ANAYASA MAHKEMESİ KARARI
Esas Sayısı : 2022/20
Karar Sayısı : 2022/24
Karar Tarihi : 24/3/2022
R.G.Tarih-Sayısı : Tebliğedildi.
İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN: Van 1. İdare Mahkemesi
İTİRAZIN KONUSU: 27/7/1967tarihli ve 926 sayılı Türk Silâhlı Kuvvetleri Personel Kanunu’nun 33.maddesinin 22/1/2015 tarihli ve 6586 sayılı Kanun’un 41. maddesiyledeğiştirilen ikinci fıkrasının üçüncü cümlesinin Anayasa’nın 2., 10., 11. ve35. maddelerine aykırılığı ileri sürülerekiptaline karar verilmesi talebidir.
OLAY: Türk SilahlıKuvvetlerinde (TSK) sözleşmeli er olarak görev yapan davacının görevle ilişiğinin kesilmesi nedeniyle yoksun kalınanmali haklarının ödenmesi talebiyle açılan davada itiraz konusu kuralınAnayasa’ya aykırı olduğu kanısına varan Mahkeme, iptali için başvurmuştur.
I. İPTALİİSTENEN KANUN HÜKMÜ
Kanun'un 33. maddesinin itiraz konusu kuralın da yeraldığı ikinci fıkrası şöyledir:
“(Ek : 21/7/2000 - KHK - 607/2 md.; Değiştirilerek kabul :10/5/2006-5497/2 md.; Değişik: 22/1/2015 - 6586/41 md.) Kıdem alanlar, kazaî veya idari kararlarla nasıplarılehe düzeltilenler ile açığa alınmaları, tutuklanmaları, kısa süreli kaçma veizin süresini geçirme hariç firar veya izin tecavüzünde bulunmaları nedeniyleterfi edemeyen ve rütbe kıdemliliği onanmayanlardan, haklarında kovuşturmayayer olmadığına, kamu davasının açılmasının ertelenmesine veya düşmesine yahutortadan kaldırılmasına, firar veya izin tecavüzü suçlarından verilecekler hariç olmaküzere hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına, beraatine, kısa süreli hapiscezasının seçenek yaptırımlara çevrilmesine veya cezanın ertelenmesine kararverilenler hakkında, emsalleri terfi etmiş veya rütbe kıdemliliği onanmış olmakşartıyla, yukarıdaki fıkra hükmü uygulanmaz. Ancak, bu durumda olanların rütbeterfi ve rütbe kıdemlilikleri, hükmün veya kararın kesinleşme tarihindengeçerli olarak yapılıp emsalleri tarihine götürülür. Bu şekilde yapılanterfi ve rütbe kıdemliliklerinde maaş farkı ödenmez.”
II. İLK İNCELEME
1. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü hükümleri uyarınca yapılanilk inceleme toplantısında başvuru kararı ve ekleri, Raportör Murat ÖZDENtarafından hazırlanan ilk inceleme raporu ve itiraz konusu kanun hükmü okunupincelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:
2. Anayasa’nın 152. ile30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı AnayasaMahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un 40.maddelerine göre bir davaya bakmakta olan mahkeme, bu dava sebebiyleuygulanacak bir kanunun veya Cumhurbaşkanlığı kararnamesinin hükümleriniAnayasa’ya aykırı görmesi hâlinde veya taraflardan birinin ileri sürdüğüaykırılık iddiasının ciddi olduğu kanısına varması durumunda bu hükümleriniptalleri için Anayasa Mahkemesine başvurmaya yetkilidir. Ancak anılan maddeleruyarınca bir mahkemenin Anayasa Mahkemesine başvurabilmesi için elindeyöntemince açılmış ve mahkemenin görevine giren bir davanın bulunması, iptalitalep edilen kuralın da o davada uygulanacak olması gerekir. Uygulanacak kuralise bakılmakta olan davanın değişik evrelerinde ortaya çıkan sorunlarınçözümünde veya davayı sonuçlandırmada olumlu ya da olumsuz yönde etki yapacaknitelikte bulunan kurallardır.
3. İtiraz yoluna başvuran Mahkeme, 926 sayılı Kanun’un33. maddesinin ikinci fıkrasının üçüncü cümlesinin iptalini talep etmiştir.Anılan Kanun’un 1. maddesine göre bu Kanun, TSK’ya mensup subaylar veastsubaylara uygulanır; TSK’da görevli diğer asker ve sivil kişiler kendi özelkanunlarına tabidirler. İtiraz konusu kuralla da söz konusu fıkrada belirtilenşekilde yapılan terfi ve rütbe kıdemliliklerinde maaş farkının ödenmeyeceği hüküm altına alınmıştır.
4. Bakılmakta olan davanın konusu ise TSK’da sözleşmelier olarak görev yapan davacının görevle ilişiğinin kesilmesine ilişkin işleminmahkeme kararıyla iptal edilmesi üzerine bu işlem nedeniyle yoksun kaldığı malihaklarının kendisine ödenmesi talebine ilişkindir. Bu itibarla kuralınbakılmakta olan davada uygulanma imkânı bulunmamaktadır.
5. Açıklanannedenle kuralın itiraz başvurusunda bulunan Mahkemenin bakmakta olduğu davadauygulanma imkânı bulunmadığından başvurunun Mahkemenin yetkisizliği nedeniyle reddi gerekir.
III. HÜKÜM
27/7/1967 tarihli ve926 sayılı Türk Silâhlı Kuvvetleri Personel Kanunu’nun 33. maddesinin 22/1/2015tarihli ve 6586 sayılı Kanun’un 41. maddesiyle değiştirilen ikinci fıkrasınınüçüncü cümlesinin itiraz başvurusunda bulunanMahkemenin bakmakta olduğu davada uygulanma imkânı bulunmadığından başvurununMahkemenin yetkisizliği nedeniyle REDDİNE 24/3/2022 tarihinde OYBİRLİĞİYLEkarar verildi.
Başkan
Zühtü ARSLAN
Başkanvekili
Hasan Tahsin GÖKCAN
Başkanvekili
Kadir ÖZKAYA
Üye
Engin YILDIRIM
Üye
Hicabi DURSUN
Üye
Muammer TOPAL
Üye
M. Emin KUZ
Üye
Rıdvan GÜLEÇ
Üye
Recai AKYEL
Üye
Yusuf Şevki HAKYEMEZ
Üye
Yıldız SEFERİNOĞLU
Üye
Selahaddin MENTEŞ
Üye
Basri BAĞCI
Üye
İrfan FİDAN