ANAYASAMAHKEMESİ KARARI
Esas Sayısı : 2023/189
Karar Sayısı : 2023/219
Karar Tarihi : 27/12/2023
R.G.Tarih-Sayı : Tebliğedildi.
İTİRAZ YOLUNABAŞVURAN: İstanbul 10. İş Mahkemesi
İTİRAZIN KONUSU: 27/11/2007 tarihli ve5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun’un 27.maddesinin (2) numaralı fıkrasının Anayasa’nın Başlangıç kısmı ile 5., 13.,35., 36. ve 49. maddelerine aykırılığı ileri sürülerek iptaline karar verilmesitalebidir.
OLAY: Kıdem ve ihbartazminatlarına ilişkin alacak davasında itiraz konusu kuralın Anayasa’ya aykırıolduğu kanısına varan Mahkeme, iptali için başvurmuştur.
I. İPTALİ İSTENENKANUN HÜKMÜ
Kanun’un itiraz konusukuralın da yer aldığı 27. maddesi şöyledir:
“İş sözleşmeleri
MADDE 27 – (1) İşsözleşmeleri, işçinin mutad işyeri hukukunun emredici hükümleri uyarınca sahipolacağı asgarî koruma saklı kalmak kaydıyla, tarafların seçtikleri hukukatâbidir.
(2) Taraflarınhukuk seçimi yapmamış olmaları hâlinde iş sözleşmesine, işçinin işini mutad olarakyaptığı işyeri hukuku uygulanır. İşçinin işini geçici olarak başka bir ülkedeyapması hâlinde, bu işyeri mutad işyeri sayılmaz.
(3) İşçinin işinibelirli bir ülkede mutad olarak yapmayıp devamlı olarak birden fazla ülkedeyapması hâlinde iş sözleşmesi, işverenin esas işyerinin bulunduğu ülke hukukunatâbidir.
(4) Ancak hâlinbütün şartlarına göre iş sözleşmesiyle daha sıkı ilişkili bir hukukun bulunmasıhâlinde sözleşmeye ikinci ve üçüncü fıkra hükümleri yerine bu hukukuygulanabilir.”
II. İLK İNCELEME
1. Anayasa Mahkemesiİçtüzüğü hükümleri uyarınca yapılan ilk inceleme toplantısında başvuru kararıve ekleri, Raportör Onur MERCAN tarafından hazırlanan ilk inceleme raporu veitiraz konusu kanun hükmü okunup incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:
2. 30/3/2011 tarihli ve6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri HakkındaKanun’un “Başvuruya engel durumlar” başlıklı 41. maddesinin (2)numaralı fıkrasında “İtiraz yoluna başvuran mahkemede itiraz konusu kuralınuygulanacağı başka dava dosyalarının bulunması hâlinde, yapılmış olan itirazbaşvurusu bu dosyalar için de bekletici mesele sayılır” denilmektedir.Anılan fıkra uyarınca aynı mahkeme tarafından aynı kurala ilişkin birden fazlaitiraz başvurusunda bulunulması mümkün değildir.
3. 6216 sayılı Kanun’un“Anayasaya aykırılığın mahkemelerce ileri sürülmesi” başlıklı 40.maddesinde ise Anayasa Mahkemesine itiraz yoluyla yapılacak başvurulardaizlenecek yöntem belirtilmiş ve anılan maddenin (4) numaralı fıkrasındayöntemine uygun olmayan itiraz başvurularının Anayasa Mahkemesi tarafından esasincelemeye geçilmeksizin gerekçeleriyle reddedileceği hükme bağlanmıştır.
4. Yapılan incelemede,itiraz yoluna başvuran Mahkemenin itiraz konusu kuralın iptali talebiyleAnayasa Mahkemesine birden fazla başvuruda bulunduğu anlaşılmıştır. AnayasaMahkemesinin E.2023/187 esasına kayıtlı ilk başvurunun diğer dava dosyalarıiçin bekletici mesele yapılması gerekirken aynı kuralın iptali talebiyle tekrarbaşvuruda bulunulmuş olması sebebiyle bu başvurunun incelenme imkânıbulunmamaktadır.
5. Açıklanan nedenleanılan Kanun’un 41. maddesinin (2) numaralı fıkrasına aykırı olduğu anlaşılanitiraz başvurusunun Kanun’un 40. maddesinin (4) numaralı fıkrası gereğinceyöntemine uygun olmadığından reddi gerekir.
III. HÜKÜM
27/11/2007 tarihli ve 5718 sayılı Milletlerarası ÖzelHukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun’un 27. maddesinin (2) numaralı fıkrasının iptalinekarar verilmesi talebiyle yapılan itiraz başvurusunun 30/3/2011 tarihli ve 6216sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un41. maddesinin (2) ve 40. maddesinin (4) numaralı fıkraları gereğince yöntemineuygun olmadığından REDDİNE 27/12/2023 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.
Başkan
Zühtü ARSLAN
Başkanvekili
Hasan Tahsin GÖKCAN
Başkanvekili
Kadir ÖZKAYA
Üye
Engin YILDIRIM
Üye
Muammer TOPAL
Üye
M. Emin KUZ
Üye
Rıdvan GÜLEÇ
Üye
Yusuf Şevki HAKYEMEZ
Üye
Yıldız SEFERİNOĞLU
Üye
Selahaddin MENTEŞ
Üye
Basri BAĞCI
Üye
İrfan FİDAN
Üye
Kenan YAŞAR
Üye
Muhterem İNCE