Anasayasa Mahkemesi - Norm Denetimi - E.2022/17, K.2022/13 Sayılı Karar - 24/02/2022

ANAYASA MAHKEMESİ KARARI

Esas Sayısı : 2022/17

Karar Sayısı : 2022/13

Karar Tarihi : 24/2/2022

R.G.Tarih-Sayısı : Tebliğedildi

İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN: Antalya 3. Asliye Hukuk Mahkemesi

İTİRAZIN KONUSU: 12/1/2011tarihli ve 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 377. maddesinin (1)numaralı fıkrasının bentlerini bağlayan hükmünün “…her hâlde iade talebinekonu olan hükmün kesinleşmesinden itibaren on yıldır.” bölümününAnayasa’nın 36. maddesine aykırılığı ileri sürülerek iptaline karar verilmesi talebidir.

OLAY: Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin kesinleşen ihlal kararısebebiyle yargılamanın iadesinin talep edildiği davada itiraz konusu kuralın Anayasa’yaaykırı olduğu kanısına varan Mahkeme, iptali için başvurmuştur.

I. İPTALİİSTENEN KANUN HÜKMÜ

Kanun’un itiraz konusu kuralın da yer aldığı 377. maddesişöyledir:

“Süre

MADDE 377- (1) Yargılamanın iadesi süresi;

a) Mahkemenin kanuna uygun olarak teşekkül etmemişolduğunun öğrenildiği,

b) 375 inci maddenin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentlerindeöngörülen hâllerde, kararın davalıya veya gerçek vekil veya temsilciye tebliğedildiği; alacaklı veya davalı yerine geçenlerin karardan usulen haberdarolduğu,

c) Yeni belgenin elde edildiği veya hilenin farkınavarıldığı,

ç) 375 inci maddenin birinci fıkrasının (d), (e), (f) ve(g) bentlerindeki hâllerde, ceza mahkûmiyetine ilişkin hükmün kesinleştiği veyaceza kovuşturmasına başlanamadığı yahut soruşturmanın sonuçsuz kaldığı,

d) Karara esas alınan ilamın bozularak kesin hükümşeklinde tamamen ortadan kalkmasından haberdar olunduğu,

e) 375 inci maddenin birinci fıkrasının (i) bendindeyazılı sebepten dolayı, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin kesinleşmiş kararınıntebliğ edildiği,

tarihten itibaren üç ay ve her hâlde iade talebinekonu olan hükmün kesinleşmesinden itibaren on yıldır.

 (2) 375 inci maddenin birinci fıkrasının (ı) bendindeyazılan sebepten dolayı yargılamanın yenilenmesi süresi ilama ilişkinzamanaşımı süresi kadardır.”

II. İLK İNCELEME

1. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü hükümleri uyarınca yapılanilk inceleme toplantısında başvuru kararı ve ekleri, Raportör Ahmet CANPOLAT tarafından hazırlanan ilkinceleme raporu ve itiraz konusu kanun hükmü okunup incelendikten sonra gereğigörüşülüp düşünüldü:

2. 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa MahkemesininKuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un “Başvuruya engel durumlar”başlıklı 41. maddesinin (2) numaralı fıkrasında “İtiraz yolunabaşvuran mahkemede itiraz konusu kuralın uygulanacağı başka dava dosyalarınınbulunması hâlinde, yapılmış olan itiraz başvurusu bu dosyalar için de bekleticimesele sayılır” denilmektedir. Anılan fıkra uyarınca aynı mahkemetarafından aynı kurala ilişkin birden fazla itiraz başvurusunda bulunulmasımümkün değildir.

3. 6216 sayılı Kanun’un “Anayasaya aykırılığınmahkemelerce ileri sürülmesi” başlıklı 40. maddesinde ise AnayasaMahkemesine itiraz yoluyla yapılacak başvurularda izlenecek yöntem belirtilmişve anılan maddenin (4) numaralı fıkrasında açık bir şekilde dayanaktan yoksun veyayöntemine uygun olmayan itiraz başvurularının Anayasa Mahkemesi tarafından esasincelemeye geçilmeksizin gerekçeleriyle reddedileceği hükme bağlanmıştır.

4. Yapılan incelemede, itiraz yoluna başvuran Mahkemeninitiraz konusu kuralın iptali talebiyle aynı tarihte Anayasa Mahkemesine birdenfazla başvuruda bulunduğu anlaşılmıştır. Anayasa Mahkemesinin E.2022/16 esasınakayıtlı ilk başvurunun diğer dava dosyaları için bekletici mesele yapılmasıgerekirken aynı kuralın iptali talebiyle tekrar başvuruda bulunulmuş olmasısebebiyle bu başvurunun incelenme imkânı bulunmamaktadır.

5. Açıklanan nedenlerle 6216 sayılı Kanun’un 41.maddesinin (2) numaralı fıkrasına aykırı olduğu anlaşılan itiraz başvurusununanılan Kanun’un 40. maddesinin (4) numaralı fıkrası gereğince yöntemine uygunolmadığından esas incelemesine geçilmeksizin reddi gerekir.

III. HÜKÜM

12/1/2011 tarihli ve6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 377. maddesinin (1) numaralıfıkrasının bentlerini bağlayan hükmünün “…her hâlde iade talebine konu olanhükmün kesinleşmesinden itibaren on yıldır.” bölümünün iptaline kararverilmesi talebiyle yapılan itiraz başvurusunun 30/3/2011 tarihli ve 6216sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un41. maddesinin (2) ve 40. maddesinin (4) numaralı fıkraları gereğince yöntemineuygun olmadığından REDDİNE 24/2/2022 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.