleme öngörülmemektedir. Kural, kanunlar veKHK’larda yer alan ve yeni sistemle uyumlu olmayan tüzük, Bakanlar Kurulu,başbakan gibi bazı ibarelerin değiştirilmesi, yürürlükten kaldırılması veya buçerçevede kanunlar ve KHK’larda yer alan ilgili hükümlerin yenidendüzenlenmesine ilişkin de değildir.
60. Bu itibarla Millî Saraylar İdaresi Başkanlığının özelgelirlerini düzenleyen ve bu gelirlerin genel bütçeye özel gelir olarakkaydedilerek harcanmasını öngören kural, 7142 sayılı Kanun’un 1. maddesinin (1)numaralı fıkrasının (a) ila (d) bentlerinde belirtilen konulara yönelik bir düzenlemeiçermediğinden Yetki Kanunu kapsamında değildir.
61. Açıklanan nedenlerle kural, Anayasa’nın mülga 91.maddesine aykırıdır. İptali gerekir.
b. Ek 8. Maddenin İncelenmesi
i. İptal Talebinin Gerekçesi
62. Dava dilekçesinde özetle; kuralın Anayasa değişikliklerineuyum sağlama amacıyla herhangi bir ilgisi bulunmadığından Yetki Kanunukapsamına girmediği, Cumhurbaşkanlığının kendi sorumluluk alanındaki tarihîbina ve objelerin onarım, restorasyon ve çevre düzenlemeleri konusunda yapacağıtüm mal ve hizmet alımlarının dava konusu kuralla 4734 sayılı Kanun kapsamındançıkarılarak ihalelerin hangi esaslara göre yapılacağının yine Cumhurbaşkanıncabelirlenmesinin keyfîliğe sebebiyet vereceği belirtilerek kuralın Anayasa’nın2. ve mülga 91. maddelerine aykırı olduğu ileri sürülmüştür.
ii. Anayasa’ya Aykırılık Sorunu
63. 2863 sayılı Kanun’a dava konusu kuralla eklenen ek 8.maddede Cumhurbaşkanlığının sorumluluğundaki tarihî bina ve objelerinonarımları ve restorasyonları ile çevre düzenlemesine ilişkin mal ve hizmetalımları ile münhasıran özel ihtisas gerektiren konularda Cumhurbaşkanlığıncamütalaa ve hukuki hizmet satın alma işlerinin 4734 sayılı Kanun hükümlerinetabi olmaksızın Cumhurbaşkanlığınca belirlenecek usul ve esaslar çerçevesindegerçekleştirileceği hüküm altına alınmıştır.
64. KHK’nın 51. maddesinin (c) bendiyle 2863 sayılıKanun’a eklenen ek 7. maddeye ilişkin gerekçeler dava konusu kural bakımındanda geçerlidir.
65. Bu itibarla Millî sarayların Cumhurbaşkanlığına devredilmesinekoşut olarak, devredilen tarihî bina ve objelerin onarımları ve restorasyonlarıile çevre düzenlemesine ilişkin mal ve hizmet alımları ile münhasıran özelihtisas gerektiren konularda Cumhurbaşkanlığınca mütalaa ve hukuki hizmet satınalma işlerinin 4734 sayılı Kanun kapsamı dışına çıkarılmasını öngören kural,7142 sayılı Kanun’un 1. maddesinin (1) numaralı fıkrasının (a) ila (d)bentlerinde belirtilen konulara yönelik bir düzenleme içermediğinden YetkiKanunu kapsamında değildir.
66. Açıklanan nedenlerle kural, Anayasa’nın mülga 91.maddesine aykırıdır. İptali gerekir.
Kural, Anayasa’nın mülga 91. maddesine aykırı görülerekiptal edildiğinden Anayasa’nın 2. maddesi yönünden ayrıca incelenmemiştir.
D. KHK’nın 61. Maddesinin;
1. (b) Bendiyle;
a. 2659 Sayılı Kanun’un 17. Maddesinin “Morg İhtisasDairesinin Görevleri” Şeklindeki Başlığının “Kimsesiz cesetler”Olarak Değiştirilmesinin İncelenmesi
67. 2659 sayılı Kanun’un 17. maddesinin başlığı “Morgİhtisas Dairesinin Görevleri” şeklinde iken dava konusu kuralla “KimsesizCesetler” şeklinde değiştirilmiştir.
68. Anayasa Mahkemesinin norm denetimi yetkisininkapsamına Anayasa değişikliği, kanun, KHK, CBK ve TBMM İçtüzüğü adı verilennormlar (kurallar) girmektedir. Söz konusu düzenlemeler, Anayasa'nın yetkilikıldığı organlar tarafından yazılı bir şekilde ve bu adlar altında tespitedilmiş bulunan genel, sürekli ve soyut hukuk normlarıdır. Norm ise insandavranışını yönlendirmek amacıyla belirli bir şeyin yapılmasını yasaklayan yada belirli bir şeyin yapılmasına izin veya yetki veren ve cebirle desteklenmişirade açıklamalarıdır. Dolayısıyla hukuk normları daima emir, yasak, izin veyayetki içeren önermelerden oluşur. İnsan davranışını yönlendirmeyi hedeflemeyenyani emir vermeyen, yasak koymayan, izin veya yetki vermeyen bir önerme,normatif nitelikte olmadığından hukuk kuralı sayılmaz.
69. Bu itibarla madde başlıkları da başlı başına biryargı ifade etmediğinden denetlenebilir norm niteliğinde değildir. Anılanniteliği sebebiyle madde başlıklarının iptal davasına konu edilmesi mümkündeğildir.
70. Açıklanan nedenlerle Kanun’un 17. maddesinin “Morgİhtisas Dairesinin Görevleri” şeklindeki başlığının “Kimsesiz Cesetler”olarak değiştirilmesine yönelik iptal talebi hakkında karar verilmesine yerolmadığına karar vermek gerekir.
b. 2659 Sayılı Kanun’un 17. Maddesinin Birinci FıkrasınınYürürlükten Kaldırılmasının İncelenmesi
i. İptal Talebinin Gerekçesi
71. Dava dilekçesinde, kuralın Anayasa değişikliklerineuyum sağlama amacıyla herhangi bir ilgisi bulunmadığından Yetki Kanunukapsamına girmediği belirtilerek Anayasa’nın mülga 91. maddesine aykırı olduğuileri sürülmüştür.
ii. Anayasa’ya Aykırılık Sorunu
(1) Kuralın Anayasa’nın Mülga 91. Maddesi Yönündenİncelenmesi
72. Kanun’un 17. maddesinin birinci fıkrasında Adli TıpKurumuna bağlı Morg İhtisas Dairesinin görevleri düzenlenmekte iken anılanfıkra dava konusu kuralla yürürlükten kaldırılmıştır.
73. Kuralın Yetki Kanunu’nun (1) numaralı fıkrasının (a)bendi uyarınca “kamu kurum ve kuruluşlarının kuruluş, teşkilat, görev veyetkilerinin düzenlenmesi,” kapsamında olduğu anlaşılmaktadır.
74. Cumhurbaşkanlığı hükûmet sistemine göre oluşturulanidari teşkilat yapısına geçiş sürecinde 703 sayılı KHK ile bazı kamu kurum vekuruluşları ile bakanlıkların kuruluş kanunları ya da kuruluş kanunlarında yeralan teşkilat, görev ve yetki ile bunlarla bağlantılı diğer hususlarıdüzenleyen hükümler yürürlükten kaldırılmıştır. Yeni hükûmet sisteminegeçilmesiyle birlikte bakanlıkların teşkilat yapısı (1) numaralı CBK’da;bakanlıklara bağlı, ilgili, ilişkili kurum ve kuruluşlar ile diğer kurum vekuruluşların teşkilatı da (4) numaralı CBK’da yeniden düzenlenmiştir. NitekimMorg İhtisas Dairesinin de içinde yer aldığı Adli Tıp Kurumu 15/7/2018 tarihlive 30479 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan (4) numaralı Bakanlıklara Bağlı,İlgili, İlişkili Kurum ve Kuruluşlar ile Diğer Kurum ve Kuruluşların TeşkilatıHakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi’nde yeniden düzenlenmiştir.
75. Dolayısıyla, Morg İhtisas Dairesinin görevlerinidüzenleyen hükmün yürürlükten kaldırılmasının idari teşkilatın Cumhurbaşkanlığıhükûmet sistemi çerçevesinde yeniden yapılandırılmasıyla ilgisi bulunduğundankuralın Anayasa değişikliklerine uyum sağlama amacı bulunmadığı söylenemez.
76. Kural, Anayasa’da KHK ile düzenlenmesi yasaklanmışalanlara ilişkin herhangi bir düzenleme de içermemektedir.
77. Açıklanan nedenlerle kural, Anayasa’nın mülga 91.maddesine aykırı değildir. İptal talebinin reddi gerekir.
(2) Kuralın İçerik Yönünden İncelenmesi
78. 6216 sayılı Kanun’un 43. maddesi uyarınca kurallarilgisi nedeniyle Anayasa’nın 2. maddesi yönünden de incelenmiştir.
79. Anayasa’nın 2. maddesinde güvence altına alınan hukukdevleti ilkesi gereği kanunlar ve KHK’lar kamu yararı amacıyla çıkarılır. AnayasaMahkemesinin içtihadına göre kamu yararı genel bir ifadeyle bireysel, özelçıkarlardan ayrı ve bunlara üstün olan toplumsal yararı ifade etmektedir.KHK’nın amaç ögesi bakımından Anayasa’ya uygun sayılabilmesi içinçıkarılmasında kamu yararı dışında bir amacın gözetilmemiş olması gerekir.KHK’nın kamu yararı dışında bir amaçla çıkarılmış olduğu açıkçaanlaşılabiliyorsa amaç unsuru bakımından Anayasa’ya aykırılık söz konusuolabilecektir.
80. Anayasa’ya uygunluk denetiminde kuralınöngörülmesindeki kamu yararı anlayışının isabetli olup olmadığı değil incelenenkuralın kamu yararı dışında belli bireylerin ya da grupların çıkarlarıgözetilerek yasalaştırılmış olup olmadığı incelenir. Diğer bir anlatımla birkuralın Anayasa’ya aykırılık sorunu çözümlenirken kamu yararı konusunda AnayasaMahkemesinin yapacağı inceleme yalnızca kuralın kamu yararı amacıyla çıkarılıpçıkarılmadığının denetimiyle sınırlıdır.
81. Bir önceki başlık altında ifade edildiği üzere Morgİhtisas Dairesinin görevlerini düzenleyen hükmün yürürlükten kaldırılmasınınAnayasa değişikliklerine uyum sağlamak üzere bakanlıklar ile kamu kurum vekuruluşlarının Cumhurbaşkanlığı hükûmet sistemi çerçevesinde yenidenyapılandırılmasıyla doğrudan ilgisi bulunmaktadır. Bu itibarla Anayasadeğişikliklerine uyum sağlama amacıyla ihdas edilen kuralın kamu yararı dışındabir amaç gözettiği söylenemez. Bu nedenle kuralda hukuk devleti ilkesine aykırıbir yön bulunmamaktadır.
82. Açıklanan nedenlerle kural, Anayasa’nın 2. maddesineaykırı değildir. İptal talebinin reddi gerekir.
2. (d) Bendiyle 2659 Sayılı Kanun’un Değiştirilen 32.Maddesinin İncelenmesi
a. İptal Talebinin Gerekçesi
83. Dava dilekçesinde özetle; kuralın Anayasadeğişikliklerine uyum sağlama amacıyla herhangi bir ilgisi bulunmadığından YetkiKanunu kapsamına girmediği, yurt içinde ve yurt dışında burs verilmek suretiyleyükseköğrenim yaptırılanların Adli Tıp Kurumundaki uzmanlık ve ihtisasimtihanlarına tabi tutulmadan asistanlık kadrolarına atanmasına imkântanınmasının kamu hizmetine girme hakkı kapsamında olduğundan kuralla yasakalanda düzenleme yapıldığı, içerik yönünden ise kamu görevlilerininatanmalarının Anayasa’da kanunla düzenlenmesi öngörülen konulardan olduğu hâldebu hususta KHK ile düzenleme yapıldığı belirtilerek kuralın Anayasa’nın mülga91. ve 128. maddelerine aykırı olduğu ileri sürülmüştür.
b. Anayasa’ya Aykırılık Sorunu
84. 2659 sayılı Kanun’un dava konusu kuralla değişik 32.maddesinin birinci fıkrasının birinci cümlesinde Adalet Bakanlığı hesabına AdliTıp Kurumuna adli tabip ve uzman yetiştirmek üzere yurt içinde ve yurt dışındaburs verilmek suretiyle yükseköğrenim yaptırılanların Adli Tıp Kurumundakiuzmanlık ve ihtisas imtihanlarına tabi tutulmadan asistanlık (araştırmagörevlisi) kadrolarına atanacakları belirtilmiş, ikinci cümlesinde de bupersonelin Kanun’un 35. maddesindeki mecburi hizmet yükümlülüğüne tabi olduğuhüküm altına alınmıştır.
85. Anayasa’nın İkinci Kısmı’nın “Siyasî Haklar veÖdevler” başlıklı Dördüncü Bölüm’ünde yer alan “Hizmete girme”başlıklı 70. maddesinin birinci fıkrasında her vatandaşın kamu hizmetlerinegirme hakkına sahip olduğu belirtildikten sonra ikinci fıkrasında hizmetealınmada görevin gerektirdiği niteliklerden başka hiçbir ayrım gözetilemeyeceğikurala bağlanmıştır. Buna göre Anayasa’nın İkinci Kısmı’nın Dördüncü Bölümü’ndeyer alan ve 70. maddesinde güvence altına alınan kamu hizmetine girme hakkınailişkin olarak KHK ile düzenleme yapılması mümkün değildir.
86. Kural yurt içi veya yurt dışında burs verilmeksuretiyle yükseköğrenim yaptırılanların uzmanlık ve ihtisas imtihanlarına tabitutulmadan doğrudan asistanlık kadrolarına atanmalarına imkân tanımaktadır.Kuralda burs verilecek kişilerin daha önce kamu görevlisi olup olmayacağınailişkin herhangi bir ayrım yapılmamıştır. Bu nedenle Adalet Bakanlığı hesabınaburslu olarak yükseköğrenim yaptırılanlar kural uyarınca imtihana tabitutulmadan kamu hizmetine girebilecektir.
87. Dolayısıyla kural kamu hizmetlerine girme hakkınadair bir düzenleme niteliği taşıdığından Anayasa’nın mülga 91. maddesi uyarıncaKHK ile düzenlenemeyecek yasak alan içinde kalmaktadır.
88. Açıklanan nedenlerle kural, Anayasa’nın mülga 91.maddesine aykırıdır. İptali gerekir.
89. Kural Anayasa’nın mülga 91. maddesineaykırı görülerek iptal edildiğinden Anayasa’nın 128. maddesi yönünden ayrıcaincelenmemiştir.
3. (f) Bendiyle 2659 Sayılı Kanun’un 1 ila 16., 18 ila26., 36., 37., Geçici 1 ila Geçici 4., Geçici 6. ve Geçici 7. MaddelerininYürürlükten Kaldırılmasının İncelenmesi
a. İptal Talebinin Gerekçesi
90. Dava dilekçesinde, kuralın Anayasa değişikliklerineuyum sağlama amacıyla herhangi bir ilgisi bulunmadığından Yetki Kanunukapsamına girmediği belirtilerek Anayasa’nın mülga 91. maddesine aykırı olduğuileri sürülmüştür.
b. Anayasa’ya Aykırılık Sorunu
91. 2659 sayılı Kanun’da Adli Tıp Kurumunun kuruluş vegörevleri ile teşkilat yapısı düzenlenmektedir. Dava konusu kuralla Kanun’un 1ila 16., 18 ila 26., 36., 37., geçici 1 ila geçici 4., geçici 6. ve geçici 7.maddeleri yürürlükten kaldırılmıştır.
92. 2659 sayılı Kanun’un dava konusu kuralla yürürlüktenkaldırılan 26. maddesinde Adli Tıp Kurumu Başkanı, başkan yardımcıları, adlitıp ihtisas kurulları başkan ve üyelerinin, Adalet Bakanının inhası üzerineuzman elemanlar veya üniversitelerin ilgili fakülte öğretim üyeleri veyayardımcıları arasından müşterek kararnameyle atanacağı, Adli Tıp Kurumu 1.Hukuk Müşaviri, hukuk müşavirleri, adli tıp ihtisas dairesi başkanları, adlitıp grup başkanları, adli tıp şube müdürleri, şube müdürleri, adli tıpuzmanları, uzmanlar, trafik uzmanları, sosyal hizmet uzmanları, raportörler,mühendisler, kimyagerler, fizikçiler, programcılar, psikologlar, pedagoglar,antropologlar, astronomlar, asistanlar, eczacılar, biyologlar, diş hekimleri,balistik, adli belge inceleme ve silah muayene uzmanlarının da Adli Tıp KurumuBaşkanının teklifi üzerine Adalet Bakanlığınca atanacağı belirtilmiştir.
93. KHK’nın 61. maddesinin (d) bendiyle 2659 sayılıKanun’un değiştirilen 32. maddesine yönelik gerekçeler dava konusu kuralbakımından da geçerlidir.
94. Bu itibarla Adli Tıp Kurumu Başkanı, başkanyardımcıları ve diğer personelin atanma şartlarına yönelik düzenleme kamuhizmetine girme hakkı kapsamında yer almaktadır. Bu nedenle söz konusu düzenlemeninyürürlükten kaldırılmasını öngören kural Anayasa’nın İkinci Kısmı’nın DördüncüBölümü’nde yer alan kamu hizmetlerine girme hakkına ilişkin düzenlemeiçerdiğinden Anayasa’nın mülga 91. maddesi uyarınca KHK ile düzenlenemeyecekyasak alanda kalmaktadır.
95. Açıklanan nedenlerle kural, Anayasa’nın mülga 91.maddesine aykırıdır. İptali gerekir.
E. KHK’nın 62. Maddesinin (c) Bendiyle 5902 SayılıKanun’un 1 ila 14., 16 ila 22., 24 ila 26. Maddelerinin, Ek 1. Maddesinin (1),(2) ve (3) Numaralı Fıkralarının ve Geçici 1 ila Geçici 7. Maddelerinin ve Eki(I) Sayılı Cetvel’in Yürürlükten Kaldırılmasının İncelenmesi
1. İptal Talebinin Gerekçesi
96. Dava dilekçesinde, kuralın Anayasa değişikliklerineuyum sağlama amacıyla herhangi bir ilgisi bulunmadığından Yetki Kanunukapsamına girmediği belirtilerek Anayasa’nın mülga 91. maddesine aykırı olduğuileri sürülmüştür.
2. Anayasa’ya Aykırılık Sorunu
97. 5902 sayılı Kanun’da Afet ve Acil Durum YönetimiBaşkanlığının kuruluşu, teşkilat yapısı ve görevlerine ilişkin hususlardüzenlenmekte iken dava konusu kuralla anılan Kanun’un 1 ila 14., 16 ila 22.,24 ila 26. maddeleri, ek 1. maddesinin (1), (2) ve (3) numaralı fıkraları,geçici 1 ila geçici 7. maddeleri ve eki (I) Sayılı Cetvel’i yürürlüktenkaldırılmıştır.
98. Kanun’un dava konusu kuralla yürürlükten kaldırılan20. maddesinde Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanı, Başkan Yardımcısı, DaireBaşkanı ve I. Hukuk Müşaviri kadrolarına atanabilmek için, bu kadrolaraatanacaklarda aranan genel şartlara ek olarak; en az dört yıllık yükseköğretimkurumlarından mezun olmak, kamu sektöründe veya özel sektörde atanacağı görevalanıyla ilgili en az beş yıllık iş tecrübesine sahip olmak gerektiği hükümaltına alınmıştır.
99. KHK’nın 61. maddesinin (d) bendiyle 2659 sayılıKanun’un değiştirilen 32. maddesine yönelik gerekçeler dava konusu kuralbakımından da geçerlidir.
100. Bu itibarla Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanı,Başkan Yardımcısı, Daire Başkanı ve I. Hukuk Müşavirinin atanma şartlarınayönelik düzenleme kamu hizmetine girme hakkı kapsamında yer almaktadır. Bunedenle söz konusu düzenlemenin yürürlükten kaldırılmasını öngören kuralAnayasa’nın İkinci Kısmı’nın Dördüncü Bölümü’nde yer alan kamu hizmetlerinegirme hakkına ilişkin düzenleme içerdiğinden Anayasa’nın mülga 91. maddesiuyarınca KHK ile düzenlenemeyecek yasak alanda kalmaktadır.
101. Açıklanan nedenlerle kural, Anayasa’nın mülga 91.maddesine aykırıdır. İptali gerekir.
F. KHK’nın 63. Maddesiyle 5659 Sayılı Kanun’un 1 ila 4.,6 ila 8., 11 ila 13., Geçici 1. ve Geçici 2. Maddelerinin YürürlüktenKaldırılmasının İncelenmesi
1. İptal Talebinin Gerekçesi
102. Dava dilekçesinde, kuralın Anayasa değişikliklerineuyum sağlama amacıyla herhangi bir ilgisi bulunmadığından Yetki Kanunu kapsamınagirmediği belirtilerek Anayasa’nın mülga 91. maddesine aykırı olduğu ilerisürülmüştür.
2. Anayasa’ya Aykırılık Sorunu
103. 5659 sayılı Kanun’da yer alan Atatürk OrmanÇiftliği’nin (AOÇ) kuruluşu ve teşkilatına ilişkin hususlar düzenlenmekte ikendava konusu kuralla Kanun’un 1 ila 4., 6 ila 8., 11 ila 13., geçici 1. vegeçici 2. maddeleri yürürlükten kaldırılmıştır.
104. Kanun’un dava konusu kuralla yürürlükten kaldırılan13. maddesinde AOÇ’de çalışan ve 22/5/2003 tarihli ve 4857 sayılı İş Kanunu’natabi olmayan sürekli işçilerin işten doğma hastalıkları hâlinde bunların iki aymüddetle ücretleri yarım verilmek ve tedavi giderleri ve yol paraları idaretarafından ödenmek suretiyle tedavi ettirileceği hükme bağlanmıştır.
105. KHK’nın 2. maddesiyle 4954 sayılı Kanun’unyürürlükten kaldırılmasına yönelik gerekçeler dava konusu kural bakımından dageçerlidir.
106. Bu itibarla AOÇ’de 4857 sayılı Kanun’a tabi olmayansürekli işçilerin mali haklarına yönelik düzenleme Anayasa’nın İkinci Kısmı’nınİkinci Bölümü’nde yer alan mülkiyet hakkı kapsamında yer almaktadır.Dolayısıyla söz konusu düzenlemenin yürürlükten kaldırılmasını öngören kurallamülkiyet hakkına müdahalede bulunulduğu açıktır. Bu nedenle kural Anayasa’nınmülga 91. maddesi uyarınca KHK ile düzenlenemeyecek yasak alanda kalmaktadır.
107. Açıklanan nedenlerle kural, Anayasa’nın mülga 91.maddesine aykırıdır. İptali gerekir.
G. KHK’nın 64. Maddesinin (b) Bendiyle 4301 SayılıKanun’un 1 ila 6. Maddelerinin, 7. Maddesinin Birinci ila Altıncı Fıkralarının,8. Maddesinin Birinci Fıkrasının, 9., 20., 21., Geçici 1. ve Geçici 2.Maddelerinin Yürürlükten Kaldırılmasının İncelenmesi
1. İptal Talebinin Gerekçesi
108. Dava dilekçesinde, kuralın Anayasa değişikliklerineuyum sağlama amacıyla herhangi bir ilgisi bulunmadığından Yetki Kanunukapsamına girmediği belirtilerek Anayasa’nın mülga 91. maddesine aykırı olduğuileri sürülmüştür.
2. Anayasa’ya Aykırılık Sorunu
109. 6/8/1997 tarihli ve 4301 sayılı Ceza İnfaz Kurumlarıile Tutukevleri İşyurtları Kurumuna İlişkin Bazı Mali Hükümlerin DüzenlenmesiHakkında Kanun’da Ceza İnfaz Kurumları ve Tutukevleri İşyurtları Kurumununkuruluşu ve teşkilatına ilişkin hususlar düzenlenmekte iken dava konusu kurallaKanun’un 1 ila 6. maddeleri, 7. maddesinin birinci ila altıncı fıkraları, 8.maddesinin birinci fıkrası, 9., 20., 21. maddeleri ile geçici 1. ve geçici 2.maddeleri yürürlükten kaldırılmıştır.
110. Kanun’un dava konusu kuralla yürürlükten kaldırılan4. maddesinde, işçilerin çalıştırılması ve ücretlerinin belirlenmesi konusundaİşyurtları Yüksek Kurulunun yetkili olduğu ifade edilmiştir.
111. KHK’nın 2. maddesiyle 4954 sayılı Kanun’unyürürlükten kaldırılmasına yönelik gerekçeler dava konusu kural bakımından dageçerlidir.
112. Bu itibarla işyurtlarında çalışacak işçilerinücretlerinin belirlenmesine yönelik düzenleme Anayasa’nın İkinci Kısmı’nınİkinci Bölümü’nde yer alan mülkiyet hakkı kapsamında yer almaktadır.Dolayısıyla söz konusu düzenlemenin yürürlükten kaldırılmasını öngören kurallamülkiyet hakkına müdahalede bulunulduğu açıktır. Bu nedenle kural Anayasa’nınmülga 91. maddesi uyarınca KHK ile düzenlenemeyecek yasak alanda kalmaktadır.
113. Açıklanan nedenlerle kural, Anayasa’nın mülga 91.maddesine aykırıdır. İptali gerekir.
Ğ. KHK’nın 65. Maddesinin (a), (b), (c), (ç), (d) ve (e)Bentleriyle 6546 Sayılı Kanun’da Yapılan Değişikliklerin İncelenmesi
1. İptal Talebinin Gerekçesi
114. Dava dilekçesinde, kuralın Anayasa değişikliklerineuyum sağlama amacıyla herhangi bir ilgisi bulunmadığından Yetki Kanunu kapsamınagirmediği belirtilerek Anayasa’nın mülga 91. maddesine aykırı olduğu ilerisürülmüştür.
2. Anayasa’ya Aykırılık Sorunu
a. (a) Bendiyle 6546 Sayılı Kanun’un AdınınDeğiştirilmesi
115. 6546 sayılı Kanun’un adı “Çanakkale Savaşları GeliboluTarihi Alan Başkanlığı Kurulması Hakkında Kanun” iken dava konusu kuralla “ÇanakkaleSavaşları Gelibolu Tarihi Alanı Hakkında Bazı Düzenlemeler Yapılmasına DairKanun” şeklinde değiştirilmiştir.
116. KHK’nın 61. maddesinin (b) bendiyle 2659 sayılıKanun’un 17. maddesinin başlığının değiştirilmesine yönelik gerekçeler davakonusu kural bakımından da geçerlidir.
117. Açıklanan nedenlerle 6546 sayılı Kanun’un adının “ÇanakkaleSavaşları Gelibolu Tarihi Alanı Hakkında Bazı Düzenlemeler Yapılmasına DairKanun” şeklinde değiştirilmesine yönelik iptal talebi hakkında kararverilmesine yer olmadığına karar vermek gerekir.
b. (b) Bendiyle6546 Sayılı Kanun’un Değiştirilen 1. ve 2. Maddeleri
i. Kuralların Anayasa’nın Mülga 91. Maddesi Yönündenİncelenmesi
118. 6546 sayılı Kanun’un 1. maddesi “Bu Kanununamacı; Çanakkale deniz ve kara savaşlarının meydana geldiği Çanakkale SavaşlarıGelibolu Tarihi Alanının tarihi, kültürel ve manevi değerleri ile doğaldokusunun korunması, yaşatılması, geliştirilmesi, tanıtılması, gelecekkuşaklara aktarılması ve yönetimini sağlamak üzere Çanakkale Savaşları GeliboluTarihi Alan Başkanlığının kurulması ile görev ve yetkilerini düzenlemektir.” şeklindeiken dava konusu kuralla “Bu Kanunun amacı; Çanakkale deniz ve kara savaşlarınınmeydana geldiği Çanakkale Savaşları Gelibolu Tarihi Alanının tarihi, kültürelve manevi değerleri ile doğal dokusunun korunması, yaşatılması, geliştirilmesi,tanıtılması, gelecek kuşaklara aktarılmasına ilişkin hususları düzenlemektir.” şeklindedeğiştirilmiştir. Yapılan değişiklikle maddenin Çanakkale Savaşları GeliboluTarihî Alan Başkanlığının (Başkanlık) kuruluşu, görev ve yetkilerini düzenleyenhükümleri yürürlükten kaldırılmıştır.
119. Başkanlığın teşkilat ve görevlerinin Kanun’dan çıkarılmasınakoşut olarak Kanun’un 2. maddesinde yer alan tanımlarda da değişikliğe gidilmişBaşkanlığın teşkilatına ilişkin tanımlar kaldırılarak anılan kısım yenidendüzenlenmiştir.
120. Yeni hükûmet sistemine geçilmesiyle birlikte anılanBaşkanlığın kuruluşu, görevleri ve teşkilat yapısı (4) numaralı CBK’nın 93 ila103. maddelerinde yeniden düzenlenmiştir.
121. KHK’nın 61. maddesinin (b) bendiyle 2659 sayılıKanun’un 17. maddesinin birinci fıkrasının yürürlükten kaldırılmasına yönelikgerekçeler dava konusu kural bakımından da geçerlidir.
122. Kuralların 7142 sayılı Kanun’un (1) numaralıfıkrasının (a) bendi uyarınca “kamu kurum ve kuruluşlarının kuruluş,teşkilat, görev ve yetkilerinin düzenlenmesi,” kapsamında olduğuanlaşılmaktadır. Çanakkale Savaşları Gelibolu Tarihî Alan BaşkanlığınınCumhurbaşkanlığı hükûmet sistemi çerçevesinde yeniden yapılandırılmasınayönelik olarak kural kapsamında 6546 sayılı Kanun’da yer alan Başkanlığınkuruluşu, görev ve yetkilerini düzenleyen hükümlerin yürürlükten kaldırılmasınınAnayasa değişikliklerine uyum sağlama amacı taşımadığı söylenemez.
123. Bu itibarla kurallar Yetki Kanunu kapsamında olupAnayasa’da KHK ile düzenlenmesi yasaklanmış alanlara ilişkin herhangi birdüzenleme de içermemektedir.
124. Açıklanan nedenlerle kurallar, Anayasa’nın mülga 91.maddesine aykırı değildir. İptal talebinin reddi gerekir.
ii. Kuralların İçerik Yönünden İncelenmesi
125. 6216 sayılı Kanun’un 43. maddesi uyarınca kurallarilgisi nedeniyle Anayasa’nın 2. maddesi yönünden incelenmiştir.
126. KHK’nın 61. maddesinin (b) bendiyle 2659 sayılıKanun’un 17. maddesinin birinci fıkrasının yürürlükten kaldırılmasına yönelikgerekçeler dava konusu kurallar bakımından da geçerlidir.
127. Açıklanan nedenlerle kurallar, Anayasa’nın 2.maddesine aykırı değildir. İptal talebinin reddi gerekir.
c. (c) Bendiyle 6546 Sayılı Kanun’un 3. Maddesinde YerAlan “Bu Kanuna göre…” İbaresinin Madde Metninden Çıkarılması
i. Kuralın Anayasa’nın Mülga 91. Maddesi Yönündenİncelenmesi
128. 6546 sayılı Kanun’un Tarihî Alanın korunmasınailişkin esasları düzenleyen 3. maddesinin “Bu Kanuna göre Tarihi Alanınkorunması, iyileştirilmesi ve geliştirilmesinde uyulacak esaslar şunlardır:”bölümünde yer alan “Bu Kanuna göre…” ibaresi dava konusu kuralla maddemetninden çıkarılmıştır.
129. Cumhurbaşkanlığı hükûmet sisteminde Başkanlığıngörev ve yetkileri CBK ile de düzenlenebileceğinden Kanun’un 3. maddesinde yeralan “Bu Kanuna göre…” ibaresinin dava konusu kuralla madde metnindençıkarıldığı anlaşılmaktadır. Nitekim Çanakkale Savaşları Gelibolu Tarihî AlanBaşkanlığının kuruluşu, teşkilat yapısı, görev ve yetkileri 6546 sayılıKanun’da düzenlenmekte iken bu hükümler 703 sayılı KHK ile yürürlüktenkaldırılmış ve adı geçen Başkanlığın kuruluş, görev ve yetkileri (4) numaralıCBK’da düzenlenmiştir. Dolayısıyla, Tarihî Alanın korunması, iyileştirilmesi vegeliştirilmesine ilişkin hususlar da CBK ile düzenlenebilecektir.
130. KHK’nın 61. maddesinin (b) bendiyle 2659 sayılıKanun’un 17. maddesinin birinci fıkrasının yürürlükten kaldırılmasına yönelikgerekçeler dava konusu kural bakımından da geçerlidir.
131. Kuralın 7142 sayılı Kanun’un (1) numaralı fıkrasının(a) bendi uyarınca “kamu kurum ve kuruluşlarının kuruluş, teşkilat, görev veyetkilerinin düzenlenmesi,” kapsamında olduğu ve Anayasa değişikliklerineuyum sağlama amacıyla ihdas edildiği anlaşılmaktadır. Bu itibarla kural YetkiKanunu kapsamındadır.
132. Kural Anayasa’da KHK ile düzenlenmesi yasaklanmışalanlara ilişkin herhangi bir düzenleme de içermemektedir.
133. Açıklanan nedenlerle kural, Anayasa’nın mülga 91.maddesine aykırı değildir. İptal talebinin reddi gerekir.
ii. Kuralın İçerik Yönünden İncelenmesi
134. 6216 sayılı Kanun’un 43. maddesi uyarınca kuralilgisi nedeniyle Anayasa’nın 2. maddesi yönünden incelenmiştir.
135. KHK’nın 61. maddesinin (b) bendiyle 2659 sayılıKanun’un 17. maddesinin birinci fıkrasının yürürlükten kaldırılmasına yönelikgerekçeler dava konusu kural bakımından da geçerlidir.
136. Açıklanan nedenlerle kural, Anayasa’nın 2. maddesineaykırı değildir. İptal talebinin reddi gerekir.
ç. (ç) Bendiyle 6546 Sayılı Kanun’un 10. Maddesinin (2)Numaralı Fıkrasının;
i. (ç) Bendine Eklenen Cümle
137. 6546 sayılı Kanun’un 10. maddesinin (2) numaralıfıkrasının (ç) bendinde “Çanakkale İl Özel İdaresi, Çanakkale Belediyesi veÇanakkale Ticaret ve Sanayi Odasının bir önceki yıl kesinleşmiş bütçegelirlerinden en az yüzde bir oranında ayrılacak paylar” Başkanlığıngelirleri arasında sayılmakta iken dava konusu kuralla anılan bende “Bu oranCumhurbaşkanınca iki katına kadar artırılabilir.” cümlesi eklenmiştir.Kuralla Cumhurbaşkanı’na, Başkanlığın gelirleri arasında sayılan; Çanakkale İlÖzel İdaresi, Çanakkale Belediyesi ve Çanakkale Ticaret ve Sanayi Odasının birönceki yıl kesinleşmiş bütçe gelirlerinden en az yüzde bir oranında ayrılacakpayları iki katına kadar artırma yetkisi tanınmaktadır.
138. Kuralın 7142 sayılı Kanun’un (1) numaralı fıkrasının(d) bendi uyarınca “…Cumhurbaşkanının yürütme yetkisine ilişkin hususlaradair hükümlerin düzenlenmesi…” kapsamında olduğu anlaşılmaktadır.Ancak kuralın 6771 sayılı Kanun ile Anayasa’da yapılan değişikliklerle ilgisikurulamamıştır. Dolayısıyla kural 7142 sayılı Kanun’un 1. maddesinin (1)numaralı fıkrasında belirtilen Anayasa’da yapılan değişikliklere uyum sağlamakamacı taşımadığından Anayasa’nın mülga 91. maddesi uyarınca verilen KHK çıkarmayetkisinin amaç ve kapsamı içinde değerlendirilmemektedir.
139. Açıklanan nedenlerle kural, Anayasa’nın mülga 91.maddesine aykırıdır. İptali gerekir.
ii. Değiştirilen (d) Bendi
140. 6546 sayılı Kanun’un 10. maddesinin (2) numaralıfıkrasının (d) bendinde “Tarihi Alan işletme ve faaliyet gelirleri” Başkanlıkgelirleri arasında sayılmakta iken dava konusu kuralla anılan bent “Teşkilatailişkin Cumhurbaşkanlığı kararnamesinde belirtilen diğer gelirler.”şeklinde değiştirilmiştir. “Tarihi Alan işletme ve faaliyet gelirleri”de (4) numaralı CBK’nın 102. maddesinin (2) numaralı fıkrasının (ç) bendindeyeniden düzenlenerek Başkanlığın gelirleri arasında sayılmıştır.
141. KHK’nın 51. maddesinin (c) bendiyle 2863 sayılıKanun’a eklenen ek 7. maddeye yönelik gerekçeler dava konusu kural bakımındanda geçerlidir.
142. Kuralla, 7142 sayılı Kanun’da belirtildiği şekildebakanlıkların, kamu kurum ve kuruluşlarının kuruluş, teşkilat, görev veyetkileri ile personeline ilişkin usul ve esasların ya da Cumhurbaşkanı’nınyürütme yetkisine ilişkin hususların düzenlenmesine veya bu çerçevede kanunlarve KHK’larda yer alan ilgili hükümlerin değiştirilmesine ve yürürlüktenkaldırılmasına ilişkin bir düzenleme öngörülmemektedir.
143. Bu itibarla Başkanlığın gelirlerine yönelikdüzenleme öngören kural 7142 sayılı Kanun’un 1. maddesinin (1) numaralıfıkrasının (a) ila (d) bentlerinde belirtilen konularla ilgili olmadığındanYetki Kanunu kapsamında değildir.
144. Açıklanan nedenlerle kural, Anayasa’nın mülga 91.maddesine aykırıdır. İptali gerekir.
d. (d) Bendiyle 6546 Sayılı Kanun’un 11. Maddesinin; (1)ve (3) Numaralı Fıkralarına “Bu Kanunda” İbarelerinden Sonra GelmekÜzere Eklenen “ve Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinde” İbareleri ile (4)Numaralı Fıkrasında Yer Alan “bu Kanunun 4 üncü maddesinin sekizincifıkrasının (a) ila (f) bentlerinde sayılan” ibaresinin “Tarihi Alandayapılacak Çanakkale Savaşları ile 18 Mart Şehitleri Anma Günü ve ÇanakkaleZaferi etkinliklerini düzenleme ve bu amaçla kurum ve kuruluşlarla işbirliğiyapma, restorasyon, konservasyon, rekonstrüksiyon, restitüsyon ve renovasyonyapma ve yaptırma, Tarihi Alanın doğal, tarihi ve kültürel değerlerini, harptarihi esaslarına uygun ve çevreye uyumlu olarak koruma, geliştirme ve alanıyönetme, her tür ve ölçekte planlarını hazırlama, hazırlatma ve uygulama,Tarihi Alanda anıtsal ve mekânsal düzenlemeler yapılmasını sağlama, tanıtımayönelik her türlü görsel ve işitsel eserleri yapma, yaptırma, hizmete sunma veihtiyaç duyulan altyapı, bina ve diğer yapıları inşa etme veya ettirme”Şeklinde Değiştirilmesinin ve (6) Numaralı Fıkrasında Yer Alan “Bu Kanunun 4üncü maddesinin sekizinci fıkrasının (b) bendi kapsamında” İbaresinin “TarihiAlanda” Şeklinde Değiştirilmesi
145. 6546 sayılı Kanun’un 11. maddesinde Başkanlığatanınan muafiyet ve indirimler düzenlenmiştir.
146. Maddenin (1) numaralı fıkrasında Başkanlığın “Bukanunda” sayılan faaliyetleri dolayısıyla yapılan işlemler yönünden2/7/1964 tarihli ve 492 sayılı Harçlar Kanunu ile 26/5/1981 tarihli ve 2464sayılı Belediye Gelirleri Kanunu gereğince alınan harçlardan ve katılımpayından, düzenlenen kâğıtlar yönünden damga vergisinden, kendisine yapılan bağışve yardımlar nedeniyle veraset ve intikal vergisinden, sahip olduğu taşınmazlardolayısıyla emlak vergisinden muaf olduğu yargı harçlarının Başkanlığınhaklılığı nispetinde karşı taraftan tahsiline ilgili merciince karar verileceğihüküm altına alınmakta iken dava konusu kuralla “Bu kanunda” ibaresindensonra gelmek üzere “ve Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinde” ibaresieklenmiştir. Böylece Başkanlık yalnızca Kanun’da sayılan faaliyetlerinden değilCBK’da sayılan faaliyetlerinden dolayı da belirtilen harç ve vergilerden muafolacaktır.
147. Maddenin (3) numaralı fıkrasında Başkanlığın “BuKanunda” sayılan görevleriyle ilgili yaptığı faaliyetlerinden elde ettiğigelirleri dolayısıyla iktisadi işletme oluşmuş sayılmayacağı düzenlenmekte ikendava konusu kuralla “Bu kanunda” ibaresinden sonra gelmek üzere “veCumhurbaşkanlığı Kararnamesinde” ibaresi eklenmiştir. Böylece Başkanlıkyalnızca Kanun’da sayılan faaliyetlerinden değil CBK’da sayılanfaaliyetlerinden dolayı da iktisadi işletme sayılamayacaktır.
148. 6546 sayılı Kanun’un 11. maddesinin (4) numaralıfıkrasında ise Başkanlığın “bu Kanunun 4 üncü maddesinin sekizincifıkrasının (a) ila (f) bentlerinde sayılan” görevlerine ilişkin mal,hizmet, danışmanlık hizmet alımları ile yapım işleri, ceza ve ihalelerekatılmaktan yasaklama hükümleri hariç olmak üzere 4734 sayılı Kanun’a tabiolmadığı hüküm altına alınmakta iken fıkrada yer alan “bu Kanunun 4 üncümaddesinin sekizinci fıkrasının (a) ila (f) bentlerinde sayılan” ibaresidava konusu kuralla “Tarihi Alanda yapılacak Çanakkale Savaşları ile 18 MartŞehitleri Anma Günü ve Çanakkale Zaferi etkinliklerini düzenleme ve bu amaçlakurum ve kuruluşlarla işbirliği yapma, restorasyon, konservasyon,rekonstrüksiyon, restitüsyon ve renovasyon yapma ve yaptırma, Tarihi Alanındoğal, tarihi ve kültürel değerlerini, harp tarihi esaslarına uygun ve çevreyeuyumlu olarak koruma, geliştirme ve alanı yönetme, her tür ve ölçekteplanlarını hazırlama, hazırlatma ve uygulama, Tarihi Alanda anıtsal ve mekânsaldüzenlemeler yapılmasını sağlama, tanıtıma yönelik her türlü görsel ve işitseleserleri yapma, yaptırma, hizmete sunma ve ihtiyaç duyulan altyapı, bina vediğer yapıları inşa etme veya ettirme” şeklinde değiştirilmiştir.
149. 6546 sayılı Kanun’un 11. maddesinin (6) numaralı fıkrasındaise “Bu Kanunun 4 üncü maddesinin sekizinci fıkrasının (b) bendi kapsamında”yapılacak mevzi ve siperlerin restorasyonuna ilişkin işlerde 31/8/1956tarihli ve 6831 sayılı Orman Kanunu’ndaki izinlerin aranmayacağı hüküm altınaalınmakta iken fıkrada yer alan “Bu Kanunun 4 üncü maddesinin sekizincifıkrasının (b) bendi kapsamında” ibaresi dava konusu kuralla “Tarihialanda” şeklinde değiştirilmiştir. Kanun’un mülga 4. maddesinin sekizincifıkrasının (b) bendinde “Tarihi Alanda restorasyon, konservasyon,rekonstrüksiyon, restitüsyon ve renovasyon yapmak, yaptırmak” Başkanlığıngörevleri arasında sayılmakta idi. Dolayısıyla daha önce Kanun’un 4. maddesininsekizinci fıkrasının (b) bendi kapsamında Tarihi Alanda restorasyon,konservasyon, rekonstrüksiyon, restitüsyon ve renovasyon yapmak 6831 sayılıKanun’a tabi değilken yapılan değişiklikle birlikte Tarihî Alanda yapılacakmevzi ve siperlerin restorasyonuna ilişkin işlerde 6831 sayılı Kanun’dakiizinlerin aranmaması söz konusu olacaktır.
150. KHK’nın 51. maddesinin birinci fıkrasının (c)bendiyle 2863 sayılı Kanun’a eklenen ek 7. maddeye yönelik gerekçeler davakonusu kural bakımından da geçerlidir.
151. Kurallarda, 7142 sayılı Kanun’da belirtildiğişekilde bakanlıkların, kamu kurum ve kuruluşlarının kuruluş, teşkilat, görev veyetkileri ile personeline ilişkin usul ve esasların ya da Cumhurbaşkanı’nınyürütme yetkisine ilişkin hususların düzenlenmesine veya bu çerçevede kanunlarve KHK’larda yer alan ilgili hükümlerin değiştirilmesine, yürürlükten kaldırılmasınailişkin bir düzenleme öngörülmemektedir. Kurallar, kanunlar ve KHK’larda yeralan ve yeni sistemle uyumlu olmayan tüzük, Bakanlar Kurulu, başbakan gibi bazıibarelerin değiştirilmesi, yürürlükten kaldırılması veya bu çerçevede kanunlarve KHK’larda yer alan ilgili hükümlerin yeniden düzenlenmesine ilişkin dedeğildir.
152. Bu itibarla Gelibolu Tarihî Alan Başkanlığınabirtakım muafiyetler getirilmesini öngören kurallar 7142 sayılı Kanun’un 1.maddesinin (1) numaralı fıkrasının (a) ila (d) bentlerinde belirtilen konularayönelik bir düzenleme içermediğinden Yetki Kanunu kapsamında değildir.
153. Açıklanan nedenlerle kurallar, Anayasa’nın mülga 91.maddesine aykırıdır. İptalleri gerekir.
e. (e) Bendiyle 6546 Sayılı Kanun’un 4 ila 6. Maddeleri, 7.Maddesinin (1), (2) ve (4) ila (12) Numaralı Fıkraları, 9. Maddesi, 10.Maddesinin (1) Numaralı Fıkrası, (2) Numaralı Fıkrasının (a) ila (c) Bentlerive (e) ila (ğ) Bentleri, (3) ila (5) Numaralı Fıkraları ve 13. MaddesininYürürlükten Kaldırılması
154. Kanun’un; 4 ila 6. maddeleri, 7. maddesinin (1), (2)ve (4) ila (12) numaralı fıkraları, 9. maddesi, 10. maddesinin (1) numaralıfıkrası, (2) numaralı fıkrasının (a) ila (c) bentleri ve (e) ila (ğ) bentleri,(3) ila (5) numaralı fıkraları ve 13. maddesi dava konusu kuralla yürürlüktenkaldırılmıştır.
155. Kanun’un dava konusu kuralla yürürlükten kaldırılan4. maddesinde Gelibolu Tarihi Alan Başkanının, en az dört yıllık eğitim verenyükseköğretim kurumlarından veya bunlara denkliği Yükseköğretim Kurulu tarafındankabul edilen yurt dışındaki yükseköğretim kurumlarından mezun olan, meslekiaçıdan yeterli bilgi ve deneyime sahip mesleği ile ilgili olarak kamuda veyaözel sektörde en az beş yıl çalışmış olanlar arasından müşterek kararname ileatanacağı belirtilmektedir.
156. Gelibolu Tarihî Alan Başkanlığına atanma şartlarınayönelik düzenleme kamu hizmetine girme hakkı kapsamında yer almaktadır. Bunedenle söz konusu düzenlemenin yürürlükten kaldırılmasını öngören kuralAnayasa’nın İkinci Kısmı’nın Dördüncü Bölümü’nde yer alan kamu hizmetlerinegirme hakkına ilişkin düzenleme içerdiğinden Anayasa’nın mülga 91. maddesiuyarınca KHK ile düzenlenemeyecek yasak alanda kalmaktadır.
157. Açıklanan nedenlerle kural, Anayasa’nın mülga 91.maddesine aykırıdır. İptali gerekir.
H. KHK’nın 67. Maddesinin (b) Bendiyle 234 Sayılı KHK’nın1 ila 15. Maddelerinin, 16. Maddesinin Birinci ila Altıncı Fıkralarının,Sekizinci Fıkrasının, 17., 18., Geçici 1 ila Geçici 5. Maddelerinin YürürlüktenKaldırılmalarının İncelenmesi
1. İptal Talebinin Gerekçesi
158. Dava dilekçesinde, kuralın Anayasa değişikliklerineuyum sağlama amacıyla herhangi bir ilgisi bulunmadığından Yetki Kanunukapsamına girmediği belirtilerek Anayasa’nın mülga 91. maddesine aykırı olduğuileri sürülmüştür.
2. Anayasa’ya Aykırılık Sorunu
159. 8/6/1984 tarihli ve 234 sayılı Darphane ve DamgaMatbaası Genel Müdürlüğüne Dair Bazı Düzenlemeler Hakkında KHK’da yer alanDarphane ve Damga Matbaası Genel Müdürlüğünün kuruluş ve teşkilatı ilegörevlerine ilişkin hususlar düzenlenmekte iken dava konusu kuralla anılanKHK’nın 1 ila 15. maddeleri, 16. maddesinin birinci ila altıncı fıkraları ilesekizinci fıkrası, 17. ve 18. maddeleri ile geçici 1 ila geçici 5. maddeleriyürürlükten kaldırılmıştır.
160. 234 sayılı KHK’nın dava konusu kuralla yürürlüktenkaldırılan geçici 2. maddesinde Genel Müdürlükte çalışmakta iken kadro ve görevunvanları değişenlerin veya kaldırılanların yeni bir kadroya atanıncaya kadardurumlarına uygun işlerde görevlendirileceği ve eski kadrolarına ait aylık, ekgösterge ve her türlü haklarının yeni görevlerinde kaldıkları süreceşahıslarına bağlı olarak saklı tutulacağı belirtilmiştir.
161. KHK’nın 2. maddesiyle 4954 sayılı Kanun’unyürürlükten kaldırılmasına yönelik gerekçeler dava konusu kural bakımından dageçerlidir.
162. Genel Müdürlükte görev yapanların mali haklarınayönelik düzenleme Anayasa’nın İkinci Kısmı’nın İkinci Bölümü’nde yer alanmülkiyet hakkı kapsamında yer almaktadır. Dolayısıyla söz konusu düzenlemeninyürürlükten kaldırılmasını öngören kuralla mülkiyet hakkına müdahaledebulunulduğu açıktır.
163. Bu itibarla kural Anayasa’nın mülga 91. maddesiuyarınca KHK ile düzenlenemeyecek yasak alanda kalmaktadır.
164. Açıklanan nedenlerle kural, Anayasa’nın mülga 91. maddesineaykırıdır. İptali gerekir.
I. KHK’nın 68. Maddesinin (ç) Bendiyle 5441 SayılıKanun’un 1 ila 4. Maddelerinin, 12., 15., 20 ila 22., 24., Ek 7. ve Geçici 1ila Geçici 5. Maddelerinin Yürürlükten Kaldırılmasının İncelenmesi
1. İptal Talebinin Gerekçesi
165. Dava dilekçesinde, kuralın Anayasa değişikliklerineuyum sağlama amacıyla herhangi bir ilgisi bulunmadığından Yetki Kanunukapsamına girmediği belirtilerek Anayasa’nın mülga 91. maddesine aykırı olduğuileri sürülmüştür.
2. Anayasa’ya Aykırılık Sorunu
166. 10/6/1949 tarihli ve 5441 sayılı Devlet TiyatrolarıPersoneli Hakkında Kanun’da Devlet Tiyatroları Genel Müdürlüğünün kuruluş veteşkilatı ile görevlerine ilişkin hususlar düzenlenmekte iken dava konusukuralla anılan Kanun’un 1 ila 4., 12., 15., 20 ila 22., 24., ek 7. ve geçici 1ila geçici 5. maddeleri yürürlükten kaldırılmıştır.
167. Kanun’un dava konusu kuralla yürürlükten kaldırılan4. maddesinde Devlet Tiyatroları Genel Müdürünün Kültür ve Turizm Bakanınınteklifi üzerine yükseköğretim kurumlarının birinden mezun, özel veya kamukuruluşlarında veya bunların her ikisinde en az 15 yıl hizmet görmüş, sahnehayatında başarılarıyla tanınmış sanatçılar, tiyatro yazarları, eleştirmenleri,temayüz etmiş tiyatro yönetmenleri ile üniversitelerde tiyatro sanatı dalındagörev yapan öğretim elemanları arasından müşterek kararname ile 14/7/1965tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun değişik 59. maddesi hükmünegöre atanacağı hükme bağlanmıştır.
168. KHK’nın 61. maddesinin (d) bendiyle 2659 sayılıKanun’un değiştirilen 32. maddesine yönelik gerekçeler dava konusu kuralbakımından da geçerlidir.
169. Bu itibarla Devlet Tiyatroları Genel Müdürlüğüneatanma şartlarına yönelik düzenleme kamu hizmetine girme hakkı kapsamında yeralmaktadır. Bu nedenle söz konusu düzenlemenin yürürlükten kaldırılmasınıöngören kural Anayasa’nın İkinci Kısmı’nın Dördüncü Bölümü’nde yer alan kamuhizmetlerine girme hakkına ilişkin düzenleme içerdiğinden Anayasa’nın mülga 91.maddesi uyarınca KHK ile düzenlenemeyecek yasak alanda kalmaktadır.
170. Açıklanan nedenlerle kural, Anayasa’nın mülga 91.maddesine aykırıdır. İptali gerekir.
İ. KHK’nın 80. Maddesinin (d) Bendiyle 320 Sayılı KHK’nın1 ila 5. Maddelerinin, 6. Maddesinin Birinci Fıkrasının (a) ila (ı) Bentleri ve(n) ila (p) Bentlerinin, 7 ila 24., 26 ila 32. Maddelerinin, 34. MaddesininBirinci ila Üçüncü Fıkraları ile Beşinci Fıkrasının, 35. Maddesinin Üçüncü ilaBeşinci Fıkralarının, 40. Maddesinin Birinci ve Üçüncü Fıkralarının, 42., 45ila 47., 49., 54., 55., Geçici 1 ila Geçici 6. Maddeleri ile Eki CetvelinYürürlükten Kaldırılmasının İncelenmesi
1. İptal Talebinin Gerekçesi
171. Dava dilekçesinde, kuralın Anayasa değişikliklerineuyum sağlama amacıyla herhangi bir ilgisi bulunmadığından Yetki Kanunukapsamına girmediği belirtilerek Anayasa’nın mülga 91. maddesine aykırı olduğuileri sürülmüştür.
2. Anayasa’ya Aykırılık Sorunu
172. 4/4/1988 tarihli ve 320 sayılı Millî PiyangoHakkında KHK’da Millî Piyango İdaresi Genel Müdürlüğünün kuruluş ve teşkilatıile görevleri düzenlenmekte iken dava konusu kuralla KHK’nın 1 ila 5.maddeleri, 6. maddesinin birinci fıkrasının (a) ila (ı) bentleri ve (n) ila (p)bentleri, 7 ila 24., 26 ila 32. maddeleri, 34. maddesinin birinci ila üçüncüfıkraları ile beşinci fıkrası, 35. maddesinin üçüncü ila beşinci fıkraları, 40.maddesinin birinci ve üçüncü fıkraları, 42., 45 ila 47., 49., 54., 55., geçici1 ila geçici 6. maddeleri ile eki cetveli yürürlükten kaldırılmıştır.
173. 320 sayılı KHK’nın yürürlükten kaldırılan 5.maddesinde Millî Piyango Yönetim Kurulu üyeliğine atanabilmek için en az lisansdüzeyinde yüksek öğrenim görmüş olma şartı getirilmiştir.
174. KHK’nın 61. maddesinin (d) bendiyle 2659 sayılıKanun’un değiştirilen 32. maddesine yönelik gerekçeler dava konusu kural bakımındanda geçerlidir.
175. Bu itibarla Millî Piyango Yönetim Kurulu üyeliğineatanma şartlarına yönelik düzenleme kamu hizmetine girme hakkı kapsamında yeralmaktadır. Bu nedenle söz konusu düzenlemenin yürürlükten kaldırılmasınıöngören kural Anayasa’nın İkinci Kısmı’nın Dördüncü Bölümü’nde yer alan kamuhizmetlerine girme hakkına ilişkin düzenleme içerdiğinden Anayasa’nın mülga 91.maddesi uyarınca KHK ile düzenlenemeyecek yasak alanda kalmaktadır.
176. Açıklanan nedenlerle kural, Anayasa’nın mülga 91.maddesine aykırıdır. İptali gerekir.
J. KHK’nın 82. Maddesinin (c) Bendiyle 1309 SayılıKanun’un 1 ila 3., 5., 6., 20 ila 22., 24., 26., Ek 1., Geçici 1 ve Geçici 2.Maddelerinin Yürürlükten Kaldırılmasının İncelenmesi
1. İptal Talebinin Gerekçesi
177. Dava dilekçesinde, kuralın Anayasa değişikliklerineuyum sağlama amacıyla herhangi bir ilgisi bulunmadığından Yetki Kanunukapsamına girmediği belirtilerek Anayasa’nın mülga 91. maddesine aykırı olduğuileri sürülmüştür.
2. Anayasa’ya Aykırılık Sorunu
178. 14/7/1970 tarihli ve 1309 sayılı Devlet Opera veBalesi Personeli Hakkında Kanun’da Devlet Opera ve Balesi Genel Müdürlüğününkuruluş ve teşkilatı ile görevleri düzenlenmekte iken dava konusu kurallaanılan Kanun’un 1 ila 3., 5., 6., 20 ila 22., 24., 26., ek l., geçici 1 vegeçici 2. maddeleri yürürlükten kaldırılmıştır.
179. Kanun’un yürürlükten kaldırılan 5. maddesinde DevletOpera ve Balesi Genel Müdürünün Kültür ve Turizm Bakanının teklifi üzerine,yükseköğretim kurumlarının birinden mezun özel veya kamu kuruluşlarından veyabunların her ikisinde en az 15 yıl hizmet görmüş, opera, bale, müzikalanlarından birinde başarılarıyla tanınmış sanatçılar, bu alanlarda eserlerveren besteci veya yazarlar, temayüz etmiş opera veya bale yönetmenleri ile,üniversitelerde bu sanat dallarının birinde görev yapan öğretim elemanlarıarasından müşterek kararname ile 657 sayılı Kanun’un değişik 59. maddesihükmüne göre görevlendirileceği belirtilmiştir.
180. KHK’nın 61. maddesinin (d) bendiyle 2659 sayılıKanun’un değiştirilen 32. maddesine yönelik gerekçeler dava konusu kuralbakımından da geçerlidir.
181. Bu itibarla Devlet Opera ve Balesi Genel Müdürlüğünegörevlendirme şartlarına yönelik düzenleme kamu hizmetine girme hakkıkapsamında yer almaktadır. Bu nedenle söz konusu düzenlemenin yürürlüktenkaldırılmasını öngören kural Anayasa’nın İkinci Kısmı’nın Dördüncü Bölümü’ndeyer alan kamu hizmetlerine girme hakkına ilişkin düzenleme içerdiğindenAnayasa’nın mülga 91. maddesi uyarınca KHK ile düzenlenemeyecek yasak alanda kalmaktadır.
182. Açıklanan nedenlerle kural, Anayasa’nın mülga 91.maddesine aykırıdır. İptali gerekir.
K. KHK’nın 90. Maddesinin;
1. -(a) Bendiyle 7258 Sayılı Kanun’un 2. Maddesininİkinci ila Altıncı Fıkralarının Yürürlükten Kaldırılmasının,
-(b) Bendiyle 7258 Sayılı Kanun’un 1., 3., 4., Ek 2. veGeçici 1 ila Geçici 3. Maddelerinin Yürürlükten Kaldırılmasının,
İncelenmesi
a. İptal Taleplerinin Gerekçesi
183. Dava dilekçesinde, kuralların Anayasadeğişikliklerine uyum sağlama amacıyla herhangi bir ilgisi bulunmadığındanYetki Kanunu kapsamına girmediği belirtilerek Anayasa’nın mülga 91. maddesineaykırı olduğu ileri sürülmüştür.
b. Anayasa’ya Aykırılık Sorunu
184. 29/4/1959 tarihli ve 7258 sayılı Futbol ve DiğerSpor Müsabakalarında Bahis ve Şans Oyunları Düzenlenmesi Hakkında Kanun’un 2.maddesinin ikinci ila altıncı fıkraları ile 1., 3., 4. ek 2. ve geçici 1 ilageçici 3. maddelerinde Spor Toto Teşkilat Başkanlığının kuruluşu, hizmetbirimleri, personeli, gelirleri ve müşterek bahislere ilişkin hususlardüzenlenmekte iken anılan hükümler dava konusu kurallarla yürürlüktenkaldırılmıştır.
185. Kanun’un 2. maddesinin dava konusu kurallarlayürürlükten kaldırılan altıncı fıkrasında Spor Toto Teşkilat Başkanı, BaşkanYardımcısı ve Teşkilat Müdürlüğü görevlerine 65 yaşını dolduranların atamasınınyapılamayacağı düzenlenmiştir.
186. Spor Toto Teşkilat Başkanlığına, BaşkanYardımcılığına ve Teşkilat Müdürlüğüne atanma şartlarına yönelik düzenleme kamuhizmetine girme hakkı kapsamında yer almaktadır. Bu nedenle söz konusudüzenlemenin yürürlükten kaldırılmasını öngören kural Anayasa’nın İkinciKısmı’nın Dördüncü Bölümü’nde yer alan kamu hizmetlerine girme hakkına ilişkindüzenleme içerdiğinden Anayasa’nın mülga 91. maddesi uyarınca KHK iledüzenlenemeyecek yasak alanda kalmaktadır.
187. Öte yandan Kanun’un dava konusu kuralla yürürlüktenkaldırılan 3. maddesinde müşterek bahis hâsılatının iştirakçilerin kolon başınaödeyecekleri iştirak bedellerinin toplamından oluşacağı, bu hasılattan zarurimasraf karşılıkları çıktıktan sonra kalan bakiyenin hangi miktarlarının kazananbilet sahipleri ile Spor Genel Müdürlüğüne ait olacağının bir yönetmelikletespit olunacağı belirtilmiştir.
188. Müşterek bahis hasılatının bilet sahiplerine aitolacak miktara ilişkin hususların yönetmelikle belirlenmesini öngören hükümAnayasa’nın İkinci Kısmı’nın İkinci Bölümü’nde yer alan mülkiyet hakkınailişkin düzenleme içermektedir. Dolayısıyla söz konusu düzenlemenin yürürlüktenkaldırılmasını öngören kuralla mülkiyet hakkına müdahalede bulunulduğu açıktır.
189. Bu itibarla kurallar, Anayasa’nın mülga 91. maddesiuyarınca KHK ile düzenlenemeyecek yasak alanda kalmaktadır.
190. Açıklanan nedenlerle kurallar, Anayasa’nın mülga 91.maddesine aykırıdır. İptalleri gerekir.
2. (a) bendiyle7258 Sayılı Kanun’un 2. Maddesinin Değiştirilen Yedinci Fıkrasının İncelenmesi
a. İptal Talebinin Gerekçesi
191. Dava dilekçesinde, kuralların Anayasadeğişikliklerine uyum sağlama amacıyla herhangi bir ilgisi bulunmadığındanYetki Kanunu kapsamına girmediği belirtilerek Anayasa’nın mülga 91. maddesineaykırı olduğu ileri sürülmüştür.
b. Anayasa’ya Aykırılık Sorunu
192. Kanun’un 2. maddesinin yedinci fıkrasında Spor TotoTeşkilat Başkanı, başkan yardımcıları ve birim amirlerinin atanma usulleridüzenlenmekte iken dava konusu kuralla yapılan değişiklikle bayiliklerin neredekurulacağını ve sayısını tespit etmek, bayi müracaatlarını değerlendirerekuygun görülen kişilerle sözleşme işlemlerini yapmak ve ruhsatlarını düzenlemek,bayi listelerini sürekli izleyerek bayi sayılarındaki değişiklikleri takip vetespit etmek, bayilik teşkilatının mevzuata uygun ve düzenli şekilde işlemesiiçin gerekli olan ve yönetmelikte öngörülecek veya Teşkilat Başkanı tarafındanistenecek denetim ve kontrolleri yapmak görev ve yetkilerinin 21/2/2008 tarihlive 5738 sayılı Spor Müsabakalarına Dayalı Sabit İhtimalli ve Müşterek BahisOyunlarının Özel Hukuk Tüzel Kişilerine Yaptırılması Hakkında Kanun’un 3.maddesi kapsamında Teşkilat Başkanlığınca kısmen veya tamamen özel hukuk tüzelkişilerine devredilebileceği veya mal ve hizmet satın alma yolunagidilebileceği hüküm altına alınmıştır.
193. Anayasa Mahkemesi önceki kararlarında ekonomik birfaaliyete izin verilmesini ifade eden ruhsat, lisans, imtiyaz ve tahsis gibiişlemlerin mülk teşkil ettiğini kabul ederek söz konusu hususları Anayasa’nın35. maddesinin birinci fıkrasında güvenceye bağlanan mülkiyet hakkı kapsamındadeğerlendirmiştir (pek çok karar arasından bkz. Turkcell İletişim HizmetleriA.Ş. [GK], B. No: 2017/36186, 28/12/2022, § 76).
194. Bu itibarla Spor Toto Teşkilat Başkanlığının bayimüracaatlarını değerlendirerek uygun görülen kişilerle sözleşme işlemleriniyapma ve ruhsatlarını düzenlemeye yönelik görev ve yetkilerinin kısmen veyatamamen özel hukuk tüzel kişilerine devredilebilmesini öngören hükümAnayasa’nın İkinci Kısmı’nın İkinci Bölümü’nde yer alan mülkiyet hakkınayönelik düzenleme niteliğindedir. Bu nedenle anılan hüküm KHK iledüzenlenemeyecek yasak alanda kalmaktadır.
195. Açıklanan nedenlerle kural, Anayasa’nın mülga 91.maddesine aykırıdır. İptali gerekir.
L. KHK’nın 97. Maddesiyle 497 Sayılı KHK’nın YürürlüktenKaldırılmasının İncelenmesi
1. İptal Talebinin Gerekçesi
196. Dava dilekçesinde, kuralın Anayasa değişikliklerineuyum sağlama amacıyla herhangi bir ilgisi bulunmadığından Yetki Kanunukapsamına girmediği belirtilerek Anayasa’nın mülga 91. maddesine aykırı olduğuileri sürülmüştür.
2. Anayasa’ya Aykırılık Sorunu
197. 13/8/1993 tarihli ve 497 sayılı Türkiye BilimlerAkademisinin Kurulması Hakkında KHK’da Türkiye Bilimler Akademisinin kuruluş,teşkilat, görev ve yetkilerine ilişkin hususlar düzenlenmekte iken anılan Kanundava konusu kuralla yürürlükten kaldırılmıştır.
198. Kanun’un dava konusu kuralla yürürlükten kaldırılan13. maddesinde Akademi üyelerine ulusal ve uluslararası araştırma ve geliştirmefaaliyetlerini sürdürebilmeleri için yılda, 657 sayılı Kanun’a göre en yüksekdevlet memuru brüt aylığının yıllık tutarının üç katına kadar araştırma desteğisağlanabileceği belirtilmiştir.
199. KHK’nın 2. maddesiyle 4954 sayılı Kanun’unyürürlükten kaldırılmasına yönelik gerekçeler dava konusu kural bakımından dageçerlidir.
200. Buna göre Akademi üyelerine araştırma desteğisağlanmasını öngören düzenleme Anayasa’nın İkinci Kısmı’nın İkinci Bölümü’ndeyer alan mülkiyet hakkı kapsamında yer almaktadır. Dolayısıyla söz konusudüzenlemenin de yer aldığı 497 sayılı KHK’nın yürürlükten kaldırılmasınıöngören kuralla mülkiyet hakkına müdahalede bulunulduğu açıktır.
201. Bu itibarla kural, Anayasa’nın mülga 91. maddesiuyarınca KHK ile düzenlenemeyecek yasak alanda kalmaktadır.
202. Açıklanan nedenlerle kural, Anayasa’nın mülga 91.maddesine aykırıdır. İptali gerekir.
M. KHK’nın 98. Maddesinin (b), (c), (ç), (d) ve (f)Bentleriyle 278 Sayılı Kanun’da Yapılan Değişikliklerin İncelenmesi
1. İptal Talebinin Gerekçesi
203. Dava dilekçesinde, kuralın Anayasa değişikliklerineuyum sağlama amacıyla herhangi bir ilgisi bulunmadığından Yetki Kanunukapsamına girmediği belirtilerek Anayasa’nın mülga 91. maddesine aykırı olduğuileri sürülmüştür.
2. Anayasa’ya Aykırılık Sorunu
a. (b) Bendiyle 278 sayılı Kanun’un Değiştirilen 2.Maddesi
204. Dava konusu kuralda, Türkiye Bilimsel ve TeknolojikAraştırma Kurumunun (TÜBİTAK) öğrenim ve öğrenim sonrasında üstün başarısıylakendini gösteren gençleri izleyerek onların yetişme ve gelişmelerine yardımetmek amacıyla 3/3/2004 tarihli ve 5102 sayılı Yüksek Öğrenim ÖğrencilerineBurs, Kredi Verilmesine İlişkin Kanun hükümlerine tabi olmaksızın burslarvereceği hüküm altına alınmıştır.
205. TÜBİTAK tarafından yüksek öğrenim öğrencilerine bursverilmesine ilişkin usul ve esasları belirleyen kural mülkiyet hakkına ilişkindüzenleme içerdiğinden Anayasa’nın mülga 91. maddesi uyarınca KHK iledüzenlenemeyecek yasak alanda kalmaktadır.
206. Açıklanan nedenlerle kural, Anayasa’nın mülga 91.maddesine aykırıdır. İptali gerekir.
b. (c) Bendiyle 278 Sayılı Kanun’un Değiştirilen 4.Maddesi
207. Dava konusu kuralda, TÜBİTAK Yönetim Kurulunun,Kurum ile diğer kamu kurum ve kuruluşları, gerçek ve tüzel kişiler arasındaçıkan ihtilafların hukuki anlaşma veya sözleşme değişikliği ileneticelendirilmesinde karar vermeye; tutarı beş bin Türk lirasına kadar (beşbin Türk lirası dâhil) olmak üzere maddi veya hukuki nedenlerlekovuşturulmasında yüksek mahkeme ve mercilerde incelenmesini istemekte yararbulunmayan açılacak veya açılmış olan dava, icra ve benzeri takiplerdenvazgeçmeye, bir hakkın tanınmasına, menfaatin terkinine, uygun ödemeye kararvermeye yetkili olduğu hüküm altına alınmıştır.
208. Kuralın 7142 sayılı Kanun’un (1) numaralı fıkrasının(a) bendi uyarınca “kamu kurum ve kuruluşlarının kuruluş, teşkilat, görev veyetkilerinin düzenlenmesi,” kapsamında olduğu anlaşılmaktadır. Ancakkuralın 6771 sayılı Kanun ile Anayasa’da yapılan değişiklikleriyle ilgisikurulamamıştır. Dolayısıyla kuralın 7142 sayılı Kanun’un 1. maddesinin (1)numaralı fıkrasında belirtilen Anayasa’da yapılan değişikliklere uyum sağlamaamacıyla ihdas edildiği söylenemez. Bu yönüyle kural Anayasa’nın mülga 91.maddesi uyarınca verilen KHK çıkarma yetkisinin amaç ve kapsamı içinde yeralmamaktadır.
209. Açıklanan nedenlerle kural, Anayasa’nın mülga 91.maddesine aykırıdır. İptali gerekir.
c. (ç) Bendiyle 278 Sayılı Kanun’un 15. Maddesinde YerAlan “9 uncu maddenin b, c, d fıkralarındaki Gelirler” İbaresinin “Kurumayapılacak her türlü yardımlar, bağışlar ve vasiyetler, Kurum dışına verilecekhizmetler karşılığında alınacak olan paralardan Kurumun gelirlerine eklenenkısım, yayım gelirleri ve diğer faaliyet gelirleri” Şeklinde Değiştirilmesi
210. 278 sayılı Kanun’un 15. maddesi, “9. maddenin b,c, d fıkralarındaki Gelirler, Gelir ve Kurumlar vergileri ile bu vergiler yerinekaim olacak diğer vergilerden, Kurumun her türlü tesis, bina ve arazisi, binave arazi vergilerinden muaftır.” şeklinde iken KHK’nın 98. maddesininbirinci fıkrasının dava konusu (ç) bendiyle maddede yer alan “9. maddenin b,c, d fıkralarındaki gelirler” ibaresi “Kuruma yapılacak her türlüyardımlar, bağışlar ve vasiyetler, Kurum dışına verilecek hizmetlerkarşılığında alınacak olan paralardan Kurumun gelirlerine eklenen kısım, yayımgelirleri ve diğer faaliyet gelirleri” şeklinde değiştirilmiştir.
211. KHK’nın 51. maddesinin (c) bendiyle 2863 sayılıKanun’a eklenen ek 7. maddeye yönelik gerekçeler dava konusu kural bakımındanda geçerlidir.
212. TÜBİTAK’ın Kuruma yapılacak her türlü yardımlara,bağış ve vasiyetlere, Kurum dışına verilecek hizmetler karşılığında alınacakolan paralardan Kurumun gelirlerine eklenen kısma yayım gelirleri ve diğerfaaliyet gelirlerine vergi muafiyeti öngören kuralla, 7142 sayılı Kanun’dabelirtildiği şekilde bakanlıkların, kamu kurum ve kuruluşlarının kuruluş,teşkilat, görev ve yetkileri ile personeline ilişkin usul ve esasların ya daCumhurbaşkanı’nın yürütme yetkisine ilişkin hususların düzenlenmesine veya buçerçevede kanunlar ve KHK’larda yer alan ilgili hükümlerin değiştirilmesine,yürürlükten kaldırılmasına ilişkin bir düzenleme öngörülmemektedir.
213. Kuralın kanunlar ve KHK’larda yer alan ve yenisistemle uyumlu olmayan tüzük, Bakanlar Kurulu, başbakan gibi bazı ibarelerindeğiştirilmesi, yürürlükten kaldırılması veya bu çerçevede kanunlar veKHK’larda yer alan ilgili hükümlerin yeniden düzenlenmesine yönelik olduğu dasöylenemez.
214. Bu itibarla TÜBİTAK’a birtakım muafiyetler öngörenkural, 7142 sayılı Kanun’un 1. maddesinin (1) numaralı fıkrasının (a) ila (d)bentlerinde belirtilen konulara yönelik bir düzenleme içermediğinden YetkiKanunu kapsamında değildir.
215. Açıklanan nedenlerle kural, Anayasa’nın mülga 91.maddesine aykırıdır. İptali gerekir.
ç. (d) Bendiyle 278 Sayılı Kanun’un 16. ve 17.Maddelerinde Yer Alan “Bilim Kurulu” İbarelerinin “Yönetim Kurulu”Şeklinde Değiştirilmesi
216. Kanun’un 16. maddesinin ikinci fıkrasında Kurumtarafından desteklenen projelerde görev alanlara ödenecek proje teşvikikramiyesi düzenlenmektedir. Fıkranın ikinci cümlesinde proje teşviködemesinin, bir kişinin aynı anda birden fazla projede yürütücü olarak görevliolması durumunda en fazla iki, araştırmacı ve diğer personel olması durumundaise en fazla dört proje için yapılacağı ve buna ilişkin esas ve usullerin BilimKurulu tarafından belirleneceği hüküm altına alınmakta iken cümlede yer alan “BilimKurulu” ibaresi dava konusu kuralla “Yönetim Kurulu” şeklindedeğiştirilmiştir.
217. Kanun’un 17. maddesinin ikinci fıkrasının birincicümlesinde Kurumun ihtiyaca uygun kuruluş ve kadro statülerinin düzenlenmesindeserbest olduğu belirtilmiştir. Fıkranın ikinci cümlesinde diğer kanunlardakidüzenleme ve kısıtlamalara tabi olunmaksızın, toplu iş sözleşmesi kapsamındabulunanlar dışındaki Kurum personeline ödenecek aylık net ücretin, toplu işsözleşmesi kapsamındaki personele ödenen ve Bilim Kurulu tarafından referansolarak belirlenen göreve karşılık gelen pozisyona yapılan ödemelerin ikikatını; bu Kanun’un 19. maddesi uyarınca Kurumda görevlendirilen kişilereyapılacak aylık net ödemenin ise toplu iş sözleşmesi kapsamındaki personeleödenen ve Bilim Kurulu tarafından referans olarak belirlenen göreve karşılıkgelen pozisyona yapılan ödemeleri geçmemek üzere Bilim Kurulu tarafındanbelirleneceği ifade edilmiştir.
218. Fıkranın üçüncü cümlesinde kurumda görevlendirilecekhakem, izleyici, panelist, kurul ve komite üyeleri ile benzeri kişilereyapılacak net ödeme tutarının ise 40.000 gösterge rakamının memur aylıklarınauygulanan aylık katsayısı ile çarpımı sonucu elde edilecek tutarı ve bir aydayapılacak toplam net ödeme için 60.000 gösterge rakamının memur aylıklarınauygulanan aylık katsayısı ile çarpımı sonucu elde edilecek tutarı geçmemeküzere, diğer kanunlardaki düzenleme ve kısıtlamalara tabi olmaksızın BilimKurulunca belirleneceği ve doğrudan ilgililerine ödeneceği belirtilmiştir.Fıkranın dördüncü cümlesinde ise Bilim Kurulunun bu madde uyarınca yapılacaködemelere ilişkin usul ve esasları belirlemeye, ücretin bir kısmını performansabağlamaya yetkili olduğu hüküm altına alınmıştır. Fıkrada yer alan “BilimKurulu” ibareleri dava konusu kuralla “Yönetim Kurulu” şeklindedeğiştirilmiştir.
219. TÜBİTAK tarafından desteklenen projelerde görevalanlara ödenecek proje teşvik ikramiyesi ödenmesine ilişkin usul ve esasların veKurumda görevlendirilecek personelin mali haklarının Yönetim Kurulu tarafındanbelirlenmesini öngören kurallar Anayasa’nın İkinci Kısmı’nın İkinci Bölümü’ndeyer alan mülkiyet hakkına ilişkin düzenleme içerdiğinden Anayasa’nın mülga 91.maddesi uyarınca KHK ile düzenlenemeyecek yasak alanda kalmaktadır.
220. Açıklanan nedenlerle kurallar, Anayasa’nın mülga 91.maddesine aykırıdır. İptalleri gerekir.
d. (f) Bendiyle 278 Sayılı Kanun’un 1., 3. ve 5.Maddelerinin, 7. Maddesinin Birinci ve İkinci Fıkralarının, 8 ila 10., 18.,19., 21., 22., Ek 1., Ek 2., Ek 4., Geçici 1., Geçici 2., Geçici 7., Geçici 8.,Geçici 10 ila 12. Maddelerinin Yürürlükten Kaldırılması
221. 278 sayılı Kanun’un 1., 3., 5., 8 ila 10., 18., 19.,21., 22., ek 1., ek 2., ek. 4., geçici 1., geçici 2., geçici 7., geçici 8.,geçici 10., geçici 11., geçici 12. maddeleri ile 7. maddesinin birinci veikinci fıkralarında TÜBİTAK’ın kuruluş amacı, organları, Başkanlık teşkilatı,gelir kaynakları, sermayedarı olduğu şirketlerin denetimi, personel kadroları,Bilim Kurulunun mali hakları, araştırıcı ve danışman kadroları, fikrî hakları,yükseköğretim kurumlarıyla ilişkileri gibi hususlar düzenlenmekte iken anılanhükümler dava konusu kuralla yürürlükten kaldırılmıştır.
222. Kanun’un dava konusu kuralla yürürlükten kaldırılan5. maddesinde Kurum Genel Sekreterinin, Kurumun idari ve mali işleri ile diğerdestek hizmetlerinin yürütülmesiyle görevli olmak üzere memuriyete atanabilmegenel şartlarına sahip, en az dört yıllık lisans eğitimi veren yükseköğretimkurumlarından veya bunlara denkliği Yükseköğretim Kurulu tarafından kabuledilen yurt dışındaki yükseköğretim kurumlarından mezun olmuş ve en az on yılkamu görevi yapmış kişiler arasından Başkanın teklifi üzerine Bakan tarafındanatanacağı belirtilmiştir.
223. KHK’nın 61. maddesinin (d) bendiyle 2659 sayılıKanun’un değiştirilen 32. maddesine yönelik gerekçeler dava konusu kuralbakımından da geçerlidir.
224. TÜBİTAK Genel Sekreterliğine atanma şartlarınayönelik düzenleme kamu hizmetine girme hakkı kapsamında yer almaktadır. Bunedenle söz konusu düzenlemenin yürürlükten kaldırılmasını öngören kuralAnayasa’nın İkinci Kısmı’nın Dördüncü Bölümü’nde yer alan kamu hizmetlerinegirme hakkına ilişkin düzenleme içerdiğinden Anayasa’nın mülga 91. maddesi uyarıncaKHK ile düzenlenemeyecek yasak alanda kalmaktadır.
225. Açıklanan nedenlerle kural, Anayasa’nın mülga 91.maddesine aykırıdır. İptali gerekir.
N. KHK’nın 102.Maddesinin (d) Bendiyle 5737 Sayılı Kanun’un 35. Maddesinin, 36. MaddesininBirinci Fıkrası ile İkinci Fıkrasının Birinci Cümlesinin, 37 ila 42.Maddelerinin, 43. Maddesinin Birinci ve Üçüncü Fıkralarının, 44. ve 45.Maddelerinin, 46. Maddesinin Üçüncü Fıkrasının, 47 ila 51. Maddelerinin, 52.Maddesinin Birinci Fıkrasının (a), (b), (c), (f), (g) ve (h) Bentlerinin, 53ila 71., 73., 74., Geçici 1 ila Geçici 4. Maddeleri ile Ekli (I) ve (II) SayılıCetvellerinin Yürürlükten Kaldırılmasının İncelenmesi
1. İptal Talebinin Gerekçesi
226. Dava dilekçesinde, kuralın Anayasa değişikliklerineuyum sağlama amacıyla herhangi bir ilgisi bulunmadığından Yetki Kanunukapsamına girmediği belirtilerek Anayasa’nın mülga 91. maddesine aykırı olduğuileri sürülmüştür.
2. Anayasa’ya Aykırılık Sorunu
227. 20/2/2008 tarihli ve 5737 sayılı Vakıflar Kanunu’ndaVakıflar Genel Müdürlüğünün kuruluş ve teşkilatı ile görev ve yetkileridüzenlenmekte iken dava konusu kuralla Kanun’un 35. maddesi, 36. maddesininbirinci fıkrası ile ikinci fıkrasının birinci cümlesi, 37 ila 42. maddeleri,43. maddesinin birinci ve üçüncü fıkraları, 44. ve 45. maddeleri, 46.maddesinin üçüncü fıkrası, 47 ila 51. maddeleri, 52. maddesinin birincifıkrasının (a), (b), (c), (f), (g) ve (h) bentleri, 53 ila 71., 73., 74.,geçici 1 ila geçici 4. maddeleri ile ekli (I) ve (II) Sayılı Cetvelleri yürürlüktenkaldırılmıştır.
228. Anılan Kanun’un dava konusu kuralla yürürlüktenkaldırılan 43. maddesinde Vakıflar Meclisine atanacak üyelerin 657 sayılı Kanunile belirlenen devlet memuru olma şartlarını taşıması, ortak kararnameyleatanacak üyelerden; en az üçünün kamu kurum ve kuruluşlarında on yıldan fazlasüreyle görev yapmış olması gerektiği belirtilmiştir.
229. Vakıflar Meclisi üyeliğine atanma şartlarına yönelikdüzenleme kamu hizmetine girme hakkı kapsamında yer almaktadır. Bu nedenle sözkonusu düzenlemenin yürürlükten kaldırılmasını öngören kural Anayasa’nın İkinciKısmı’nın Dördüncü Bölümü’nde yer alan kamu hizmetlerine girme hakkına ilişkindüzenleme içermektedir. Bu nedenle kural Anayasa’nın mülga 91. maddesi uyarıncaKHK ile düzenlenemeyecek yasak alanda kalmaktadır.
230. Açıklanan nedenlerle kural, Anayasa’nın mülga 91.maddesine aykırıdır. İptali gerekir.
O. KHK’nın 103. Maddesinin;
1. (a) Bendiyle 6093 Sayılı Kanun’un Değiştirilen Adınınİncelenmesi
231. 28/12/2010 tarihli ve 6093 sayılı Kanun’un adı “TürkiyeYazma Eserler Kurumu Başkanlığı Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun”şeklinde iken dava konusu kuralla “Türkiye Yazma Eserler KurumuBaşkanlığının Muafiyetlerine İlişkin Kanun” şeklinde değiştirilmiştir.
232. KHK’nın 61. maddesinin (b) bendiyle 2659 sayılıKanun’un 17. maddesinin başlığının değiştirilmesine yönelik gerekçeler davakonusu kural bakımından da geçerlidir.
233. Açıklanan nedenlerle 6093 sayılı Kanun’un adının “TürkiyeYazma Eserler Kurumu Başkanlığının Muafiyetlerine İlişkin Kanun” şeklindedeğiştirilmesine yönelik iptal talebi hakkında karar verilmesine yer olmadığınakarar verilmek gerekir.
2. (b) Bendiyle 6093 Sayılı Kanun’un 1 ila 12. Maddelerive Eki (I), (II), (III) ve (IV) Sayılı Cetvellerinin Yürürlükten Kaldırılmasınınİncelenmesi
a. İptal Talebinin Gerekçesi
234. Dava dilekçesinde, kuralın Anayasa değişikliklerineuyum sağlama amacıyla herhangi bir ilgisi bulunmadığından Yetki Kanunukapsamına girmediği belirtilerek Anayasa’nın mülga 91. maddesine aykırı olduğuileri sürülmüştür.
b. Anayasa’ya Aykırılık Sorunu
235. 6093 Sayılı Kanun’un 1. ila 12. maddeleri ve eki(I), (II), (III) ve (IV) Sayılı Cetvellerde Türkiye Yazma Eserler KurumuBaşkanlığının kuruluş ve teşkilatı ile görevlerine ilişkin hususlar düzenlenmekteiken söz konusu madde ve cetveller dava konusu kuralla yürürlüktenkaldırılmıştır.
236. Kanun’un dava konusu kuralla yürürlükten kaldırılan5. maddesinde Kurum bünyesindeki sürekli kurullardan olan Danışma Kuruluüyelerinden Kurum dışından katılanlara, yılda iki toplantıdan fazla olmamaküzere toplantı başına (5.000); Eser Sağlama Kuruluna Kurum dışından katılanüyelere de yılda altı toplantıdan fazla olmamak üzere toplantı başına (3.000)gösterge rakamının memur aylık katsayısı ile çarpılması sonucu bulunacaktutarda huzur hakkı ödenmesi öngörülmüştür.
237. Danışma Kurulu üyelerine huzur hakkı ödenmesiniöngören düzenleme Anayasa’nın İkinci Kısmı’nın İkinci Bölümü’nde yer alanmülkiyet hakkı kapsamında yer almaktadır. Dolayısıyla söz konusu düzenlemeninyürürlükten kaldırılmasını öngören kuralla mülkiyet hakkına müdahaledebulunulduğu açıktır.
238. Bu itibarla kural, Anayasa’nın mülga 91. maddesiuyarınca KHK ile düzenlenemeyecek yasak alanda kalmaktadır.
239. Açıklanan nedenlerle kural, Anayasa’nın mülga 91.maddesine aykırıdır. İptali gerekir.
Ö. KHK’nın 104. Maddesinin;
1. (a) Bendiyle 5978 Sayılı Kanun’un Değiştirilen Adınınİncelenmesi
240. 24/3/2010 tarihli ve 5978 sayılı Kanun’un adı “YurtdışıTürkler ve Akraba Topluluklar Başkanlığı Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun”iken dava konusu kuralla “Yurtdışı Türkler ve Akraba TopluluklarBaşkanlığına İlişkin Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun” şeklindedeğiştirilmiştir.
241. KHK’nın 61. maddesinin (b) bendiyle 2659 sayılıKanun’un 17. maddesinin başlığının değiştirilmesine yönelik gerekçeler davakonusu kural bakımından da geçerlidir.
242. Açıklanan nedenlerle 5978 sayılı Kanun’un adının “YurtdışıTürkler ve Akraba Topluluklar Başkanlığına İlişkin Bazı Düzenlemeler HakkındaKanun” şeklinde değiştirilmesine yönelik iptal talebi hakkında kararverilmesine yer olmadığına karar vermek gerekir.
2. (b) Bendiyle 5978 Sayılı Kanun’un 27. Maddesinde YerAlan “Bu Kanun kapsamında…” İbaresinin Madde Metninden Çıkarılmasınınİncelenmesi
a. İptal Talebinin Gerekçesi
243. Dava dilekçesinde, kuralın Anayasa değişikliklerineuyum sağlama amacıyla herhangi bir ilgisi bulunmadığından Yetki Kanunukapsamına girmediği belirtilerek Anayasa’nın mülga 91. maddesine aykırı olduğuileri sürülmüştür.
b. Anayasa’ya Aykırılık Sorunu
i. Kuralın Anayasa’nın Mülga 91. Maddesi Yönündenİncelenmesi
244. Kanun’un 27. maddesi “Bu Kanun kapsamındaBaşkanlığa verilen görevlerden yurtdışında veya doğrudan yurtdışındakifaaliyetlere yönelik olarak kullanılmak üzere tefrik edilen ödeneklerden Bakantarafından belirlenecek olan kısımlar Başkanlık bütçesine gider kaydedilmeksuretiyle özel hesaba aktarılır. Aktarılan bu tutarların harcanması,muhasebeleştirilmesi ve denetlenmesine ilişkin usûl ve esaslar Maliye Bakanlığıile Başkanlıkça müştereken belirlenir.” şeklinde iken dava konusu kurallamaddede yer alan “Bu Kanun kapsamında” ibaresi madde metnindençıkarılmıştır.
245. Kuralın 7142 sayılı Kanun’un 1. maddesinin (1)numaralı fıkrasının (d) bendinin “Kanun ve kanun hükmünde kararnamelerde yeralan bakanlıkların, kamu kurum ve kuruluşlarının kurulması, kaldırılması,görevleri, yetkileri[ne] ilişkin usul ve esasların düzenlenmesininsağlanması … ile bu bent kapsamındaki ilgili hükümlerin değiştirilmesi veyayürürlükten kaldırılması…” hükmü kapsamında olduğu anlaşılmaktadır
246. Cumhurbaşkanlığı hükûmet sisteminde Yurtdışı Türklerve Akraba Topluluklar Başkanlığının (Başkanlık) görev ve yetkileri CBK ile dedüzenlenebileceğinden Kanun’un 27. maddesinde yer alan “Bu Kanun kapsamında”ibaresinin madde metninden çıkarıldığı anlaşılmaktadır. Nitekim Başkanlığıngörev ve yetkileri 5978 sayılı Kanun’da düzenlenmekte iken bu hükümler aynızamanda dava konusu olan 703 sayılı KHK’nın 104. maddesinin (ç) bendi ileyürürlükten kaldırılmış ve adı geçen Başkanlığın kuruluş, görev ve yetkileri(4) numaralı CBK’da düzenlenmiştir. Dolayısıyla kuralın Anayasadeğişikliklerine uyum sağlama amacı taşımadığı söylenemez.
247. Bu itibarla kural, Yetki Kanunu kapsamında olupAnayasa’da KHK ile düzenlenmesi yasaklanmış alanlara ilişkin herhangi birdüzenleme de içermemektedir.
248. Açıklanan nedenlerle kural, Anayasa’nın mülga 91.maddesine aykırı değildir. İptal talebinin reddi gerekir.
ii. Kuralın İçerik Yönünden İncelenmesi
249. 6216 sayılı Kanun’un 43. maddesi uyarınca kuralilgisi nedeniyle Anayasa’nın 2. maddesi yönünden incelenmiştir.
250. KHK’nın 61. maddesinin (b) bendiyle 2659 sayılıKanun’un 17. maddesinin birinci fıkrasının yürürlükten kaldırılmasına yönelikgerekçeler dava konusu kural bakımından da geçerlidir.
251. Açıklanan nedenlerle kural, Anayasa’nın 2. maddesineaykırı değildir. İptal talebinin reddi gerekir.
3. (c) Bendiyle 5978 Sayılı Kanun’un Mülga Geçici 2.Maddesinden Sonra Gelmek Üzere Eklenen Geçici 3. Maddesinin İncelenmesi
a. Anlam ve Kapsam
252. 5978 sayılı Kanun’a dava konusu kuralla eklenengeçici 3. maddede Başkanlıkta sözleşmeli uzman olarak görev yapanlarla genelidari hizmetler sınıfında uzman kadrosunda görev yapan personelin YurtdışıTürkler ve Akraba Topluluklar Uzmanlığı kadrosuna atanmasına ilişkin usul veesaslar düzenlenmektedir.
253. Cumhurbaşkanlığı hükûmet sistemine geçmeden önceBaşkanlıkta görev yapacak personelin nitelikleri ve özlük hakları 5978 sayılıKanun’un mülga 21. maddesinde düzenlenmiştir. Anılan maddenin (1) numaralıfıkrasında Başkanlık personelinin 657 sayılı Kanun’a tabi olduğu belirtildiktensonra (2) numaralı fıkrasında Başkanlıkta; Başkan, Başkan Yardımcısı, BaşkanlıkMüşaviri, Basın Müşaviri, Hukuk Müşaviri, Daire Başkanı, Yurtdışı Türkler veAkraba Topluluklar Uzman ve Uzman Yardımcılarının kadroları karşılıkgösterilmek kaydıyla 657 sayılı Kanun ve diğer kanunların sözleşmeli personelçalıştırılması hakkındaki hükümlerine bağlı olmaksızın sözleşmeli olarak çalıştırılabileceği;(3) numaralı fıkrasında da Başkanlıkta 657 sayılı Kanun ve diğer mevzuathükümlerine bağlı kalmaksızın sözleşme ile yerli veya yabancı uzman istihdamedilebileceği hüküm altına alınmıştır.
254. Dolayısıyla teşkilat yapısındaki değişiklikten önceBaşkanlıkta Yurtdışı Türkler ve Akraba Topluluklar Uzmanlığı ve sözleşmeliuzman olmak üzere iki ayrı tür uzmanlık kadrosu bulunmaktadır.
255. Cumhurbaşkanlığı hükûmet sistemine göre oluşturulanidari teşkilat yapısına geçiş sürecinde 5978 sayılı Kanun’un Başkanlıktakipersonel rejimini düzenleyen 21. maddesi 703 sayılı KHK ile yürürlüktenkaldırılmış; yeni sisteme geçilmesiyle birlikte Başkanlık personel rejimi (4)numaralı CBK’nın 748. maddesinde yeniden düzenlenmiştir.
256. Dava konusu kuralla 5978 sayılı Kanun’a eklenengeçici 3. madde ile 5978 sayılı Kanun’un (mülga) 21. maddesi çerçevesindeBaşkanlıkta sözleşmeli uzman kadrosunda görev yapanlarla genel idarihizmetler sınıfında uzman kadrosunda görev yapanların Yurtdışı Türkler ve AkrabaTopluluklar Uzmanı kadrolarına atanmalarına imkân tanınmaktadır.
257. Geçici 3. maddenin (1) numaralı fıkrasında, bumaddenin yürürlüğe girdiği tarihte Başkanlıkta bu Kanun’un (mülga) 21. maddesininüçüncü fıkrası kapsamında fiilen en az 5 yıldır sözleşmeli uzman olarak görevyapan personelin 30 gün içerisinde başvurmaları hâlinde Yurtdışı Türkler veAkraba Topluluklar Uzmanlığı kadrosuna atanacakları belirtilmiş, bu şekildeataması yapılanlardan bir yıl içerisinde tez ve yeterlik sınavında başarılıolamayan ve Yabancı Dil Bilgisi Seviye Tespit Sınavından (YDS) asgari (B)düzeyinde puan aldığını belgelendiremeyenlerin atandıkları unvanlarıkaybedeceği ve Başkanlıkta öğrenim durumlarına uygun memur unvanlı kadrolaraatanacakları hüküm altına alınmıştır.
258. Maddenin (2) numaralı fıkrasında da Başkanlıkta buKanun’un mülga 21. maddesinin üçüncü fıkrası kapsamında sözleşmeli uzman olarakistihdam edilmekte iken 657 sayılı Kanun’un geçici 41. maddesi çerçevesindegenel idari hizmetler sınıfında uzman kadrosuna ataması yapılmış ve hâlenBaşkanlıkta çalışmakta olan personel hakkında da (1) numaralı fıkranınuygulanacağı belirtilmiştir.
259. Kurala göre Başkanlıkta daha önce sözleşmeli uzmankadrosunda ya da genel idari hizmetler kadrosunda uzman olarak görev yapanlarınYurtdışı Türkler ve Akraba Topluluklar Uzmanı olarak atanabilmeleri için uzmankadrosunda fiilen en az 5 yıl çalışmış olmaları gerekmektedir. Belirtilen şartıtaşıyan uzmanlar 30 gün içinde başvurmaları hâlinde doğrudan Yurtdışı Türklerve Akraba Topluluklar Uzmanlığı kadrosuna atanacaktır. Bu şekilde atamasıyapılanlar bir yıl içerisinde tez hazırlayacak ve yeterlik sınavına girecektir.Tez ve yeterlik sınavında başarılı olamayan ve YDS’den asgari (B) düzeyindepuan aldığını belgelendiremeyenler atandıkları unvanları kaybedecek veBaşkanlıkta öğrenim durumlarına uygun memur ünvanlı kadrolara atanacaklardır.
b. İptal Talebinin Gerekçesi
260. Dava dilekçesinde özetle; kuralın Anayasa değişikliklerineuyum sağlama amacıyla herhangi bir ilgisi bulunmadığından Yetki Kanunukapsamına girmediği, Anayasa’nın 70. maddesine göre kamu görevine atanmak içinöncelikle o görevin gerektirdiği niteliklere sahip olmak gerektiği, dava konusukuralda ise Başkanlıkta en az beş yıl fiilen uzman kadrosunda çalışanlarınbaşvurmaları hâlinde doğrudan Yurtdışı Türkler ve Akraba Topluluklar Uzmanlığıkadrosuna atanmalarının ancak bir yıl içinde tez ve yabancı dilyükümlülüklerini yerine getirmeleri şartına bağlandığı, söz konusu şartınyerine getirilmemesi durumunda bu kişilerin memur kadrolarına atanmalarınınöngörüldüğü, görevin gerektirdiği niteliklere sahip olup olmadığına bakılmadankişilerin bir göreve atanıp daha sonra gerekli niteliklere sahip olmadıklarıgerekçesiyle daha düşük konumdaki memur kadrosuna atanmalarının istihdampolitikasının temel mantığına aykırı olduğu, bu durumun kazanılmış hakları daortadan kaldıracağı belirtilerek kuralın Anayasa’nın 2. ve mülga 91.maddelerine aykırı olduğu ileri sürülmüştür.
c. Anayasa’ya Aykırılık Sorunu
i. Kuralın Anayasa’nın Mülga 91. Maddesi Yönündenİncelenmesi
261. Başkanlıkta sözleşmeli uzman ya da sözleşmelipersonel iken genel idari hizmetler sınıfında uzman kadrosuna geçen personelinYurtdışı Türkler ve Akraba Topluluklar Uzmanlığı kadrosuna geçmelerine imkântanıyan kuralın 7142 sayılı Kanun’un (1) numaralı fıkrasının (d) bendinin “Kanunve kanun hükmünde kararnamelerde yer alan bakanlıkların, kamu kurum vekuruluşlarının … personeli[ne] ilişkin usul ve esasların düzenlenmesininsağlanması …” hükmü kapsamında olduğu anlaşılmaktadır. Başkanlığın yenihükümet sisteminde yeniden yapılandırılması çerçevesinde geçiş sürecinidüzenleyen kuralın Anayasa değişikliklerine uyum sağlama amacı taşımadığısöylenemez.
262. Bu itibarla kural Yetki Kanunu kapsamında olupAnayasa’da KHK ile düzenlenmesi yasaklanan alanlarla ilgili herhangi birdüzenleme de içermemektedir.
263. Açıklanan nedenlerle kural, Anayasa’nın mülga 91.maddesine aykırı değildir. İptal talebinin reddi gerekir.
ii. Kuralın İçerik Yönünden İncelenmesi
264. 6216 sayılı Kanun’un 43. maddesi uyarınca kuralilgisi nedeniyle Anayasa’nın 128. maddesi yönünden de incelenmiştir.
265. Anayasa'nın 128. maddesinin ikinci fıkrasınınbirinci cümlesinde memurların ve diğer kamu görevlilerinin nitelikleri,atanmaları, görev ve yetkileri, hakları ve yükümlülükleri, aylık ve ödeneklerive diğer özlük işlerinin kanunla düzenleneceği belirtilmiştir.
266. Kamu görevlileri ile kamu yönetimleri arasındakihizmet ilişkileri kural tasarruflarla düzenlenmektedir. Kamu personeli belirlibir statüde, nesnel kurallara göre hizmet yürütmekte o statünün sağladığıaylık, ücret, atanma, yükselme, nakil gibi kimi öznel haklara sahip olmaktadır.Kamu görevlilerinin görev ve unvan değişikliklerinin koşulları, statü hukukunungereği olarak kanunla ya da kanunun verdiği yetkiye dayanılarak KHK ilebelirlenmektedir. Devlet, statüleri kanunlarla belirlenen ve bu statükurallarına göre mesleğe alınan kamu görevlilerine atama, yükselme, aylık, ödül,nakil ve sınav gibi hak veya yükümlülükler getirebilir. Kişilerin ise bustatüye girip girmeme konusunda tercihte bulunma hakları vardır. Kamugörevlileri göreve başlarken içinde bulunduğu statüden kaynaklanan durumubilerek kamu görevine başlamaktadır.
267. Daha önce de ifade edildiği gibi Anayasa'nın 2.maddesinde yer alan hukuk devleti ilkesinin temel gereklerinden birisikazanılmış haklara saygı gösterilmesidir. Kazanılmış haklara saygı, hukukgüvenliği ilkesinin bir sonucudur.
268. Bakanlıklar ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarındauzman ve uzman yardımcısı istihdamına ilişkin usul ve esaslar 657 sayılıKanun’un ek 41. maddesinde düzenlenmiştir. Maddede uzman yardımcısı olabilmekiçin maddede sayılan fakültelerden mezun olma ve yapılacak yazılı ve sözlüsınavda başarılı olma şartı aranmıştır. Uzman yardımcılığına atananların uzmankadrosuna atanabilmesi için ise uzman yardımcısı olarak en az üç yıl çalışmak,istihdam edildikleri birimlerce belirlenecek konularda uzmanlık tezi hazırlamakve yapılacak yeterlik sınavında başarılı olmak koşulları öngörülmüştür.
269. Anılan maddeye göre kamu kurum ve kuruluşlarındauzman olmak için kural olarak öncelikle belli bir süre uzman yardımcısı olarakçalışmak, sonrasında tez hazırlamak ve yapılacak sınavda başarılı olmakgerekmektedir.
270. Dava konusu kuralda ise Başkanlıkta görev yapansözleşmeli uzmanlar ile genel idari hizmetler sınıfında görev yapan uzmanlarınYurtdışı Türkler ve Akraba Topluluklar Uzmanlığına atanmalarında genel kuraldanfarklı bir yol benimsenmiştir. Kurala göre adı geçen uzmanlar gerekli şartlarıtaşımaları durumunda kendi istekleri üzerine doğrudan Yurtdışı Türkler veAkraba Topluluklar Uzmanlığına atanacak, atandıktan sonra bir yıl içindehazırlayacakları uzmanlık tezi ve yeterlik sınavında başarılı olmaları veYDS’den asgari (B) düzeyinde puan almaları durumunda uzman kadrosunda görevyapmaya devam edeceklerdir. Belirtilen şartları yerine getirmeyenler isedurumlarına uygun memur kadrosuna atanacaktır.
271. Görüldüğü üzere Başkanlıkta sözleşmeli uzman ya dagenel idari hizmetler sınıfında uzman olarak görev yapanlar genel kuralınaksine önce Yurtdışı Türkler ve Akraba Topluluklar Uzmanlığına atanacak,atandıktan sonra tez hazırlayacak ve yeterlik sınavına girecektir.
272. Kamu kurum ve kuruluşlarının uzman kadrolarınaatanma koşullarını düzenleyen bir Anayasa hükmü bulunmamaktadır. Bu konudayetki tamamen kanun koyucuya aittir. Kanun koyucu bu yetkisini Yetki Kanunu ileBakanlar Kuruluna devredebilir. Bu bağlamda Başkanlıkta sözleşmeli uzman ya dagenel idari hizmetler sınıfında uzman olarak görev yapanların önce YurtdışıTürkler ve Akraba Topluluklar Uzmanlığına atanması, atandıktan sonra tez veyeterlik sınavında başarılı olma şartı getiren kuralda Anayasa’ya aykırı birhusus bulunmamaktadır. Bu şekilde atamanın kamu yararını gerçekleştiripgerçekleştirmeyeceği ise subjektif bir husus olup anayasallık denetimininkapsamı dışında kalmaktadır.
273. Kamu görevlilerinin kazanılmış hakları, istihdamtürüne bağlı olarak tahakkuk etmiş ve kendisi yönünden kesinleşmiş ve kişiselalacak niteliğine dönüşmüş haklardır. Bir statüye bağlı olarak ileriye dönük,beklenen haklar ise bu nitelikte değildir. Diğer bir ifadeyle, bir kamugörevlisinin daha önce görev yaptığı unvana bağlı olarak elde ettiği malihaklar, ileriye dönük kazanılmış hak şeklinde değerlendirilemez. Bu nedenle,uzman kadrosuna atandıktan sonra tez ve yeterlik sınavında başarılı olamayan veYDS’den asgari (B) düzeyinde puan aldığını belgelendiremeyenlerin uzmanunvanını kaybetmeleri nedeniyle uğradıkları kayıpların kazanılmış hak olarakdeğerlendirilmesine imkân bulunmamaktadır.
274. Kaldı ki kuralla Yurtdışı Türkler ve AkrabaTopluluklar Başkanlığı Uzmanlığına atanma konusunda şartları taşıyanlaraseçimlik bir hak tanınmıştır. Kurala göre uzman kadrosunda fiilen en az 5 yılçalışmış olanlar 30 gün içinde başvurmaları hâlinde doğrudan Yurtdışı Türklerve Akraba Topluluklar Uzmanlığı kadrosuna atanacaktır. Dolayısıyla başvurudabulunmayanlar yönünden atama yapılması söz konusu değildir.
275. Açıklanan nedenlerle kural, Anayasa’nın 2. ve 128.maddelerine aykırı değildir. İptal talebinin reddi gerekir.
4. (ç) Bendiyle 5978 Sayılı Kanun’un 1 ila 26.Maddelerinin, 28. Maddesinin (1) ila (4) Numaralı Fıkraları ile (6) ve (7)Numaralı Fıkralarının, 29. Maddesinin, Geçici 1. ve Geçici 2. MaddelerininYürürlükten Kaldırılmasının İncelenmesi
a. İptal Talebinin Gerekçesi
276. Dava dilekçesinde, kuralın Anayasa değişikliklerineuyum sağlama amacıyla herhangi bir ilgisi bulunmadığından Yetki Kanunukapsamına girmediği belirtilerek Anayasa’nın mülga 91. maddesine aykırı olduğuileri sürülmüştür.
b. Anayasa’ya Aykırılık Sorunu
277. 5978 Sayılı Kanun’da Başkanlığın kuruluşu, teşkilatyapısı, yöneticilerinin yetki ve sorumlulukları, hizmet birimleri, personelrejimi, gelirleri gibi hususları düzenlenmekte iken Kanun’un l. ila 26.maddeleri, 28. maddesinin (1) ila (4) numaralı fıkraları ile (6) ve (7)numaralı fıkraları, 29., geçici 1. ve geçici 2. maddeleri dava konusu kurallayürürlükten kaldırılmıştır.
278. Anılan Kanun’un dava konusu kuralla yürürlüktenkaldırılan 21. maddesinde Başkanlıkta; Başkan, Başkan Yardımcısı, BaşkanlıkMüşaviri, Basın Müşaviri, Hukuk Müşaviri, Daire Başkanı, Yurtdışı Türkler ve AkrabaTopluluklar Uzman ve Uzman Yardımcılarının kadroları karşılık gösterilmekkaydıyla 657 sayılı Kanun ve diğer kanunların sözleşmeli personelçalıştırılması hakkındaki hükümlerine bağlı olmaksızın sözleşmeli olarakçalıştırılabileceği bu suretle çalıştırılacak personele atandığı kadronun unvanve derecesine göre ekli (1) Sayılı Cetvel’de yer alan taban ve tavan ücretleriarasında kalmak üzere Başbakan onayıyla belirlenecek tutarda aylık brütsözleşme ücreti ödeneceği belirtilmiştir.
279. Başkanlıkta sözleşmeli olarak görev yapacakpersonelin mali haklarına yönelik düzenleme Anayasa’nın İkinci Kısmı’nın İkinciBölümü’nde yer alan mülkiyet hakkı kapsamında yer almaktadır. Dolayısıyla sözkonusu düzenlemenin yürürlükten kaldırılmasını öngören kuralla mülkiyet hakkınamüdahalede bulunulduğu açıktır.
280. Bu itibarla kural, Anayasa’nın mülga 91. maddesiuyarınca KHK ile düzenlenemeyecek yasak alanda kalmaktadır.
281. Açıklanan nedenlerle kural, Anayasa’nın mülga 91.maddesine aykırıdır. İptali gerekir.
P. KHK’nın 105. Maddesiyle 1738 Sayılı Kanun’unYürürlükten Kaldırılmasının İncelenmesi
1. İptal Talebinin Gerekçesi
282. Dava dilekçesinde, kuralın Anayasa değişikliklerineuyum sağlama amacıyla herhangi bir ilgisi bulunmadığından Yetki Kanunukapsamına girmediği belirtilerek Anayasa’nın mülga 91. maddesine aykırı olduğuileri sürülmüştür.
2. Anayasa’ya Aykırılık Sorunu
a. Kuralın Anayasa’nın Mülga 91. Maddesi Yönündenİncelenmesi
283. 30/5/1973 tarihli ve 1738 sayılı Seyir ve HidrografiHizmetleri Kanunu’nda Deniz Kuvvetleri Komutanlığına bağlı Seyir ve HidrografiDaire Başkanlığının görevleri ile seyir ve hidrografi hizmetlerininyönetilmesine ilişkin usul ve esaslar düzenlenmektedir. Anılan Kanun davakonusu kuralla yürürlükten kaldırılmıştır.
284. Kuralın 7142 sayılı Kanun’un 1. maddesinin (1)numaralı fıkrasının (c) bendinde yer alan “Uygulama imkânı kalmayan kanun vekanun hükmünde kararnamelerin yürürlükten kaldırılması” kapsamında olduğuanlaşılmaktadır
285. Cumhurbaşkanlığı hükûmet sisteminde Seyir ve HidrografiDaire Başkanlığının görevleri CBK ile de düzenlenebileceğinden anılan Kanun’unyürürlükten kaldırıldığı anlaşılmaktadır. Dolayısıyla söz konusu Kanun’uyürürlükten kaldıran kuralın Anayasa değişikliklerine uyum sağlama amacıtaşımadığı söylenemez.
286. Bu itibarla kural, Yetki Kanunu kapsamında olupAnayasa’da KHK ile düzenlenmesi yasaklanmış alanlara ilişkin herhangi birdüzenleme de içermemektedir.
287. Açıklanan nedenlerle kural, Anayasa’nın mülga 91. maddesineaykırı değildir. İptal talebinin reddi gerekir.
b. Kuralın İçerik Yönünden İncelenmesi
288. 6216 sayılı Kanun’un 43. maddesi uyarınca kuralilgisi nedeniyle Anayasa’nın 2. maddesi yönünden incelenmiştir.
289. KHK’nın 61. maddesinin (b) bendiyle 2659 sayılıKanun’un 17. maddesinin birinci fıkrasının yürürlükten kaldırılmasına yönelikgerekçeler dava konusu kural bakımından da geçerlidir.
290. Açıklanan nedenlerle kural, Anayasa’nın 2. maddesineaykırı değildir. İptal talebinin reddi gerekir.
R. KHK’nın 106. Maddesiyle 77 Sayılı KHK’nın YürürlüktenKaldırılmasının İncelenmesi
1. İptal Talebinin Gerekçesi
291. Dava dilekçesinde, kuralın Anayasa değişikliklerineuyum sağlama amacıyla herhangi bir ilgisi bulunmadığından Yetki Kanunukapsamına girmediği belirtilerek Anayasa’nın mülga 91. maddesine aykırı olduğuileri sürülmüştür.
2. Anayasa’ya Aykırılık Sorunu
292. 16/8/1983 tarihli ve 77 sayılı Bilim ve TeknolojiYüksek Kurulu Kurulmasına İlişkin KHK’da Bilim ve Teknoloji Yüksek Kurulununkuruluşu, çalışma usulü ve görevleri düzenlenmekte iken anılan KHK dava konusukuralla yürürlükten kaldırılmıştır.
293. Anılan KHK’nın dava konusu kuralla yürürlüktenkaldırılan 3. maddesinde Bilim ve Teknoloji Yüksek Kurulunun, Başbakan'ınbaşkanlığında, ilgili Devlet Bakanı, Millî Savunma Bakanı, Maliye ve GümrükBakanı, Millî Eğitim Bakanı, Sağlık Bakanı, Tarım Orman ve Köyişleri Bakanı,Sanayi ve Ticaret Bakanı, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı, YÖK Başkanı, DevletPlanlama Teşkilatı Müsteşarı, Hazine ve Dış Ticaret Müsteşarı, TÜBİTAK Başkanıile bir yardımcısı, TAEK Başkanı, Türkiye Sağlık Enstitüleri Başkanı, TRT GenelMüdürü, TOBB Başkanı ve YÖK'ün belirleyeceği konu ile ilgili gelişmiş birüniversitenin seçeceği bir üyeden oluşacağı belirtilmiştir.
294. KHK’nın 61. maddesinin (d) bendiyle 2659 sayılıKanun’un değiştirilen 32. maddesine yönelik gerekçeler dava konusu kuralbakımından da geçerlidir.
295. Bilim ve Teknoloji Yüksek Kurulu üyeliğine atanmaşartlarına yönelik düzenleme kamu hizmetine girme hakkı kapsamında yeralmaktadır. Bu nedenle söz konusu düzenlemenin de yer aldığı 77 sayılı KHK’nınyürürlükten kaldırılmasını öngören kural Anayasa’nın İkinci Kısmı’nın DördüncüBölümü’nde yer alan kamu hizmetlerine girme hakkına ilişkin düzenlemeiçerdiğinden Anayasa’nın mülga 91. maddesi uyarınca KHK ile düzenlenemeyecekyasak alanda kalmaktadır.
296. Açıklanan nedenlerle kural, Anayasa’nın mülga 91.maddesine aykırıdır. İptali gerekir.
S. KHK’nın 107. Maddesiyle 5632 Sayılı Kanun’unYürürlükten Kaldırılmasının İncelenmesi
1. İptal Talebinin Gerekçesi
297. Dava dilekçesinde, kuralın Anayasa değişikliklerineuyum sağlama amacıyla herhangi bir ilgisi bulunmadığından Yetki Kanunukapsamına girmediği belirtilerek Anayasa’nın mülga 91. maddesine aykırı olduğu ilerisürülmüştür.
2. Anayasa’ya Aykırılık Sorunu
a. Kuralın Anayasa’nın Mülga 91. Maddesi Yönündenİncelenmesi
298. Millî Kütüphanenin kuruluşu, görevleri vepersoneline ilişkin hususları düzenleyen 23/3/1950 tarihli ve 5632 sayılı MillîKütüphane Kuruluşu Hakkında Kanun dava konusu kuralla yürürlüktenkaldırılmıştır.
299. Kuralın 7142 sayılı Kanun’un 1. maddesinin (1)numaralı fıkrasının (c) bendinde yer alan “Uygulama imkânı kalmayan kanun vekanun hükmünde kararnamelerin yürürlükten kaldırılması” kapsamında olduğuanlaşılmaktadır
300. Cumhurbaşkanlığı hükûmet sisteminde MillîKütüphaneye ilişkin hususlar CBK ile de düzenlenebileceğinden kuralla anılanKanun’un yürürlükten kaldırıldığı anlaşılmaktadır. Dolayısıyla söz konusuKanun’u yürürlükten kaldıran kuralın Anayasa değişikliklerine uyum sağlamaamacıyla ihdas edildiği sonucuna varılmıştır.
301. Bu itibarla kural, Yetki Kanunu kapsamında olupAnayasa’da KHK ile öngörülmesi yasaklanan alanlara ilişkin herhangi birdüzenleme de içermemektedir.
302. Açıklanan nedenlerle kural, Anayasa’nın mülga 91.maddesine aykırı değildir. İptal talebinin reddi gerekir.
b. Kuralın İçerik Yönünden İncelenmesi
303. 6216 sayılı Kanun’un 43. maddesi uyarınca kural,ilgisi nedeniyle Anayasa’nın 2. maddesi yönünden incelenmiştir.
304. KHK’nın 61. maddesinin (b) bendiyle 2659 sayılıKanun’un 17. maddesinin birinci fıkrasının yürürlükten kaldırılmasına yönelikgerekçeler dava konusu kural bakımından da geçerlidir.
305. Açıklanan nedenlerle kural, Anayasa’nın 2. maddesineaykırı değildir. İptal talebinin reddi gerekir.
Ş. KHK’nın 117. Maddesinin;
1. (a) Bendiyle 4865 Sayılı Kanun’un Değiştirilen Adınınİncelenmesi
306. 4/6/2003 tarihli ve 4865 sayılı Kanun’un adı “UlusalBor Araştırma Merkezi Kurulması Hakkında Kanun” iken dava konusu kuralla “UlusalBor Araştırma Enstitüsü Hakkında Mali Hükümler ve Muafiyetlere İlişkin Kanun”şeklinde değiştirilmiştir.
307. KHK’nın 61. maddesinin (b) bendiyle 2659 sayılıKanun’un 17. maddesinin başlığının değiştirilmesine yönelik gerekçeler davakonusu kural bakımından da geçerlidir.
308. Açıklanan nedenlerle 4865 sayılı Kanun’un adının “UlusalBor Araştırma Enstitüsü Hakkında Mali Hükümler ve Muafiyetlere İlişkin Kanun”şeklinde değiştirilmesine yönelik iptal talebi hakkında karar verilmesine yerolmadığına karar vermek gerekir.
2. (b) Bendiyle 4865 Sayılı Kanun’un 15. MaddesininDeğiştirilen Başlığının İncelenmesi
309. 4865 sayılı Kanun’un 15. maddesinin başlığı “Gelirlerve Bütçe” iken dava konusu kuralla “Ar-ge projeleri” şeklindedeğiştirilmiştir.
310. KHK’nın 61. maddesinin (b) bendiyle 2659 sayılıKanun’un 17. maddesinin başlığının değiştirilmesine yönelik gerekçeler davakonusu kural bakımından da geçerlidir.
311. Açıklanan nedenlerle Kanun’un 15. maddesininbaşlığının “Ar-ge projeleri” şeklinde değiştirilmesine yönelik iptaltalebi hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar vermek gerekir.
3. (c) Bendiyle 4865 Sayılı Kanun’un Başlığıyla BirlikteDeğiştirilen 18. Maddesinin İncelenmesi
a. İptal Talebinin Gerekçesi
312. Dava dilekçesinde, kuralın Anayasa değişikliklerineuyum sağlama amacıyla herhangi bir ilgisi bulunmadığından Yetki Kanunukapsamına girmediği belirtilerek Anayasa’nın mülga 91. maddesine aykırı olduğuileri sürülmüştür.
b. Anayasa’ya Aykırılık Sorunu
313. Kanun’un dava konusu kuralla değişik 18. maddesindeUlusal Bor Araştırma Enstitüsü’ne (BOREN) tanınan muafiyetler düzenlenmiştir.
314. Maddenin birinci fıkrasında BOREN’infaaliyetlerinden elde ettiği gelirler dolayısıyla kurumlar vergisi açısından iktisadiişletme oluşmuş sayılmayacağı, Enstitüye makbuz karşılığında yapılan nakdîbağış ve yardımların 31/12/1960 tarihli ve 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu ve13/6/2006 tarihli ve 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu hükümleri çerçevesindegelir veya kurumlar vergisi matrahının tespitinde gelir veya kurumlar vergisibeyannamesi üzerinde ayrıca gösterilmek şartıyla beyan edilen gelirden veyakurum kazancından indirilebileceği belirtilmiştir.
315. Maddenin ikinci fıkrasında Enstitünün, faaliyetleri dolayısıylayapılan işlemler yönünden 492 sayılı Kanun ile 2464 sayılı Kanun gereğincealınan vergi ve harçlardan ve katılma payından, bu kapsamda düzenlenenkâğıtlarla ilgili olarak damga vergisinden, kendisine yapılan bağış veyardımlar nedeniyle veraset ve intikal vergisinden, sahip olduğu taşınmazlarıdolayısıyla emlak vergisinden muaf olduğu, Enstitü tarafından açılan dava veicra takiplerinde teminat aranmayacağı düzenlenmiştir.
316. Maddenin üçüncü fıkrasında Enstitünün görevlerininifasına ilişkin olarak; binek araçları hariç ithal edilen her türlümakine-teçhizat, kimyasallar, ürün ve bunların yedek parçaları ile yayınınyurda girişi ve her türlü geçici depolama, antrepo ve ardiye ücretleri katmadeğer vergisi ve özel tüketim vergisi hariç gümrük vergisinden, düzenlenenkâğıtlar damga vergisinden ve ücretten istisna tutulduğu, bunlar için ithalatsınırlaması uygulanmayacağı kural altına alınmıştır.
317. Maddenin dördüncü fıkrasında Enstitünün ihtiyaçduyduğu hizmetleri hizmet satın alma sözleşmeleri ile yaptırabileceği yapacağıaraştırma ve incelemeler için hiçbir ilmühaber, ruhsatname veya imtiyaz almakzorunda olmadığı belirtilmiştir.
318. Maddenin beşinci fıkrasında ise Eti Madenİşletmeleri Genel Müdürlüğünün BOREN’e yaptıracağı Ar-Ge projeleri kapsamındaalınan patentlerin kullanımının Eti Maden İşletmeleri Genel Müdürlüğüne aitolduğu ve bunlardan ücret alınmayacağı hüküm altına alınmıştır.
319. Bu arada 27/3/2020tarihli ve (57) numaralı Bazı Cumhurbaşkanlığı Kararnamelerinde Değişiklik YapılmasınaDair Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi’nin14. maddesiyle (4) numaralı CBK’nın 690.maddesi başlığıyla birlikte değiştirilerek Ulusal Bor AraştırmaEnstitüsü başkaca bir işleme gerek kalmaksızınkapatılmış, mevzuatta Enstitüye yapılan atıfların Türkiye Enerji,Nükleer ve Maden Araştırma Kurumu’na (TENMAK) yapılmış sayılacağı hükmebağlanmıştır.
320. KHK’nın 51. maddesinin (c) bendiyle 2863 sayılıKanun’a eklenen ek 7. maddeye yönelik gerekçeler dava konusu kural bakımındanda geçerlidir.
321. Kuralla, 7142 sayılı Kanun’da belirtildiği şekildebakanlıkların, kamu kurum ve kuruluşlarının kuruluş, teşkilat, görev veyetkileri ile personeline ilişkin usul ve esasların ya da Cumhurbaşkanı’nınyürütme yetkisine ilişkin hususların düzenlenmesine veya bu çerçevede kanunlarve KHK’larda yer alan ilgili hükümlerin değiştirilmesine, yürürlüktenkaldırılmasına ilişkin bir düzenleme öngörülmemektedir. Kuralın, kanunlar veKHK’larda yer alan ve yeni sistemle uyumlu olmayan tüzük, Bakanlar Kurulu,başbakan gibi bazı ibarelerin değiştirilmesi, yürürlükten kaldırılması veya buçerçevede kanunlar ve KHK’larda yer alan ilgili hükümlerin yenidendüzenlenmesine yönelik olduğu da söylenemez.
322. Bu itibarla BOREN’e birtakım muafiyetler öngörenkural, 7142 sayılı Kanun’un 1. maddesinin (1) numaralı fıkrasının (a) ila (d)bentlerinde belirtilen konulara yönelik bir düzenleme içermediğinden YetkiKanunu kapsamında değildir.
323. Açıklanan nedenlerle kural, Anayasa’nın mülga 91.maddesine aykırıdır. İptali gerekir.
4. (ç) Bendiyle 4865 Sayılı Kanun’un 20. MaddesindenSonra Gelmek Üzere Eklenen Ek 1. Maddesinin İncelenmesi
a. İptal Talebinin Gerekçesi
324. Dava dilekçesinde, kuralın Anayasa değişikliklerineuyum sağlama amacıyla herhangi bir ilgisi bulunmadığından Yetki Kanunu kapsamınagirmediği belirtilerek Anayasa’nın mülga 91. maddesine aykırı olduğu ilerisürülmüştür.
b. Anayasa’ya Aykırılık Sorunu
325. 4865 sayılı Kanun’a dava konusu kurallarla eklenenek 1. maddede Nadir Toprak Elementleri Araştırma Enstitüsüne (NATEN) tanınanvergi, ithalat muafiyet ve indirimler, açılan dava ve icra takiplerinde teminataranmaması, NATEN’in gelirleri, öğrencilere burs verilmesi, projelerindesteklenmesi gibi hususlar düzenlenmiştir.
326. Maddenin birinci fıkrasında, NATEN’in yaptığı faaliyetlerdenelde ettiği gelirler dolayısıyla kurumlar vergisi açısından iktisadi işletmeoluşmuş sayılmayacağı, Enstitüye makbuz karşılığında yapılan nakdî bağış veyardımların 193 sayılı Kanun ve 5520 sayılı Kanun hükümleri çerçevesinde gelirveya kurumlar vergisi matrahının tespitinde gelir veya kurumlar vergisibeyannamesi üzerinde ayrıca gösterilmek şartıyla beyan edilen gelirden veyakurum kazancından indirilebileceği belirtilmiştir.
327. Maddenin ikinci fıkrasında Enstitünün faaliyetleridolayısıyla yapılan işlemler yönünden 492 sayılı Kanun ile 2464 sayılı Kanungereğince alınan vergi ve harçlardan ve katılma payından bu kapsamda düzenlenenkağıtlarla ilgili olarak damga vergisinden, kendisine yapılan bağış veyardımlar nedeniyle veraset ve intikal vergisinden, sahip olduğu taşınmazlarıdolayısıyla emlak vergisinden muaf olduğu, Enstitü tarafından açılan dava veicra takiplerinde teminat aranmayacağı ifade edilmiştir.
328. Maddenin üçüncü fıkrasında, Enstitünün görevlerininifasına ilişkin olarak binek araçları hariç ithal edilen her türlümakine-teçhizat, kimyasallar, ürün ve bunların yedek parçaları ile yayınınyurda girişi ve her türlü geçici depolama, antrepo ve ardiye ücretlerinin katmadeğer vergisi ve özel tüketim vergisi hariç, gümrük vergisinden, düzenlenenkâğıtlar damga vergisinden ve ücretten istisna olduğu, bunlar için ithalatsınırlaması uygulanmayacağı öngörülmüş, dördüncü fıkrasında Enstitünün ihtiyaçduyduğu hizmetleri hizmet satın alma sözleşmeleri ile yaptırabileceği,Enstitünün yapacağı araştırma ve incelemeler için hiçbir ilmühaber, ruhsatnameveya imtiyaz almak zorunda olmadığı belirtilmiştir.
329. Maddenin beşinci fıkrasında, Enstitünün görevlerikapsamında desteklenen Ar-Ge projelerine ilişkin tutarların Enstitü bütçesinegider kaydedilmek suretiyle Ar-Ge projelerinin yürütüldüğü idarelereaktarılabileceği, bu şekilde aktarılan tutarların, ilgili idarelerinbütçelerine gelir kaydedilmeksizin açılacak özel hesaplarda izleneceği, bukapsamda yapılan harcamaların 10/12/2003 tarihli ve 5018 sayılı Kamu MalîYönetimi ve Kontrol Kanunu’na göre denetleneceği, Enstitü tarafından yürütülenve desteklenen Ar-Ge projeleri kapsamında görev alan kamu görevlilerine aylık(20.000) gösterge rakamının, memur aylık katsayısı ile çarpımı sonucu bulunacaktutara kadar ücret ödenebileceği, Enstitü tarafından yürütülen ve desteklenenAr-Ge projeleri kapsamında görev alan yüksek lisans ve doktora öğrencileri iledoktora sonrası araştırmacılara diğer mevzuatta yer alan sınırlamalara tabiolmaksızın burs verilebileceği ifade edilmiş, bu fıkranın uygulanmasına ilişkinusul ve esasların Hazine ve Maliye Bakanlığının görüşü alınarak Enstitütarafından belirleneceği, bu kapsamda Enstitü personeline ödeme yapılamayacağıifade edilmiştir.
330. Maddenin altıncı fıkrasında Enstitü tarafındanyürütülen ve desteklenen Ar-Ge projeleri için Enstitü dışındaki kamu kurum vekuruluşları ile özel kuruluşlardan destek alınabileceği, bu kapsamda Enstitüyeaktarılan tutarların Enstitü bütçesine gelir kaydedilmeksizin ilgili Ar-Geprojesi adına açılacak özel hesaplarda izlenebileceği belirtilmiş, yedincifıkrasında da Enstitünün mal ve varlıklarının devlet malı sayılarakhaczedilemeyeceği ve rehin edilemeyeceği hüküm altına alınmıştır.
331. Bu arada (57)numaralı CBK’nın 14. maddesiyle (4) numaralı CBK’nın 690. maddesi başlığıylabirlikte değiştirilerek Nadir Toprak Elementleri Araştırma Enstitüsüne başkaca bir işleme gerek kalmaksızın kapatılmış,mevzuatta Enstitüye yapılan atıfların TENMAK’a yapılmış sayılacağı hükmebağlanmıştır.
332. KHK’nın 51. maddesinin (c) bendiyle 2863 sayılıKanun’a eklenen ek 7. maddeye yönelik gerekçeler dava konusu kural bakımındanda geçerlidir.
333. Kuralla, 7142 sayılı Kanun’da belirtildiği şekildebakanlıkların, kamu kurum ve kuruluşlarının kuruluş, teşkilat, görev veyetkileri ile personeline ilişkin usul ve esasların ya da Cumhurbaşkanı’nınyürütme yetkisine ilişkin hususların düzenlenmesine veya bu çerçevede kanunlarve KHK’larda yer alan ilgili hükümlerin değiştirilmesine, yürürlükten kaldırılmasınailişkin bir düzenleme öngörülmemektedir. Kuralın, kanunlar ve KHK’larda yeralan ve yeni sistemle uyumlu olmayan tüzük, Bakanlar Kurulu, başbakan gibi bazıibarelerin değiştirilmesi, yürürlükten kaldırılması veya bu çerçevede kanunlarve KHK’larda yer alan ilgili hükümlerin yeniden düzenlenmesine yönelik olduğuda söylenemez.
334. Bu itibarla NATEN’e birtakım vergi, ithalat muafiyetve indirimler tanıyan kural, 7142 sayılı Kanun’un 1. maddesinin (1) numaralıfıkrasının (a) ila (d) bentlerinde belirtilen konulara yönelik bir düzenlemeiçermediğinden Yetki Kanunu kapsamında değildir.
335. Açıklanan nedenlerle kural, Anayasa’nın mülga 91.maddesine aykırıdır. İptali gerekir.
5. (d) Bendiyle 4865 Sayılı Kanun’a Eklenen Geçici 2.Maddenin İncelenmesi
a. İptal Talebinin Gerekçesi
336. Dava dilekçesinde, kuralın Anayasa değişikliklerineuyum sağlama amacıyla herhangi bir ilgisi bulunmadığından Yetki Kanunukapsamına girmediği belirtilerek Anayasa’nın mülga 91. maddesine aykırı olduğuileri sürülmüştür.
b. Anayasa’ya Aykırılık Sorunu
337. 6216 sayılı Kanun’un 43. maddesi uyarınca kuralilgisi nedeniyle Anayasa’nın mülga 163. maddesi yönünden incelenmiştir.
338. 4865 sayılı Kanun’un dava konusu geçici 2. maddesindeNATEN’in 2018 yılı harcamalarının 2018 yılı Merkezî Yönetim Bütçe Kanunu’naistinaden Hazine ve Maliye Bakanlığınca yeni bir düzenleme yapılıncaya kadarEnerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığının 2018 yılı bütçesinde yer alanödeneklerden karşılanacağı hüküm altına alınmıştır.
339. Anayasa’nın 161. maddesinin birinci fıkrasında kamuidarelerinin ve kamu iktisadi teşebbüsleri dışındaki kamu tüzel kişilerininharcamalarının yıllık bütçelerle yapılacağı belirtilmiştir. Anayasa'nın (mülga)163. maddesinde ise Bakanlar Kuruluna KHK ile bütçede değişiklik yapmak yetkisiverilemeyeceği belirtilmiştir. Buna göre, bütçede değişiklik sonucunu doğurandüzenlemelerin KHK ile yapılması mümkün değildir.
340. Kural kapsamında NATEN’in 2018 yılı harcamalarınınEnerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığının 2018 yılı bütçesinde yer alanödeneklerden karşılanması, bütçe kanununda değişiklik yapılması sonucunudoğurmaktadır. Bu itibarla kural KHK ile bütçede değişiklik yapma yetkisiverilemeyeceğine yönelik anayasal ilkeyle bağdaşmamaktadır.
341. Açıklanan nedenlerle kural, Anayasa’nın mülga 163.maddesine aykırıdır. İptali gerekir.
Kural, Anayasa’nın mülga 163. maddesine aykırı görülerekiptal edildiğinden Anayasa’nın mülga 91. maddesi yönünden ayrıcaincelenmemiştir.
6. (e) Bendiyle 4865 Sayılı Kanun’un 1 ila 14.Maddelerinin, 15. Maddesinin Birinci, İkinci ve Üçüncü Fıkralarının, 17., 19.,20. ve Geçici 1. Maddelerinin Yürürlükten Kaldırılmasının İncelenmesi
a. İptal Talebinin Gerekçesi
342. Dava dilekçesinde özetle; kuralın Anayasadeğişikliklerine uyum sağlama amacıyla herhangi bir ilgisi bulunmadığındanYetki Kanunu kapsamına girmediği, Anayasa’nın 123. maddesi gereğince idareninkanunla düzenlenmesi gerekirken bu hususun CBK’lar aracılığıylaCumhurbaşkanı’na bırakılmasının yasama yetkisinin devri anlamına geldiğibelirtilerek kuralın Anayasa’nın 7., mülga 91. ve 123. maddelerine aykırıolduğu ileri sürülmüştür.
b. Anayasa’ya Aykırılık Sorunu
343. 4865 sayılı Kanun’un BOREN’in kuruluşu, görevleri, organları,teşkilat yapısı, personel rejimi, denetimi, bütçesi ve gelirleri gibi hususlarıdüzenleyen 1 ila 14. maddeleri, 15. maddesinin birinci, ikinci ve üçüncüfıkraları, 17., 19., 20. ve geçici 1. maddeleri dava konusu kuralla yürürlüktenkaldırılmıştır.
344. Kanun’un dava konusu kuralla yürürlükten kaldırılan5. maddesinde, BOREN Yönetim Kurulu üyelerinin; hukuk, siyasal bilgiler, idarîbilimler ve mühendislik dallarında eğitim veren en az dört yıllık yükseköğrenim kurumlarından mezun olmuş, kamu kurum ve kuruluşlarında ve/veya özelsektörde toplam en az on yıl deneyim sahibi ve Enstitünün amacına uygunbirikimi olan ve mesleğinde temayüz etmiş kişiler arasından Başbakan tarafındanatanacağı belirtilmiştir.
345. KHK’nın 61. maddesinin (d) bendiyle 2659 sayılıKanun’un değiştirilen 32. maddesine yönelik gerekçeler dava konusu kuralbakımından da geçerlidir.
346. BOREN Yönetim Kurulu üyeliğine atanma şartlarınayönelik düzenleme kamu hizmetine girme hakkı kapsamında yer almaktadır. Bunedenle söz konusu düzenlemenin yürürlükten kaldırılmasını öngören kural,Anayasa’nın İkinci Kısmı’nın Dördüncü Bölümü’nde yer alan kamu hizmetlerinegirme hakkına ilişkin düzenleme içerdiğinden Anayasa’nın mülga 91. maddesiuyarınca KHK ile düzenlenemeyecek yasak alanda kalmaktadır.
347. Açıklanan nedenlerle kural, Anayasa’nın mülga 91.maddesine aykırıdır. İptali gerekir.
348. Kural, Anayasa’nın mülga 91. maddesine aykırıgörülerek iptal edildiğinden Anayasa’nın 7. ve 123. maddeleri yönünden ayrıcaincelenmemiştir.
T. KHK’nın 119. Maddesinin (a), (b), (c) ve (ç)Bentleriyle 2690 Sayılı Kanun’da Yapılan Değişikliklerin İncelenmesi
1. İptal Talebinin Gerekçesi
349. Dava dilekçesinde özetle; kuralın Anayasadeğişikliklerine uyum sağlama amacıyla herhangi bir ilgisi bulunmadığındanYetki Kanunu kapsamına girmediği, Anayasa’nın 123. maddesi gereğince idareninkanunla düzenlenmesi gerekirken bu hususun Cumhurbaşkanı’na bırakılmasınınyasama yetkisinin devri anlamına geldiği belirtilerek kuralın Anayasa’nın 7.,mülga 91. ve 123. maddelerine aykırı olduğu ileri sürülmüştür.
2. Anayasa’ya Aykırılık Sorunu
a. (a) Bendiyle 2690 Sayılı Kanun’un AdınınDeğiştirilmesi
350. 9/7/1982 tarihli ve 2690 sayılı Kanun’un adı“Türkiye Atom Enerjisi Kurumu Kanunu” iken dava konusu kuralla “TürkiyeAtom Enerjisi Kurumunun Muafiyetleri Ve Bazı Düzenlemeler Yapılması HakkındaKanun” şeklinde değiştirilmiştir.
351. KHK’nın 61. maddesinin (b) bendiyle 2659 sayılıKanun’un 17. maddesinin başlığının değiştirilmesine yönelik gerekçeler davakonusu kural bakımından da geçerlidir.
352. Açıklanan nedenlerle 2690 sayılı Kanun’un adının “TürkiyeAtom Enerjisi Kurumunun Muafiyetleri Ve Bazı Düzenlemeler Yapılması HakkındaKanun” şeklinde değiştirilmesine yönelik iptal talebi hakkında kararverilmesine yer olmadığına karar vermek gerekir.
b. (b) Bendiyle 2690 Sayılı Kanun’un Başlığıyla BirlikteDeğiştirilen 15. Maddesi
353. 2960 sayılı Kanun’un dava konusu kuralla değişik 15.maddesinde Türkiye Atom Enerjisi Kurumuna (TAEK) tanınan muafiyetlerdüzenlenmiştir.
354. Maddeye göre TAEK;
- Münhasıran yolcu taşımak amacıyla kullanılan araçlar vebinek araçları hariç her türlü aracın Türkiye'ye sokulmasında her çeşit ithalatsınırlamalarından, gümrük vergisi ile özel idare ve belediyelere ait her türlüvergi, harç, fon ve zamlardan, her türlü geçici depolama, antrepo ve ardiyeücretlerinden ve ithal esnasında alınan diğer bütün vergi, harç ve ücretlerden,
- Her türlü tesislerinin yapımı ve işletilmesinden dolayıbelediyeye ödenmesi gereken her türlü vergi, harç, harcamalara katılmapaylarından ve benzeri yükümlülüklerden,
- Taraf olduğu dava, icra ve benzeri takiplerde 492sayılı Kanun’da sayılan yargı harçlarından,
- İhaleleri, ilanları, mukaveleleri ve başka evrak vebelgeleri devlete ve belediyelere ait her türlü harçlardan,
- Araştırma ve geliştirme faaliyetlerinde kullanılmaküzere ithal edilen makine, alet, cihaz, ecza, malzeme ve yayınlar ile bağışyoluyla yurt dışından gelen aynı cins malzemeler gümrük vergisi ile buna bağlıvergi, resim, fon, pay ve harçlar dâhil olmak üzere her türlü vergi ve harçtan,
- Kurumun her türlü tesis, bina ve arazisi, bina ve arazivergilerinden,
- Kuruma yapılacak her türlü bağışlar, yardımlar vevasiyetler vergi, resim, pay ve harçlardan,
muaf tutulmuştur.
355. Maddenin son fıkrasında da araştırma, geliştirme,teknoloji ve yenilik projeleri için gerekli olan ve yurt dışından teminizorunlu bulunan malların temini ile ilgili olarak, Bakan onayı alınarak teminatalınmaksızın yüklenme tutarına kadar bütçe dışı ön ödeme yapılabileceği hükümaltına alınmıştır.
356. Bu arada (57)numaralı CBK’nın 14. maddesiyle (4) numaralı CBK’nın 690. maddesi başlığıylabirlikte değiştirilerek Türkiye Atom Enerjisi Kurumu başkaca bir işleme gerek kalmaksızın kapatılmış,mevzuatta Enstitüye yapılan atıfların TENMAK’a yapılmış sayılacağı hükmebağlanmıştır.
357. KHK’nın 51. maddesinin (c) bendiyle 2863 sayılıKanun’a eklenen ek 7. maddeye yönelik gerekçeler dava konusu kural bakımındanda geçerlidir.
358. Kuralla, 7142 sayılı Kanun’da belirtildiği şekildebakanlıkların, kamu kurum ve kuruluşlarının kuruluş, teşkilat, görev veyetkileri ile personeline ilişkin usul ve esasların ya da Cumhurbaşkanı’nınyürütme yetkisine ilişkin hususların düzenlenmesine veya bu çerçevede kanunlarve KHK’larda yer alan ilgili hükümlerin değiştirilmesine, yürürlüktenkaldırılmasına ilişkin bir düzenleme öngörülmemektedir. Kuralın, kanunlar veKHK’larda yer alan ve yeni sistemle uyumlu olmayan tüzük, Bakanlar Kurulu, başbakangibi bazı ibarelerin değiştirilmesi, yürürlükten kaldırılması veya bu çerçevedekanunlar ve KHK’larda yer alan ilgili hükümlerin yeniden düzenlenmesine yönelikolduğu da söylenemez.
359. Bu itibarla TAEK’e birtakım vergi, ithalat muafiyetve indirimler tanıyan kural, 7142 sayılı Kanun’un 1. maddesinin (1) numaralıfıkrasının (a) ila (d) bentlerinde belirtilen konulara yönelik bir düzenlemeiçermediğinden Yetki Kanunu kapsamında değildir.
360. Açıklanan nedenlerle kural, Anayasa’nın mülga 91.maddesine aykırıdır. İptali gerekir.
Kural, Anayasa’nın mülga 91. maddesine aykırı görülerekiptal edildiğinden Anayasa’nın 7. ve 123. maddeleri yönünden ayrıcaincelenmemiştir.
c. (c) Bendiyle 2690 Sayılı Kanun’a Eklenen;
i. Ek 2. Madde
361. Kanun’a dava konusu kuralla eklenen ek 2. maddedeTAEK tarafından yürütülen projelerin gerçekleştirilmesi sırasında ortaya çıkaneser, buluş, endüstriyel tasarım, faydalı model ve teknik bilgi gibi her türlüfikrî ürün üzerindeki hakların Kuruma ait olduğu, Kurumun taraf olduğusözleşmelere dayanarak yürütülen projelerin gerçekleştirilmesi sırasında ortayaçıkması muhtemel fikrî ürünler üzerindeki hakların sözleşmeyle düzenleneceği,Kurumun, elde edilen patent ve buluşlar ile ilgili olarak üretim ve satışyapabileceği, Kuruma ait fikrî hakların ekonomik olarak değerlendirilmesisonucunda elde edilecek gelirin en fazla yüzde ellisinin yönetmeliklebelirlenecek usul ve esaslar çerçevesinde fikrî ürün sahibine verileceği hükümaltına alınmıştır.
362. Anayasa’nın 35. maddesinin birinci fıkrasındagüvenceye bağlanan mülkiyet hakkının ekonomik değer ifade eden fikrî ürünlerebağlı mali hakları da kapsamına aldığı hususunda tereddüt bulunmamaktadır (AYM,E.2014/177, K.2015/49, 14/5/2015).
363. Buna göre TAEK tarafından yürütülen projeleringerçekleştirilmesi sırasında ortaya çıkan eser, buluş, endüstriyel tasarım,faydalı model ve teknik bilgi gibi her türlü fikrî üründen elde edilecekgelirin en fazla yüzde ellisinin yönetmelikle belirlenecek usul ve esaslarçerçevesinde fikrî ürün sahibine verilmesini öngören kural Anayasa’nın İkinciKısmı’nın İkinci Bölümü’nde yer alan mülkiyet hakkına ilişkin düzenlemeiçerdiğinden KHK ile düzenlenemeyecek yasak alanda kalmaktadır.
364. Açıklanan nedenlerle kural Anayasa’nın mülga 91. maddesineaykırıdır. İptali gerekir.
Kural Anayasa’nın mülga 91. maddesine aykırı görülerekiptal edildiğinden Anayasa’nın 7. ve 123. maddeleri yönünden ayrıcaincelenmemiştir.
ii. Ek 3. Madde
365. Kuralda TAEK’in mal ve varlıklarının devlet malısayılarak hacze ve rehine konu edilemeyeceği hüküm altına alınmıştır.
366. KHK’nın 51. maddesinin (c) bendiyle 2863 sayılıKanun’a eklenen ek 7. maddeye yönelik gerekçeler dava konusu kural bakımındanda geçerlidir.
367. Kuralla, 7142 sayılı Kanun’nda belirtildiği şekildebakanlıkların, kamu kurum ve kuruluşlarının kuruluş, teşkilat, görev veyetkileri ile personeline ilişkin usul ve esasların ya da Cumhurbaşkanı’nınyürütme yetkisine ilişkin hususların düzenlenmesine veya bu çerçevede kanunlarve KHK’larda yer alan ilgili hükümlerin değiştirilmesine, yürürlüktenkaldırılmasına ilişkin bir düzenleme öngörülmemektedir. Kuralın, kanunlar veKHK’larda yer alan ve yeni sistemle uyumlu olmayan tüzük, Bakanlar Kurulu,başbakan gibi bazı ibarelerin değiştirilmesi, yürürlükten kaldırılması veya buçerçevede kanunlar ve KHK’larda yer alan ilgili hükümlerin yenidendüzenlenmesine yönelik olduğu da söylenemez.
368. Bu itibarla kural, 7142 sayılı Kanun’un 1.maddesinin (1) numaralı fıkrasının (a) ila (d) bentlerinde belirtilen konularayönelik bir düzenleme içermediğinden Yetki Kanunu kapsamında değildir.
369. Açıklanan nedenlerle kural Anayasa’nın mülga 91.maddesine aykırıdır. İptali gerekir.
Kural Anayasa’nın mülga 91. maddesine aykırı görülerekiptal edildiğinden Anayasa’nın 7. ve 123. maddeleri yönünden ayrıcaincelenmemiştir.
iii. Ek 4. Madde
370. Kanun’un dava konusu ek 4. maddesinin birincifıkrasında TAEK’de geçici olarak görevlendirilen mesleğe özel yarışma sınavıylaalınanlar ile teknik hizmetler sınıfına dâhil personele ve 4/11/1981 tarihli ve2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun 38. maddesinin dördüncü fıkrasındakisınırlamalara tabi olmaksızın öğretim üyelerine, Cumhurbaşkanınca asgariücretin üç katını aşmamak üzere ilave ücret ödenebileceği belirtilmiş ikincifıkrasında kamu kurum ve kuruluşlarında istihdam edilen personelden Kurumunasli görevlerine ilişkin uzmanlığına ihtiyaç duyulan öğretim üyelerinin mesleğeözel yarışma sınavıyla alınanlar ile teknik hizmetler sınıfına dâhilpersonelden TAEK Başkanı tarafından Kurumda görevlendirilenlere ödenecek ilaveücretlerden damga vergisi hariç hiçbir kesinti yapılmayacağı düzenlenmiştir.
371. Maddenin üçüncü fıkrasında, Kurum tarafındandesteklenen projelerde, proje süresiyle sınırlı olmak kaydıyla proje kapsamındave projeye ilişkin hizmetlerde görev alan proje yürütücüsü, araştırmacı vediğer personele asgari ücretin net tutarının dört katına kadar yılda en fazlaüç kere Cumhurbaşkanınca proje teşvik ikramiyesi ödenebileceği, teşvikikramiyesi ödemelerinden damga vergisi hariç herhangi bir kesintiyapılmayacağı, Kurum tarafından desteklenen projeler ile Kurum tarafındanyürütülen dış destekli proje harcamaları için Kurumun uygun bulması durumundaön ödeme yapılabileceği, desteklenen proje ve faaliyetler için öngörülenyılları bütçe ödeneklerinin ilgili tertiplerinde yer alan ödenekten harcanmayankısımların ertesi yıl bütçesinin ilgili tertiplerine devren ödenekkaydedileceği, Kurumda görevlendirilecek hakem, kurul ve komite üyeleri ilebenzeri kişilere yapılacak net ödeme tutarının ise asgari ücretin net tutarınınüç katını geçmemek üzere diğer kanunlardaki düzenleme ve kısıtlamalara tabiolmaksızın Cumhurbaşkanınca belirleneceği ve doğrudan ilgililerine ödeneceğibelirtilmiştir. Fıkraya göre Kurumun önerisi ile Bakan bu madde uyarıncayapılacak ödemelere ilişkin usul ve esasları belirlemeye, ücretin bir kısmınıperformansa bağlamaya yetkilidir. Bu maddeye göre aktarılacak tutarlarınharcanması, muhasebeleştirilmesi ve bu madde kapsamında yapılacak ön ödemelereilişkin usul ve esaslar ile Kurumun bütçe ödeneklerinin kullanılması, tertiplerarasında aktarma yapılması ve diğer bütçe işlemlerinin gerçekleştirilmesindeuygulanacak usul ve esaslar ile desteklenecek projelerin ilanına,değerlendirilmesine, seçimine ve teşvik ödemesine esas olacak performansölçütü, ödeme miktarı ile diğer hususlar Hazine ve Maliye Bakanlığının görüşüalınarak Kurum tarafından yönetmelikle belirlenecektir.
372. Kurumda görevlendirilecek personele ilave ücretödenmesi ile Kurum tarafından desteklenen projelere katılan görevlilere teşvikikramiyesi ödenmesini öngören kural Anayasa’nın İkinci Kısmı’nın İkinciBölümü’nde yer alan mülkiyet hakkına ilişkin düzenleme içerdiğinden KHK iledüzenlenemeyecek yasak alanda kalmaktadır.
373. Açıklanan nedenlerle kural, Anayasa’nın mülga 91.maddesine aykırıdır. İptali gerekir.
Kural Anayasa’nın mülga 91. maddesine aykırı görülerekiptal edildiğinden Anayasa’nın 7. ve 123. maddeleri yönünden ayrıcaincelenmemiştir.
iv. Ek 5. ve Ek. 6. Maddeler
374. Kanun’un dava konusu ek 5. maddesinde TAEK’teistihdam edilmek üzere 8/4/1929 tarihli ve 1416 sayılı Ecnebi MemleketlereGönderilecek Talebe Hakkında Kanun kapsamında yurt dışına gönderilenlerdengönderildikleri ülkede yüksek lisans öğrenimlerini tamamladıktan sonra mecburihizmet yükümlülüklerini ifa etmek üzere yurda dönenlerin Atom Enerjisi UzmanYardımcısı kadrolarına; doktora öğrenimlerini tamamladıktan sonra mecburihizmet yükümlülüklerini ifa etmek üzere yurda dönenlerin ise Atom EnerjisiUzmanı kadrolarına atanacağı belirtilmiştir.
375. Dava konusu ek 6. maddede ise Enerji ve TabiiKaynaklar Bakanlığında istihdam edilmek üzere Enerji ve Tabii KaynaklarBakanlığı adına ve hesabına 1416 sayılı Kanun kapsamında yurt dışınagönderilenlerden gönderildikleri ülkede yüksek lisans öğrenimlerinitamamladıktan sonra mecburi hizmet yükümlülüklerini ifa etmek üzere yurdadönenlerin Enerji ve Tabii Kaynaklar Uzman Yardımcısı kadrolarına; doktoraöğrenimlerini tamamladıktan sonra mecburi hizmet yükümlülüklerini ifa etmeküzere yurda dönenlerin ise, Enerji ve Tabii Kaynaklar Uzmanı kadrolarınaatanacağı düzenlenmiştir.
376. Atom enerjisi uzmanı ve uzman yardımcılığı ileEnerji ve Tabii Kaynaklar Uzmanı ve uzman yardımcılığına atanma şartlarınıdüzenleyen kurallar Anayasa’nın İkinci Kısmı’nın Dördüncü Bölümü’nde yer alankamu hizmetine girme hakkına ilişkin düzenleme içerdiğinden Anayasa’nın mülga91. maddesi uyarınca KHK ile düzenlenemeyecek yasak alanda kalmaktadır.
377. Açıklanan nedenlerle kurallar, Anayasa’nın mülga 91.maddesine aykırıdır. İptalleri gerekir.
Kurallar Anayasa’nın mülga 91. maddesine aykırı görülerekiptal edildiğinden Anayasa’nın 7. ve 123. maddeleri yönünden ayrıcaincelenmemiştir.
v. Ek 7. Madde
378. Kanun’a dava konusu kuralla eklenen ek 7. maddedenükleer sektörün ihtiyaç duyacağı insan kaynağının geliştirilmesine yönelikeğitim ve öğretim programlarının açılmasında ve içeriğinin belirlenmesindeilgili kamu kurum ve kuruluşlarının Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığındangörüş alması öngörülmüştür.
379. Kuralın, 7142 sayılı Kanun’un (1) numaralıfıkrasının (a) bendi uyarınca “kamu kurum ve kuruluşlarının kuruluş,teşkilat, görev ve yetkilerinin düzenlenmesi,” kapsamında olduğuanlaşılmaktadır. Ancak kuralın 6771 sayılı Kanun ile yapılan Anayasadeğişiklikleriyle ilgisi kurulamamıştır. Dolayısıyla kural 7142 sayılı Kanun’un1. maddesinin (1) numaralı fıkrasında belirtilen Anayasa’da yapılandeğişikliklere uyum sağlamak amacı taşımadığından Anayasa’nın mülga 91. maddesiuyarınca verilen KHK çıkarma yetkisinin amaç ve kapsamı içindedeğerlendirilmemektedir.
380. Açıklanan nedenlerle kural, Anayasa’nın mülga 91.maddesine aykırıdır. İptali gerekir.
Kural Anayasa’nın mülga 91. maddesine aykırı görülerekiptal edildiğinden Anayasa’nın 7. ve 123. maddeleri yönünden ayrıcaincelenmemiştir.
vi. Ek 8. Madde
381. Kuralda TAEK Yürütme Kurulu başkanı ve üyelerinekamu iktisadi teşebbüslerindeki yönetim kurulu başkan ve üyeleri içinbelirlenen ücret tutarında yürütme kurulu ücreti ödenmesi öngörülmüştür.
382. TAEK Yürütme Kurulu başkanı ve üyelerinin parasalhaklarını düzenleyen kural Anayasa’nın İkinci Kısmı’nın İkinci Bölümü’nde yeralan mülkiyet hakkına ilişkin düzenleme içerdiğinden KHK ile düzenlenemeyecekyasak alanda kalmaktadır.
383. Açıklanan nedenlerle kural, Anayasa’nın mülga 91.maddesine aykırıdır. İptali gerekir.
Kural Anayasa’nın mülga 91. maddesine aykırı görülerekiptal edildiğinden Anayasa’nın 7. ve 123. maddeleri yönünden ayrıcaincelenmemiştir.
ç. (ç) Bendiyle 2690 Sayılı Kanun’un 1 ila 14., 16 ila19., Ek 1. ve Geçici 1 ila 4. Maddelerinin Yürürlükten Kaldırılması
384. 2960 sayılı Kanun’un TAEK’in kuruluşu, görev, yetkive sorumlulukları, teşkilatı, personel rejimi, gelirleri, denetimi, bütçesi,nükleer tesislerin korunması gibi hususları düzenleyen hükümleri dava konusukuralla yürürlükten kaldırılmıştır.
385. Kanun’un dava konusu kuralla yürürlükten kaldırılan5. maddesinde, TAEK Başkanının konusunda bilgi ve ihtisas sahibi kişilerarasından Başbakan tarafından seçileceği ve müşterek kararname ile atanacağıbelirtilmiştir.
386. TAEK Başkanlığına atanma şartlarına yönelikdüzenleme kamu hizmetine girme hakkı kapsamında yer almaktadır. Bu nedenle sözkonusu düzenlemenin yürürlükten kaldırılmasını öngören kural Anayasa’nın İkinciKısmı’nın Dördüncü Bölümü’nde yer alan kamu hizmetlerine girme hakkına ilişkindüzenleme içerdiğinden Anayasa’nın mülga 91. maddesi uyarınca KHK iledüzenlenemeyecek yasak alanda kalmaktadır.
387. Açıklanan nedenlerle kural, Anayasa’nın mülga 91.maddesine aykırıdır. İptali gerekir.
Kural Anayasa’nın mülga 91. maddesine aykırı görülerekiptal edildiğinden Anayasa’nın 7. ve 123. maddeleri yönünden ayrıcaincelenmemiştir.
U. KHK’nın 121. Maddesinin;
-(d) Bendiyle 3238 Sayılı Kanun’un 14. Maddesine EklenenFıkraların,
-(e) Bendiyle 3238 Sayılı Kanun’un; 2 ila 8.Maddelerinin, 10. Maddesinin Birinci Fıkrasının, 18. ve Geçici 1 ila Geçici 9.Maddelerinin Yürürlükten Kaldırılmasının,
-(f) Bendiyle 3238 Sayılı Kanun’a Eklenen Geçici 10.Maddenin,
İncelenmesi
1. İptal Taleplerinin Gerekçesi
388. Dava dilekçesinde özetle; kuralların Anayasadeğişikliklerine uyum sağlama amacıyla herhangi bir ilgisi bulunmadığındanYetki Kanunu kapsamına girmediği, Anayasa’nın 123. maddesi gereğince idareninkanunla düzenlenmesi gerekirken bu hususun Cumhurbaşkanı’na bırakılmasınınyasama yetkisinin devri anlamına geldiği belirtilerek kuralların Anayasa’nın7., mülga 91. ve 123. maddelerine aykırı olduğu ileri sürülmüştür.
2. Anayasa’ya Aykırılık Sorunu
a. (d) Bendiyle 3238 Sayılı Kanun’un 14. MaddesineEklenen;
i. (3) ve (4) Numaralı Fıkralar
389. Kanun’un 14. maddesine dava konusu kuralla eklenen (3)numaralı fıkrada 30/5/1985 tarihli ve 3212 sayılı Silahlı Kuvvetler İhtiyaçFazlası Mal ve Hizmetlerinin Satış, Hibe, Devir ve Elden Çıkarılması; DiğerDevletler Adına Yurt Dışı ve Yurt İçi Alımların Yapılması ve Eğitim GörecekYabancı Personel Hakkında Kanun’da Millî Savunma Bakanına verilmiş olanyetkilerin Savunma Sanayii Başkanlığı (Başkanlık) tarafından yürütülenprojelerdeki iş ve işlemler için Savunma Sanayii Başkanına (Başkan) ait olduğuhüküm altına alınmıştır.
390. Kanun’un 14. maddesine dava konusu kuralla eklenen(4) numaralı fıkrada Başkanlıkta görev yapan personel için 29/6/2004 tarihli ve5202 sayılı Savunma Sanayii Güvenliği Kanunu uyarınca düzenlenen Kişi GüvenlikBelgesinin aranmayacağı belirtilmiştir.
391. Kuralların 7142 sayılı Kanun’un (1) numaralıfıkrasının (a) bendinin “kamu kurum ve kuruluşlarının kuruluş, teşkilat,görev ve yetkilerinin düzenlenmesi,” ve (d) bendinin “Kanun ve kanunhükmünde kararnamelerde yer alan bakanlıkların, kamu kurum ve kuruluşlarının …personeli[ne] ilişkin usul ve esasların düzenlenmesinin sağlanması …”hükmü kapsamında olduğu anlaşılmaktadır. Ancak kuralların 6771 sayılı Kanun ileAnayasa’da yapılan değişikliklerle ilgisi kurulamamıştır. Dolayısıyla kurallar7142 sayılı Kanun’un 1. maddesinin (1) numaralı fıkrasında belirtilenAnayasa’da yapılan değişikliklere uyum sağlamak amacı taşımadığındanAnayasa’nın mülga 91. maddesi uyarınca verilen KHK çıkarma yetkisinin amaç vekapsamı içinde değerlendirilmemektedir.
392. Açıklanan nedenlerle kurallar, Anayasa’nın mülga 91.maddesine aykırıdır. İptalleri gerekir.
Muammer TOPAL, Basri BAĞCI, İrfan FİDAN ve Muhterem İNCEbu görüşe katılmamışlardır.
Kurallar Anayasa’nın mülga 91. maddesine aykırı görülerekiptal edildiğinden Anayasa’nın 7. ve 123. maddeleri yönünden ayrıcaincelenmemiştir.
ii. (5) Numaralı Fıkra
393. Kanun’un 14. maddesine dava konusu kuralla eklenen(5) numaralı fıkrada Başkanlığın iş ve işlemlerinde Savunma SanayiiMüsteşarlığının Millî Savunma Bakanlığına bağlı olduğu dönemde haiz olduğumuafiyet ve istisna hükümlerinin uygulanmasına devam olunacağı hüküm altınaalınmıştır.
394. KHK’nın 51. maddesinin (c) bendiyle 2863 sayılıKanun’a eklenen ek 7. maddeye yönelik gerekçeler dava konusu kural bakımındanda geçerlidir.
395. Kuralla, 7142 sayılı Kanun’da belirtildiği şekildebakanlıkların, kamu kurum ve kuruluşlarının kuruluş, teşkilat, görev veyetkileri ile personeline ilişkin usul ve esasların ya da Cumhurbaşkanı’nınyürütme yetkisine ilişkin hususların düzenlenmesine veya bu çerçevede kanunlarve KHK’larda yer alan ilgili hükümlerin değiştirilmesine, yürürlüktenkaldırılmasına ilişkin bir düzenleme öngörülmemektedir. Kuralın, kanunlar veKHK’larda yer alan ve yeni sistemle uyumlu olmayan tüzük, Bakanlar Kurulu,başbakan gibi bazı ibarelerin değiştirilmesi, yürürlükten kaldırılması veya buçerçevede kanunlar ve KHK’larda yer alan ilgili hükümlerin yenidendüzenlenmesine yönelik olduğu da söylenemez.
396. Bu itibarla Başkanlığa birtakım muafiyetler öngörenkural, 7142 sayılı Yetki Kanunu’nun 1. maddesinin (1) numaralı fıkrasının (a)ila (d) bentlerinde belirtilen konulara yönelik bir düzenleme içermediğindenYetki Kanunu kapsamında değildir.
397. Açıklanan nedenlerle kural, Anayasa’nın mülga 91.maddesine aykırıdır. İptali gerekir.
Kural Anayasa’nın mülga 91. maddesine aykırı görülerekiptal edildiğinden Anayasa’nın 7. ve 123. maddeleri yönünden ayrıcaincelenmemiştir.
b. (e) Bendiyle 3238 Sayılı Kanun’un 2 ila 8.Maddelerinin, 10. Maddesinin Birinci Fıkrasının, 18. ve Geçici 1 ila Geçici 9.Maddelerinin Yürürlükten Kaldırılması
398. Kanun’un Savunma Sanayii Yüksek Koordinasyon Kurulu,İcra Komitesi ve Savunma Sanayii Müsteşarlığının görevleri, personel rejimigibi hususları düzenleyen 2 ila 8. maddeleri, 10. maddesinin birinci fıkrası,18. ve geçici 1 ila geçici 9. maddeleri dava konusu kuralla yürürlüktenkaldırılmıştır.
399. Kanun’un dava konusu kuralla yürürlükten kaldırılan2. maddesinde Savunma Sanayii Müsteşarlığında 657 sayılı Kanun ile diğerkanunların sözleşmeli personel çalıştırılmasına dair hükümlerine bağlıkalınmaksızın özel bilgi ve ihtisas gerektiren konularda sözleşmeli personelçalıştırılabileceği, bu fıkra hükmüne göre çalıştırılacak olanlar sosyalgüvenlik açısından T.C. Emekli Sandığı ile ilgilendirileceği belirtilmiş,üçüncü fıkraya göre çalıştırılacakların adedi, ücretlerinin taban ve tavanı ilediğer mali hakların Bakanlar Kurulu’nca çıkarılacak hizmet sözleşmesiesaslarına göre tespit edileceği düzenlenmiştir.
400. Savunma Sanayii Müsteşarlığında istihdam edileceksözleşmeli personelin parasal haklarına yönelik düzenleme Anayasa’nın İkinciKısmı’nın İkinci Bölümü’nde yer alan mülkiyet hakkı kapsamında yer almaktadır.Dolayısıyla söz konusu düzenlemenin yürürlükten kaldırılmasını öngören kurallamülkiyet hakkına müdahalede bulunulduğu açıktır.
401. Açıklanan nedenlerle kural, Anayasa’nın mülga 91.maddesine aykırıdır. İptali gerekir.
Kural Anayasa’nın mülga 91. maddesine aykırı görülerekiptal edildiğinden Anayasa’nın 7. ve 123. maddeleri yönünden ayrıcaincelenmemiştir.
c. (f) Bendiyle 3238 Sayılı Kanun’a Eklenen Geçici 10.Maddenin;
i. Birinci ve Üçüncü Fıkraları
(1) Kuralların Anayasa’nın Mülga 91. MaddesiYönünden İncelenmesi
402. Kanun’a dava konusu kuralla eklenen geçici 10.maddenin birinci fıkrasında, maddenin yayımlandığı tarihte Savunma SanayiiMüsteşarı ve Müsteşar Yardımcılarının kadro unvanının Savunma Sanayii Başkanıve Başkan Yardımcısı şeklinde değiştirildiği, hâlen anılan kadrolardabulunanların başka bir işleme gerek kalmaksızın Savunma Sanayii Başkanı veBaşkan Yardımcısı kadrolarına atanmış sayılacağı belirtilmiş, üçüncü fıkrasındada diğer mevzuatta Savunma Sanayii Müsteşarına ve Müsteşar Yardımcılarınayapılan atıfların Savunma Sanayii Başkanına ve Başkan Yardımcılarına yapılmışsayılacağı hükme bağlanmıştır.
403. Kuralların 7142 sayılı Kanun’un (1) numaralıfıkrasının (d) bendinin “Kanun ve kanun hükmünde kararnamelerde yer alanbakanlıkların, kamu kurum ve kuruluşlarının … personeli[ne] ilişkin usulve esasların düzenlenmesinin sağlanması …” hükmü kapsamında olduğuanlaşılmaktadır. Müsteşarlığın yeni hükümet sisteminde yeniden yapılandırılmasıçerçevesinde geçiş sürecini düzenleyen kuralların Anayasa değişikliklerine uyumsağlama amacı taşımadığı söylenemez.
404. Bu itibarla kurallar Yetki Kanunu kapsamında olupAnayasa’da KHK ile düzenlenmesi yasaklanan alanlarla herhangi bir ilgisibulunmamaktadır.
405. Açıklanan nedenlerle kurallar, Anayasa’nın mülga 91.maddesine aykırı değildir. İptal talebinin reddi gerekir.
(2) Kuralların İçerik Yönünden İncelenmesi
406. 6216 sayılı Kanun’un 43. maddesi uyarınca kurallarilgisi nedeniyle Anayasa’nın 2. maddesi yönünden incelenmiştir.
407. KHK’nın 61. maddesinin (b) bendiyle 2659 sayılıKanun’un 17. maddesinin birinci fıkrasının yürürlükten kaldırılmasına yönelikgerekçeler dava konusu kurallar bakımından da geçerlidir. Dolayısıyla Anayasadeğişikliklerine uyum sağlama amacıyla ihdas edildiği anlaşılan kuralların kamuyararı dışında bir amaç gözettiği söylenemez. Bu nedenle kuralların hukukdevleti ilkesine aykırı bir yönü bulunmamaktadır.
408. Öte yandan Anayasa Mahkemesinin önceki kararlarındada belirtildiği üzere Anayasa’nın herhangi bir maddesindeki kanunla düzenlenmeşartı kural olarak o konuda KHK çıkarılmasına engel teşkil etmemektedir. Başkabir ifadeyle, KHK’larla düzenlenemeyeceği açıkça belirtilen yasak alanlardışında kalmak kaydıyla kanunla düzenleneceği belirtilen konularda KHKçıkarılmasına engel bir durum bulunmamaktadır (AYM, E.1989/4, K.1989/23,16/5/1989; E.2011/60, K.2011/147, 27/10/2011).
409. Açıklanan nedenlerle kurallar, Anayasa’nın 2., 7. ve123. maddelerine aykırı değildir. İptal talebinin reddi gerekir.
ii. İkinci Fıkrası
410. Kuralda Savunma Sanayii Başkanı ve BaşkanYardımcısına, sırasıyla Savunma Sanayii Müsteşarı ve Müsteşar Yardımcısı içinilgili mevzuat hükümlerinde kadrosuna bağlı olarak öngörülmüş mali ve sosyalhak ve yardımlar kapsamındaki ödemelerin aynı usul ve esaslar çerçevesindeyapılacağı, bu ödemelerden vergi ve diğer kesintilere tabi olmayanların bumaddeye göre de vergi ve diğer kesintilere tabi olmayacağı, bunların emeklilikhakları bakımından da sırasıyla Savunma Sanayii Müsteşarı ve MüsteşarYardımcısına denk kabul edileceği hüküm altına alınmıştır.
411. Savunma Sanayii Başkan ve Başkan Yardımcısının malihaklarına yönelik düzenleme Anayasa’nın İkinci Kısmı’nın İkinci Bölümü’nde yeralan mülkiyet hakkı kapsamında yer almaktadır. Dolayısıyla söz konusudüzenlemenin yürürlükten kaldırılmasını öngören kuralla da mülkiyet hakkınamüdahalede bulunulduğu açıktır.
412. Açıklanan nedenlerle kural, Anayasa’nın mülga 91.maddesine aykırıdır. İptali gerekir.
Ü. KHK’nın 125.Maddesiyle 7163 Sayılı Kanun’un Yürürlükten Kaldırılmasının İncelenmesi
1. İptal Talebinin Gerekçesi
413. Dava dilekçesinde, kuralın Anayasa değişikliklerineuyum sağlama amacıyla herhangi bir ilgisi bulunmadığından Yetki Kanunukapsamına girmediği belirtilerek Anayasa’nın mülga 91. maddesine aykırı olduğuileri sürülmüştür.
2. Anayasa’ya Aykırılık Sorunu
414. 25/6/1958 tarihli ve 7163 sayılı Türkiye veOrta-Doğu Amme İdaresi Enstitüsü Teşkilat Kanunu’nda Türkiye ve Orta-Doğu Ammeİdaresi Enstitüsü’nün (TODAİE) kuruluş ve görevlerini düzenlenmekte iken anılanKanun dava konusu kuralla yürürlükten kaldırılmıştır.
415. Kanun’un yürürlükten kaldırılan 17. maddesindeEnstitünün; 2. maddede yazılı görevlerini başarabilmek için; umumi, mülhak vehususi bütçe ile idare olunan daire ve müesseselerde çalışanlar arasındantecrübe ve eserleriyle amme idaresi alanında tanınmış olup İdare Heyetinceseçilecek olan kimseleri çalıştıkları daire ve müesseselerin muvafakatlarınıalmak şartıyla Enstitü öğretim, araştırma veya sair faaliyetlerinde en çok 3yıl müddetle görevlendirebileceği, bu suretle görevlendirilmiş olanlarınçalıştıkları daire ve müesseselerdeki kadro, unvan ve her türlü haklarınımuhafaza edeceği ve Enstitüdeki çalıştıkları müddetin terfi ve kıdemlerinesayılacağı belirtilmiş, Enstitüce bu suretle görevlendirilmiş olanlara muhafazaettikleri kadrolarından almaya devam edecekleri ve bu Kanun ile saklı tutulanher türlü maaş ve sair malî haklardan başka ayda 250-300 TL tazminat ödeneceğidüzenlenmiştir.
416. Enstitüde görevlendirme suretiyle istihdam edilecekpersonelin mali haklarına yönelik düzenleme Anayasa’nın İkinci Kısmı’nın İkinciBölümü’nde yer alan mülkiyet hakkı kapsamında yer almaktadır. Dolayısıyla sözkonusu düzenlemenin de yer aldığı 7163 sayılı Kanun’un yürürlüktenkaldırılmasını öngören kuralla mülkiyet hakkına müdahalede bulunulduğu açıktır.
417. Açıklanan nedenlerle kural, Anayasa’nın mülga 91.maddesine aykırıdır. İptali gerekir.
V. KHK’nın 206. Maddesinin;
1. (a) Bendiyle 5977 Sayılı Kanun’un 8. Maddesinin (1)Numaralı Fıkrasının (a) Bendi ile 9. ve 10. Maddelerinin YürürlüktenKaldırılmasının İncelenmesi
a. İptal Talebinin Gerekçesi
418. Dava dilekçesinde, kuralın Anayasa değişikliklerineuyum sağlama amacıyla herhangi bir ilgisi bulunmadığından Yetki Kanunukapsamına girmediği belirtilerek Anayasa’nın mülga 91. maddesine aykırı olduğuileri sürülmüştür.
b. Anayasa’ya Aykırılık Sorunu
419. 18/3/2010 tarihli ve 5977 sayılı BiyogüvenlikKanunu’nda biyogüvenlik sisteminin kurulması ve uygulanması, bu faaliyetlerindenetlenmesi, düzenlenmesi ve izlenmesi ile ilgili usul ve esaslardüzenlenmekte iken Kanun’un 8. maddesinin (1) numaralı fıkrasının (a) bendi ile9. ve 10. maddeleri yürürlükten kaldırılmıştır.
420. Kanun’un dava konusu kuralla yürürlükten kaldırılan9. maddesinin (5) numaralı fıkrasında Biyogüvenlik Kurulu üyesi olabilmek içinen az lisans düzeyinde yükseköğrenim görmüş olmak ve 657 sayılı Kanun’un 48inci maddesinin (A) bendinin (1), (4), (5), (6) ve (7) numaralı alt bentlerindebelirtilen şartları taşımak ve Kurul üyelerinin bu Kanun kapsamına girenkonularda en az beş yıllık tecrübeye sahip olması şartı aranacağıbelirtilmiştir.
421. Biyogüvenlik Kurulu üyeliğine atanma şartlarınayönelik düzenleme kamu hizmetine girme hakkı kapsamında yer almaktadır. Bunedenle söz konusu düzenlemenin yürürlükten kaldırılmasını öngören kuralAnayasa’nın İkinci Kısmı’nın Dördüncü Bölümü’nde yer alan kamu hizmetlerinegirme hakkına ilişkin düzenleme içerdiğinden Anayasa’nın mülga 91. maddesiuyarınca KHK ile düzenlenemeyecek yasak alanda kalmaktadır.
422. Açıklanan nedenlerle kural, Anayasa’nın mülga 91.maddesine aykırıdır. İptali gerekir.
2. (b) Bendiyle 5977 Sayılı Kanun’un 16. MaddesindenSonra Gelmek Üzere Eklenen Ek 1. Maddesinin İncelenmesi
423. 5977 sayılı Kanun’un 8. maddesinin (1) numaralıfıkrasının (a) bendi ile 9. ve 10. maddelerinin yürürlükten kaldırılmasınıniptali nedeniyle anılan Kanun’a eklenen ek 1. maddenin de uygulanma imkânı kalmamıştır.
424. Bu nedenle söz konusu madde 6216sayılı Kanun’un 43. maddesinin (4) numaralı fıkrası kapsamında değerlendirilmişve bu kural yönünden Anayasa’ya uygunluk denetiminin yapılmasına gerekgörülmemiştir.
Y. KHK’nın 207. Maddesinin;
1. (a) Bendiyle 6015 Sayılı Kanun’un 4. MaddesininYürürlükten Kaldırılmasının İncelenmesi
a. İptal Talebinin Gerekçesi
425. Dava dilekçesinde, kuralın Anayasa değişikliklerineuyum sağlama amacıyla herhangi bir ilgisi bulunmadığından Yetki Kanunukapsamına girmediği belirtilerek Anayasa’nın mülga 91. maddesine aykırı olduğuileri sürülmüştür.
b. Anayasa’ya Aykırılık Sorunu
426. 6015 sayılı Kanun’un 4. maddesinde Devlet Destekleriniİzleme ve Denetleme Kurulunun (DDİDK) kuruluşu, görevleri, harcamaları,üyelerinin nitelikleri, atanması, görev süresi ve mali hakları, Kuruluntoplantı karar yetersayısı gibi hususlar düzenlenmekte iken anılan madde davakonusu kuralla yürürlükten kaldırılmıştır.
427. Kanun’un dava konusu kuralla yürürlükten kaldırılan4. maddesinin (3) numaralı fıkrasında Kurul üyeliğine atanacak adaylarınyükseköğretim kurumlarının en az dört yıllık eğitim veren bölümlerinden mezunolmaları, en az beş yılı bu Kanun kapsamındaki konularda olmak üzere asgari onyıl kamu hizmeti yapmış bulunmaları gerektiği düzenlenmiştir.
428. DDİDK üyeliğine atanma şartlarına yönelik düzenlemekamu hizmetine girme hakkı kapsamında yer almaktadır. Bu nedenle söz konusudüzenlemenin yürürlükten kaldırılmasını öngören kural Anayasa’nın İkinciKısmı’nın Dördüncü Bölümü’nde yer alan kamu hizmetlerine girme hakkına ilişkindüzenleme içerdiğinden Anayasa’nın mülga 91. maddesi uyarınca KHK iledüzenlenemeyecek yasak alanda kalmaktadır.
429. Açıklanan nedenlerle kural, Anayasa’nın mülga 91.maddesine aykırıdır. İptali gerekir.
2. (c) Bendiyle 6015 Sayılı Kanun’un Ek 1. MaddesindenSonra Gelmek Üzere Eklenen Ek 2. Maddesinin İncelenmesi
430. 6015 sayılı Kanun’un 4. maddesinin yürürlüktenkaldırılmasının iptali nedeniyle anılan Kanun’a eklenen ek 2. maddenin deuygulanma imkânı kalmamıştır.
431. Bu nedenle söz konusu madde 6216 sayılı Kanun’un 43.maddesinin (4) numaralı fıkrası kapsamında değerlendirilmiş ve bu kuralyönünden Anayasa’ya uygunluk denetiminin yapılmasına gerek görülmemiştir.
Z. KHK’nın 210. Maddesinin;
1. (b) Bendiyle 6331 Sayılı Kanun’un 21. Maddesinin (2),(3), (4), (5), (6) ve (7) Numaralı Fıkralarının Yürürlükten Kaldırılmasınınİncelenmesi
a. İptal Talebinin Gerekçesi
432. Dava dilekçesinde, kuralın Anayasa değişikliklerineuyum sağlama amacıyla herhangi bir ilgisi bulunmadığından Yetki Kanunukapsamına girmediği belirtilerek Anayasa’nın mülga 91. maddesine aykırı olduğuileri sürülmüştür.
b. Anayasa’ya Aykırılık Sorunu
433. 6331 sayılı Kanun’da işyerlerinde iş sağlığı vegüvenliğinin sağlanması için işveren ve çalışanların görev ve yetkileridüzenlenmiştir. Kanun’un 21. maddesinin (2), (3), (4), (5), (6) ve (7) numaralıfıkralarında Ulusal İş Sağlığı ve Güvenliği Konseyinin üyelerinin seçimi,üyelerin görev süresi, toplantı yetersayısı çalışma usul ve esasları gibihususlar düzenlenmekte iken anılan fıkralar dava konusu kuralla yürürlüktenkaldırılmıştır.
434. Anılan maddenin dava konusu kuralla yürürlüktenkaldırılan (2) numaralı fıkrasında Konsey üyelerinin; Bakanlık Müsteşarınınbaşkanlığında Bakanlık İş Sağlığı ve Güvenliği Genel Müdürü, Çalışma GenelMüdürü, İş Teftiş Kurulu Başkanı ve Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığından birgenel müdür, Bilim, Sanayi ve Teknoloji, Çevre ve Şehircilik, Enerji ve TabiiKaynaklar, Gıda, Tarım ve Hayvancılık, Kalkınma, Millî Eğitim ile SağlıkBakanlıklarından ilgili birer genel müdür, Yükseköğretim Kurulu Başkanlığındanbir yürütme kurulu üyesi, Devlet Personel Başkanlığından bir başkan yardımcısı,işveren, işçi ve kamu görevlileri sendikaları üst kuruluşlarının en fazla üyeyesahip ilk üçünden, Türkiye Odalar ve Borsalar Birliğinden, Türkiye Esnaf veSanatkârları Konfederasyonundan, Türk Tabipleri Birliğinden, Türk Mühendis veMimar Odaları Birliğinden ve Türkiye Ziraat Odaları Birliğinden konuyla ilgiliveya görevli birer yönetim kurulu üyesi ve ihtiyaç duyulması hâlinde İş Sağlığıve Güvenliği Genel Müdürünün teklifi ve Konseyin kararı ile belirlenen işsağlığı ve güvenliği konusunda faaliyet gösteren kurum veya kuruluşlardan enfazla iki temsilciden oluşması öngörülmüştür.
435. Konsey üyeliğine işveren, işçi ve kamu görevlilerisendikaları üst kuruluşlarının en fazla üyeye sahip ilk üçünden, Türkiye Odalarve Borsalar Birliğinden, Türkiye Esnaf ve Sanatkârları Konfederasyonundan, TürkTabipleri Birliğinden, Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliğinden ve TürkiyeZiraat Odaları Birliğinden konuyla ilgili veya görevli birer yönetim kuruluüyesinin de atanmasına yönelik düzenleme kamu hizmetine girme hakkı kapsamındayer almaktadır.
436. Bu nedenle söz konusu düzenlemenin yürürlüktenkaldırılmasını öngören kural Anayasa’nın İkinci Kısmı’nın Dördüncü Bölümü’ndeyer alan kamu hizmetlerine girme hakkına ilişkin düzenleme içerdiğindenAnayasa’nın mülga 91. maddesi uyarınca KHK ile düzenlenemeyecek yasak alandakalmaktadır.
437. Açıklanan nedenlerle kural, Anayasa’nın mülga 91.maddesine aykırıdır. İptali gerekir.
2. (c) Bendiyle 6331 Sayılı Kanun’un 37. Maddesinden SonraGelmek Üzere Eklenen Ek 1. Maddesinin İncelenmesi
438. 6331 sayılı Kanun’un 21. maddesinin (2), (3), (4),(5), (6) ve (7) numaralı fıkralarının yürürlükten kaldırılmasının iptalinedeniyle anılan Kanun’a eklenen ek 1. maddenin de uygulanma imkânı kalmamıştır.
439. Bu nedenle söz konusu madde 6216 sayılı Kanun’un 43.maddesinin (4) numaralı fıkrası kapsamında değerlendirilmiş ve bu kuralyönünden Anayasa’ya uygunluk denetiminin yapılmasına gerek görülmemiştir.
AA. KHK’nın Geçici 5. Maddesinin İncelenmesi
1. İptal Talebinin Gerekçesi
440. Dava dilekçesinde, kuralın Anayasa değişikliklerineuyum sağlama amacıyla herhangi bir ilgisi bulunmadığından Yetki Kanunukapsamına girmediği belirtilerek Anayasa’nın mülga 91. maddesine aykırı olduğuileri sürülmüştür.
2. Anayasa’ya Aykırılık Sorunu
441. KHK’nın dava konusu geçici 5. maddesinde kapatılanTODAİE’nin YÖK’e devrine ilişkin geçiş hükümleri düzenlenmektedir.
442. Maddenin (1) numaralı fıkrasında, maddenin yürürlüğegirdiği tarihte kapatılan TODAİE’nin teşkilatı, ilgili yılı bütçe ödenekleri,bütçedeki ödeneklerin tahakkuka bağlanma yetkisi, her türlü araç ve gereci, hertürlü taşınır ve taşınmazlarıyla birlikte mal varlığı, her türlü alacak vehakları ile borç ve yükümlülüklerinin, belge ve evrakının YÖK’e devredilmişsayılacağı YÖK’ün bunları belirleyeceği bir yükseköğretim kurumuna üç ay içindedevredeceği belirtilmiştir.
443. (2) numaralı fıkrada YÖK’ün TODAİE personelindenakademik kadroda bulunanlar hakkında durumlarına uygun akademik ünvanlıkadrolara atanmak üzere tespit edeceği yükseköğretim kurumlarına bu maddeninyürürlüğe girdiği tarihten itibaren iki ay içinde atama teklifi yapacağı ve buteklifi izleyen bir ay içinde atama işlemlerinin tamamlanacağı, ataması yapılanakademik personelin kadrolarının, başka bir işleme gerek kalmaksızın atamaişleminin tamamlandığı tarih itibarıyla ihdas edilerek genel kadro usulühakkında ilgili CBK’ya ekli cetvellerin ilgili yükseköğretim kurumlarına aitbölümlerine eklenmiş sayılacağı, bunların mali ve sosyal haklarının, atamaişlemleri tamamlanıncaya kadar atanmadan önce tabi oldukları hükümlere göreödeneceği hükme bağlanmıştır.
444. (3) numaralı fıkrada Devlet Personel Başkanlığının,TODAİE personelinden idari kadrolarda bulunanlar hakkında kazanılmış hak aylıkve derecelerine uygun bir kadroya atanmak üzere tespit edeceği kurum vekuruluşlara bu maddenin yayımlandığı tarihten itibaren iki ay içinde atamateklifi yapacağı ve bu teklifi izleyen bir ay içinde atama işlemlerinintamamlanacağı, idari personelin kadrolarının başka bir işleme gerek kalmaksızınatama işleminin tamamlandığı tarih itibarıyla ihdas edilerek genel kadro veusulüne ilişkin CBK’nın eki cetvellerinin ilgili kamu kurum ve kuruluşuna aitbölümüne eklenmiş sayılacağı, bunların mali ve sosyal haklarının atamaişlemleri tamamlanıncaya kadar atanmadan önce tabi oldukları hükümlere göreödeneceği düzenlenmiştir.
445. (4) numaralı fıkrada kapatılan TODAİE’de bu maddeninyürürlüğe girdiği tarih itibarıyla öğrenim görmekte olan öğrencilerin YÖKtarafından iki ay içinde öğrenim gördükleri alanla ilgili bir yükseköğretimkurumuna yerleştirileceği, bu şekilde yerleştirilen öğrencilerin mezun oluncayakadar TODAİE’ye ödemeleri gereken ücretleri ilgili üniversiteye ödemeye devamedecekleri belirtilmiştir.
446. (5) numaralı fıkrada ise (1), (2) ve (4) numaralıfıkraların uygulanması ile ilgili olarak usul ve esasları belirlemeye,uygulamayı yönlendirmeye, her türlü tedbiri almaya ve ortaya çıkabilecektereddütleri gidermeye YÖK’ün görevli ve yetkili olduğu, bu görev ve yetkinin(3) numaralı fıkra bakımından Devlet Personel Başkanlığına ait olduğu ifadeedilmiştir.
447. Kapatılan TODAİE personelinin mali haklarına yönelikhükümler öngören kural Anayasa’nın İkinci Kısmı’nın İkinci Bölümü’nde yer alanmülkiyet hakkına ilişkin düzenleme içerdiğinden KHK ile düzenlenemeyecek yasakalanda kalmaktadır.
448. Açıklanan nedenlerle kural, Anayasa’nın mülga 91.maddesine aykırıdır. İptali gerekir.
BB. KHK’nın Geçici 6. Maddesinin İncelenmesi
449. KHK’nın dava konusu geçici 6. maddesinde, maddeninyürürlüğe girdiği tarihte TÜBİTAK başkan yardımcıları ile Bilim Kuruluüyelerinin görevlerinin sona ereceği hüküm altına alınmıştır.
450. TÜBİTAK’ın kuruluş amacı, organları, Başkanlık teşkilatıve personel kadroları gibi hususları düzenleyen 278 sayılı Kanun’un 1., 3., 5.,8 ila 10., 18., 19., 21., 22., ek 1., ek 2., ek. 4., geçici 1., geçici 2.,geçici 7., geçici 8., geçici 10., geçici 11., geçici 12. maddeleri ile 7.maddesinin birinci ve ikinci fıkralarının yürürlükten kaldırılmasının iptaledilmesi nedeniyle KHK’nın dava konusu geçici 6. maddesinin de uygulanma imkânıkalmamıştır.
451. Bu nedenle söz konusu madde 6216 sayılı Kanun’un 43.maddesinin (4) numaralı fıkrası kapsamında değerlendirilmiş ve bu kuralyönünden Anayasa’ya uygunluk denetiminin yapılmasına gerek görülmemiştir.
CC. KHK’nın Geçici 12. Maddesinin İncelenmesi
452. KHK’nın dava konusu geçici 12. maddesinde kapatılanTürkiye Adalet Akademisi’nde görev alan personelin nakli, mal varlığının AdaletBakanlığına devredilmesi gibi hususlar düzenlenmiştir.
453. Türkiye Adalet Akademisinin kuruluşu, görevleri,organları ve personeline ilişkin hususları düzenleyen 4954 sayılı Kanun’unyürürlükten kaldırılmasını düzenleyen KHK’nın 2. maddesinin iptal edilmesinedeniyle KHK’nın dava konusu geçici 12. maddesinin de uygulanma imkânıkalmamıştır.
454. Bu nedenle söz konusu madde 6216 sayılı Kanun’un 43.maddesinin (4) numaralı fıkrası kapsamında değerlendirilmiş ve bu kuralyönünden Anayasa’ya uygunluk denetiminin yapılmasına gerek görülmemiştir.
III. İPTALİN DİĞER KURALLARA ETKİSİ
455. 6216 sayılı Kanun’un 43. maddesinin (4) numaralıfıkrasında kanunun, Cumhurbaşkanlığı kararnamesinin veya Türkiye Büyük MilletMeclisi İçtüzüğü’nün belirli kurallarının iptali, diğer bazı hükümlerinin veyatamamının uygulanmaması sonucunu doğuruyorsa bunların da Anayasa Mahkemesinceiptaline karar verilebileceği öngörülmektedir.
456. 6216 sayılı Kanun’un 43. maddesinin (4) numaralı fıkrasınınönceki hâlinde KHK’lara da yer verilmiş iken 703 sayılı KHK’nın 209. maddesiylefıkrada yer alan “…kanun hükmünde kararnamenin…” ibareleri “…Cumhurbaşkanlığıkararnamesinin…” şeklinde değiştirilmiştir.
457. Anayasa Mahkemesi 19/2/2020 tarihli ve E.2018/122,K.2020/14 sayılı kararında söz konusu ibare değişikliği sebebiyle KHK’larailişkin anılan fıkra kapsamındaki görev ve yetkisinde herhangi bir değişiklikolmadığı sonucuna ulaşmıştır (aynı kararda bkz. §§46, 47). Buna göre KHK’nın belirli kurallarının iptali, diğer bazıhükümlerinin veya tamamının uygulanmaması sonucunu doğuruyorsa AnayasaMahkemesince bunların da iptaline karar verilebilecektir.
458. Bu kapsamda;
- 2863 sayılı Kanun’un 10. maddesinin ikinci fıkrasınındeğiştirilen birinci cümlesinin iptal edilmesi nedeniyle aynı fıkranın ikincicümlesinin uygulanma kabiliyeti kalmamaktadır. Bu nedenle, uygulanma kabiliyetikalmayan söz konusu cümlenin 6216 sayılı Kanun’un 43. maddesinin (4) numaralıfıkrası gereğince iptali gerekir.
- 6546 sayılı Kanun’un 11. maddesinin (4) numaralıfıkrasının birinci cümlesinin “Tarihi Alanda yapılacak Çanakkale Savaşlarıile 18 Mart Şehitleri Anma Günü ve Çanakkale Zaferi etkinliklerini düzenleme vebu amaçla kurum ve kuruluşlarla işbirliği yapma, restorasyon, konservasyon,rekonstrüksiyon, restitüsyon ve renovasyon yapma ve yaptırma, Tarihi Alanındoğal, tarihi ve kültürel değerlerini, harp tarihi esaslarına uygun ve çevreyeuyumlu olarak koruma, geliştirme ve alanı yönetme, her tür ve ölçekteplanlarını hazırlama, hazırlatma ve uygulama, Tarihi Alanda anıtsal ve mekansaldüzenlemeler yapılmasını sağlama, tanıtıma yönelik her türlü görsel ve işitseleserleri yapma, yaptırma, hizmete sunma ve ihtiyaç duyulan altyapı, bina vediğer yapıları inşa etme veya ettirme” bölümünün iptal edilmesi nedeniylefıkranın kalan kısmının uygulanma kabiliyeti kalmamaktadır. Bu nedenle,uygulanma kabiliyeti kalmayan söz konusu kısmın 6216 sayılı Kanun’un 43.maddesinin (4) numaralı fıkrası gereğince iptali gerekir.
- 6546 sayılı Kanun’un 11. maddesinin (6) numaralıfıkrasında yer alan “Tarihi Alanda” ibaresinin iptal edilmesi nedeniylefıkranın kalan kısmının uygulanma kabiliyeti kalmamaktadır. Bu nedenle,uygulanma kabiliyeti kalmayan söz konusu kısmın 6216 sayılı Kanun’un 43. maddesinin(4) numaralı fıkrası gereğince iptali gerekir.
- 278 sayılı Kanun’un 15. maddesinin “Kuruma yapılacakher türlü yardımlar, bağışlar ve vasiyetler, Kurum dışına verilecek hizmetlerkarşılığında alınacak olan paralardan Kurumun gelirlerine eklenen kısım, yayımgelirleri ve diğer faaliyet gelirleri” bölümünün iptal edilmesi nedeniylefıkranın kalan kısmının uygulanma kabiliyeti kalmamaktadır. Bu nedenle,uygulanma kabiliyeti kalmayan söz konusu kısmın 6216 sayılı Kanun’un 43.maddesinin (4) numaralı fıkrası gereğince iptali gerekir.
- 278 sayılı Kanun’un 16. maddesinin ikinci fıkrasınınikinci cümlesinde yer alan “Yönetim Kurulu” ibaresinin iptal edilmesinedeniyle cümlede yer alan “…ve buna ilişkin esas ve usuller… tarafındanbelirlenir.” ibaresinin de uygulanma kabiliyeti kalmamaktadır. Bu nedenle,uygulanma kabiliyeti kalmayan söz konusu ibarenin 6216 sayılı Kanun’un 43.maddesinin (4) numaralı fıkrası gereğince iptali gerekir.
- 278 sayılı Kanun’un 17. maddesinin ikinci fıkrasınınikinci, üçüncü ve dördüncü cümlelerinde yer alan “Yönetim Kurulu”ibarelerinin iptal edilmesi nedeniyle anılan cümlelerin kalan kısımlarınınuygulanma kabiliyeti kalmamaktadır. Bu nedenle, uygulanma kabiliyeti kalmayansöz konusu kısımların 6216 sayılı Kanun’un 43. maddesinin (4) numaralı fıkrasıgereğince iptali gerekir.
- 5977 sayılı Kanun’un 8. maddesinin (1) numaralıfıkrasının (a) bendi ile 9. ve 10. maddeleri yürürlükten kaldırılmasının iptalinedeniyle anılan Kanun’a eklenen ek 1. maddenin de uygulanma imkânı kalmamıştır.Bu nedenle, uygulanma kabiliyeti kalmayan söz konusu maddenin 6216 sayılıKanun’un 43. maddesinin (4) numaralı fıkrası gereğince iptali gerekir.
- 6015 sayılı Kanun’un 4. maddesinin yürürlüktenkaldırılmasının iptali nedeniyle anılan Kanun’a eklenen ek 2. maddenin deuygulanma imkânı kalmamıştır. Bu nedenle, uygulanma kabiliyeti kalmayan sözkonusu maddenin 6216 sayılı Kanun’un 43. maddesinin (4) numaralı fıkrasıgereğince iptali gerekir.
- 6331 sayılı Kanun’un 21. maddesinin (2), (3), (4), (5),(6) ve (7) numaralı fıkralarının yürürlükten kaldırılmasının iptali nedeniyleanılan Kanun’a eklenen ek 1. maddenin de uygulanma imkânı kalmamıştır. Bunedenle, uygulanma kabiliyeti kalmayan söz konusu maddenin 6216 sayılı Kanun’un43. maddesinin (4) numaralı fıkrası gereğince iptali gerekir.
- 278 sayılı Kanun’un 1., 3., 5., 8 ila 10., 18., 19.,21., 22., ek 1., ek 2., ek. 4., geçici 1., geçici 2., geçici 7., geçici 8.,geçici 10., geçici 11., geçici 12. maddeleri ile 7. maddesinin birinci veikinci fıkralarının yürürlükten kaldırılmasının iptali nedeniyle KHK’nın davakonusu geçici 6. maddesinin de uygulanma imkânı kalmamıştır. Bu nedenle,uygulanma kabiliyeti kalmayan söz konusu maddenin 6216 sayılı Kanun’un 43.maddesinin (4) numaralı fıkrası gereğince iptali gerekir.
- 4954 sayılı Kanun’un yürürlükten kaldırılmasının iptalinedeniyle KHK’nın dava konusu geçici 12. maddesinin de uygulanma imkânıkalmamıştır. Bu nedenle, uygulanma kabiliyeti kalmayan söz konusu maddenin 6216sayılı Kanun’un 43. maddesinin (4) numaralı fıkrası gereğince iptali gerekir.
IV. İPTAL KARARININ YÜRÜRLÜĞE GİRECEĞİGÜN SORUNU
459. Anayasa’nın 153. maddesinin üçüncü fıkrasında “Kanun,Cumhurbaşkanlığı kararnamesi veya Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü ya da bunlarınhükümleri, iptal kararlarının Resmî Gazetede yayımlandığı tarihte yürürlüktenkalkar. Gereken hallerde Anayasa Mahkemesi iptal hükmünün yürürlüğe gireceğitarihi ayrıca kararlaştırabilir. Bu tarih kararın Resmî Gazetede yayımlandığıgünden başlayarak bir yılı geçemez.” denilmekte, 6216 sayılı Kanun’un 66.maddesinin (3) numaralı fıkrasında da bu kural tekrarlanarak Mahkemenin gerekligördüğü hâllerde Resmî Gazete’de yayımlandığı günden başlayarak iptal kararınınyürürlüğe gireceği tarihi bir yılı geçmemek üzere ayrıca kararlaştırabileceğibelirtilmektedir.
Bu kapsamda 703 sayılı KHK’nın;
- 49. maddesinin (i) bendiyle 6253 sayılı Kanun’un geçici12. maddesinden sonra gelmek üzere eklenen geçici 13. maddesinin,
- 51. maddesinin (a) ve (c) bentleriyle 2863 sayılıKanun’un 10. maddesinin ikinci fıkrasının değiştirilen birinci cümlesi ileikinci cümlesinin ve ek 6. maddesinden sonra gelmek üzere eklenen ek 7. ve ek8. maddelerinin,
- 61. maddesinin (d) bendiyle 2659 sayılı Kanun’undeğiştirilen 32. maddesinin,
- 65. maddesinin (ç) bendiyle 6546 sayılı Kanun’un 10.maddesinin (2) numaralı fıkrasının (ç) bendine eklenen cümlenin ve aynıfıkranın değiştirilen (d) bendinin,
- 65. maddesinin (d) bendiyle 6546 sayılı Kanun’un 11.maddesinin (1) ve (3) numaralı fıkralarında yer alan “Bu Kanunda”ibarelerinden sonra gelmek üzere eklenen “ve Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinde”ibarelerinin,
- 65. maddesinin (d) bendiyle ibare değişikliği yapılan(4) ve (6) numaralı fıkralarının,
- 90. maddesinin (a) bendiyle 7258 sayılı Kanun’un 2.maddesinin değiştirilen yedinci fıkrasının,
- 98. maddesinin (b), (c) ve (ç) bentleriyle 278 sayılıKanun’un değiştirilen 2. ve 4. maddeleri ile ibare değişikliği yapılan 15.maddesinin,
- 98. maddesinin (d) bendiyle 278 sayılı Kanun’un 16.maddesinin ikinci cümlesinde yer alan “…ve buna ilişkin esas ve usullerYönetim Kurulu tarafından belirlenir.” ibaresinin,
- 98. maddesinin (d) bendiyle 278 sayılı Kanun’un 17.maddesinin ibare değişikliği yapılan ikinci, üçüncü ve dördüncü cümlelerinin,
- 117. maddesinin (c) bendiyle 4865 sayılı Kanun’unbaşlığıyla birlikte değiştirilen 18. maddesinin,
- 119. maddesinin (c) bendiyle 2690 sayılı Kanun’un ek 1.maddesinden sonra gelmek üzere eklenen ek 2, ek 3., ek 5. ve ek 6.maddelerinin,
- 121. maddesinin (d) bendiyle 3238 sayılı Kanun’un 14.maddesine eklenen (3), (4) ve (5) numaralı fıkraların,
- 121. maddesinin (f) bendiyle 3238 sayılı Kanun’aeklenen geçici 10. maddenin ikinci fıkrasının,
- 206. maddesinin (b) bendiyle 5977 sayılı Kanun’un 16.maddesinden sonra gelmek üzere eklenen ek 1. maddesinin,
- 207. maddesinin (c) bendiyle 6015 sayılı Kanun’un ek 1.maddesinden sonra gelmek üzere eklenen ek 2. maddesinin,
- 210. maddesinin (c) bendiyle 6331 sayılı Kanun’un 37.maddesinden sonra gelmek üzere eklenen ek 1. maddesinin,
- KHK’nın geçici 5. ve geçici 12. maddelerinin,
iptal edilmesi nedeniyle doğacak hukuksal boşluk kamuyararını ihlal edecek nitelikte görüldüğünden iptalkararının ortaya çıkardığı hukuki boşluğun doldurulabilmesi amacıyla TBMMtarafından gerekli düzenlemelerin yapılması için Anayasa’nın 153.maddesinin üçüncü fıkrasıyla 6216 sayılı Kanun’un 66. maddesinin (3) numaralıfıkrası gereğince bu maddelere, fıkralara, bende, cümlelere ve ibarelereilişkin iptal hükmünün kararın Resmî Gazete’de yayımlanmasından başlayarak oniki ay sonra yürürlüğe girmesi uygun görülmüştür.
V. YÜRÜRLÜĞÜN DURDURULMASI TALEBİ
460. Dava dilekçesinde özetle; dava konusu kurallarınuygulanması hâlinde telafisi güç veya imkânsız zararların doğabileceğibelirtilerek yürürlüklerinin durdurulmasına karar verilmesi talep edilmiştir.
2/7/2018 tarihli ve 703 sayılı Anayasada YapılanDeğişikliklere Uyum Sağlanması Amacıyla Bazı Kanun ve Kanun HükmündeKararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname’nin;
A. 1. 2.maddesiyle 23/7/2003 tarihli ve 4954 sayılı Türkiye Adalet Akademisi Kanunu’nunyürürlükten kaldırılmasına,
2. 49. maddesinin;
a. (b) bendiyle1/12/2011 tarihli ve 6253 sayılı Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığı İdariTeşkilatı Kanunu’nun 4. maddesinin (1) numaralı fıkrasında yer alan “veMilli Saraylardan Sorumlu Genel Sekreter Yardımcısına” ibaresinin maddemetninden çıkarılmasına ve (7) numaralı fıkrasının yürürlükten kaldırılmasına,
b. (d) bendiyle6253 sayılı Kanun’un 15. maddesinin (ğ) bendinin yürürlükten kaldırılmasına,
c. (e) bendiyle6253 sayılı Kanun’un 17., 18. ve 19. maddelerinin yürürlükten kaldırılmasına,
ç. (ğ) bendiyle6253 sayılı Kanun’un 29. maddesinin;
i. (4) numaralıfıkrasının yürürlükten kaldırılmasına,
ii. (6) numaralıfıkrasının (d) bendinin yürürlükten kaldırılmasına ve (b) bendinde yer alan “veMilli Saraylardan Sorumlu Genel Sekreter yardımcıları” ibaresinin maddemetninden çıkarılmasına,
iii. (7) ve (8)numaralı fıkralarının üçüncü cümleleri ile (9) numaralı fıkrasında yer alan “bildirilmeküzere Başbakanlığa” ibaresinin madde metninden çıkarılmasına,
d. (ı) bendiyle6253 sayılı Kanun’un 35. ve 36. maddelerinin yürürlükten kaldırılmasına,
3. 61. maddesinin(f) bendiyle 2659 sayılı Kanun’un 1 ila 16. maddelerinin, 18 ila 26.maddelerinin, 36., 37., geçici 1 ila geçici 4. maddelerinin ve geçici 6. vegeçici 7. maddelerinin yürürlükten kaldırılmalarına,
4. 62. maddesinin(c) bendiyle 29/5/2009 tarihli ve 5902 sayılı sayılı Afet ve Acil DurumYönetimi Başkanlığı ile İlgili Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun’un 1 ila 14.,16 ila 22., 24 ila 26. maddelerinin, ek 1. maddesinin (1), (2) ve (3) numaralıfıkralarının ve geçici 1 ila geçici 7. maddelerinin ve eki (I) Sayılı Cetvel’inyürürlükten kaldırılmalarına,
5. 63. maddesiyle24/3/1950 tarihli ve 5659 sayılı Atatürk Orman Çiftliği Kanunu’nun 1 ila 4., 6ila 8., 11 ila 13., geçici 1. ve geçici 2. maddelerinin yürürlüktenkaldırılmalarına,
6. 64. maddesinin(b) bendiyle 6/8/1997 tarihli ve 4301 sayılı Ceza İnfaz Kurumları ileTutukevleri İşyurtları Kurumuna İlişkin Bazı Mali Hükümlerin DüzenlenmesiHakkında Kanun’un 1 ila 6. maddelerinin, 7. maddesinin birinci ila altıncıfıkralarının, 8. maddesinin birinci fıkrasının, 9., 20., 21., geçici 1. vegeçici 2. maddelerinin yürürlükten kaldırılmalarına,
7. 65. maddesinin(e) bendiyle 19/6/2014 tarihli ve 6546 sayılı Çanakkale Savaşları GeliboluTarihi Alanı Hakkında Bazı Düzenlemeler Yapılmasına Dair Kanun’un 4 ila 6.maddelerinin, 7. maddesinin (1) ve (2) numaralı fıkraları ile (4) ila (12)numaralı fıkralarının, 9. maddesinin, 10. maddesinin (1) numaralı fıkrası ile(2) numaralı fıkrasının (a) ila (c) ve (e) ila (ğ) bentlerinin, (3) ila (5)numaralı fıkralarının ve 13. maddesinin yürürlükten kaldırılmalarına,
8. 67. maddesinin(b) bendiyle 8/6/1984 tarihli ve 234 sayılı Darphane ve Damga Matbaası GenelMüdürlüğüne Dair Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun Hükmünde Kararname’nin 1 ila15. maddelerinin, 16. maddesinin birinci ila altıncı fıkralarının, sekizincifıkrasının, 17., 18., geçici 1 ila geçici 5. maddelerinin yürürlüktenkaldırılmalarına,
9. 68. maddesinin(ç) bendiyle 10/6/1949 tarihli ve 5441 sayılı Devlet Tiyatroları PersoneliHakkında Kanun’un 1 ila 4., 12., 15., 20 ila 22., 24., ek 7. ve geçici 1 ilageçici 5. maddelerinin yürürlükten kaldırılmalarına,
10. 80. maddesinin(d) bendiyle 4/4/1988 tarihli ve 320 sayılı Milli Piyango Hakkında KanunHükmünde Kararname’nin 1 ila 5. maddelerinin, 6. maddesinin (a) ila (ı) bentlerive (n) ila (p) bentlerinin, 7 ila 24., 26 ila 32. maddelerinin, 34. maddesininbirinci ila üçüncü fıkraları ile beşinci fıkrasının, 35. maddesinin üçüncü ilabeşinci fıkralarının, 40. maddesinin birinci ve üçüncü fıkralarının, 42., 45ila 47., 49., 54., 55., geçici 1 ila geçici 6. maddeleri ile eki cetvelinyürürlükten kaldırılmalarına,
11. 82. maddesinin(c) bendiyle 14/7/1970 tarihli ve 1309 sayılı Devlet Opera ve Balesi PersoneliHakkında Kanun’un 1 ila 3., 5., 6., 20 ila 22., 24., 26., ek l., geçici 1 vegeçici 2. maddelerinin yürürlükten kaldırılmalarına,
12. 90.maddesinin;
a. (a) bendiyle29/4/1959 tarihli ve 7258 sayılı Futbol ve Diğer Spor Müsabakalarında Bahis veŞans Oyunları Düzenlenmesi Hakkında Kanun’un 2. maddesinin ikinci ila altıncıfıkralarının yürürlükten kaldırılmalarına,
b. (b) bendiyle7258 sayılı Kanun’un 1., 3., 4., ek 2. ve geçici 1 ila geçici 3. maddelerininyürürlükten kaldırılmalarına,
13. 97. maddesiyle13/8/1993 tarihli ve 497 sayılı Türkiye Bilimler Akademisinin KurulmasıHakkında Kanun Hükmünde Kararname’nin yürürlükten kaldırılmasına,
14. 98. maddesinin(f) bendiyle 278 sayılı Kanun’un 1., 3. ve 5. maddelerinin, 7. maddesininbirinci ve ikinci fıkralarının, 8 ila 10., 18., 19., 21., 22., ek 1., ek 2., ek4., geçici 1., geçici 2., geçici 7., geçici 8., geçici 10 ila geçici 12.maddelerinin yürürlükten kaldırılmalarına,
15. 102.maddesinin (d) bendiyle 20/2/2008 tarihli ve 5737 sayılı Vakıflar Kanunu’nun35. maddesinin, 36. maddesinin birinci fıkrası ile ikinci fıkrasının birincicümlesinin, 37 ila 42. maddelerinin, 43. maddesinin birinci ve üçüncüfıkralarının, 44. ve 45. maddelerinin, 46. maddesinin üçüncü fıkrasının, 47 ila51. maddelerinin, 52. maddesinin (a), (b), (c), (f), (g) ve (h) bentlerinin, 53ila 71., 73., 74., geçici 1 ila geçici 4. maddeleri ile ekli (I) ve (II) sayılıcetvellerinin yürürlükten kaldırılmalarına,
16. 103.maddesinin (b) bendiyle 28/12/2010 tarihli ve 6093 sayılı Türkiye Yazma EserlerKurumu Başkanlığının Muafiyetlerine İlişkin Kanun’un 1 ila 12. maddeleri ve eki(I), (II), (III) ve (IV) sayılı cetvellerinin yürürlükten kaldırılmalarına,
17. 104.maddesinin (ç) bendiyle 24/3/2010 tarihli ve 5978 sayılı Yurtdışı Türkler veAkraba Topluluklar Başkanlığına İlişkin Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun’un lila 26. maddelerinin, 28. maddesinin (1) ila (4) numaralı fıkraları ile (6) ve(7) numaralı fıkralarının, 29., geçici 1. ve geçici 2. maddelerinin yürürlüktenkaldırılmalarına,
18. 106.maddesiyle 16/8/1983 tarihli ve 77 sayılı Bilim ve Teknoloji Yüksek KuruluKurulmasına İlişkin Kanun Hükmünde Kararname’nin yürürlükten kaldırılmasına,
19. 117.maddesinin;
a. (ç) bendiyle4865 sayılı Kanun’a eklenen ek 1. maddeye,
b. (d) bendiyle4865 sayılı Kanun’a eklenen geçici 2. maddeye,
c. (e) bendiyle4865 sayılı Kanun’un 1 ila 14. maddelerinin, 15. maddesinin birinci, ikinci veüçüncü fıkralarının, 17., 19., 20. ve geçici 1. maddelerinin yürürlüktenkaldırılmalarına,
20. 119.maddesinin;
a. (b) bendiyle9/7/1982 tarihli ve 2690 sayılı Türkiye Atom Enerjisi Kurumunun Muafiyetleri veBazı Düzenlemeler Yapılması Hakkında Kanun’un başlığıyla birlikte değiştirilen15. maddesine,
b. (c) bendiyle2690 sayılı Kanun’a eklenen ek 4., ek 7. ve ek 8. maddelerine,
c. (ç) bendiyle 2690sayılı Kanun’un 1 ila 14., 16 ila 19., ek 1. ve geçici 1 ila geçici 4.maddelerinin yürürlükten kaldırılmalarına,
21. 121.maddesinin; (e) bendiyle 3238 sayılı Kanun’un 2 ila 8. maddelerinin, 10.maddesinin birinci fıkrasının, 18. ve geçici 1 ila geçici 9. maddelerininyürürlükten kaldırılmalarına,
22. 125.maddesiyle 25/6/1958 tarihli ve 7163 sayılı Türkiye ve Orta-Doğu Amme İdaresiEnstitüsü Teşkilat Kanunu’nun yürürlükten kaldırılmasına,
23. 206.maddesinin (a) bendiyle 18/3/2010 tarihli ve 5977 sayılı BiyogüvenlikKanunu’nun 8. maddesinin (1) numaralı fıkrasının (a) bendi ile 9. ve 10.maddelerinin yürürlükten kaldırılmalarına,
24. 207.maddesinin (a) bendiyle 13/10/2010 tarihli ve 6015 sayılı Devlet Desteklerininİzlenmesi ve Denetlenmesi Hakkında Kanun’un 4. maddesinin yürürlüktenkaldırılmasına,
25. 210.maddesinin (b) bendiyle 20/6/2012 tarihli ve 6331 sayılı İş Sağlığı veGüvenliği Kanunu’nun 21. maddesinin (2), (3), (4), (5), (6) ve (7) numaralıfıkralarının yürürlükten kaldırılmalarına,
26. Geçici 6.maddesine,
yönelik yürürlüğün durdurulması taleplerinin, koşullarıoluşmadığından bu maddelere, fıkralara, değişikliklere, madde metnindençıkarılmalara ve yürürlükten kaldırılmalara ilişkin yürürlüğün durdurulmasıtaleplerinin REDDİNE,
B. 1. 49. maddesinin(i) bendiyle 6253 sayılı Kanun’a eklenen geçici 13. maddeye,
2. 51. maddesinin;
a. (a) bendiyle21/7/1983 tarihli ve 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını KorumaKanunu’nun 10. maddesinin ikinci fıkrasının değiştirilen birinci cümlesine,
b. (c) bendiyle2863 sayılı Kanun’a eklenen ek 7. ve ek 8. maddelere,
3. 61. maddesinin(d) bendiyle 14/4/1982 tarihli ve 2659 sayılı Adli Tıp Kurumu ile İlgili BazıDüzenlemeler Hakkında Kanun’un değiştirilen 32. maddesine,
4. 65. maddesinin;
a. (ç) bendiyle6546 sayılı Kanun’un 10. maddesinin (2) numaralı fıkrasının (ç) bendine eklenencümleye ve aynı fıkranın değiştirilen (d) bendine,
b. (d) bendiyle6546 sayılı Kanun’un 11. maddesinin (1) ve (3) numaralı fıkralarına eklenen “veCumhurbaşkanlığı Kararnamesinde” ibarelerine, (4) numaralı fıkrasında yeralan “bu Kanunun 4 üncü maddesinin sekizinci fıkrasının (a) ila (f)bentlerinde sayılan” ibaresinin “Tarihi Alanda yapılacak ÇanakkaleSavaşları ile 18 Mart Şehitleri Anma Günü ve Çanakkale Zaferi etkinliklerinidüzenleme ve bu amaçla kurum ve kuruluşlarla işbirliği yapma, restorasyon,konservasyon, rekonstrüksiyon, restitüsyon ve renovasyon yapma ve yaptırma,Tarihi Alanın doğal, tarihi ve kültürel değerlerini, harp tarihi esaslarınauygun ve çevreye uyumlu olarak koruma, geliştirme ve alanı yönetme, her tür veölçekte planlarını hazırlama, hazırlatma ve uygulama, Tarihi Alanda anıtsal vemekansal düzenlemeler yapılmasını sağlama, tanıtıma yönelik her türlü görsel veişitsel eserleri yapma, yaptırma, hizmete sunma ve ihtiyaç duyulan altyapı,bina ve diğer yapıları inşa etme veya ettirme” şeklinde ve (6) numaralıfıkrasında yer alan “Bu Kanunun 4 üncü maddesinin sekizinci fıkrasının (b)bendi kapsamında” ibaresinin “Tarihi Alanda” şeklindedeğiştirilmelerine,
5. 90. maddesinin(a) bendiyle 7258 sayılı Kanun’un 2. maddesinin değiştirilen yedinci fıkrasına,
6. 98. maddesinin;
a. (b) bendiyle17/7/1963 tarihli ve 278 sayılı Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumuile İlgili Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun’un değiştirilen 2. maddesine,
b. (c) bendiyle278 sayılı Kanun’un değiştirilen 4. maddesine,
c. (ç) bendiyle278 sayılı Kanun’un 15. maddesinde yer alan “9 uncu maddenin b, c, dfıkralarındaki Gelirler” ibaresinin “Kuruma yapılacak her türlüyardımlar, bağışlar ve vasiyetler, Kurum dışına verilecek hizmetlerkarşılığında alınacak olan paralardan Kurumun gelirlerine eklenen kısım, yayımgelirleri ve diğer faaliyet gelirleri” şeklinde değiştirilmesine,
ç. (d) bendiyle278 sayılı Kanun’un 16. ve 17. maddelerinde yer alan “Bilim Kurulu”ibarelerinin “Yönetim Kurulu” şeklinde değiştirilmelerine,
7. 117. maddesinin(c) bendiyle 4/6/2003 tarihli ve 4865 sayılı Ulusal Bor Araştırma EnstitüsüHakkında Mali Hükümler ve Muafiyetlere İlişkin Kanun’un başlığıyla birlikte değiştirilen18. maddesine,
8. 119. maddesinin(c) bendiyle 9/7/1982 tarihli ve 2690 sayılı Türkiye Atom Enerjisi KurumununMuafiyetleri ve Bazı Düzenlemeler Yapılması Hakkında Kanun’a eklenen ek 2., ek3., ek 5. ve ek 6. maddelerine,
9. 121.maddesinin;
a. (d) bendiyle7/11/1985 tarihli ve 3238 sayılı Savunma Sanayii ile İlgili Bazı DüzenlemelerHakkında Kanun’un 14. maddesine eklenen (3), (4) ve (5) numaralı fıkralara,
b. (f) bendiyle3238 sayılı Kanun’a eklenen geçici 10. maddenin ikinci fıkrasına,
10. 206.maddesinin (b) bendiyle 5977 sayılı Kanun’a eklenen ek 1. maddeye,
11. 207.maddesinin (c) bendiyle 6015 sayılı Kanun’a eklenen ek 2. maddeye,
12. 210.maddesinin (c) bendiyle 6331 sayılı Kanun’a eklenen ek 1. maddeye,
13. Geçici 5. vegeçici 12. maddelerine,
yönelik iptal hükümlerinin yürürlüğe girmelerininertelenmeleri nedeniyle bu maddelere, fıkralara, bende, cümlelere,değişikliklere ve yürürlükten kaldırılmalara ilişkin yürürlüğün durdurulmasıtaleplerinin REDDİNE,
C. 1. 61.maddesinin (b) bendiyle 2659 sayılı Kanun’un 17. maddesinin birinci fıkrasınınyürürlükten kaldırılmasına,
2. 65. maddesinin;
a. (b) bendiyle6546 sayılı Kanun’un değiştirilen 1. ve 2. maddelerine,
b. (c) bendiyle6546 sayılı Kanun’un 3. maddesinde yer alan “Bu Kanuna göre” ibaresininmadde metninden çıkarılmasına,
3. 104.maddesinin;
a. (b) bendiyle5978 sayılı Kanun’un 27. maddesinde yer alan “Bu Kanun kapsamında”ibaresinin madde metninden çıkarılmasına,
b. (c) bendiyle5978 sayılı Kanun’a eklenen geçici 3. maddeye,
4. 105. maddesiyle30/5/1973 tarihli ve 1738 sayılı Seyir ve Hidrografi Hizmetleri Kanunu’nunyürürlükten kaldırılmasına,
5. 107. maddesiyle23/3/1950 tarihli ve 5632 sayılı Milli Kütüphane Kuruluşu Hakkında Kanun’unyürürlükten kaldırılmasına,
6. 121. maddesinin(f) bendiyle 3238 sayılı Kanun’a eklenen geçici 10. maddenin birinci ve üçüncüfıkralarına,
yönelik iptal talepleri 7/12/2023 tarihli ve E.2021/125,K.2023/213 sayılı kararla reddedildiğinden bu maddelere, fıkraya, maddemetninden çıkarılmalara ve yürürlükten kaldırılmalara ilişkin yürürlüğündurdurulması taleplerinin REDDİNE,
Ç. 1. 61.maddesinin (b) bendiyle 2659 sayılı Kanun’un 17. maddesinin başlığının “Kimsesizcesetler” şeklinde değiştirilmesine,
2. 65. maddesinin(a) bendiyle 6546 sayılı Kanun’un adının “Çanakkale Savaşları GeliboluTarihi Alanı Hakkında Bazı Düzenlemeler Yapılmasına Dair Kanun” şeklindedeğiştirilmesine,
3. 103. maddesinin(a) bendiyle 6093 sayılı Kanun’un adının “Türkiye Yazma Eserler KurumuBaşkanlığının Muafiyetlerine İlişkin Kanun” şeklindedeğiştirilmesine,
4. 104. maddesinin(a) bendiyle 5978 sayılı Kanun’un adının “Yurtdışı Türkler ve AkrabaTopluluklar Başkanlığına İlişkin Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun” şeklindedeğiştirilmesine,
5. 117.maddesinin;
a. (a) bendiyle 4865sayılı Kanun’un adının “Ulusal Bor Araştırma Enstitüsü Hakkında MaliHükümler ve Muafiyetlere İlişkin Kanun” şeklinde değiştirilmesine,
b. (b) bendiyle4865 sayılı Kanun’un 15. maddesinin başlığının “Ar-Ge projeleri”şeklinde değiştirilmesine,
6. 119. maddesinin(a) bendiyle 9/7/1982 tarihli ve 2690 sayılı Türkiye Atom Enerjisi KurumuKanunu’nun adının “Türkiye Atom Enerjisi Kurumunun Muafiyetleri ve BazıDüzenlemeler Yapılması Hakkında Kanun” şeklinde değiştirilmesine,
yönelik iptal talepleri hakkında 7/12/2023 tarihli veE.2021/125, K.2023/213 sayılı kararla karar verilmesine yer olmadığına kararverildiğinden bu değişikliklere ilişkin yürürlüğün durdurulması taleplerihakkında KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA,
7/12/2023 tarihinde OYBİRLİĞİYLE kararverilmiştir.
VI. HÜKÜM
2/7/2018 tarihli ve 703 sayılı Anayasada YapılanDeğişikliklere Uyum Sağlanması Amacıyla Bazı Kanun ve Kanun HükmündeKararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname’nin;
A. 2. maddesiyle23/7/2003 tarihli ve 4954 sayılı Türkiye Adalet Akademisi Kanunu’nunyürürlükten kaldırılmasının Anayasa’nın mülga 91. maddesi yönünden Anayasa’yaaykırı olduğuna ve İPTALİNE OYBİRLİĞİYLE,
B. 49. maddesinin;
1. (b) bendiyle1/12/2011 tarihli ve 6253 sayılı Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığı İdariTeşkilatı Kanunu’nun 4. maddesinin (1) numaralı fıkrasında yer alan “veMilli Saraylardan Sorumlu Genel Sekreter Yardımcısına” ibaresinin maddemetninden çıkarılmasının ve (7) numaralı fıkrasının yürürlükten kaldırılmasınınAnayasa’nın mülga 91. maddesi yönünden Anayasa’ya aykırı olduğuna veİPTALLERİNE OYBİRLİĞİYLE,
2. (d) bendiyle6253 sayılı Kanun’un 15. maddesinin (ğ) bendinin yürürlükten kaldırılmasınınAnayasa’nın mülga 91. maddesi yönünden Anayasa’ya aykırı olduğuna ve İPTALİNEOYBİRLİĞİYLE,
3. (e) bendiyle6253 sayılı Kanun’un 17., 18. ve 19. maddelerinin yürürlükten kaldırılmasınınAnayasa’nın mülga 91. maddesi yönünden Anayasa’ya aykırı olduğuna veİPTALLERİNE OYBİRLİĞİYLE,
4. (ğ) bendiyle6253 sayılı Kanun’un 29. maddesinin;
a. (4) numaralıfıkrasının yürürlükten kaldırılmasının Anayasa’nın mülga 91. maddesi yönündenAnayasa’ya aykırı olduğuna ve İPTALİNE OYBİRLİĞİYLE,
b. (6) numaralıfıkrasının (d) bendinin yürürlükten kaldırılmasının ve (b) bendinde yer alan “veMilli Saraylardan Sorumlu Genel Sekreter yardımcıları” ibaresinin maddemetninden çıkarılmasının Anayasa’nın mülga 91. maddesi yönünden Anayasa’yaaykırı olduğuna ve İPTALLERİNE OYBİRLİĞİYLE,
c. (7) ve (8)numaralı fıkralarının üçüncü cümleleri ile (9) numaralı fıkrasında yer alan “bildirilmeküzere Başbakanlığa” ibaresinin madde metninden çıkarılmasının Anayasa’nınmülga 91. maddesi yönünden Anayasa’ya aykırı olduğuna ve İPTALLERİNEOYBİRLİĞİYLE,
5. (ı) bendiyle6253 sayılı Kanun’un 35. ve 36. maddelerinin yürürlükten kaldırılmasınınAnayasa’nın mülga 91. maddesi yönünden Anayasa’ya aykırı olduğuna veİPTALLERİNE OYBİRLİĞİYLE,
6. (i) bendiyle6253 sayılı Kanun’a eklenen geçici 13. maddenin Anayasa’nın mülga 91. maddesiyönünden Anayasa’ya aykırı olduğuna ve İPTALİNE, iptal hükmünün Anayasa’nın153. maddesinin üçüncü fıkrası ile 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı AnayasaMahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un 66. maddesinin(3) numaralı fıkrası gereğince KARARIN RESMÎ GAZETE’DE YAYIMLANMASINDAN BAŞLAYARAKONİKİ AY SONRA YÜRÜRLÜĞE GİRMESİNE OYBİRLİĞİYLE,
C. 51. maddesinin;
1. (a) bendiyle21/7/1983 tarihli ve 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını KorumaKanunu’nun 10. maddesinin ikinci fıkrasının;
a. Değiştirilen birincicümlesinin Anayasa’nın mülga 91. maddesi yönünden Anayasa’ya aykırı olduğuna veİPTALİNE,
b. İkincicümlesinin 6216 sayılı Kanun’un 43. maddesinin (4) numaralı fıkrası gereğinceİPTALİNE,
iptal hükümlerinin Anayasa’nın 153. maddesinin üçüncüfıkrası ile 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu veYargılama Usulleri Hakkında Kanun’un 66. maddesinin (3) numaralı fıkrasıgereğince KARARIN RESMÎ GAZETE’DE YAYIMLANMASINDAN BAŞLAYARAK ONİKİ AY SONRAYÜRÜRLÜĞE GİRMESİNE OYBİRLİĞİYLE,
2. (c) bendiyle2863 sayılı Kanun’a eklenen ek 7. ve ek 8. maddelerin Anayasa’nın mülga 91.maddesi yönünden Anayasa’ya aykırı olduklarına ve İPTALLERİNE, iptalhükümlerinin Anayasa’nın 153. maddesinin üçüncü fıkrası ile 30/3/2011 tarihlive 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri HakkındaKanun’un 66. maddesinin (3) numaralı fıkrası gereğince KARARIN RESMÎ GAZETE’DEYAYIMLANMASINDAN BAŞLAYARAK ONİKİ AY SONRA YÜRÜRLÜĞE GİRMESİNE OYBİRLİĞİYLE,
Ç. 61. maddesinin;
1. (b) bendiyle14/4/1982 tarihli ve 2659 sayılı Adli Tıp Kurumu ile İlgili Bazı DüzenlemelerHakkında Kanun’un 17. maddesinin;
a. Başlığının “Kimsesizcesetler” şeklinde değiştirilmesine ilişkin iptal talebi hakkındaKARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA OYBİRLİĞİYLE,
b. Birinci fıkrasınınyürürlükten kaldırılmasının Anayasa’nın mülga 91. maddesi yönünden ve içeriğiitibarıyla Anayasa’ya aykırı olmadığına ve iptal talebinin REDDİNEOYBİRLİĞİYLE,
2. (d) bendiyle2659 sayılı Kanun’un değiştirilen 32. maddesinin Anayasa’nın mülga 91. maddesiyönünden Anayasa’ya aykırı olduğuna ve İPTALİNE iptal hükmünün Anayasa’nın 153.maddesinin üçüncü fıkrası ile 6216 sayılı Kanun’un 66. maddesinin (3) numaralıfıkrası gereğince KARARIN RESMÎ GAZETE’DE YAYIMLANMASINDAN BAŞLAYARAK ONİKİ AYSONRA YÜRÜRLÜĞE GİRMESİNE OYBİRLİĞİYLE,
3. (f) bendiyle2659 sayılı Kanun’un 1 ila 16. maddelerinin, 18 ila 26. maddelerinin, 36., 37.,geçici 1 ila geçici 4. maddelerinin ve geçici 6. ve geçici 7. maddelerinin yürürlüktenkaldırılmalarının Anayasa’nın mülga 91. maddesi yönünden Anayasa’ya aykırıolduğuna ve İPTALLERİNE OYBİRLİĞİYLE,
D. 62. maddesinin(c) bendiyle 29/5/2009 tarihli ve 5902 sayılı sayılı Afet ve Acil DurumYönetimi Başkanlığı ile İlgili Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun’un 1 ila 14.,16 ila 22., 24 ila 26. maddelerinin, ek 1. maddesinin (1), (2) ve (3) numaralıfıkralarının ve geçici 1 ila geçici 7. maddelerinin ve eki (I) Sayılı Cetvel’inyürürlükten kaldırılmalarının Anayasa’nın mülga 91. maddesi yönünden Anayasa’yaaykırı olduğuna ve İPTALLERİNE OYBİRLİĞİYLE,
E. 63. maddesiyle24/3/1950 tarihli ve 5659 sayılı Atatürk Orman Çiftliği Kanunu’nun 1 ila 4., 6ila 8., 11 ila 13., geçici 1. ve geçici 2. maddelerinin yürürlüktenkaldırılmalarının Anayasa’nın mülga 91. maddesi yönünden Anayasa’ya aykırıolduğuna ve İPTALLERİNE OYBİRLİĞİYLE,
F. 64. maddesinin(b) bendiyle 6/8/1997 tarihli ve 4301 sayılı Ceza İnfaz Kurumları ileTutukevleri İşyurtları Kurumuna İlişkin Bazı Mali Hükümlerin DüzenlenmesiHakkında Kanun’un 1 ila 6. maddelerinin, 7. maddesinin birinci ila altıncıfıkralarının, 8. maddesinin birinci fıkrasının, 9., 20., 21., geçici 1. vegeçici 2. maddelerinin yürürlükten kaldırılmalarının Anayasa’nın mülga 91.maddesi yönünden Anayasa’ya aykırı olduğuna ve İPTALLERİNE OYBİRLİĞİYLE,
G. 65. maddesinin;
1. (a) bendiyle19/6/2014 tarihli ve 6546 sayılı Çanakkale Savaşları Gelibolu Tarihi AlanBaşkanlığı Kurulması Hakkında Kanun’un adının “Çanakkale Savaşları GeliboluTarihi Alanı Hakkında Bazı Düzenlemeler Yapılmasına Dair Kanun” şeklindedeğiştirilmesine ilişkin iptal talebi hakkında KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINAOYBİRLİĞİYLE,
2. (b) bendiyle6546 sayılı Kanun’un değiştirilen 1. ve 2. maddelerinin Anayasa’nın mülga 91.maddesi yönünden ve içeriği itibarıyla Anayasa’ya aykırı olmadıklarına ve iptaltaleplerinin REDDİNE OYBİRLİĞİYLE,
3. (c) bendiyle6546 sayılı Kanun’un 3. maddesinde yer alan “Bu Kanuna göre” ibaresininmadde metninden çıkarılmasının Anayasa’nın mülga 91. maddesi yönünden veiçeriği itibarıyla Anayasa’ya aykırı olmadığına ve iptal talebinin REDDİNEOYBİRLİĞİYLE,
4. (ç) bendiyle6546 sayılı Kanun’un 10. maddesinin (2) numaralı fıkrasının (ç) bendine eklenencümlenin ve aynı fıkranın değiştirilen (d) bendinin Anayasa’nın mülga 91.maddesi yönünden Anayasa’ya aykırı olduklarına ve İPTALLERİNE iptalhükümlerinin Anayasa’nın 153. maddesinin üçüncü fıkrası ile 6216 sayılıKanun’un 66. maddesinin (3) numaralı fıkrası gereğince KARARIN RESMÎ GAZETE’DEYAYIMLANMASINDAN BAŞLAYARAK ONİKİ AY SONRA YÜRÜRLÜĞE GİRMESİNE OYBİRLİĞİYLE,
5. (d) bendiyle6546 sayılı Kanun’un 11. maddesinin;
a. (1) ve (3)numaralı fıkralarına eklenen “ve Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinde”ibarelerinin Anayasa’nın mülga 91. maddesi yönünden Anayasa’ya aykırıolduklarına ve İPTALLERİNE, iptal hükümlerinin Anayasa’nın 153. maddesininüçüncü fıkrası ile 6216 sayılı Kanun’un 66. maddesinin (3) numaralı fıkrasıgereğince KARARIN RESMÎ GAZETE’DE YAYIMLANMASINDAN BAŞLAYARAK ONİKİ AY SONRAYÜRÜRLÜĞE GİRMESİNE OYBİRLİĞİYLE,
b. i. (4)numaralı fıkrasında yer alan “bu Kanunun 4 üncü maddesinin sekizincifıkrasının (a) ila (f) bentlerinde sayılan” ibaresinin “Tarihi Alandayapılacak Çanakkale Savaşları ile 18 Mart Şehitleri Anma Günü ve ÇanakkaleZaferi etkinliklerini düzenleme ve bu amaçla kurum ve kuruluşlarla işbirliğiyapma, restorasyon, konservasyon, rekonstrüksiyon, restitüsyon ve renovasyonyapma ve yaptırma, Tarihi Alanın doğal, tarihi ve kültürel değerlerini, harptarihi esaslarına uygun ve çevreye uyumlu olarak koruma, geliştirme ve alanıyönetme, her tür ve ölçekte planlarını hazırlama, hazırlatma ve uygulama,Tarihi Alanda anıtsal ve mekansal düzenlemeler yapılmasını sağlama, tanıtımayönelik her türlü görsel ve işitsel eserleri yapma, yaptırma, hizmete sunma veihtiyaç duyulan altyapı, bina ve diğer yapıları inşa etme veya ettirme”şeklinde değiştirilmesinin Anayasa’nın mülga 91. maddesi yönünden Anayasa’yaaykırı olduğuna ve İPTALİNE,
ii. (4) numaralıfıkrasının kalan kısmının 6216 sayılı Kanun’un 43. maddesinin (4) numaralı fıkrasıgereğince İPTALİNE,
iptal hükümlerinin Anayasa’nın 153. maddesinin üçüncüfıkrası ile 6216 sayılı Kanun’un 66. maddesinin (3) numaralı fıkrası gereğinceKARARIN RESMÎ GAZETE’DE YAYIMLANMASINDAN BAŞLAYARAK ONİKİ AY SONRA YÜRÜRLÜĞEGİRMESİNE OYBİRLİĞİYLE,
c. i. (6)numaralı fıkrasında yer alan “Bu Kanunun 4 üncü maddesinin sekizincifıkrasının (b) bendi kapsamında” ibaresinin “Tarihi Alanda” şeklindedeğiştirilmesinin Anayasa’nın mülga 91. maddesi yönünden Anayasa’ya aykırıolduğuna ve İPTALİNE,
ii. (6) numaralıfıkrasının kalan kısmının 6216 sayılı Kanun’un 43. maddesinin (4) numaralıfıkrası gereğince İPTALİNE,
iptal hükümlerinin Anayasa’nın 153. maddesinin üçüncüfıkrası ile 6216 sayılı Kanun’un 66. maddesinin (3) numaralı fıkrası gereğinceKARARIN RESMÎ GAZETE’DE YAYIMLANMASINDAN BAŞLAYARAK ONİKİ AY SONRA YÜRÜRLÜĞEGİRMESİNE OYBİRLİĞİYLE,
6. (e) bendiyle6546 sayılı Kanun’un 4 ila 6. maddelerinin, 7. maddesinin (1) ve (2) numaralı fıkralarıile (4) ila (12) numaralı fıkralarının, 9. maddesinin, 10. maddesinin (1)numaralı fıkrası ile (2) numaralı fıkrasının (a) ila (c) ve (e) ila (ğ)bentlerinin, (3) ila (5) numaralı fıkralarının ve 13. maddesinin yürürlüktenkaldırılmalarının Anayasa’nın mülga 91. maddesi yönünden Anayasa’ya aykırıolduğuna ve İPTALLERİNE OYBİRLİĞİYLE,
Ğ. 67. maddesinin(b) bendiyle 8/6/1984 tarihli ve 234 sayılı Darphane ve Damga Matbaası GenelMüdürlüğüne Dair Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun Hükmünde Kararname’nin 1 ila15. maddelerinin, 16. maddesinin birinci ila altıncı fıkralarının, sekizincifıkrasının, 17., 18., geçici 1 ila geçici 5. maddelerinin yürürlüktenkaldırılmalarının Anayasa’nın mülga 91. maddesi yönünden Anayasa’ya aykırıolduğuna ve İPTALLERİNE OYBİRLİĞİYLE,
H. 68. maddesinin(ç) bendiyle 10/6/1949 tarihli ve 5441 sayılı Devlet Tiyatroları PersoneliHakkında Kanun’un 1 ila 4., 12., 15., 20 ila 22., 24., ek 7. ve geçici 1 ilageçici 5. maddelerinin yürürlükten kaldırılmalarının Anayasa’nın mülga 91.maddesi yönünden Anayasa’ya aykırı olduğuna ve İPTALLERİNE OYBİRLİĞİYLE,
I. 80. maddesinin(d) bendiyle 4/4/1988 tarihli ve 320 sayılı Milli Piyango Hakkında KanunHükmünde Kararname’nin 1 ila 5. maddelerinin, 6. maddesinin (a) ila (ı)bentleri ve (n) ila (p) bentlerinin, 7 ila 24., 26 ila 32. maddelerinin, 34.maddesinin birinci ila üçüncü fıkraları ile beşinci fıkrasının, 35. maddesininüçüncü ila beşinci fıkralarının, 40. maddesinin birinci ve üçüncü fıkralarının,42., 45 ila 47., 49., 54., 55., geçici 1 ila geçici 6. maddeleri ile ekicetvelin yürürlükten kaldırılmalarının Anayasa’nın mülga 91. maddesi yönündenAnayasa’ya aykırı olduğuna ve İPTALLERİNE OYBİRLİĞİYLE,
İ. 82. maddesinin(c) bendiyle 14/7/1970 tarihli ve 1309 sayılı Devlet Opera ve Balesi PersoneliHakkında Kanun’un 1 ila 3., 5., 6., 20 ila 22., 24., 26., ek l., geçici 1 vegeçici 2. maddelerinin yürürlükten kaldırılmalarının Anayasa’nın mülga 91.maddesi yönünden Anayasa’ya aykırı olduğuna ve İPTALLERİNE OYBİRLİĞİYLE,
J. 90. maddesinin;
1. (a) bendiyle29/4/1959 tarihli ve 7258 sayılı Futbol ve Diğer Spor Müsabakalarında Bahis veŞans Oyunları Düzenlenmesi Hakkında Kanun’un 2. maddesinin;
a. İkinci ilaaltıncı fıkralarının yürürlükten kaldırılmalarının Anayasa’nın mülga 91.maddesi yönünden Anayasa’ya aykırı olduğuna ve İPTALLERİNE OYBİRLİĞİYLE,
b. Değiştirilenyedinci fıkrasının Anayasa’nın mülga 91. maddesi yönünden Anayasa’ya aykırıolduğuna ve İPTALİNE, iptal hükmünün Anayasa’nın 153. maddesinin üçüncü fıkrasıile 6216 sayılı Kanun’un 66. maddesinin (3) numaralı fıkrası gereğince KARARINRESMÎ GAZETE’DE YAYIMLANMASINDAN BAŞLAYARAK ONİKİ AY SONRA YÜRÜRLÜĞE GİRMESİNEOYBİRLİĞİYLE,
2. (b) bendiyle7258 sayılı Kanun’un 1., 3., 4., ek 2. ve geçici 1 ila geçici 3. maddelerininyürürlükten kaldırılmalarının Anayasa’nın mülga 91. maddesi yönünden Anayasa’yaaykırı olduğuna ve İPTALLERİNE OYBİRLİĞİYLE,
K. 97. maddesiyle13/8/1993 tarihli ve 497 sayılı Türkiye Bilimler Akademisinin KurulmasıHakkında Kanun Hükmünde Kararname’nin yürürlükten kaldırılmasının Anayasa’nınmülga 91. maddesi yönünden Anayasa’ya aykırı olduğuna ve İPTALİNE OYBİRLİĞİYLE,
L. 98. maddesinin;
1. (b) bendiyle17/7/1963 tarihli ve 278 sayılı Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumuile İlgili Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun’un değiştirilen 2. maddesinin Anayasa’nınmülga 91. maddesi yönünden Anayasa’ya aykırı olduğuna ve İPTALİNE, iptalhükmünün Anayasa’nın 153. maddesinin üçüncü fıkrası ile 6216 sayılı Kanun’un66. maddesinin (3) numaralı fıkrası gereğince KARARIN RESMÎ GAZETE’DEYAYIMLANMASINDAN BAŞLAYARAK ONİKİ AY SONRA YÜRÜRLÜĞE GİRMESİNE OYBİRLİĞİYLE,
2. (c) bendiyle278 sayılı Kanun’un değiştirilen 4. maddesinin Anayasa’nın mülga 91. maddesiyönünden Anayasa’ya aykırı olduğuna ve İPTALİNE, iptal hükmünün Anayasa’nın153. maddesinin üçüncü fıkrası ile 6216 sayılı Kanun’un 66. maddesinin (3)numaralı fıkrası gereğince KARARIN RESMÎ GAZETE’DE YAYIMLANMASINDAN BAŞLAYARAKONİKİ AY SONRA YÜRÜRLÜĞE GİRMESİNE OYBİRLİĞİYLE,
3. a. (ç)bendiyle 278 sayılı Kanun’un 15. maddesinde yer alan “9 uncu maddenin b, c,d fıkralarındaki Gelirler” ibaresinin “Kuruma yapılacak her türlüyardımlar, bağışlar ve vasiyetler, Kurum dışına verilecek hizmetlerkarşılığında alınacak olan paralardan Kurumun gelirlerine eklenen kısım, yayımgelirleri ve diğer faaliyet gelirleri” şeklinde değiştirilmesinin 6216sayılı Kanun’un 43. maddesinin (4) numaralı fıkrası gereğince İPTALİNE,
b. Maddenin kalankısmının 6216 sayılı Kanun’un 43. maddesinin (4) numaralı fıkrası gereğince İPTALİNE,
iptal hükümlerinin Anayasa’nın 153. maddesinin üçüncüfıkrası ile 6216 sayılı Kanun’un 66. maddesinin (3) numaralı fıkrası gereğinceKARARIN RESMÎ GAZETE’DE YAYIMLANMASINDAN BAŞLAYARAK ONİKİ AY SONRA YÜRÜRLÜĞEGİRMESİNE OYBİRLİĞİYLE,
4. (d) bendiyle278 sayılı Kanun’un 16. maddesinin;
a. İkincicümlesinde yer alan “Bilim Kurulu” ibaresinin “Yönetim Kurulu”şeklinde değiştirilmesinin Anayasa’nın mülga 91. maddesi yönünden Anayasa’yaaykırı olduğuna ve İPTALİNE,
b. İkinci cümledeyer alan “…ve buna ilişkin esas ve usuller… tarafından belirlenir.” ibaresinin6216 sayılı Kanun’un 43. maddesinin (4) numaralı fıkrası gereğince İPTALİNE,
iptal hükümlerinin Anayasa’nın 153. maddesinin üçüncüfıkrası ile 6216 sayılı Kanun’un 66. maddesinin (3) numaralı fıkrası gereğinceKARARIN RESMÎ GAZETE’DE YAYIMLANMASINDAN BAŞLAYARAK ONİKİ AY SONRA YÜRÜRLÜĞEGİRMESİNE OYBİRLİĞİYLE,
5. (d) bendiyle278 sayılı Kanun’un 17. maddesinin;
a. İkinci, üçüncüve dördüncü cümlelerinde yer alan “Bilim Kurulu” ibarelerinin “YönetimKurulu” şeklinde değiştirilmelerinin Anayasa’nın mülga 91. maddesi yönündenAnayasa’ya aykırı olduğuna ve İPTALLERİNE,
b. İkinci, üçüncüve dördüncü cümlesinin kalan kısımlarının 6216 sayılı Kanun’un 43. maddesinin(4) numaralı fıkrası gereğince İPTALLERİNE,
iptal hükümlerinin Anayasa’nın 153. maddesinin üçüncüfıkrası ile 6216 sayılı Kanun’un 66. maddesinin (3) numaralı fıkrası gereğinceKARARIN RESMÎ GAZETE’DE YAYIMLANMASINDAN BAŞLAYARAK ONİKİ AY SONRA YÜRÜRLÜĞEGİRMESİNE OYBİRLİĞİYLE,
6. (f) bendiyle 278sayılı Kanun’un 1., 3. ve 5. maddelerinin, 7. maddesinin birinci ve ikincifıkralarının, 8 ila 10., 18., 19., 21., 22., ek 1., ek 2., ek 4., geçici 1.,geçici 2., geçici 7., geçici 8., geçici 10 ila geçici 12. maddelerininyürürlükten kaldırılmalarının Anayasa’nın mülga 91. maddesi yönünden Anayasa’yaaykırı olduğuna ve İPTALLERİNE OYBİRLİĞİYLE,
M. 102. maddesinin(d) bendiyle 20/2/2008 tarihli ve 5737 sayılı Vakıflar Kanunu’nun 35.maddesinin, 36. maddesinin birinci fıkrası ile ikinci fıkrasının birincicümlesinin, 37 ila 42. maddelerinin, 43. maddesinin birinci ve üçüncüfıkralarının, 44. ve 45. maddelerinin, 46. maddesinin üçüncü fıkrasının, 47 ila51. maddelerinin, 52. maddesinin (a), (b), (c), (f), (g) ve (h) bentlerinin, 53ila 71., 73., 74., geçici 1 ila geçici 4. maddeleri ile ekli (I) ve (II) sayılıcetvellerinin yürürlükten kaldırılmalarının Anayasa’nın mülga 91. maddesiyönünden Anayasa’ya aykırı olduğuna ve İPTALLERİNE OYBİRLİĞİYLE,
N. 103.maddesinin;
1. (a) bendiyle 28/12/2010tarihli ve 6093 sayılı Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanlığı Kuruluş veGörevleri Hakkında Kanun’un adının “Türkiye Yazma Eserler KurumuBaşkanlığının Muafiyetlerine İlişkin Kanun” şeklindedeğiştirilmesine ilişkin iptal talebi hakkında KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINAOYBİRLİĞİYLE,
2. (b) bendiyle6093 sayılı Kanun’un 1 ila 12. maddeleri ve eki (I), (II), (III) ve (IV) sayılıcetvellerinin yürürlükten kaldırılmalarının Anayasa’nın mülga 91. maddesiyönünden Anayasa’ya aykırı olduğuna ve İPTALLERİNE OYBİRLİĞİYLE,
O. 104.maddesinin;
1. (a) bendiyle24/3/2010 tarihli ve 5978 sayılı Yurtdışı Türkler ve Akraba TopluluklarBaşkanlığı Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun’un adının “Yurtdışı Türklerve Akraba Topluluklar Başkanlığına İlişkin Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun”şeklinde değiştirilmesine ilişkin iptal talebi hakkında KARAR VERİLMESİNE YEROLMADIĞINA OYBİRLİĞİYLE,
2. (b) bendiyle5978 sayılı Kanun’un 27. maddesinde yer alan “Bu Kanun kapsamında” ibaresininmadde metninden çıkarılmasının Anayasa’nın mülga 91. maddesi yönünden veiçeriği itibarıyla Anayasa’ya aykırı olmadığına ve iptal talebinin REDDİNEOYBİRLİĞİYLE,
3. (c) bendiyle5978 sayılı Kanun’a eklenen geçici 3. maddenin Anayasa’nın mülga 91. maddesiyönünden ve içeriği itibarıyla Anayasa’ya aykırı olmadığına ve iptal talebininREDDİNE OYBİRLİĞİYLE,
4. (ç) bendiyle5978 sayılı Kanun’un l ila 26. maddelerinin, 28. maddesinin (1) ila (4)numaralı fıkraları ile (6) ve (7) numaralı fıkralarının, 29., geçici 1. vegeçici 2. maddelerinin yürürlükten kaldırılmalarının Anayasa’nın mülga 91.maddesi yönünden Anayasa’ya aykırı olduğuna ve İPTALLERİNE OYBİRLİĞİYLE,
Ö. 105. maddesiyle30/5/1973 tarihli ve 1738 sayılı Seyir ve Hidrografi Hizmetleri Kanunu’nunyürürlükten kaldırılmasının Anayasa’nın mülga 91. maddesi yönünden ve içeriğiitibarıyla Anayasa’ya aykırı olmadığına ve iptal talebinin REDDİNEOYBİRLİĞİYLE,
P. 106. maddesiyle16/8/1983 tarihli ve 77 sayılı Bilim ve Teknoloji Yüksek Kurulu Kurulmasınaİlişkin Kanun Hükmünde Kararname’nin yürürlükten kaldırılmasının Anayasa’nınmülga 91. maddesi yönünden Anayasa’ya aykırı olduğuna ve İPTALİNE OYBİRLİĞİYLE,
R. 107. maddesiyle23/3/1950 tarihli ve 5632 sayılı Milli Kütüphane Kuruluşu Hakkında Kanun’un yürürlüktenkaldırılmasının Anayasa’nın mülga 91. maddesi yönünden ve içeriği itibarıylaAnayasa’ya aykırı olmadığına ve iptal talebinin REDDİNE OYBİRLİĞİYLE,
S. 117.maddesinin;
1. (a) bendiyle4/6/2003 tarihli ve 4865 sayılı Ulusal Bor Araştırma Enstitüsü KurulmasıHakkında Kanun’un adının “Ulusal Bor Araştırma Enstitüsü Hakkında MaliHükümler ve Muafiyetlere İlişkin Kanun” şeklinde değiştirilmesine ilişkiniptal talebi hakkında KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA OYBİRLİĞİYLE,
2. (b) bendiyle4865 sayılı Kanun’un 15. maddesinin başlığının “Ar-Ge projeleri”şeklinde değiştirilmesine ilişkin iptal talebi hakkında KARAR VERİLMESİNE YEROLMADIĞINA OYBİRLİĞİYLE,
3. (c) bendiyle4865 sayılı Kanun’un başlığıyla birlikte değiştirilen 18. maddesininAnayasa’nın mülga 91. maddesi yönünden Anayasa’ya aykırı olduğuna ve İPTALİNE,iptal hükmünün Anayasa’nın 153. maddesinin üçüncü fıkrası ile 6216 sayılıKanun’un 66. maddesinin (3) numaralı fıkrası gereğince KARARIN RESMÎ GAZETE’DEYAYIMLANMASINDAN BAŞLAYARAK ONİKİ AY SONRA YÜRÜRLÜĞE GİRMESİNE OYBİRLİĞİYLE,
4. (ç) bendiyle4865 sayılı Kanun’a eklenen ek 1. maddenin Anayasa’nın mülga 91. maddesiyönünden Anayasa’ya aykırı olduğuna ve İPTALİNE, OYBİRLİĞİYLE,
5. (d) bendiyle4865 sayılı Kanun’a eklenen geçici 2. maddenin Anayasa’nın mülga 91. maddesiyönünden Anayasa’ya aykırı olduğuna ve İPTALİNE OYBİRLİĞİYLE,
6. (e) bendiyle4865 sayılı Kanun’un 1 ila 14. maddelerinin, 15. maddesinin birinci, ikinci veüçüncü fıkralarının, 17., 19., 20. ve geçici 1. maddelerinin yürürlükten kaldırılmalarınınAnayasa’nın mülga 91. maddesi yönünden Anayasa’ya aykırı olduğuna veİPTALLERİNE OYBİRLİĞİYLE,
Ş. 119.maddesinin;
1. (a) bendiyle9/7/1982 tarihli ve 2690 sayılı Türkiye Atom Enerjisi Kurumu Kanunu’nun adının“Türkiye Atom Enerjisi Kurumunun Muafiyetleri ve Bazı Düzenlemeler YapılmasıHakkında Kanun” şeklinde değiştirilmesine ilişkin iptal talebi hakkındaKARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA OYBİRLİĞİYLE,
2. (b) bendiyle2690 sayılı Kanun’un başlığıyla birlikte değiştirilen 15. maddesinin Anayasa’nınmülga 91. maddesi yönünden Anayasa’ya aykırı olduğuna ve İPTALİNE OYBİRLİĞİYLE,
3. (c) bendiyle2690 sayılı Kanun’a eklenen;
a. Ek 2. ve ek 3.maddelerinin Anayasa’nın mülga 91. maddesi yönünden Anayasa’ya aykırıolduklarıa ve İPTALLERİNE, iptal hükümlerinin Anayasa’nın 153. maddesininüçüncü fıkrası ile 6216 sayılı Kanun’un 66. maddesinin (3) numaralı fıkrasıgereğince KARARIN RESMÎ GAZETE’DE YAYIMLANMASINDAN BAŞLAYARAK ONİKİ AY SONRAYÜRÜRLÜĞE GİRMESİNE OYBİRLİĞİYLE,
b. Ek 4.maddesinin Anayasa’nın mülga 91. maddesi yönünden Anayasa’ya aykırı olduğuna veİPTALİNE OYBİRLİĞİYLE,
c. Ek 5. ve ek 6.maddelerinin Anayasa’nın mülga 91. maddesi yönünden Anayasa’ya aykırıolduklarına ve İPTALLERİNE, iptal hükümlerinin Anayasa’nın 153. maddesininüçüncü fıkrası ile 6216 sayılı Kanun’un 66. maddesinin (3) numaralı fıkrasıgereğince KARARIN RESMÎ GAZETE’DE YAYIMLANMASINDAN BAŞLAYARAK ONİKİ AY SONRAYÜRÜRLÜĞE GİRMESİNE OYBİRLİĞİYLE,
ç. Ek 7. ve ek 8.maddelerinin Anayasa’nın mülga 91. maddesi yönünden Anayasa’ya aykırıolduklarına ve İPTALLERİNE OYBİRLİĞİYLE,
4. (ç) bendiyle2690 sayılı Kanun’un 1 ila 14., 16 ila 19., ek 1. ve geçici 1 ila geçici 4.maddelerinin yürürlükten kaldırılmalarının Anayasa’nın mülga 91. maddesiyönünden Anayasa’ya aykırı olduğuna ve İPTALLERİNE OYBİRLİĞİYLE,
T. 121.maddesinin;
1. (d) bendiyle7/11/1985 tarihli ve 3238 sayılı Savunma Sanayii ile İlgili Bazı DüzenlemelerHakkında Kanun’un 14. maddesine eklenen;
a. (3) ve (4) numaralıfıkraların Anayasa’nın mülga 91. maddesi yönünden Anayasa’ya aykırı olduklarınave İPTALLERİNE, Muammer TOPAL, Basri BAĞCI, İrfan FİDAN ile Muhterem İNCE’ninkarşıoyları ve OYÇOKLUĞUYLA, iptal hükümlerinin Anayasa’nın 153. maddesininüçüncü fıkrası ile 6216 sayılı Kanun’un 66. maddesinin (3) numaralı fıkrasıgereğince KARARIN RESMÎ GAZETE’DE YAYIMLANMASINDAN BAŞLAYARAK ONİKİ AY SONRAYÜRÜRLÜĞE GİRMESİNE OYBİRLİĞİYLE,
b. (5) numaralıfıkranın Anayasa’nın mülga 91. maddesi yönünden Anayasa’ya aykırı olduğuna veİPTALİNE, iptal hükmünün Anayasa’nın 153. maddesinin üçüncü fıkrası ile 6216sayılı Kanun’un 66. maddesinin (3) numaralı fıkrası gereğince KARARIN RESMÎGAZETE’DE YAYIMLANMASINDAN BAŞLAYARAK ONİKİ AY SONRA YÜRÜRLÜĞE GİRMESİNEOYBİRLİĞİYLE,
2. (e) bendiyle3238 sayılı Kanun’un 2 ila 8. maddelerinin, 10. maddesinin birinci fıkrasının,18. ve geçici 1 ila geçici 9. maddelerinin yürürlükten kaldırılmalarınınAnayasa’nın mülga 91. maddesi yönünden Anayasa’ya aykırı olduğuna veİPTALLERİNE OYBİRLİĞİYLE,
3. (f) bendiyle3238 sayılı Kanun’a eklenen geçici 10. maddenin;
a. Birinci veüçüncü fıkralarının Anayasa’nın mülga 91. maddesi yönünden ve içeriğiitibarıyla Anayasa’ya aykırı olmadığına ve iptal talebinin REDDİNEOYBİRLİĞİYLE,
b. İkinci fıkrasınınAnayasa’nın mülga 91. maddesi yönünden Anayasa’ya aykırı olduğuna ve İPTALİNE,iptal hükmünün Anayasa’nın 153. maddesinin üçüncü fıkrası ile 6216 sayılıKanun’un 66. maddesinin (3) numaralı fıkrası gereğince KARARIN RESMÎ GAZETE’DEYAYIMLANMASINDAN BAŞLAYARAK ONİKİ AY SONRA YÜRÜRLÜĞE GİRMESİNE OYBİRLİĞİYLE,
U. 125. maddesiyle25/6/1958 tarihli ve 7163 sayılı Türkiye ve Orta-Doğu Amme İdaresi EnstitüsüTeşkilat Kanunu’nun yürürlükten kaldırılmasının Anayasa’nın mülga 91. maddesiyönünden Anayasa’ya aykırı olduğuna ve İPTALİNE OYBİRLİĞİYLE,
Ü. 206.maddesinin;
1. (a) bendiyle18/3/2010 tarihli ve 5977 sayılı Biyogüvenlik Kanunu’nun 8. maddesinin (1)numaralı fıkrasının (a) bendi ile 9. ve 10. maddelerinin yürürlüktenkaldırılmalarının Anayasa’nın mülga 91. maddesi yönünden Anayasa’ya aykırıolduğuna ve İPTALLERİNE OYBİRLİĞİYLE,
2. (b) bendiyle5977 sayılı Kanun’a eklenen ek 1. maddenin 6216 sayılı Kanun’un 43. maddesinin(4) numaralı fıkrası gereğince İPTALİNE, iptal hükmünün Anayasa’nın 153.maddesinin üçüncü fıkrası ile 6216 sayılı Kanun’un 66. maddesinin (3) numaralıfıkrası gereğince KARARIN RESMÎ GAZETE’DE YAYIMLANMASINDAN BAŞLAYARAK ONİKİ AYSONRA YÜRÜRLÜĞE GİRMESİNE OYBİRLİĞİYLE,
V. 207.maddesinin;
1. (a) bendiyle13/10/2010 tarihli ve 6015 sayılı Devlet Desteklerinin İzlenmesi veDenetlenmesi Hakkında Kanun’un 4. maddesinin yürürlükten kaldırılmasınınAnayasa’nın mülga 91. maddesi yönünden Anayasa’ya aykırı olduğuna ve İPTALİNEOYBİRLİĞİYLE,
2. (c) bendiyle6015 sayılı Kanun’a eklenen ek 2. maddenin 6216 sayılı Kanun’un 43.maddesinin (4) numaralı fıkrası gereğince İPTALİNE, iptal hükmünün Anayasa’nın153. maddesinin üçüncü fıkrası ile 6216 sayılı Kanun’un 66. maddesinin (3)numaralı fıkrası gereğince KARARIN RESMÎ GAZETE’DE YAYIMLANMASINDAN BAŞLAYARAKONİKİ AY SONRA YÜRÜRLÜĞE GİRMESİNE OYBİRLİĞİYLE,
Y. 210.maddesinin;
1. (b) bendiyle20/6/2012 tarihli ve 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu’nun 21.maddesinin (2), (3), (4), (5), (6) ve (7) numaralı fıkralarının yürürlüktenkaldırılmalarının Anayasa’nın mülga 91. maddesi yönünden Anayasa’ya aykırıolduğuna ve İPTALLERİNE OYBİRLİĞİYLE,
2. (c) bendiyle6331 sayılı Kanun’a eklenen ek 1. maddenin 6216 sayılı Kanun’un 43. maddesinin(4) numaralı fıkrası gereğince İPTALİNE, iptal hükmünün Anayasa’nın 153.maddesinin üçüncü fıkrası ile 6216 sayılı Kanun’un 66. maddesinin (3) numaralıfıkrası gereğince KARARIN RESMÎ GAZETE’DE YAYIMLANMASINDAN BAŞLAYARAK ONİKİ AYSONRA YÜRÜRLÜĞE GİRMESİNE OYBİRLİĞİYLE,
Z. Geçici 5.maddesinin Anayasa’nın mülga 91. maddesi yönünden Anayasa’ya aykırıolduğuna ve İPTALİNE, iptal hükmünün Anayasa’nın 153. maddesinin üçüncü fıkrasıile 6216 sayılı Kanun’un 66. maddesinin (3) numaralı fıkrası gereğince KARARINRESMÎ GAZETE’DE YAYIMLANMASINDAN BAŞLAYARAK ONİKİ AY SONRA YÜRÜRLÜĞE GİRMESİNEOYBİRLİĞİYLE,
AA. Geçici 6.maddesinin 6216 sayılı Kanun’un 43. maddesinin (4) numaralı fıkrası gereğinceİPTALİNE OYBİRLİĞİYLE,
AB. Geçici 12.maddesinin 6216 sayılı Kanun’un 43. maddesinin (4) numaralı fıkrasıgereğince İPTALİNE, iptal hükmünün Anayasa’nın 153. maddesinin üçüncü fıkrasıile 6216 sayılı Kanun’un 66. maddesinin (3) numaralı fıkrası gereğince KARARINRESMÎ GAZETE’DE YAYIMLANMASINDAN BAŞLAYARAK ONİKİ AY SONRA YÜRÜRLÜĞE GİRMESİNEOYBİRLİĞİYLE,
7/12/2023 tarihinde karar verildi.
Başkan
Zühtü ARSLAN
Başkanvekili
Hasan Tahsin GÖKCAN
Başkanvekili
Kadir ÖZKAYA
Üye
Engin YILDIRIM
Üye
Muammer TOPAL
Üye
M. Emin KUZ
Üye
Rıdvan GÜLEÇ
Üye
Yusuf Şevki HAKYEMEZ
Üye
Yıldız SEFERİNOĞLU
Üye
Selahaddin MENTEŞ
Üye
Basri BAĞCI
Üye
İrfan FİDAN
Üye
Kenan YAŞAR
Üye
Muhterem İNCE
Karşı Oy
1. 2018/117 esas sayılı norm denetimi dosyasının “A” bölümde dilegetirilen gerekçeler çerçevesinde yetki kanunlarının bir bütün olarakdeğerlendirilmesi gerekmektedir. Kanunun “İlkeler” başlığı altında dilegetirilen kurallarda somut düzenleme yetkisi vermektedir.
2. Bu bağlamda; 703 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 119. maddesininbirinci maddesinin “c” bendiyle 3238 sayılı Savunma Sanayii ile İlgili Bazı DüzenlemelerHakkında Kanunun 14. maddesine eklenen 3. fıkrasında; 3212 sayılı Kanunda MilliSavunma Bakanına verilen bir takım yetkilerin Başkana verilmesine, 4.fıkrasında ise Başkanlık personeli için kişi güvenliği belgesininaranmayacağına dair kurallar ihdas edilmiş olup, her iki düzenlemede 7142sayılı Yetki Kanununun “İlkeler” başlığını taşıyan 2. maddesinde dilegetirilen “…kamu hizmetlerinin verimli, süratli ve etkin bir şekildeyürütülmesi ile hizmetin özelliği ve gereklerine uygun düzenlemeler yapılması…”kapsamında kalmakta olup Anayasaya aykırı bir yönü bulunmadığından çoğunluğunaksi yöndeki görüşüne iştirak edilmemiştir.
Üye
Muammer TOPAL
Üye
Basri BAĞCI
Üye
İrfan FİDAN
Üye
Muhterem İNCE