ANAYASA MAHKEMESİ KARARI
Esas Sayısı : 2021/67
Karar Sayısı : 2021/48
Karar Tarihi : 14/7/2021
R.G.Tarih-Sayısı : Tebliğedildi.
İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN: Hatay 6. Asliye Ceza Mahkemesi
İTİRAZIN KONUSU: 4/12/2004tarihli ve 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 35. maddesinin (2) numaralıfıkrasında yer alan “Koruma tedbirlerine ilişkin olanlar hariç,…”ibaresinin Anayasa’nın 2., 36. ve 74. maddelerine aykırılığı ileri sürülerekiptaline karar verilmesi talebidir.
OLAY: Sanığın hakaret suçundan cezalandırılması talebiyle açılan davadaitiraz konusu kuralın Anayasa’ya aykırı olduğu kanısına varan Mahkeme, iptali için başvurmuştur.
I. İPTALİİSTENEN KANUN HÜKMÜ
Kanun’un itiraz konusu kuralın da yer aldığı 35. maddesişöyledir:
“Kararlarınaçıklanması ve tebliği
Madde 35- (1)İlgili tarafın yüzüne karşı verilen karar kendisine açıklanır ve istersekararın bir örneği de verilir.
(2) Koruma tedbirlerine ilişkin olanlar hariç,aleyhine kanun yoluna başvurulabilecek hâkim veya mahkeme kararları, (…) hazırbulunamayan ilgilisine tebliğ olunur.
(3) İlgili taraf serbest olmayan bir kişi veya tutukluise tebliğ edilen karar, kendisine okunup anlatılır.”
II. İLK İNCELEME
1. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü hükümleri uyarınca yapılanilk inceleme toplantısında başvuru kararı ve ekleri, Raportör Mustafa ErdemATLIHAN tarafından hazırlanan ilk inceleme raporu ve itiraz konusu kanun hükmüokunup incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:
2. Anayasa’nın 152. ile30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı AnayasaMahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un 40.maddelerine göre bir davaya bakmakta olan mahkeme, bu dava sebebiyleuygulanacak bir kanunun veya Cumhurbaşkanlığı kararnamesinin hükümleriniAnayasa’ya aykırı görmesi hâlinde veya taraflardan birinin ileri sürdüğüaykırılık iddiasının ciddi olduğu kanısına varması durumunda bu hükümleriniptalleri için Anayasa Mahkemesine başvurmaya yetkilidir. Ancak anılan maddeleruyarınca bir mahkemenin Anayasa Mahkemesine başvurabilmesi için elindeyöntemince açılmış ve mahkemenin görevine giren bir davanın bulunması, iptalitalep edilen kuralın da o davada uygulanacak olması gerekir. Uygulanacak kuralise bakılmakta olan davanın değişik evrelerinde ortaya çıkan sorunlarınçözümünde veya davayı sonuçlandırmada olumlu ya da olumsuz yönde etki yapacaknitelikte bulunan kurallardır.
3. İtiraz yoluna başvuran Mahkeme, 5271 sayılı Kanun’un 35. maddesinin (2) numaralı fıkrasında yer alan “Korumatedbirlerine ilişkin olanlar hariç,…” ibaresinin iptalini talep etmiştir. Anılan maddede koruma tedbirlerine ilişkin olanlar hariç olmak üzerealeyhine kanun yoluna başvurulabilecek hâkim veya mahkeme kararlarının hazırbulunamayan ilgilisine tebliğ olunacağı hükme bağlanmıştır.
4. Bakılmakta olan davada sanık hakkında daha önceverilmiş olan adli kontrol tedbiri kararının kaldırılmasına, kovuşturma aşamasında Cumhuriyet savcısının huzurunda,kendisine usulüne uygun davetiye gönderilerek duruşmadan haberdar edilenmüşteki ile sanığın yokluğunda karar verilmiştir. Hakkında verilmiş olan adlikontrol tedbirinin kaldırılmasına dair karar aleyhine sanığın kanun yolunabaşvurmasında hukuki yararının bulunmadığı, usulüne uygun davetiye ileduruşmadan haberdar edildiği hâlde duruşmaya gelmeyerek katılma talebindebulunmayan müştekinin kanun yoluna başvurma yetkisinin olmadığı ve anılanhususa Cumhuriyet savcısının huzurunda karar verildiği gözetildiğinde aleyhine kanun yoluna başvurulabilecek niteliktekikararların hazır bulunamayan ilgilisine tebliğinin istisnasını düzenleyenitiraz konusu kuralın bakılmakta olan davada uygulanma imkânı bulunmamaktadır.
5. Açıklanannedenle kuralın itiraz başvurusunda bulunan Mahkemenin bakmakta olduğu davadauygulanma imkânı bulunmadığından başvurunun Mahkemenin yetkisizliği nedeniylereddi gerekir.
III. HÜKÜM
4/12/2004 tarihli ve5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 35. maddesinin (2) numaralı fıkrasındayer alan “Koruma tedbirlerine ilişkin olanlar hariç,…” ibaresinin itirazbaşvurusunda bulunan Mahkemenin bakmakta olduğu davada uygulanma imkânıbulunmadığından bu ibareye ilişkin başvurunun Mahkemenin yetkisizliği nedeniyleREDDİNE 14/7/2021 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.
Başkan
Zühtü ARSLAN
Başkanvekili
Hasan Tahsin GÖKCAN
Başkanvekili
Kadir ÖZKAYA
Üye
Engin YILDIRIM
Üye
Hicabi DURSUN
Üye
Celal Mümtaz AKINCI
Üye
Muammer TOPAL
Üye
M. Emin KUZ
Üye
Rıdvan GÜLEÇ
Üye
Recai AKYEL
Üye
Yusuf Şevki HAKYEMEZ
Üye
Yıldız SEFERİNOĞLU
Üye
Selahaddin MENTEŞ
Üye
Basri BAĞCI
Üye
İrfan FİDAN