Anasayasa Mahkemesi - Norm Denetimi - E.2023/124, K.2023/131 Sayılı Karar - 26/07/2023

ANAYASA MAHKEMESİ KARARI

Esas Sayısı : 2023/124

Karar Sayısı : 2023/131

Karar Tarihi : 26/7/2023

R.G.Tarih-Sayı : Tebliğedildi.

İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN: İstanbul Anadolu 16. İcra Hukuk Mahkemesi

İTİRAZIN KONUSU: 9/6/1932tarihli ve 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu’nun 18/2/1965 tarihli ve 538 sayılıKanun’un 63. maddesiyle değiştirilen 134. maddesine 24/11/2021 tarihli ve 7343sayılı Kanun’un 27. maddesiyle eklenen üçüncü ve dördüncü fıkraların birincicümlelerinde yer alan “...dışında kalan kişilerce...” ibarelerinin “ihalealıcısı” yönünden Anayasa’nın 2., 10., 11. ve 36. maddelerine aykırılığıileri sürülerek iptallerine karar verilmesi talebidir.

OLAY: İhale alıcısı tarafından ihalenin feshi talebiyle açılandavada itiraz konusu kuralların Anayasa’ya aykırı olduğu kanısına varanMahkeme, iptalleri için başvurmuştur.

I. İPTALİİSTENEN KANUN HÜKÜMLERİ

Kanun’un itiraz konusu kuralların da yer aldığı 134.maddesinin ilgili kısmı şöyledir:

 “İhalenin neticesi ve feshi:

Madde 134 – (Değişik: 18/2/1965-538/63 md.)

İcra dairesi tarafından taşınmaz kendisine ihale edilenalıcı o taşınmazın mülkiyetini iktisap etmiş olur. (Ek cümle: 17/7/2003-4949/38md.) İhale kesinleşinceye kadar taşınmazın ne şekilde muhafaza ve idareedileceği icra dairesi tarafından kararlaştırılır. (Ekcümleler:24/11/2021-7343/27 md.) İhale alıcısının talebi üzerine icra dairesi,satışı yapılan taşınmazda kira sözleşmesine bağlı olarak oturan kişiye kirabedelini, diğer hâllerde ise taşınmazı kullanan kişiye bilirkişi marifetiyletespit edilen aylık kullanım bedelini icra dairesine yatırmasını emreder.İlgili, ihtara rağmen kirayı veya belirlenen bedeli icra dairesine yatırmazsahakkında 356 ncı madde hükmü kıyasen uygulanır. Bu şekilde depo edilen bedel,ihalenin sonucuna göre hak sahibine ödenir.

 (Değişik ikinci fıkra:24/11/2021-7343/27 md.) İhaleninfeshini, 11/1/2011 tarihli ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun 281 incimaddesinde yazılı sebepler de dâhil olmak üzere yalnız satış isteyen alacaklı,borçlu, mahcuzun resmî sicilinde kayıtlı olan ilgililer ve sınırlı ayni haksahipleri ile pey sürmek suretiyle ihaleye iştirak edenler yurt içinde biradres göstermek koşuluyla icra mahkemesinden şikâyet yolu ile ihale tarihindenitibaren yedi gün içinde isteyebilirler. İlgililerin ihale yapıldığı ana kadarcereyan eden muamelelerdeki yolsuzluklara en geç ihale günü ıttıla peyda ettiğikabul edilir.

 (Ek fıkra:24/11/2021-7343/27 md.) Satış isteyenalacaklı, borçlu, resmî sicilde kayıtlı ilgililer ile sınırlı ayni haksahipleri dışında kalan kişilerce yapılan ihalenin feshi talebi, ihalebedeli üzerinden nispi harca tabidir. Bu harcın yarısı talepte bulunulurkenpeşin olarak yatırılmak zorundadır. Talebin kabulü hâlinde bu harç başka birkimseye yüklenmez ve istem hâlinde iade edilir. Talebin reddi hâlinde isealınan bu harç iade edilmez ve harcın kalan kısmı ihalenin feshini isteyendentahsil edilir.

 (Ek fıkra:24/11/2021-7343/27 md.) Satış isteyenalacaklı, borçlu, resmî sicilde kayıtlı ilgililer ile sınırlı ayni haksahipleri dışında kalan kişilerce yapılan ihalenin feshi talebinde,talepte bulunulurken, ilgili kişilerin muhtemel zararına karşılık olmak üzereihale bedelinin yüzde beşi oranında teminat gösterilmesi şarttır. Talebinreddine ilişkin kararın kesinleşmesinden itibaren bir ay içinde genel hükümleregöre tazminat davasının açılmaması hâlinde hükmedilen para cezasının 21/7/1953tarihli ve 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümleriuyarınca tahsili için durum mahkemece tahsil dairesine bildirilir. Tahsildairesi alınan teminattan, bildirimin yapıldığı tarihten itibaren üç ay içindepara cezasını tahsil etmezse talep hâlinde teminat ilgilisine iade edilir.

…”

II. İLK İNCELEME

1. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü hükümleri uyarınca yapılanilk inceleme toplantısında başvuru kararı ve ekleri, Raportör Ahmet CANPOLAT tarafından hazırlanan ilkinceleme raporu ve itiraz konusu kanun hükümleri okunup incelendikten sonragereği görüşülüp düşünüldü:

2. 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa MahkemesininKuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un “Başvuruya engel durumlar”başlıklı 41. maddesinin (2) numaralı fıkrasında “İtiraz yolunabaşvuran mahkemede itiraz konusu kuralın uygulanacağı başka dava dosyalarınınbulunması hâlinde, yapılmış olan itiraz başvurusu bu dosyalar için de bekleticimesele sayılır” denilmektedir. Anılan fıkra uyarınca aynı mahkemetarafından aynı kurala ilişkin birden fazla itiraz başvurusunda bulunulmasımümkün değildir.

3. 6216 sayılı Kanun’un “Anayasaya aykırılığınmahkemelerce ileri sürülmesi” başlıklı 40. maddesinde ise AnayasaMahkemesine itiraz yoluyla yapılacak başvurularda izlenecek yöntem belirtilmişve anılan maddenin (4) numaralı fıkrasında açık bir şekilde dayanaktan yoksunveya yöntemine uygun olmayan itiraz başvurularının Anayasa Mahkemesi tarafındanesas incelemeye geçilmeksizin gerekçeleriyle reddedileceği hükme bağlanmıştır.

4. Yapılan incelemede, itiraz yoluna başvuran Mahkemeninitiraz konusu kuralların iptalleri talebiyle aynı tarihte Anayasa Mahkemesinebirden fazla başvuruda bulunduğu anlaşılmıştır. Anayasa Mahkemesinin E.2023/123esasına kayıtlı ilk başvurunun diğer dava dosyaları için bekletici meseleyapılması gerekirken aynı kuralların iptalleri talebiyle tekrar başvurudabulunulmuş olması sebebiyle bu başvurunun incelenme imkânı bulunmamaktadır.

5. Açıklanan nedenlerle 6216 sayılı Kanun’un 41.maddesinin (2) numaralı fıkrasına aykırı olduğu anlaşılan itiraz başvurusununanılan Kanun’un 40. maddesinin (4) numaralı fıkrası gereğince yöntemine uygunolmadığından reddi gerekir.

III. HÜKÜM

9/6/1932 tarihli ve 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu’nun18/2/1965 tarihli ve 538 sayılı Kanun’un 63. maddesiyle değiştirilen 134.maddesine 24/11/2021 tarihli ve 7343 sayılı Kanun’un 27. maddesiyle eklenenüçüncü ve dördüncü fıkraların birinci cümlelerinde yer alan “...dışındakalan kişilerce...” ibarelerinin “ihale alıcısı” yönünden iptallerinekarar verilmesi talebiyle yapılan itiraz başvurusunun 30/3/2011 tarihli ve 6216sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un41. maddesinin (2) ve 40. maddesinin (4) numaralı fıkraları gereğince yöntemineuygun olmadığından REDDİNE 26/7/2023 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.