Anasayasa Mahkemesi - Norm Denetimi - E.2023/112, K.2023/119 Sayılı Karar - 13/07/2023

ANAYASA MAHKEMESİ KARARI

Esas Sayısı : 2023/112

Karar Sayısı : 2023/119

Karar Tarihi : 13/7/2023

R.G. Tarih - Sayı : Tebliğ edildi.

İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN: Afyonkarahisar İnfaz Hâkimliği

İTİRAZIN KONUSU: 13/12/2004tarihli ve 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun’un108. maddesinin (1) numaralı fıkrasına 14/4/2020 tarihli ve 7242 sayılı Kanun’un49. maddesiyle eklenen ikinci cümlenin iptaline karar verilmesi talebidir.

OLAY: Hükümlü hakkında düzenlenen müddetnameye karşı yapılanitirazda itiraz konusu kuralın Anayasa’ya aykırı olduğu kanısına varan Mahkeme,iptali için başvurmuştur.

I. İPTALİ İSTENEN KANUN HÜKMÜ

Kanun’un itiraz konusukuralın da yer aldığı 108. maddesi şöyledir:

“Mükerrirlere ve bazı suç faillerine özgü infaz rejimi vedenetimli serbestlik tedbiri

Madde 108- (1)Tekerrür hâlinde işlenen suçtan dolayı mahkûm olunan;

a) Ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasının otuzdokuzyılının,

b) Müebbet hapis cezasının otuzüç yılının,

c) (Ek:14/4/2020-7242/49 md.) Birden fazla süreli hapiscezasına mahkûmiyet hâlinde en fazla otuziki yılının,

d) Süreli hapis cezasının üçte ikisinin,

İnfaz kurumunda iyi hâlli olarak çekilmesi durumunda,koşullu salıverilmeden yararlanılabilir. (Ek cümle:14/4/2020-7242/49 md.) Ancak,koşullu salıverilme oranı üçte ikiden fazla olan suçlar bakımından tabioldukları koşullu salıverilme oranı uygulanır.

 (2) Tekerrür nedeniyle koşullu salıverme süresineeklenecek miktar, tekerrüre esas alınan cezanın en ağırından fazla olamaz.

 (3) İkinci defa tekerrür hükümlerinin uygulanmasıdurumunda, hükümlü koşullu salıverilmez. (Ek cümle:14/4/2020-7242/49 md.) Hükümlühakkında ikinci defa tekerrür hükümlerinin uygulanacağı hükümde belirtilir.

 (4) İnfaz hâkimi, mükerrir hakkında cezanın infazınıntamamlanmasından sonra başlamak ve bir yıldan az olmamak üzere denetim süresibelirler.

 (5) Tekerrür dolayısıyla belirlenen denetim süresinde,koşullu salıverilmeye ilişkin hükümler uygulanır.

 (6) İnfaz hâkimi, mükerrir hakkında denetim süresininuzatılmasına karar verebilir. Denetim süresi en fazla beş yıla kadaruzatılabilir.

 (7) (Ek: 18/6/2014-6545/82 md.) Cezanın infazıtamamlandıktan sonra devam eden denetim süresi içinde, bu madde hükümlerinegöre kendilerine yüklenen yükümlülüklere ve yasaklara aykırı hareket edenmükerrirler, infaz hâkimi kararı ile disiplin hapsine tabi tutulur. Disiplinhapsinin süresi on beş günden az ve üç aydan fazla olamaz.

 (8) (Ek: 18/6/2014-6545/82 md.) Çocuğa karşı işlenen birsuçtan dolayı ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasına veya müebbet hapiscezasına mahkûmiyet hâlinde birinci fıkradaki koşullu salıverilme süreleriuygulanır.

 (9) (Ek: 18/6/2014-6545/82 md.) Birinci fıkradakikoşullu salıverme süreleri, 26/9/2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk CezaKanununun 102 nci maddesinin ikinci fıkrasında tanımlanan cinsel saldırısuçundan, 103 üncü maddesinde tanımlanan çocukların cinsel istismarı suçundan,104 üncü maddesinin ikinci ve üçüncü fıkrasında tanımlanan reşit olmayanla cinselilişki suçundan, 188 inci maddesinde tanımlanan uyuşturucu veya uyarıcı maddeimal ve ticareti suçundan dolayı hapis cezasına mahkûm olanlar hakkında dauygulanır. (Ek cümle:14/4/2020-7242/49 md.) Ancak, süreli hapis cezalarıbakımından koşullu salıverilme oranı, dörtte üç olarak uygulanır. 188 incimadde hariç olmak üzere bu suçlardan dolayı hapis cezasına mahkûm olanlarhakkında, cezanın infazı sırasında ve koşullu salıverildikleri takdirde denetimsüresi içinde, aşağıdaki tedavi veya yükümlülüklerden bir veya birkaçına infazhâkimi tarafından karar verilir:

a) Tıbbi tedaviye tabi tutulmak

b) Tedavi amaçlı programlara katılmak

c) Suçun mağdurunun oturduğu ve çalıştığı yerleşimbölgesinde ikamet etmekten yasaklanmak

d) Mağdurun bulunduğu yerlere yaklaşmaktan yasaklanmak

e) Çocuklarla bir arada olmayı gerektiren bir ortamdaçalışmaktan yasaklanmak

f) Çocuklar hakkında bakım ve gözetim yükümlülüğünügerektiren faaliyet icra etmekten yasaklanmak

 (10) (Ek:18/6/2014-6545/82 md.) Dokuzuncu fıkrahükümleri çocuklar hakkında uygulanmaz.

 (11) (Ek:18/6/2014-6545/82 md.) Bu maddenin dokuzuncufıkrasının uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar, Sağlık Bakanlığının görüşüalınmak suretiyle Adalet Bakanlığı tarafından hazırlanan yönetmelikledüzenlenir.”

II. İLK İNCELEME

1. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü hükümleri uyarınca yapılanilk inceleme toplantısında başvuru kararı ve ekleri, Raportör Ahmet HakanSOYTÜRK tarafından hazırlanan ilk inceleme raporu ve itiraz konusu kanun hükmüokunup incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

2. Anayasa’nın 152. ile 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılıAnayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un 40.maddelerine göre bir davaya bakmakta olan mahkeme, o dava sebebiyle uygulanacakbir kanunun veya Cumhurbaşkanlığı kararnamesinin hükümlerini Anayasa’ya aykırıgörmesi hâlinde veya taraflardan birinin ileri sürdüğü aykırılık iddiasınınciddi olduğu kanısına varması durumunda bu hükümlerin iptalleri için AnayasaMahkemesine başvurmaya yetkilidir. Ancak anılan maddeler uyarınca birmahkemenin Anayasa Mahkemesine başvurabilmesi için elinde yöntemince açılmış vemahkemenin görevine giren bir davanın bulunması, iptali talep edilen kuralın dao davada uygulanacak olması gerekir. Uygulanacak kural ise davanın değişikevrelerinde ortaya çıkan sorunların çözümünde veya davayı sonuçlandırmadaolumlu ya da olumsuz yönde etki yapacak nitelikte bulunan kurallardır.

3. İtiraz yoluna başvuran Mahkeme, 5275 sayılı Kanun'un108. maddesinin (1) numaralı fıkrasının ikinci cümlesinin iptalini talepetmiştir.

4. İtiraz konusu kuralın da yer aldığı anılan fıkradasuçta tekerrür hâlinde infaz kurumlarında geçirilecek süreler belirtilmiş ve busürelerin iyi hâlli olarak geçirilmesi durumunda hükümlünün koşullusalıverilmeden yararlanabileceği öngörülmüştür. İtiraz konusu kuralda dakoşullu salıverilme oranı üçte ikiden fazla olan suçlar bakımından, bu suçlarıntabi oldukları koşullu salıverilme oranının uygulanacağı hükme bağlanmıştır.

5. Bakılmakta olan davada ise hükümlü hakkında düzenlenenmüddetnamede yer alan tüm ilamlarda ikinci kez tekerrür hükümlerininuygulandığı, müddetnamede koşullu salıverilme tarihinin öngörülmediğianlaşılmaktadır. Anılan maddenin (3) numaralı fıkrası uyarınca ikinci defatekerrür hükümlerinin uygulanması durumunda hükümlünün koşullusalıverilmeyeceği gözetildiğinde koşullu salıverilme sürelerinden birinidüzenleyen itiraz konusu kuralın bakılmakta olan davada uygulanma imkânıbulunmamaktadır.

6. Açıklanan nedenle başvurunun Mahkemenin yetkisizliği nedeniylereddi gerekir.

III. HÜKÜM

13/12/2004 tarihli ve 5275 sayılı Ceza ve GüvenlikTedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun’un 108. maddesinin (1) numaralı fıkrasına14/4/2020 tarihli ve 7242 sayılı Kanun’un 49. maddesiyle eklenen ikincicümlenin itiraz başvurusunda bulunan Mahkemenin bakmakta olduğu davadauygulanma imkânı bulunmadığından başvurunun Mahkemenin yetkisizliği nedeniyleREDDİNE 13/7/2023tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.