ANAYASA MAHKEMESİ KARARI
Esas Sayısı : 2023/155
Karar Sayısı : 2024/59
Karar Tarihi : 22/2/2024
R.G.Tarih-Sayı :27/3/2024-32502
İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN: Çubuk Sulh Ceza Hâkimliği
İTİRAZIN KONUSU: 4/5/2007tarihli ve 5651 sayılı İnternet Ortamında Yapılan Yayınların Düzenlenmesi ve BuYayınlar Yoluyla İşlenen Suçlarla Mücadele Edilmesi Hakkında Kanun’un 6/2/2014tarihli ve 6518 sayılı Kanun’un 93. maddesiyle değiştirilen 9. maddesinin Anayasa’nın 13., 22., 26, 28., 36. ve 40. maddelerineaykırılığı ileri sürülerek iptaline karar verilmesi talebidir.
OLAY: Erişiminengellenmesi ve içeriğin yayından kaldırılması talebiyle açılan davada itirazkonusu kuralın Anayasa’ya aykırı olduğu kanısına varan Mahkeme, iptali içinbaşvurmuştur.
I. İPTALİİSTENEN KANUN HÜKMÜ
Kanun’un itiraz konusu 9. maddesi şöyledir:
“İçeriğinyayından çıkarılması ve erişimin engellenmesi
MADDE 9- (Değişik:6/2/2014-6518/93 md.)
(1) İnternet ortamında yapılan yayın içeriği nedeniylekişilik haklarının ihlal edildiğini iddia eden gerçek ve tüzel kişiler ilekurum ve kuruluşlar, içerik sağlayıcısına, buna ulaşamaması hâlinde yersağlayıcısına başvurarak uyarı yöntemi ile içeriğin yayından çıkarılmasınıisteyebileceği gibi doğrudan sulh ceza hâkimine başvurarak içeriğin çıkarılmasınıve/veya erişimin engellenmesini de isteyebilir.
(2) İnternet ortamında yapılan yayın içeriği nedeniylekişilik haklarının ihlal edildiğini iddia eden kişilerin talepleri, içerikve/veya yer sağlayıcısı tarafından en geç yirmi dört saat içinde cevaplandırılır.
(3) İnternet ortamında yapılan yayın içeriği nedeniylekişilik hakları ihlal edilenlerin talepleri doğrultusunda hâkim bu maddedebelirtilen kapsamda içeriğin çıkarılmasına ve/veya erişimin engellenmesinekarar verebilir.
(4) Hâkim, bu madde kapsamında vereceği erişiminengellenmesi kararlarını esas olarak, yalnızca kişilik hakkının ihlaliningerçekleştiği yayın, kısım, bölüm ile ilgili olarak (URL, vb. şeklinde) içeriğeerişimin engellenmesi yöntemiyle verir. Zorunlu olmadıkça internet sitesindeyapılan yayının tümüne yönelik erişimin engellenmesine karar verilemez. Ancak,hâkim URL adresi belirtilerek içeriğe erişimin engellenmesi yöntemiyle ihlalinengellenemeyeceğine kanaat getirmesi hâlinde, gerekçesini de belirtmekkaydıyla, internet sitesindeki tüm yayına yönelik olarak erişiminengellenmesine de karar verebilir.
(5) Hâkimin bu madde kapsamında verdiği içeriğinçıkarılması ve/veya erişimin engellenmesi kararları doğrudan Birliğegönderilir.
(6) Hâkim bu madde kapsamında yapılan başvuruyu en geçyirmi dört saat içinde duruşma yapmaksızın karara bağlar. Bu karara karşı4/12/2004 tarihli ve 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu hükümlerine göre itirazyoluna gidilebilir.
(7) Erişimin engellenmesine konu içeriğin yayındançıkarılmış olması durumunda hâkim kararı kendiliğinden hükümsüz kalır.
(8) (Değişik:29/7/2020-7253/5md.) Birlik tarafından ilgili içerik ve yer sağlayıcılar ile erişimsağlayıcıya gönderilen içeriğin çıkarılması ve/veya erişimin engellenmesikararının gereği derhâl, en geç dört saat içinde ilgili içerik ve yersağlayıcılar ile erişim sağlayıcı tarafından yerine getirilir.
(9) Bu madde kapsamında hâkimin verdiği içeriğinçıkarılması ve/veya erişimin engellenmesi kararına konu kişilik hakkınınihlaline ilişkin yayının (…) başkainternet adreslerinde de yayınlanması durumunda ilgili kişi tarafından Birliğemüracaat edilmesi hâlinde mevcut karar bu adresler için de uygulanır. (Ekcümleler:13/10/2022-7418/33 md.) Müracaatın Birlik tarafından kabulüne karşıitiraz, kararı veren hâkimliğe yapılır. İnternet sitesindeki yayının tümüneyönelik erişimin engellenmesi kararlarında bu fıkra hükmü uygulanmaz.
(10) (Ek:29/7/2020-7253/5md.) İnternet ortamında yapılan yayın içeriği nedeniyle kişilik haklarıihlal edilenlerin talep etmesi durumunda hâkim tarafından, başvuranın adının bumadde kapsamındaki karara konu internet adresleri ile ilişkilendirilmemesinekarar verilebilir. Kararda, Birlik tarafından hangi arama motorlarına bildirimyapılacağı gösterilir.
(11) Sulh ceza hâkiminin kararını bu maddede belirtilenşartlara uygun olarak ve süresinde yerine getirmeyen içerik, yer ve erişimsağlayıcıların sorumluları, beş yüz günden üç bin güne kadar adli para cezasıile cezalandırılır.”
II. İLK İNCELEME
1. Anayasa Mahkemesiİçtüzüğü hükümleri uyarınca Zühtü ARSLAN, Hasan Tahsin GÖKCAN, Kadir ÖZKAYA,Engin YILDIRIM, Muammer TOPAL, M. Emin KUZ, Rıdvan GÜLEÇ, Yusuf Şevki HAKYEMEZ,Yıldız SEFERİNOĞLU, Selahaddin MENTEŞ, Basri BAĞCI, İrfan FİDAN, Kenan YAŞAR veMuhterem İNCE’nin katılımlarıyla 11/10/2023 tarihinde yapılan ilk incelemetoplantısında dosyada eksiklik bulunmadığından işin esasınınincelenmesine OYBİRLİĞİYLE karar verilmiştir.
III. ESASIN İNCELENMESİ
2. Başvuru kararı veekleri, Raportör Fatih TORUN tarafından hazırlanan işin esasına ilişkin rapor,itiraz konusu kanun hükmü, dayanılan Anayasa kuralları ve bunların gerekçeleriile diğer yasama belgeleri okunup incelendikten sonra gereği görüşülüpdüşünüldü:
3. Anayasa Mahkemesinin 11/10/2023 tarihli ve E.2020/76,K.2023/172 sayılı kararıyla 5651 sayılı Kanun’un 6518sayılı Kanun’un 93. maddesiyle değiştirilen 9. maddesi iptaline ve iptal hükmünün kararın Resmî Gazete’deyayımlanmasından başlayarak dokuz ay sonra yürürlüğe girmesine kararverilmiştir. Anılan karar 10/1/2024 tarihli ve 32425 sayılı ResmîGazete’de yayımlanmıştır. Bu itibarla kuralayönelik itiraz başvurusunun konusunun kalmadığı anlaşılmıştır.
4. Açıklanan nedenle konusu kalmayanbaşvuru hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar vermek gerekir.
IV. HÜKÜM
4/5/2007 tarihli ve 5651 sayılı İnternet OrtamındaYapılan Yayınların Düzenlenmesi ve Bu Yayınlar Yoluyla İşlenen SuçlarlaMücadele Edilmesi Hakkında Kanun’un 6/2/2014 tarihli ve 6518 sayılı Kanun’un93. maddesiyle değiştirilen 9. maddesine ilişkinitiraz başvurusu hakkında KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA 22/2/2024 tarihinde OYBİRLİĞİYLEkarar verildi.
Başkan
Zühtü ARSLAN
Başkanvekili
Hasan Tahsin GÖKCAN
Başkanvekili
Kadir ÖZKAYA
Üye
Engin YILDIRIM
Üye
M. Emin KUZ
Üye
Yusuf Şevki HAKYEMEZ
Üye
Yıldız SEFERİNOĞLU
Üye
Selahaddin MENTEŞ
Üye
Basri BAĞCI
Üye
İrfan FİDAN
Üye
Kenan YAŞAR
Üye
Muhterem İNCE
Üye
Yılmaz AKÇİL