ANAYASA MAHKEMESİ KARARI
Esas Sayısı:2021/135
Karar Sayısı:2021/102
Karar Tarihi:30/12/2021
R.G. Tarih – Sayı:Tebliğedildi.
İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN: Çanakkale İcra Hukuk Mahkemesi
İTİRAZIN KONUSU: 4/11/1983tarihli ve 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu’na 9/6/2021 tarihli ve 7327 sayılıKanun’un 21. maddesiyle eklenen geçici 16. maddenin Anayasa’nın 2., 13., 35. ve36. maddelerine aykırılığı ileri sürülerek iptaline karar verilmesi talebidir.
OLAY: İcra takibinin iptali talebiyle açılan davada itirazkonusu kuralın Anayasa’ya aykırı olduğu kanısına varan Mahkeme, iptali içinbaşvurmuştur.
I. İPTALİİSTENEN KANUN HÜKMÜ
Kanun’un itiraz konusu geçici 16. maddesi şöyledir:
“GeçiciMadde 16- (Ek:9/6/2021-7327/21md.)
Kamulaştırma işlemleri tamamlanmamış veya kamulaştırmasıhiç yapılmamış olmasına rağmen 4/11/1983 tarihinden bu maddenin yürürlüğegirdiği tarihe kadar fiilen kamu hizmetine ayrılan veya kamu yararına ilişkinbir ihtiyaca tahsis edilerek üzerinde tesis yapılan taşınmazlara veyakaynaklara kısmen veya tamamen veyahut irtifak hakkı tesis etmek suretiylemalikin rızası olmaksızın fiilî el konulması veya hukuki el atılması sebebiylemülkiyet hakkından doğan taleplere dair bedel ve tazminata ilişkin davalardaverilen kararlar taşınmaz mal ile ilgili ayni haklara ilişkin kararlarınicrasına ilişkin hükümlere göre yerine getirilir. Bu maddenin yürürlüğe girdiğitarihten önce, kesinleşmemiş mahkeme kararlarına dayanılarak başlatılan icratakipleri kesinleşmiş mahkeme kararı ibraz edilinceye kadar durdurulur.”
II. İLK İNCELEME
1. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü hükümleri uyarınca yapılanilk inceleme toplantısında başvuru kararı ve ekleri, Raportör Fatma KARAMANODABAŞI tarafından hazırlanan ilk inceleme raporu ve itiraz konusu kanun hükmüokunup incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:
2. 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa MahkemesininKuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un “Başvuruya engel durumlar”başlıklı 41. maddesinin (2) numaralı fıkrasında “İtiraz yoluna başvuranmahkemede itiraz konusu kuralın uygulanacağı başka dava dosyalarının bulunmasıhâlinde, yapılmış olan itiraz başvurusu bu dosyalar için de bekletici meselesayılır” denilmektedir. Anılan fıkra uyarınca aynı mahkeme tarafından aynıkurala ilişkin birden fazla itiraz başvurusunda bulunulması mümkün değildir.
3. 6216 sayılı Kanun’un “Anayasaya aykırılığınmahkemelerce ileri sürülmesi” başlıklı 40. maddesinde ise AnayasaMahkemesine itiraz yoluyla yapılacak başvurularda izlenecek yöntem belirtilmişve anılan maddenin (4) numaralı fıkrasında açık bir şekilde dayanaktan yoksunveya yöntemine uygun olmayan itiraz başvurularının Anayasa Mahkemesi tarafındanesas incelemeye geçilmeksizin gerekçeleriyle reddedileceği hükme bağlanmıştır.
4. Yapılan incelemede itiraz yoluna başvuran Mahkemeninitiraz konusu kuralın iptali talebiyle Anayasa Mahkemesine birden fazlabaşvuruda bulunduğu anlaşılmıştır. Anayasa Mahkemesinin E.2021/127 esasınakayıtlı ilk başvurunun diğer dava dosyaları için bekletici mesele yapılmasıgerekirken aynı kuralın iptali talebiyle tekrar başvuruda bulunulmuş olmasısebebiyle bu başvurunun incelenme imkânı bulunmamaktadır.
5. Açıklanan nedenlerle 6216 sayılı Kanun’un 41.maddesinin (2) numaralı fıkrasına aykırı olduğu anlaşılan itiraz başvurusununanılan Kanun’un 40. maddesinin (4) numaralı fıkrası gereğince yöntemine uygunolmadığından esas incelemesine geçilmeksizin reddi gerekir.
III. HÜKÜM
4/11/1983 tarihli ve2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu’na 9/6/2021 tarihli ve 7327 sayılı Kanun’un 21.maddesiyle eklenen geçici 16. maddenin iptaline karar verilmesi talebiyleyapılan itiraz başvurusunun 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı AnayasaMahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un 41. maddesinin(2) ve 40. maddesinin (4) numaralı fıkraları gereğince yöntemine uygunolmadığından REDDİNE 30/12/2021 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.
Başkan
Zühtü ARSLAN
Başkanvekili
Hasan Tahsin GÖKCAN
Başkanvekili
Kadir ÖZKAYA
Üye
Engin YILDIRIM
Üye
Hicabi DURSUN
Üye
Celal Mümtaz AKINCI
Üye
M. Emin KUZ
Üye
Rıdvan GÜLEÇ
Üye
Recai AKYEL
Üye
Yusuf Şevki HAKYEMEZ
Üye
Yıldız SEFERİNOĞLU
Üye
Selahaddin MENTEŞ
Üye
Basri BAĞCI
Üye
İrfan FİDAN