ANAYASA MAHKEMESİ KARARI
Esas Sayısı : 2022/149
Karar Sayısı : 2022/143
Karar Tarihi : 30/11/2022
R.G. Tarih - Sayı : TebliğEdildi.
İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN: Uşak 1. Ağır Ceza Mahkemesi
İTİRAZIN KONUSU: 4/12/2004tarihli ve 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 284. maddesinin (1) numaralıfıkrasının Anayasa’nın 2., 5., 9., 10., 36., 138. ve 141. maddelerineaykırılığı ileri sürülerek iptaline karar verilmesi talebidir.
OLAY: Kurulanhükme karşı istinaf yoluna başvurulması sonucunda hükmün bölge adliyemahkemesince bozulması üzerine yapılan yargılamada itiraz konusu kuralınAnayasa’ya aykırı olduğu kanısına varan Mahkeme, iptali için başvurmuştur.
I. İPTALİ İSTENEN KANUN HÜKMÜ
Kanun’un itiraz konusu kuralın da yer aldığı 284. maddesişöyledir:
“Direnme yasağı
Madde 284- (1) Bölge adliye mahkemesi karar vehükümlerine karşı direnilemez; bunlara karşı herhangi bir kanun yolunagidilemez.
(2) İtiraz ve temyize ilişkin hükümler saklıdır.”
II. İLK İNCELEME
1. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü hükümleri uyarınca yapılan ilkinceleme toplantısında başvuru kararı ve ekleri, Raportör Murat ÖZDENtarafından hazırlanan ilk inceleme raporu ve itiraz konusu kanun hükmü okunupincelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:
2. 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa MahkemesininKuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un40. maddesinde Anayasa Mahkemesine itiraz yoluyla yapılacak başvurulardaizlenecek yöntem belirlenmiştir. Anılan maddenin (1) numaralı fıkrasında birdavaya bakmakta olan mahkemenin bu davada uygulanacak bir kanun veyaCumhurbaşkanlığı kararnamesinin hükümlerini Anayasa’ya aykırı görmesi hâlindeveya taraflardan birinin ileri sürdüğü aykırılık iddiasının ciddi olduğukanısına varması durumunda bu fıkrada sayılan belgeleri dizi listesine bağlayarakAnayasa Mahkemesine göndereceği kurala bağlanmış; söz konusu fıkranın (a)bendinde de “İptali istenen kuralların Anayasanın hangi maddelerine aykırıolduklarını açıklayan gerekçeli başvuru kararının aslı” Anayasa Mahkemesinegönderilecek belgeler arasında sayılmıştır. Maddenin (4) numaralı fıkrasındaise açık bir şekilde dayanaktan yoksun veya yöntemine uygun olmayan itirazbaşvurularının Anayasa Mahkemesi tarafından esas incelemeye geçilmeksizingerekçeleriyle reddedileceği hükme bağlanmıştır.
3. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü’nün (İçtüzük) 46. maddesinin (1)numaralı fıkrasının (a) bendinde itiraz yoluna başvuran mahkemenin gerekçelikararında Anayasa’ya aykırılıkları ileri sürülen hükümlerin her birininAnayasa’nın hangi maddelerine hangi nedenlerle aykırı olduğunun ayrı ayrı vegerekçeleriyle birlikte açıkça gösterilmesi gerektiği, (2) numaralı fıkrasındada itiraz başvurusunda gerekçeli başvuru kararının aslının Anayasa Mahkemesinesunulacağı ifade edilmiştir.
4. İçtüzük’ün 49. maddesinin (1) numaralı fıkrasının (b) bendindeise Anayasa Mahkemesince yapılan ilk incelemede başvuruda eksikliklerinbulunduğu tespit edilirse itiraz yoluna ilişkin işlerde esas incelemeyegeçilmeksizin başvurunun reddine karar verileceği belirtilmiştir.
5. Yapılan incelemede itiraz yoluna başvuran Mahkemenin gerekçeli başvurukararının imzalı olmadığı anlaşılmıştır.
6. Açıklanan nedenle 6216 sayılı Kanun’un 40.maddesinin (1) numaralı fıkrasının (a) bendi ile İçtüzük’ün 46. maddesinin (2)numaralı fıkrasına aykırı olduğu anlaşılan başvurunun anılan Kanun’un 40.maddesinin (4) numaralı fıkrası gereğince yöntemine uygun olmadığından reddigerekir.
III. HÜKÜM
4/12/2004 tarihli ve 5271 sayılı Ceza MuhakemesiKanunu’nun 284. maddesinin (1) numaralı fıkrasının iptaline karar verilmesitalebiyle yapılan itiraz başvurusunun 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı AnayasaMahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un 40.maddesinin (4) numaralı fıkrası gereğince yöntemine uygun olmadığından REDDİNE30/11/2022 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.
Başkan
Zühtü ARSLAN
Başkanvekili
Hasan Tahsin GÖKCAN
Başkanvekili
Kadir ÖZKAYA
Üye
Engin YILDIRIM
Üye
Muammer TOPAL
Üye
M. Emin KUZ
Üye
Rıdvan GÜLEÇ
Üye
Recai AKYEL
Üye
Yusuf Şevki HAKYEMEZ
Üye
Yıldız SEFERİNOĞLU
Üye
Selahaddin MENTEŞ
Üye
Basri BAĞCI
Üye
İrfan FİDAN
Üye
Kenan YAŞAR
Üye
Muhterem İNCE