ANAYASA MAHKEMESİ KARARI
Esas Sayısı : 2023/152
Karar Sayısı : 2023/169
Karar Tarihi : 11/10/2023
R.G. Tarih - Sayı : Tebliğedildi.
İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN: Beypazarı Sulh HukukMahkemesi
İTİRAZIN KONUSU: 19/3/1969tarihli ve 1136 sayılı Avukatlık Kanunu’nun 2/5/2001 tarihli ve 4667 sayılıKanun’un 16. maddesiyle değiştirilen 27. maddesinin üçüncü fıkrasınınAnayasa’nın 2., 11., 36. ve 141. maddelerine aykırılığı ileri sürerek iptalinekarar verilmesi talebidir.
OLAY: Ortaklığıngiderilmesi talebiyle açılan davada itiraz konusu kuralın Anayasa’ya aykırı olduğu kanısına varan Mahkeme, iptaliiçin başvurmuştur.
I. İPTALİİSTENEN KANUN HÜKMÜ
Kanun’un itiraz konusu kuralın da yer aldığı 27. maddesişöyledir:
“Stajiyerlerebarolarca yapılacak yardım:
Madde 27 – Değişik : 2/5/2001 - 4667/16 md.)
Staj süresince stajyerlere Türkiye Barolar birliğincekredi verilir.
Ödenecek kredinin kaynağı; avukatların yetkili mercileresunduğu vekaletnamelere avukatın yapıştıracağı pul bedelleri ile geri ödemedengelen paralar ve bunların gelirleridir. Bu pullar, Türkiye Barolar Birliğincebastırılır. (Değişik üçüncü cümle:13/1/2004 - 5043/2 md.) Yapıştırılacak pulundeğeri; 2.7.1964 tarihli ve 492 sayılı Harçlar Kanununun Yargı Harçlarıbölümünde yer alan vekâletname örnekleri için kullanılan harç tarifesinin yüzdeelli fazlası kadarıdır. (Ek cümleler: 13/2/2011-6111/195 md.) Her yılyenilenen vekâlet pulu bedeline ayrıca yüzde beş oranında ilave yapılır. Bu suretleelde edilecek kaynak avukat stajyerlerinin genel sağlık sigortası primlerininödenmesinde kullanılır. Kaynağın yetersizliği durumunda staj kredi fonundanaktarım yapılarak prim ödemesi yapılır. Bu primler Türkiye Barolar Birliğitarafından ödenir. (Ek cümle:13/1/2004 – 5043/2 md.) Bu şekilde toplanantüm pul bedelleri malî yönden Sayıştay denetimine tâbidir.
Avukatlarca vekaletname sunulan merciler, pulyapıştırılmamış veya pulu noksan olan vekaletname ve örneklerini kabul edemez.Gerektiğinde ilgiliye on günlük süre verilerek bu süre içinde pultamamlanmadıkça vekaletname işleme konulamaz.
Kredi ödemelerinden arta kalan miktar,meslektaşlara destek ve meslekte gelişmeyi sağlamakta kullanılır.
Bu kredinin ilke ve koşulları, kimlereverileceği, miktarı, geri ödeme şekli, geri ödemeden gelen paralar ile krediödemelerinden sonra arta kalan miktarın barolar ve Türkiye Barolar birliğiarasında dağıtım ve sarf esasları ve diğer hususlar Türkiye Barolar BirliğiYönetim kurulunca hazırlanacak ve Adalet Bakanlığınca onaylanacak yönetmeliktegösterilir.
Pul bedelleri ile geri ödemeden gelen paralar vebunların gelirleri, kredi ödemelerinden arta kalan miktarın dağıtımı ve sarfı,her yıl Adalet Bakanlığı tarafından ek 4 üncü maddedeki esas ve usullere göredenetlenir.”
II. İLK İNCELEME
1. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü (İçtüzük) hükümleriuyarınca yapılan ilk inceleme toplantısında başvuru kararı ve ekleri, RaportörFatma KARAMAN ODABAŞI tarafından hazırlanan ilk inceleme raporu ve itirazkonusu kanun hükmü okunup incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:
2. 30/3/2011 tarihli ve6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri HakkındaKanun'un “Anayasaya aykırılığın mahkemelerce ileri sürülmesi” başlıklı40. maddesinde Anayasa Mahkemesine itiraz yoluyla yapılacak başvurulardaizlenecek yöntem belirtilmiştir. Söz konusu maddenin (1) numaralı fıkrasındabir davaya bakmakta olan mahkemenin bu davada uygulanacak bir kanun veyaCumhurbaşkanlığı kararnamesinin hükümlerini Anayasa'ya aykırı görmesi hâlindeveya taraflardan birinin ileri sürdüğü aykırılık iddiasının ciddi olduğukanısına varması durumunda anılan fıkrada sayılan belgeleri dizi listesinebağlayarak Anayasa Mahkemesine göndereceği kurala bağlanmış; anılan fıkranın(a) bendinde “İptali istenen kuralların Anayasanın hangi maddelerineaykırı olduklarını açıklayan gerekçeli başvuru kararının aslı”, (b) bendinde “Başvuru kararına ilişkintutanağın onaylı örneği” ve (c) bendinde “Davadilekçesi, iddianame veya davayı açan belgeler ile dosyanın ilgili bölümlerininonaylı örnekleri” Anayasa Mahkemesinegönderilecek belgeler arasında sayılmıştır. Maddenin (4) numaralı fıkrasındaise açık bir şekilde dayanaktan yoksun veya yöntemine uygun olmayan itirazbaşvurularının Anayasa Mahkemesi tarafından esas incelemeye geçilmeksizingerekçeleriyle reddedileceği hükme bağlanmıştır.
3. İçtüzük’ün 46. maddesinin (2) numaralı fıkrasının (a) bendinde “Başvuru kararına ilişkin tutanağınonaylı örneği”, (b) bendinde “Dava dilekçesi, iddianame veya davayı açanbelgeler ile dosyanın ilgili bölümlerinin onaylı örnekleri” ve (c) bendinde“Dava dosyasında sunulan belgelerin tarih sırasına göre başlıklar hâlindesıralandığı dizi pusulası” Mahkemeye sunulacak belgeler arasındasayılmıştır.
4. İçtüzük’ün 49. maddesinin (1) numaralı fıkrasının (b)bendinde Anayasa Mahkemesince yapılan ilk incelemede başvuruda eksikliklerinbulunduğunun tespit edilmesi hâlinde itiraz yoluna ilişkin işlerde esasincelemeye geçilmeksizin başvurunun reddine karar verileceği, (2) numaralıfıkrasında ise anılan (b) bendi uyarınca verilen kararın itiraz yoluna başvuranmahkemenin eksiklikleri tamamlayarak yeniden başvurmasına engel olmadığıbelirtilmiştir.
5. Yapılan incelemedeitiraz yoluna başvuran Mahkemenin düzenlediği gerekçeli karar ile itiraz yolunabaşvurduğu ancak gönderdiği belgeler arasında İçtüzük’ün 46. maddesinin (2)numaralı fıkrasının (a) bendi kapsamında başvuru kararına ilişkin tutanağınonaylı örneğinin bulunmadığı anlaşılmıştır. Yine bakılmakta olandavaya ilişkin olarak tensip tutanağı, duruşma tutanakları ile bir kısımdavalılar vekilinin 13/9/2023 tarihli dilekçesi sunulmuş ise de başvurubelgeleri ve ekinde dava dilekçesi, davayı açan belgeler, 13/9/2023 tarihlidilekçe ekleri gibi dosyanın ilgili bölümlerinin onaylı örneklerine yerverilmemiştir. Ayrıca başvuruya ilişkin belgelerin dizi pusulasına dabağlanmadığı görülmüştür.
6. Açıklanan nedenlerle 6216 sayılı Kanun’un 40.maddesinin (1) numaralı fıkrasının (b) ve (c) bentleri ile İçtüzük’ün 46.maddesinin (2) numaralı fıkrasının (a), (b) ve (c) bentlerine aykırı olduğuanlaşılan başvurunun 6216 sayılı Kanun’un 40. maddesinin (4) numaralı fıkrasıgereğince yöntemine uygun olmadığından esas incelemeye geçilmeksizin reddigerekir.
III. HÜKÜM
19/3/1969 tarihli ve 1136 sayılı Avukatlık Kanunu’nun2/5/2001 tarihli ve 4667 sayılı Kanun’un 16. maddesiyle değiştirilen 27.maddesinin üçüncü fıkrasının iptaline karar verilmesi talebiyle yapılan itirazbaşvurusunun 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu veYargılama Usulleri Hakkında Kanun’un 40. maddesinin (4) numaralı fıkrasıgereğince yöntemine uygun olmadığından REDDİNE 11/10/2023 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.
Başkan
Zühtü ARSLAN
Başkanvekili
Hasan Tahsin GÖKCAN
Başkanvekili
Kadir ÖZKAYA
Üye
Engin YILDIRIM
Üye
Muammer TOPAL
Üye
M. Emin KUZ
Üye
Rıdvan GÜLEÇ
Üye
Yusuf Şevki HAKYEMEZ
Üye
Yıldız SEFERİNOĞLU
Üye
Selahaddin MENTEŞ
Üye
Basri BAĞCI
Üye
İrfan FİDAN
Üye
Kenan YAŞAR
Üye
Muhterem İNCE