Anasayasa Mahkemesi - Norm Denetimi - E.2021/24, K.2021/79 Sayılı Karar - 04/11/2021

ANAYASA MAHKEMESİ KARARI

Esas Sayısı : 2021/24

Karar Sayısı : 2021/79

Karar Tarihi : 4/11/2021

R.G.Tarih-Sayısı :14/12/2021-31689

İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN: Bakırköy 54. Asliye Ceza Mahkemesi

İTİRAZIN KONUSU: 13/1/2011 tarihli ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun62. maddesinin (a) bendinin anılan Kanun’un 55. maddesinin (c) bendinin (1)numaralı alt bendi ile alt bentlerini bağlayan hükmü yönünden Anayasa’nın 38.maddesine aykırılığı ileri sürülerek iptaline karar verilmesi talebidir.

OLAY: Sanıkların,personeli olarak çalıştıkları şirketin hizmet verdiği müşterilere ait verginumarası dâhil birçok bilgiyi kopyalayarak kurdukları kendi şirketlerindekullandıkları gerekçesiyle 6102 sayılı Kanun’a muhalefet suçundancezalandırılmaları talebiyle açılan davada itiraz konusu kuralın Anayasa’yaaykırı olduğu kanısına varan Mahkeme, iptali için başvurmuştur.

I. İPTALİİSTENEN VE İLGİLİ GÖRÜLEN KANUN HÜKÜMLERİ

A. İptali İstenen Kanun Hükmü

Kanun’un 62. maddesinin itiraz konusu kuralın da yeraldığı ilgili kısmı şöyledir:

 “I - Cezayı gerektiren fiiller

MADDE 62- (1) a) 55 inci maddede yazılı haksız rekabetfiillerinden birini kasten işleyenler,

…

fiil daha ağır cezayı gerektiren başka bir suçoluşturmadığı takdirde, 56 ncı madde gereğince hukuk davasını açma hakkını haizbulunanlardan birinin şikâyeti üzerine, her bir bent kapsamına giren fiillerdolayısıyla iki yıla kadar hapis veya adli para cezasıyla cezalandırılırlar.”

B. İlgili Görülen Kanun Hükmü

Kanun’un 55. maddesinin ilgili kısmı şöyledir:

 “II- Dürüstlük kuralına aykırı davranışlar, ticariuygulamalar

MADDE 55- (1) Aşağıda sayılan hâller haksız rekabethâllerinin başlıcalarıdır:

…

c) Başkalarının iş ürünlerinden yetkisiz yararlanma;özellikle;

1. Kendisine emanet edilmiş teklif, hesap veya plan gibibir iş ürününden yetkisiz yararlanmak,

…”

II. İLK İNCELEME

1. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü hükümleri uyarınca ZühtüARSLAN, Hasan Tahsin GÖKCAN, Kadir ÖZKAYA, Engin YILDIRIM, Hicabi DURSUN, CelalMümtaz AKINCI, Muammer TOPAL, M. Emin KUZ, Rıdvan GÜLEÇ, Recai AKYEL, YusufŞevki HAKYEMEZ, Yıldız SEFERİNOĞLU, Selahaddin MENTEŞ, Basri BAĞCI ve İrfanFİDAN’ın katılmalarıyla 18/3/2021 tarihinde yapılan ilk inceleme toplantısında dosyada eksiklik bulunmadığından işin esasınınincelenmesine OYBİRLİĞİYLE karar verilmiştir.

III. ESASIN İNCELENMESİ

2. Başvuru kararı ve ekleri, Raportör Ömer DURSUNtarafından hazırlanan işin esasına ilişkin rapor, itiraz konusu ve ilgiligörülen kanun hükümleri, dayanılan Anayasa kuralları ve bunların gerekçeleriile diğer yasama belgeleri okunup incelendikten sonra gereği görüşülüpdüşünüldü:

A. İtirazın Gerekçesi

3. Başvuru kararında özetle; suç oluşturan haksız rekabethâlinin itiraz konusu kural tarafından yapılan atıf uyarınca belirlenmesininsuç teşkil eden fiilin ve bu fiil karşılığında öngörülen cezanın açık birbiçimde tespit edilememesi sonucunu doğurduğu ve suçun tanımında belirsizliğeneden olunduğu belirtilerek kuralın 6102 sayılı Kanun’un 55. maddesinin (c)bendinin (1) numaralı alt bendi ile altbentlerini bağlayan hükmü yönündenAnayasa’nın 38. maddesine aykırı olduğu ileri sürülmüştür.

B. Anayasa’ya Aykırılık Sorunu

4. 6102 sayılı Kanun’un 62. maddesinin itiraz konusu (a)bendinde anılan Kanun’un 55. maddesinde yazılı haksız rekabet fiillerindenbirini kasten işleyenlerin fiil daha ağır cezayı gerektiren başka bir suçoluşturmadığı takdirde, şikâyet üzerine iki yıla kadar hapis veya adli paracezasıyla cezalandırılacağı öngörülmüş olup kural 55. maddenin (c) bendinin (1) numaralı alt bendi ile altbentlerini bağlayan hükmü yönünden incelenmiştir.

5. Anayasa’nın 38. maddesinin birinci fıkrasında “Kimse,işlendiği zaman yürürlükte bulunan kanunun suç saymadığı bir fiilden dolayıcezalandırılamaz; kimseye suçu işlediği zamankanunda o suç için konulmuş olan cezadan daha ağır bir ceza verilemez”denilerek suçun kanuniliği, üçüncü fıkrasında da “Ceza ve ceza yerinegeçen güvenlik tedbirleri ancak kanunla konulur” denilerek cezanınkanuniliği ilkesi güvence altına alınmıştır. Anayasa’nınanılan maddesinde yer alan suçta ve cezada kanunilik ilkesi uyarınca hangi fiillerin yasaklandığının ve buyasak fiillere verilecek cezaların hiçbir kuşkuya yer bırakmayacak biçimdekanunda gösterilmesi, kuralın açık, anlaşılır ve sınırlarının belirli olmasıgerekmektedir. Kişilerin yasak fiilleri önceden bilmeleri düşüncesine dayananbu ilkeyle temel hak ve özgürlüklerin güvence altına alınması amaçlanmaktadır(AYM, E.2019/9, K.2019/27, 11/4/2019, § 13).

6. Kanun’un 55. maddesinin (1) numaralı fıkrasının (c)bendinin alt bentlerini bağlayan hükmünde başkasının iş ürünlerinden yetkisizyararlanma haksız rekabet hâli olarak düzenlenmiş olup, (c) bendinin (1)numaralı alt bendinde ise bu duruma giren hâllerden biri olarak kendisineemanet edilmiş teklif, hesap veya plan gibi bir iş ürününden yetkisizyararlanmak öngörülmüştür. Bu itibarla kendisine emanet edilmiş teklif, hesapveya plan gibi bir iş ürününden yetkisiz yararlanma, başkalarının işürünlerinden yetkisiz yararlanma suretiyle gerçekleştirilen haksız rekabethâllerinden biri olarak hükme bağlanmıştır. Söz konusu haksız rekabet hâlininsuç teşkil edebilmesi için ise 62. maddenin itiraz konusu (a) bendi uyarıncakasten işlenmesi gerekmektedir.

7. Öte yandan itiraz konusu kuralınatıfta bulunduğu Kanun’un 55. maddesinin (c)bendinin (1) numaralı alt bendi ile alt bentlerini bağlayan hükmünde ifadeedilen başkasının iş ürününden yetkisiz yararlanma kavramının genel kavram niteliğinde olmakla birlikte belirsiz veöngörülemez nitelikte olduğu söylenemez. Nitekim 55. maddenin (c) bendinin (1)numaralı alt bendinde “…teklif, hesap veya plan gibi…” ürünler işürünlerine, “Kendisine emanet edilmiş…” olma hâli de iş ürünününbaşkasına ait olma durumuna yönelik örneklerden biri olarak gösterilmiştir.

8. Bu bağlamda haksız rekabet suçunuteşkil eden eylemin, failin, suça konu yaptırımın ve takip usulünün açık ve netolarak belirlendiği görülmektedir. Bu itibarla haksız rekabet suçunun tümunsurları kuralın yer aldığı ve atıfta bulunduğu maddeler kapsamında açıkçabelirlendiği için kuralın belirsizliğinden ve öngörülmezliğinden söz edilemez.Dolayısıyla kuralın Anayasa’nın 38. maddesini ihlâl eden bir yönübulunmamaktadır.

9. Öte yandan hiç kuşkusuz her kuraldaolduğu gibi itiraz konusu kuralın da uygulanması ile ilgili bazı uygulamasorunları çıkabilir. Bu bağlamda mevcut uyuşmazlıklara ilişkin sorunların hersomut olayın özellikleri dikkate alınarak kuralın amacına uygun şekildeyorumlanması suretiyle mahkeme içtihatlarıyla çözülmesi gerekmektedir. Kuralınlafzı ile amacı birlikte yorumlanarak ve ceza hukukunun genel kabul görmüşilkeleri gözönünde bulundurularak çözülebilecek sorunların uygulamaya ilişkinolduğu açıktır. Bu nedenle de kuraldan ziyade kuralın yorumlanması ile ilgiliolarak çıkabilecek sorunlar anayasallık denetiminin konusu dışında kalmaktadır(AYM, E.2017/135, K.2019/35, 15/5/2019, § 31; E.2020/82, K.2021/20, 18/3/2021,§ 14).

10. Açıklanan nedenlerle kural Anayasa’nın 38. maddesineaykırı değildir. İtirazın reddi gerekir.

IV. HÜKÜM

13/1/2011 tarihli ve 6102 sayılı Türk TicaretKanunu’nun 62. maddesinin (a) bendinin anılan Kanun’un 55. maddesinin (c)bendinin (1) numaralı alt bendi ile alt bentlerini bağlayan hükmü yönündenAnayasa’ya aykırı olmadığına ve itirazın REDDİNE 4/11/2021 tarihinde OYBİRLİĞİYLEkarar verildi.