Anasayasa Mahkemesi - Norm Denetimi - E.2023/72, K.2023/75 Sayılı Karar - 04/05/2023

ANAYASA MAHKEMESİ KARARI

Esas Sayısı : 2023/72

Karar Sayısı : 2023/75

Karar Tarihi : 4/5/2023

R.G.Tarih-Sayı :26/7/2023-32260

İPTAL DAVASINI AÇAN: TürkiyeBüyük Millet Meclisi üyeleri Engin ALTAY, Özgür ÖZEL, Engin ÖZKOÇ ile birlikte132 milletvekili

İPTAL DAVASININ KONUSU: 14/2/2023 tarihli ve (123) numaralı Bazı Kamu Kurum veKuruluşlarına Kadro İhdas Edilmesi ve İhdas Edilen Kadrolara Emsal BelirlenmesiHakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi’nin;

A. 1. maddesiyleekli (1) Sayılı Liste’de yer alan kadroların ihdas edilerek 10/7/2018 tarihlive 30474 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan (2) numaralı Genel Kadro ve UsulüHakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi’nin eki (I) Sayılı Cetvel’in ilgilibölümlerine eklenmesinin,

B. 2. maddesininve ekli (2) Sayılı Liste’nin,

Anayasa’nın Başlangıç kısmı ile 2., 6., 7., 8., 11.,104., 128., 153. ve 161. maddelerine aykırılığı ileri sürülerek iptallerine ve yürürlüklerinin durdurulmasına kararverilmesi talebidir.

I. İPTALİ İSTENEN CUMHURBAŞKANLIĞI KARARNAMESİ KURALLARI

Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi’nin (CBK) iptali talepedilen;

A.1. maddesişöyledir:

“MADDE 1- Ekli (1) sayılı listede yer alankadrolar ihdas edilerek 2 sayılı Genel Kadro ve Usulü Hakkında CumhurbaşkanlığıKararnamesinin eki (I) sayılı cetvelin ilgili bölümüne eklenmiştir.”

(1) SAYILI LİSTE

KURUMU : AİLE VESOSYAL HİZMETLER BAKANLIĞI

TEŞKİLATI : TAŞRA

KURUMU : DİYANETİŞLERİ BAŞKANLIĞI

TEŞKİLATI : MERKEZ

KURUMU : GENÇLİKVE SPOR BAKANLIĞI

TEŞKİLATI : TAŞRA

KURUMU : İÇİŞLERİBAKANLIĞI

TEŞKİLATI : TAŞRA

KURUMU : İLETİŞİMBAŞKANLIĞI

TEŞKİLATI : MERKEZ

KURUMU : ÖLÇME,SEÇME VE YERLEŞTİRME MERKEZİ BAŞKANLIĞI

TEŞKİLATI : MERKEZ

B. 2. maddesişöyledir:

“MADDE 2- Ekli (2) sayılı listede yer alankadrolar mali ve sosyal hak ve yardımlar ile diğer özlük hakları bakımından 375sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin ek 30 uncu maddesi uyarınca karşılarındagösterilen kadro unvanlarına denktir.”

(2) SAYILI LİSTE

II. İLK İNCELEME

1. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü hükümleri uyarınca ZühtüARSLAN, Kadir ÖZKAYA, Engin YILDIRIM, M. Emin KUZ, Recai AKYEL, Yusuf Şevki HAKYEMEZ,Yıldız SEFERİNOĞLU, Selahaddin MENTEŞ, Basri BAĞCI, İrfan FİDAN, Kenan YAŞAR veMuhterem İNCE’nin katılımlarıyla 4/5/2023 tarihinde yapılan ilk incelemetoplantısında dosyada eksiklik bulunmadığından işin esasının incelenmesine,yürürlüğü durdurma talebinin esas inceleme aşamasında karara bağlanmasınaOYBİRLİĞİYLE karar verilmiştir.

III. ESASIN İNCELENMESİ

2. Dava dilekçesi ve ekleri, RaportörAhmet CANPOLAT tarafından hazırlanan işin esasına ilişkin rapor, dava konusu CBK kuralları, dayanılanAnayasa kuralları ve bunların gerekçeleri okunup incelendikten sonra gereğigörüşülüp düşünüldü:

A. CBK’ların Anayasal Çerçevesi ve Yargısal Denetimi

3. Anayasa Mahkemesi CBK’ların anayasal çerçevesini veyargısal denetimine ilişkin ilkeleri daha önceki kararlarında belirlemiştir.Buna göre CBK’ların yargısal denetiminde öncelikle Anayasa’nın 104. maddesininon yedinci fıkrasının birinci ila dördüncü cümlelerinde belirtilen konubakımından yetki kurallarına uygunluğunun ele alınması gerekmekte olup bukapsamda düzenlemenin; yürütme yetkisine ilişkin olması, Anayasa’nın İkinciKısmı’nın Birinci ve İkinci Bölümlerinde yer alan temel haklar, kişi hakları veödevleriyle Dördüncü Bölümü’nde yer alan siyasi haklar ve ödevlerle ilgiliolmaması, Anayasa’da münhasıran kanunla düzenlenmesi öngörülen ya da kanundaaçıkça düzenlenen konulara ilişkin olmaması gerekir. Anılan fıkra yönündenherhangi bir aykırılık tespit edilmemesi durumunda ise bu defa CBK’ların içerikyönünden Anayasa’ya uygunluk denetimi yapılmalıdır (AYM, E.2019/78, K.2020/6,23/1/2020, §§ 3-13; E.2019/31, K.2020/5, 23/1/2020, §§ 3-13; E.2018/119,K.2020/25, 11/6/2020, §§ 3-13; E.2018/155, K.2020/27, 11/6/2020, §§ 3-13).

B. CBK’nın 1. Maddesiyle Ekli (1) Sayılı Liste’de YerAlan Kadroların İhdas Edilerek (2) Numaralı CBK’nın Eki (I) Sayılı Cetvel’inİlgili Bölümlerine Eklenmesinin İncelenmesi

1. İptal Talebinin Gerekçesi

4. Dava dilekçesinde özetle; idarenin bütünlüğüiçerisinde yer alan, genel idare esaslarına göre yürütülmekte olan kamuhizmetlerinin gerektirdiği asli ve sürekli görevleri ifa eden kamugörevlilerinin kadrolarının ihdasına ilişkin hükümlerin kanunla düzenlenmesigerektiği, münhasıran kanunla düzenlenmesi gereken bir konuda CBK çıkarıldığı,CBK çıkarma yetkisinin anayasal çerçeve dışında kullanıldığı, yürütme organınagenel, sınırsız, esasları ve çerçevesi belirsiz bir düzenleme yetkisinintanındığı, bu durumun yasama yetkisinin devredilemezliği, Anayasa’nınbağlayıcılığı ve üstünlüğü ile kuvvetler ayrılığı ilkeleriyle bağdaşmadığıbelirtilerek kuralın Anayasa’nın Başlangıç kısmı ile 2., 6., 7., 8., 11., 104.,128., 153. ve 161. maddelerine aykırı olduğu ileri sürülmüştür.

2. Anayasa’ya Aykırılık Sorunu

a. Kuralın Konu Bakımından Yetki Yönünden İncelenmesi

5. Dava dilekçesinde konu bakımından yetki yönündenkuralın Anayasa’nın Başlangıç kısmı ile 6., 7., 8., 11., 128., 153 ve 161.maddelerine de aykırı olduğu ileri sürülmüş ise de CBK’ya ilişkin konubakımından yetki kuralları Anayasa’nın 104. maddesinin on yedinci fıkrasındadüzenlendiğinden bu husustaki inceleme anılan fıkra kapsamında yapılacaktır.

6. Kural Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı, Diyanetİşleri Başkanlığı, Gençlik ve Spor Bakanlığı, İçişleri Bakanlığı, İletişimBaşkanlığı ile Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığına ilişkin olarak bir kısım kadroların ihdas edilerek (2)numaralı CBK’nın eki (I) Sayılı Cetvel’in ilgili bölümlerine eklenmesiniöngörmektedir.

7. Anayasa Mahkemesi;bakanlıkların ve bağlı kuruluşlarının, CBK ile kurulan kamu tüzelkişiliklerinin, Cumhurbaşkanlığı merkez teşkilatı ile Cumhurbaşkanlığına bağlıkurum ve kuruluşların kadrolarının ihdası ve iptaline ilişkin düzenlemelerinCBK’larla yapılmasının konu bakımından yetki yönünden Anayasa’ya uygun olupolmadığı hususunu daha önceki bazı kararlarında değerlendirmiştir. Bu kapsamdasöz konusu kurum ve kuruluşların kadrolarının ihdası ve iptaliyle ilgilidüzenlemelerin idarenin teşkilat yapısı ile ilgili olup yürütme yetkisineilişkin konulardan olduğu, Anayasa’da CBK ile düzenlenmesi yasaklanan haklar veödevlerle ilgisinin bulunmadığı ve Anayasa’nın 106. maddesinin on birincifıkrasının “Bakanlıkların kurulması, kaldırılması, görevleri ve yetkileri,teşkilat yapısı ile merkez ve taşra teşkilatlarının kurulması Cumhurbaşkanlığıkararnamesiyle düzenlenir” ile Anayasa’nın 123. maddesinin üçüncüfıkrasının “Kamu tüzel kişiliği, kanunla veya Cumhurbaşkanlığıkararnamesiyle kurulur” şeklindeki hükümleriyle bağlantılı olarakAnayasa’nın 104. maddesinin on yedinci fıkrasının üçüncü cümlesine aykırı biryönünün de bulunmadığı ifade edilmiştir (AYM, E.2020/8, K.2021/25, 31/3/2021,§§ 17-22; E.2021/50, K.2021/89, 16/12/2021, §§ 18-23; E.2021/91, K.2021/106,30/12/2021, §§ 19-25; E.2018/119, K.2020/25, 11/6/2020, §§ 27, 28; E.2022/37,K.2023/44, 9/3/2023, §§ 9, 10).

8. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı, İçişleri Bakanlığıile Gençlik ve Spor Bakanlığına, Cumhurbaşkanlığının bağlı kuruluşları olanDiyanet İşleri Başkanlığı ile İletişim Başkanlığına, CBK’yla kurulmuş bir kamutüzel kişisi olan Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığına kadro ihdasedilmesini öngören dolayısıyla anılan kurumların teşkilat yapısıyla ilgili birdüzenleme getiren dava konusu kural yönünden, belirtilen kararlardan ayrılmayıgerektiren bir durum bulunmamaktadır.

9. Bu itibarla kural Anayasa’nın 104. maddesinin onyedinci fıkrasının birinci, ikinci ve üçüncü cümlelerine aykırı bir düzenlemeiçermemektedir.

10. Anayasa’nın 104. maddesinin on yedinci fıkrasınındördüncü cümlesinde “Kanunda açıkça düzenlenen konularda Cumhurbaşkanlığıkararnamesi çıkarılamaz” denilmiştir. Bu itibarla CBK’ların anılan Anayasahükmü yönünden denetimi yapılırken CBK ile düzenlenen alanda hüküm ifade eden,bu bağlamda karşılaştırmaya esas olabilecek, daha önce kabul edilmiş bir kanun hükmününbulunup bulunmadığının tespit edilmesi gerekir.

11. Kuralla aynı alanda hüküm ifade eden karşılaştırmayaesas olabilecek nitelikte, kanunla yapılan herhangi bir düzenleme tespit edilememiştir.Bu itibarla kuralın kanunda açıkça düzenlenen bir konuya ilişkin olmadığısonucuna ulaşılmıştır.

12. Açıklanan nedenlerle kural, Anayasa’nın 104.maddesinin on yedinci fıkrasına aykırı değildir. İptal talebinin reddi gerekir.

Zühtü ARSLAN, Engin YILDIRIM, M. Emin KUZ, Yusuf ŞevkiHAKYEMEZ ve Kenan YAŞAR bu görüşe katılmamışlardır.

b. Kuralın İçerik Yönünden İncelenmesi

13. Anayasa’nın 2. maddesinde belirtilen hukuk devleti;eylem ve işlemleri hukuka uygun, insan haklarına saygılı, bu hak ve özgürlüklerikoruyup güçlendiren, her alanda adil bir hukuk düzeni kurup bunu geliştirereksürdüren, hukuki güvenliği sağlayan, Anayasa’ya aykırı durum ve tutumlardankaçınan, hukuk kurallarıyla kendini bağlı sayan ve yargı denetimine açık olandevlettir.

14. Hukuk devletinin temel unsurlarından biri belirlilikilkesidir. Anayasa Mahkemesinin yerleşik kararlarına göre anılan ilke,yasal düzenlemelerin hem kişiler hem de idare yönünden herhangi birduraksamaya ve kuşkuya yer vermeyecek şekilde açık, net, anlaşılır,uygulanabilir ve nesnel olmasını gerektirmektedir.

15. Anılan ilkenin yürütmenin asli düzenleyici işleminiteliğinde olan CBK’lar bakımından da geçerli olduğunda şüphe bulunmamaktadır.

16. Kuralla Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı, İçişleriBakanlığı ile Gençlik ve Spor Bakanlığının taşra teşkilatlarında; Diyanetİşleri Başkanlığı, İletişim Başkanlığı ile Ölçme, Seçme ve Yerleştirme MerkeziBaşkanlığının ise merkez teşkilatlarında yer alan kadrolar ihdas edilmiştir.İhdas edilen kadro ve sayıları açık, net ve anlaşılır bir şekildedüzenlendiğinden kuralda belirlilik ve öngörülebilirlik ilkelerine aykırılıkbulunmamaktadır.

17. Açıklanan nedenlerle kural, Anayasa’nın 2. maddesineaykırı değildir. İptal talebinin reddi gerekir.

C. CBK’nın 2. Maddesi ile Ekli (2) Sayılı Liste’ninİncelenmesi

1. İptal Talebinin Gerekçesi

18. Dava dilekçesinde özetle; idarenin bütünlüğüiçerisinde yer alan, genel idare esaslarına göre yürütülmekte olan kamuhizmetlerinin gerektirdiği asli ve sürekli görevleri ifa eden kamugörevlilerinin özlük haklarının kanunla düzenlenmesi gerektiği belirtilerekkuralın Anayasa’nın Başlangıç kısmı ile 2., 6., 7., 8., 104. ve 128.maddelerine aykırı olduğu ileri sürülmüştür.

2. Anayasa’ya Aykırılık Sorunu

19. Dava dilekçesinde konu bakımından yetki yönündenkuralın Anayasa’nın Başlangıç kısmı ile 6., 7., 8. ve 128. maddelerine deaykırı olduğu ileri sürülmüş ise de CBK’ya ilişkin konu bakımından yetkikuralları Anayasa’nın 104. maddesinin on yedinci fıkrasında düzenlendiğinden buhusustaki inceleme anılan fıkra kapsamında yapılacaktır.

20. CBK’nın 2. maddesiyle ekli (2) Sayılı Liste’de yeralan kadroların mali ve sosyal hak ve yardımlar ile diğer özlük haklarıbakımından 27/6/1989 tarihli ve 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’ninek 30. maddesi uyarınca karşılarında gösterilen kadro unvanlarına denk olduğuhükme bağlanmıştır.

21. Anayasa’nın 104. maddesinin on yedinci fıkrasınınikinci cümlesinde Anayasa’nın İkinci Kısmı’nın Birinci ve İkinci Bölümlerindeyer alan temel haklar, kişi hakları ve ödevleri ile Dördüncü Bölümü’nde yeralan siyasi haklar ve ödevlerin CBK’yla düzenlenemeyeceği, üçüncü cümlesindeise münhasıran kanunla düzenlenmesi öngörülen konularda CBK çıkarılamayacağıhüküm altına alınmıştır.

22. Anayasa Mahkemesi memurlar ve diğer kamugörevlilerinin mali ve sosyal hak ve yardımları ile diğer özlük haklarınailişkin düzenlemelerin CBK’larla yapılmasının konu bakımından yetki yönündenAnayasa’ya uygun olup olmadığı hususunu daha önce değerlendirmiştir. Bukapsamda mali ve sosyal hak ve yardımların Anayasa’nın İkinci Kısmı’nın İkinciBölümü’nde yer alan mülkiyet hakkıyla ilgili olduğundan Anayasa’nın 104.maddesinin on yedinci fıkrasının ikinci cümlesi uyarınca CBK iledüzenlenemeyecek yasak alan içinde kaldığına, diğer özlük haklarının iseAnayasa’nın 128. maddesi uyarınca münhasıran kanunla düzenlenmesi gerektiğindenAnayasa’nın 104. maddesinin on yedinci fıkrasının üçüncü cümlesi uyarınca CBKile düzenlenemeyeceğine karar vermiştir (AYM, E.2018/123, K.2022/138,9/11/2022, §§ 74-79; E. 2020/7, K.2022/146, 30/11/2022, § 48).

23. Ekli (2) Sayılı Liste’de yer alan kadroların mali,sosyal ve diğer özlük haklarına ilişkin düzenleme öngören dava konusu kuralyönünden, anılan içtihattan ayrılmayı gerektiren bir durum bulunmamaktadır.

24. Açıklanan nedenlerle kural, Anayasa’nın 104.maddesinin on yedinci fıkrasının ikinci ve üçüncü cümlelerine aykırıdır. İptaligerekir.

Kural, Anayasa’nın 104. maddesinin on yedinci fıkrasınınikinci ve üçüncü cümlelerine aykırı görülerek iptal edildiğinden kuralın ayrıcakonu bakımından yetki yönünden aynı fıkranın birinci ve dördüncü cümleleriyönünden incelenmesine gerek görülmemiştir.

Kural, konu bakımından yetki yönünden Anayasa’nın 104.maddesinin on yedinci fıkrasının ikinci ve üçüncü cümlelerine aykırı görülerekiptal edildiğinden içerik yönünden incelenmemiştir.

IV. İPTAL KARARININ YÜRÜRLÜĞE GİRECEĞİ GÜN SORUNU

25. Anayasa’nın 153. maddesinin üçüncü fıkrasında “Kanun,Cumhurbaşkanlığı kararnamesi veya Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü ya dabunların hükümleri, iptal kararlarının Resmî Gazetede yayımlandığı tarihteyürürlükten kalkar. Gereken hallerde Anayasa Mahkemesi iptal hükmünün yürürlüğegireceği tarihi ayrıca kararlaştırabilir. Bu tarih, kararın Resmî Gazetedeyayımlandığı günden başlayarak bir yılı geçemez.” denilmekte, 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa MahkemesininKuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un 66. maddesinin (3)numaralı fıkrasında da bu kural tekrarlanarak Mahkemenin gerekli gördüğühâllerde Resmî Gazete’de yayımlandığı günden başlayarak iptal kararınınyürürlüğe gireceği tarihi bir yılı geçmemek üzere ayrıca kararlaştırabileceğibelirtilmektedir.

26. (123) numaralı CBK’nın 2. maddesinin ve ekli (2)Sayılı Liste’nin iptal edilmesi nedeniyle doğacak hukuksal boşluk kamu yararınıihlal edecek nitelikte görüldüğünden iptal kararının ortaya çıkardığı hukukiboşluğun doldurulabilmesi amacıyla Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafındangerekli düzenlemelerin yapılması için Anayasa’nın 153. maddesinin üçüncüfıkrasıyla 6216 sayılı Kanun’un 66. maddesinin (3) numaralı fıkrası gereğincebu maddeye ve Liste’ye ilişkin iptal hükümlerinin kararın Resmî Gazete’deyayımlanmasından başlayarak dokuz ay sonra yürürlüğe girmesi uygun görülmüştür.

V. YÜRÜRLÜĞÜN DURDURULMASI TALEBİ

27. Dava dilekçesinde özetle; dava konusu kurallarınuygulanmaları hâlinde telafisi güç veya imkânsız zararların doğabileceğibelirtilerek yürürlüklerinin durdurulmasına karar verilmesi talep edilmiştir.

14/2/2023tarihli ve (123) numaralı Bazı Kamu Kurum ve Kuruluşlarına Kadro İhdas Edilmesive İhdas Edilen Kadrolara Emsal Belirlenmesi Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi’nin;

A. 1. maddesiyle ekli (1) Sayılı Liste’de yer alankadroların ihdas edilerek 10/7/2018 tarihli ve 30474 sayılı Resmî Gazete’deyayımlanan (2) numaralı Genel Kadro ve Usulü Hakkında CumhurbaşkanlığıKararnamesi’nin eki (I) Sayılı Cetvel’in ilgili bölümlerine eklenmesine yönelikiptal talebi 4/5/2023 tarihli ve E.2023/72, K.2023/75 sayılı kararlareddedildiğinden, bu eklemeye ilişkin yürürlüğün durdurulması talebininREDDİNE,

B. 2. maddesine ve ekli (2) Sayılı Liste’sine yönelik iptal hükümlerinin yürürlüğe girmelerininertelenmesi nedeniyle bu maddeye ve Liste’ye ilişkin yürürlüğün durdurulmasıtaleplerinin REDDİNE,

4/5/2023tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verilmiştir.

VI. HÜKÜM

14/2/2023 tarihli ve (123) numaralı Bazı KamuKurum ve Kuruluşlarına Kadro İhdas Edilmesi ve İhdas Edilen Kadrolara EmsalBelirlenmesi Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi’nin;

A. 1.maddesiyle ekli (1) Sayılı Liste’de yer alan kadroların ihdas edilerek10/7/2018 tarihli ve 30474 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan (2) numaralı GenelKadro ve Usulü Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi’nin eki (I) SayılıCetvel’in ilgili bölümlerine eklenmesinin;

a. Konu bakımındanyetki yönünden Anayasa’ya aykırı olmadığına ve iptal talebinin REDDİNE, ZühtüARSLAN, Engin YILDIRIM, M. Emin KUZ, Yusuf Şevki HAKYEMEZ ile Kenan YAŞAR’ınkarşıoyları ve OYÇOKLUĞUYLA,

b. İçeriğiitibarıyla Anayasa’ya aykırı olmadığına ve iptal talebinin REDDİNEOYBİRLİĞİYLE,

B. 2. maddesininve ekli (2) Sayılı Liste’nin konu bakımından yetki yönünden Anayasa’ya aykırıolduklarına ve İPTALLERİNE, iptal hükümlerininAnayasa’nın 153. maddesinin üçüncü fıkrası ile30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve YargılamaUsulleri Hakkında Kanun’un 66. maddesinin (3) numaralı fıkrası gereğinceKARARIN RESMÎ GAZETE’DE YAYIMLANMASINDAN BAŞLAYARAK DOKUZ AY SONRA YÜRÜRLÜĞEGİRMESİNE OYBİRLİĞİYLE,

4/5/2023 tarihinde karar verildi.

KARŞIOY GEREKÇESİ

1. Mahkememiz çoğunluğu (123) numaralı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin(CBK) 1. maddesiyle ekli listede yer alan kadroların ihdas edilerek (2)numaralı CBK’nın eki (I) sayılı Cetvelin ilgili bölümüne eklenmesini konubakımından yetki yönünden Anayasa’ya aykırı bulmamıştır.

2. Anayasa Mahkemesinin 2018/119 esas sayılı kararına ilişkinmuhalefet şerhinde açıkladığımız üzere, kamu kurum ve kuruluşlarında kadroihdasına ve iptaline yönelik hususlar bütçe hakkıyla ilgisi, başta mülkiyethakkı olmak üzere temel hak ve hürriyetlere ilişkin olması ve münhasırankanunla düzenlenmesi gereken bir konu olması nedeniyle CBK ile düzenlenemez.Dolayısıyla bu yönde düzenleme yapan CBK hükümleri Anayasa’nın 104. maddesininon yedinci fıkrasının birinci, ikinci ve üçüncü cümlelerine aykırılık teşkileder (bkz. AYM, E.2018/119, K.2020/25, 11/06/2020, Karşıoy Gerekçesi, §§14-36).

3. Aynı gerekçelerle dava konusu CBK kuralının konu bakımındanyetki yönünden Anayasa’ya aykırı olduğunu düşündüğümden çoğunluğun redyönündeki kararına katılmıyorum.

Başkan

Zühtü ARSLAN

KARŞIOY GEREKÇESİ

1. Dava konusu kuralların,Anayasa’nın 104. maddesinin onyedinci fıkrasına aykırı olduğu düşüncesiylekarara katılmıyorum.

Üye

Engin YILDIRIM

KARŞIOY GEREKÇESİ

(123) numaralı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin(CBK) 1. maddesinin Anayasaya aykırı olmadığına ve iptal talebinin reddinekarar verilmiştir.

Red kararının gerekçesinde; kamu kurum ve kuruluşlarınınkadrolarının ihdası ve iptali konusundaki düzenlemelerin idarenin teşkilâtyapısına ve dolayısıyla yürütme yetkisine ilişkin olduğu, Anayasada CBK iledüzenlenmesi yasaklanan haklar ve ödevler ile ilgisinin bulunmadığı, Anayasanın106. ve 123. maddelerinin son fıkraları ile bağlantılı olarak 104. maddeninonyedinci fıkrasının üçüncü cümlesine aykırı bir yönü olmadığı gibi daha öncekanunlarda da açıkça düzenlenmediği, bu nedenlerle konu yönünden Anayasanın104. maddesine aykırı olmadığı belirtilmiştir.

CBK’nın 1. maddesinde, ekli listedeki kadroların ihdasedilerek (2) numaralı Genel Kadro ve Usulü Hakkında CBK’nın eki (I) sayılıCetvelin ilgili bölümlerine eklendiği hükme bağlanmıştır.

Çoğunluğun red gerekçesinde atıf yapılan 11/6/2020tarihli ve E.2018/119, K.2020/25 sayılı; 31/3/2021 tarihli ve E.2020/8, K.2021/25sayılı; 16/12/2021 tarihli ve E.2021/50, K.2021/89 sayılı; 30/12/2021 tarihlive E.2021/91, K.2021/106 sayılı; 9/3/2023 tarihli ve E.2022/37, K.2023/44sayılı kararlara ilişkin olanlar da dâhil olmak üzere daha önceki karşıoygerekçelerimde ayrıntılı olarak açıklanan sebeplerle (geniş açıklama içinayrıca bkz. 12/6/2020 tarihli ve E.2019/105, K.2020/30 sayılı; 30/12/2020tarihli ve E.2019/71, K.2020/82 sayılı kararlara ilişkin karşıoy gerekçelerim)bütçe hakkı ile ilgili bulunan kadro iptali ve ihdasının yürütme yetkisineilişkin konulardan olmamasından dolayı Anayasanın 104. maddenin onyedincifıkrasının birinci cümlesine; 123. ve 128. maddeleri uyarınca kanunladüzenlenmesi gereken konular arasında yer almasından dolayı da üçüncü cümlesinegöre CBK ile düzenlenmesi mümkün değildir.

Yukarıda belirtilen sebeplerle, anılan kuralın konubakımından yetki yönünden Anayasanın 104. maddesinin onyedinci fıkrasınınbirinci ve üçüncü cümlelerine aykırı olduğu ve iptal edilmesi gerektiği düşüncesiyleçoğunluğun red kararına karşıyım.

Üye

M. Emin KUZ

KARŞIOY GEREKÇESİ

1. 14/02/2023 tarih ve (123) numaralı CumhurbaşkanlığıKararnamesinin 1. maddesinin konu bakımından yetki yönü ile Anayasa’nın 104. maddesininon yedinci fıkrasına aykırı olduğu için iptali gerektiği kanaatindeyim.

2. Bu konudaki Anayasa’ya aykırılık gerekçelerim dahaönce Mahkememizin vermiş olduğu E.: 2018/119, K.: 2020/25 sayılı karardakikarşıoyumun ilk yirmi paragrafındaki gerekçelerle aynı niteliktedir. Bugerekçelerle (123) numaralı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin dava konusu 1.maddesinin konu bakımından yetki yönü ile Anayasa’ya aykırı olduğu için iptaligerektiği kanaatinde olduğumdan çoğunluğun aksi yöndeki kararına katılmamaktayım.

Üye

Yusuf Şevki HAKYEMEZ

KARŞI OY GEREKÇESİ

1. Mahkememiz çoğunluğunun 14.02.2023 tarihli ve (123) numaralıBazı Kamu Kurum ve Kuruluşlarına Kadro İhdas Edilmesi Ve İhdas Edilen KadrolaraEmsal Belirlenmesi Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi’nin; 1. maddesiyleilgili, gerçekleştirilen Anayasa'ya uygunluk denetiminde ulaştığı kanaatekatılmamaktayım.

2. Kural Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı, Diyanet İşleriBaşkanlığı, Gençlik ve Spor Bakanlığı, İç İşleri Bakanlığı, İletişim Başkanlığıile Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Başkanlığına ilişkin bir kısım kadrolarınihdasını düzenlemektedir.

3. Mahkememiz çoğunluğu kadro ihdası ve iptaline ilişkindüzenleme ile ilgili söz konusu kuralın Anayasa’nın 123. maddesi ve 106.maddesinin on birinci fıkrası uyarınca teşkilat yapısı kapsamındadeğerlendirilmesi gerektiği ve konu bakımından yetki yönünden Anayasa’ya aykırıolmadığına karar vermiştir.

4. Kural ile düzenleme yapılan kadrolarda görev alacak kişilerinAnayasa’nın 128. maddesinde belirtilen memur veya diğer kamu görevlisiniteliğini haiz oldukları dikkate alındığında kadrolarına ilişkindüzenlemelerin kanunla yapılması gerektiği açıktır.

5. Açıklanan nedenle kural konu bakımından yetki yönündenAnayasa’nın 104. maddesinin on yedinci fıkrasının üçüncü cümlesine aykırıdır.

6. Bu nedenle aksi yöndeki çoğunluk kararına katılmamaktayım.

Üye

Kenan YAŞAR